Ετικέτα: ελληνικές παροιμίες

Ο Χρύσης επιχειρεί παρακαλώντας να εξαγοράσει την κόρη του από τον Αγαμέμνονα. Απουλιανός ερυθρόμορφος κρατήρας, περ. 360 - 350 π.Χ., Μουσείο του Λούβρου.

Ο μάντης Κάλχας

«Κακομηνήτη, πρόσχαρο ποτές δε μούπες λόγο! / Πάντα αγαπάει δυσάρεστα να προφητεύει ο νους σου, / κι ένα καλό μήτ έκανες, μήτ’ είπες στη ζωή σου. / Τώρα στ’ ασκέρι πάλι ομπρός λαλείς και προφητεύεις / πως τάχα τόσες συφορές για αυτό τους στέλνει ο Φοίβος, / τι εγώ στην πλούσια ξαγορά δεν έστερξα της κόρης, / που κάλλια αυτή τον πύργο μου να μου στολίζει θέλω.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικόλαος Γύζης (1842-1901) - Μάνα με παιδί.

Παροιμίες του ελληνικού λαού για τη μάνα και το παιδί

Τα παλιά χρόνια που οι παροιμίες ήταν ένα αξιόλογο μέσο διαπαιδαγώγησης των αγράμματων λαϊκών ανθρώπων, σε κάθε μητέρα αντιστοιχούσαν πέντε, έξη, εφτά ή περισσότερα παιδιά, ενώ σήμερα σε κάθε παιδί αντιστοιχούν επτά, οκτώ ή περισσότεροι γέροι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κύκνος

«Κύκνειο άσμα.»

Μόλα ταύτα ούτε αυτά μου φαίνεται, ότι τραγουδούν από λύπην ούτε οι κύκνοι, άλλ’ έχω την γνώμην ότι αυτοί, ως πτηνά του Απόλλωνος, έχουν μαντικήν ικανότητα και επειδή γνωρίζουν από πριν τα αγαθά που τους περιμένουν εις τον Άδην, τραγουδούν και διασκεδάζουν την ημέραν εκείνην πολύ περισσότερον παρ’ όσον προηγουμένως εις την ζωήν των.

Διαβάστε περισσότερα ›
9.11.1944. Η ΙΙΙ Ορεινή Ταξιαρχία, η λεγόμενη ελληνική Ταξιαρχία του Ρίμινι, επιστρέφει νικήτρια από το μέτωπο της Ιταλίας και παρελαύνει στην Αθήνα.

«Βάστα Ρόμελ!»

Ο Έρβιν Γιόχαν Ευγένιος Ρόμμελ (Johannes Erwin Eugen Rommel, 15 Νοεμβρίου 1891 – 14 Οκτωβρίου 1944) ήταν στρατάρχης του Γ΄ Ράιχ και ένας από τους ικανότερους στρατιωτικούς ηγέτες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Υπήρξε ο πιο δημοφιλής Στρατηγός στο εσωτερικό της Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Β’ ΠΠ και κέρδισε τον σεβασμό των αντιπάλων του με τις θεαματικές νίκες του, ως διοικητής του Αφρικανικού Σώματος (Afrika Korps).

Διαβάστε περισσότερα ›
«Κυρά αλεπού, ποιος σ’ έμαθε να μοιράζεις; Η συμφορά του λύκου.»

«Το δίκαιο του ισχυροτέρου»

«…Τίποτε άλλο δεν είναι το δίκαιο παρά το συμφέρον του ισχυροτέρου… Δίκαιο είναι το συμφέρον εκείνου που έχει την εξουσία στα χέρια του»· («Το δίκαιον είναι ουκ άλλο τι ή το του κρείττονος συμφέρον… Δίκαιον είναι το της καθεστηκυίας αρχής συμφέρον.»)

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μεσιακό γομάρι, το τρώει ο λύκος.»

«Είμαστε για τον γάιδαρο καβάλα.»

Ο βυζαντινός χρονογράφος Θεοφάνης (760 – 818) περιγράφει με ποιον τρόπο «πείραζαν οι Πράσινοι τον δύστυχο εκείνονα πούμοιαζε του Μαυρίκιου, και που αφού τονέ φορέσανε «σαγίον μαύρον» και τονέ στεφανώσανε με σκόρδα, τονέ καθίσανε σε γαδούρι και τον κορόιδευαν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Σειρήνες ήταν γυναικείες θεότητες που σχετίζονταν με το νερό, τον έρωτα και τον θάνατο.

