21 Ιουλίου 2021 at 19:59

«Ζαμάν φου!»

από

«Ζαμάν φου!»

Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας

Η έκφραση «ζαμάν φου» δηλώνει επιδεικτική αδιαφορία και περιφρόνηση για κάτι.  [λόγ. < γαλλ. je-m΄en-fous= στα παλιά μου τα παπούτσια.][1] Ο Μπαμπινιώτης γράφει «je-m΄en-fous= αδιαφορώ, σκοτίστηκα.» Στο δεκαπεντάτομο λεξικό του Δημητράκου (έκδοση του 1953), η έκφραση δεν υπάρχει, ίσως επειδή διαδόθηκε αργότερα. Λέγεται ακόμη για όσους δεν έχουν φροντίδες ή επείγουσες βιοποριστικές ανάγκες· ο «ζαμανφουτίστας» απεχθάνεται από θέση αρχής την ευθύνη, αδιαφορεί ακόμη και για τα στοιχειώδη, την εργασία, την φροντίδα της οικογένειας ή τις ποικίλες κοινωνικές υποχρεώσεις· γράφει τα πάντα «στα παλιά του τα παπούτσια», «στα παπάρια του», «εκεί που δεν πιάνει μελάνι.» Εμφατικώς λέγεται και η φράση «Ζαμάν φου και απάνω τούρλα.»

ARKAS -The Original Page
ARKAS -The Original Page

Σ’ ένα τραγούδι του Σάκη Μπουλά με τίτλο «Ζαμανφού», βρίσκουμε και τους επόμενους στίχους:  «Άγχος, στρες και αγωνία σου τη στήνουν στη γωνία / τι να πάρω τι να αφήσω κάποιον πρέπει να πουλήσω. / Και γιατροί και δικηγόροι μού τα παίρνουν με το ζόρι, / κάπως πρέπει ν’ αντιδράσω κι όλα τούτα να τα βράσω και… / Βγαίνω, καπνίζω, τα πίνω, Ζαμανφού! Βγαίνω, καπνίζω τα πίνω, Ζαμανφού!

Όποτε είχα μια γυναίκα πάντοτε ήθελα άλλες δέκα. / Είχα γκόμενα μοντέλο και μου έλεγε όλο θέλω / και γυναίκα από σόι, που ένας φίλος μου την τρώει· / με παράτησαν κι οι δύο και την έκανα λαχείο. / Μου αρέσει να ξοδεύω και την τσέπη μου παιδεύω, / μα καλύτερα στον άσο, παρά άγχος μην τα χάσω. / Και τι έχεις πια να χάσεις σου τα παίρνουν πριν τα πιάσεις. / Κι απ’ των τάξεων την πάλη προτιμάω την κραιπάλη …»

«Ζαμανφουτισμός» ή «ζεμανφουτισμός» είναι η ιδιότητα του ζαμανφουτίστα: πλήρης και συνειδητή αδιαφορία, «ωχαδερφισμός», άκρατος ατομισμός. Ο ζαμανφουτίστας αδιαφορεί για τα κοινά· κατ’ επέκτασιν, ζαμανφουτίστες λέγονται και οι τεμπέληδες, οι οκνηροί άνθρωποι.

Σ’ ένα κείμενο του με τίτλο «Δικαιωματισμός και ανευθυνότητα», ο πρώην Καθηγητής Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Αθανάσιος Γκότοβος, γράφει: «Ο δικαιωματισμός στην εποχή μας έχει πολλά πρόσωπα και προσωπεία. Αλλά ο δικαιωματισμός που δεν γνωρίζει όρια –μέχρι πού νομιμοποιούμαστε να επικαλεστούμε το ατομικό  δικαίωμα στην εξασφάλιση της προσωπικής μας ευτυχίας, χωρίς να μας απασχολεί τι σημαίνει η πραγμάτωσή του για την ευτυχία των άλλων– έχει στην ελληνική γλώσσα ένα συγκεκριμένο όνομα: ονομάζεται ανευθυνότητα. Επί το λαϊκότερον, ζαμανφουτισμός. Ποιος μπορεί να αισθάνεται περήφανος γι’ αυτήν την αρετή;»

Ο Δημήτρης Τζήκας είναι δάσκαλος και ιστορικός.

[1] Λεξικό Τριανταφυλλίδη.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ομάδα του facebook Παροιμίες & γνωμικά.

Αν θέλετε να γίνετε μέλη της ομάδας, επισκεφτείτε τη διεύθυνση: https://www.facebook.com/groups/2285257741730850/

Περισσότερες παροιμίες, παροιμιώδεις φράσεις και γνωμικά μπορείτε να βρείτε στο αρχείο μας ΕΔΩ

(Εμφανιστηκε 664 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Τα σχίλα είναι κλειστά.