«Νόστιμον ἦμαρ»

«Όμως περίσσια λαχταρώ, και το ζητώ ολοένα, / να πάω στον τόπο, να χαρώ του γυρισμού τη μέρα. («οἴκαδέ τ᾿ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι.») / Κι αν με χτυπήσει οργή θεού στα μελανά πελάγη, / έχω καρδιά βασταχτερή, κι απομονή θα κάνω· / έπαθα που έπαθα πολλά και ‘πόφερα άλλα τόσα / στις μάχες και στις θάλασσες· ας μου γενεί και τούτο.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.»

«Εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.»

Εμείς τη γνώμη του Διός ν’ ακούμε πρέπει, π’ όλους / ορίζει αθρώπους και θεούς. Ένα πουλί είναι απ’ όλα / το πιο καλό, να πολεμάς για τη γλυκιά πατρίδα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κοζάνη, ίσως στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

«Αφρίζεις, ξαφρίζεις, σε πλήρωσα και θα σε φάω.»

«Αφρίζει, δεν αφρίζει, τον παρά μου έχω δοσμένο.», «Τι αφρίζεις και ξαφρίζεις; Τον παρά μου έδωκα, να σε φάω θέλω.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Έρχεται η αρρώστια από την τρύπα της βελόνας και δεν μπορείς να τη βγάλεις από την πόρτα της εκκλησιάς.»

«Η αρρώστια με το σακί μπαίνει και με το βελόνι βγαίνει.»

«Οι αρρώστιες έρχονται καβάλα και φεύγουν με τα πόδια.», «Οι αρρώστιες έρχονται με τη λίτρα και φεύγουν με το δράμι.», «Οι αρρώστιες στο ερχομό κάνουν λιγουλάκι, μα για να φύγουν κάνουν έναν αιώνα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η οργή του Αχιλλέα είναι έργο του γάλλου ζωγράφου Jacques-Louis David, 1819.

«Τι μουλάρια έχασες;»

«Γιατί χτυπιούνται αλήθεια / οι Τρώες κι οι Αργίτες; γιατί μάζεψε κι έφερε εδώ τ’ ασκέρι / ο γιος του Ατρέα; Για την ωριόμαλλην Ελένη—ή μήπως όχι; / Οι Ατρεΐδες μόνο στις γυναίκες τους απ’ όλους τους ανθρώπους / έχουν αγάπη; Ποιος καλόγνωμος και μυαλωμένος άντρας / δε νιώθει αγάπη και δε γνοιάζεται το ταίρι του; και τούτη / όμοια κι εγώ περίσσια αγάπησα, κι ας ήταν σκλαβοπούλα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Νίκος Καββαδίας (11 Ιανουαρίου 1910 - 10 Φεβρουαρίου 1975) ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και ναυτικός.

«Άπαξ πυρρός και δέκατον χλωρός.»

Στον Όμηρο (Η478-79) η φράση «χλωρὸν δέος» λέγεται για τον φόβο: «παννύχιος δέ σφιν κακὰ μήδετο μητίετα Ζεὺς / σμερδαλέα κτυπέων· τοὺς δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει·» Απόδοση: «κι ολονυχτίς κακά ο βαθύγνωμος ο Δίας τους μελετούσε / βροντώντας δυνατά, κι ολόχλωμη τους έκοβε τρομάρα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μια από τις κλασικές ταινίες του καλλιτεχνικού ζευγαριού Βουγιουκλάκη-Παπαμιχαήλ ήταν το “Ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο” σε σενάριο και σκηνοθεσία του Αλέκου Σακελλάριου, που έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες στις 16 Νοεμβρίου 1959.

«Ή δείρε τ’ αρχοντόπουλο ή μην το φοβερίζεις.»

«Όποιος θέλει να δείρει παπά πρέπει να τον αφήσει ξερό στο ξύλο.» και η αραβική «Αν δώσεις σε κανέναν να φάει, χόρτασέ τον· και αν θέλεις να δείρεις κανέναν, δείρε τον να του πονέσει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σκρουτζ Μακ Ντακ ή Θείος Σκρουτζ (Αγγλικά: Scrooge McDuck ή Uncle Scrooge) είναι φανταστικός χαρακτήρας της Ντίσνεϊ.

«Κάλλιο αφέντης ενός άσπρου παρά χίλιων άσπρων δούλος.»

«Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς φτωχός αφέντης παρά πλούσιος δούλος.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς αχαμνός αφέντης παρά παχύς δουλευτής.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανένας αφέντης μιας βάρκας παρά μισθωτός καπετάνιος καραβιού.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς αφέντης μιας σέσουλας παρά υπηρέτης μιας βάρκας.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Ο ταβερνιάρης πρέπει να ‘χει κοιλιά μεγάλη και τρύπια αυτιά.»

Μόνον ὁ Γιάννης τῆς Κ᾽σάφους τελευταῖον εἶπεν ὅτι «δὲν τοῦ γεμίζει τὸ μάτι κι αὐτὸς καὶ τὸ μαγαζί του». Ὁ κάπηλος ἐπειράχθη τότε, καὶ ἤρχισε νὰ τοὺς ὀνειδίζῃ σκληρῶς, ἀλλ᾽ ὁ Κωνσταντὴς ὁ Καλόβολος, μὲ ἀτάραχον μειδίαμα, τοῦ εἶπεν ὅτι «ἂν θέλῃ νὰ ἔχῃ μαγαζί, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ κοιλιὰ σὰν τὸ μαγαζί του, μεγαλύτερη μάλιστα ἀπ᾽ τὸ μαγαζί του».

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιάννης Μακρυγιάννης (1797 - 1864)

«Αυτά κάνει η διαίρεση και η διχόνοια.»

Δεκάξι χιλιάδες ἀσκέρια, τὸ ἄνθος τῶν Ἑλλήνων, Ρουμελιῶτες, Πελοποννήσιοι – ὕστερα βγάλαν καὶ τοὺς ἀρχηγούς τους ἀπὸ τὴ Νύδρα – Σπαρτιάτες κι᾿ ἀπ᾿ ἄλλα μέρη, ὅλοι αὐτεῖνοι κάθονταν εἰς τὶς Χῶρες καὶ εἰς τ᾿ ἄλλα χωριὰ καὶ τρώγαν ἀρνιὰ καὶ κόττες, κι᾿ ὁ Ἀράπης ὅταν τοὺς εὕρισκε τοὺς ξεποδάριαζε κυνηγώντας. Αὐτὰ κάνει ἡ διαίρεση καὶ ἡ διχόνοια.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Είναι πολλοί μπαρμπέρηδες για του σπανού τα γένια.»

«Πολλοί μπαρμπέρηδες για του κασίδη το κεφάλι.»

«Πιάσ’ τον κασίδη κ’ έπαρε το μαλλί του.», «Ο κασιδιάρης όλα τα παιχνίδια τα παίζει, το κλωτσοσκούφι δεν το παίζει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

Ο Νοέμβριος λέγεται και Βροχάρης (γιατί έχει πολλές βροχές), Χαμένος (γιατί έχει τις μικρότερες σε διάρκεια ημέρες), Ανακατεμένος (λόγω του άστατου καιρού), Σκιγιάτης ή Νυκτιάτης ( έχει πολύ σκιά, και μεγάλη νύχτα), Παχνιστής (εξαιτίας της πάχνης), Κρασομηνάς (επειδή τότε άνοιγαν τα καινούρια κρασιά) και Μεθυστής, επειδή όσοι δοκιμάζουν τα νέα κρασιά μεθούνε.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.»

«Κάθε πόνος είναι πόνος, μα του φαγητού μεγαλύτερος.»

«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.», «Με ψωμί όλα τα βάσανα είναι γλυκά.», «Οι λύπες με ψωμί δεν είναι λύπες, οι αληθινές λύπες είναι χωρίς ψωμί.», «Τ’ αληθινά βάσανα είναι όταν λείπει το ψωμί.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Σπύρος Παπαλουκάς (Δεσφίνα Φωκίδας, 1892 - Αθήνα, 3 Μαΐου 1957). «Bάρκες στον Σηκουάνα».

«Αξίζει ο άνθρωπος όσο συλλογίζεται.»

«Ο άνθρωπος δεν είναι καλύτερος από τον λόγο του.»

Διαβάστε περισσότερα ›