Κατηγορία: Πολιτισμός

Τι… μαγειρεύουμε με τις λέξεις;

Τι… μαγειρεύουμε με τις λέξεις;

Οι μεταφορές στη γλώσσα δεν είναι απλώς γλωσσικά μέσα για να εμπλουτίσουμε εκφραστικά τον λόγο μας, αλλά ο τρόπος να δώσουμε την κατάλληλη βιωματική ακρίβεια σε νοηματικό περιεχόμενο που θα ήταν σχεδόν επικοινωνιακά ρηχό, αν δηλωνόταν κυριολεκτικά. Δεν είναι τυχαίο ότι ο απλός, άτυπος, καθημερινός, εκφραστικός λόγος (σε αντίθεση με τον τυπικό, επίσημο και ακαδημαϊκό) είναι το προνομιακό πεδίο της μεταφοράς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σχολικό έτος 1929-1930: Νόμος και τάξη…

Σχολικό έτος 1929-1930: Νόμος και τάξη…

«Κάθι προυί η μάνα μ’ έβραζι τραχανά ή γάλα… Ή κανιά πίτα αν είχι φκιάσει του βράδυ… Οι γ’ναίκις τότι μαέριβαν του βράδυ, γιατί δούλιβαν ούλη μέρα στα χουράφια… Στου σκουλειό δεν έτρουγαμαν τίπουτα… Του μισημέρι π’ μας σκόλαγι ου δάσκαλους, έτρουγαμαν μια κι καλή… Τα βλαχόπ’λα (οι συμμαθητές της που ήταν παιδιά μετακινούμενων κτηνοτρόφων και περπατούσαν μέχρι και δύο ώρες για να έρθουν στο σχολείο) έπιαναν κάναν ίσκιου (δηλ. κάθονταν σε σκιερό μέρος) για να φάν’… Ψουμουτύρι έτρουγαν κάθι μέρα αυτά τα πιδιά…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Εικόνα 3: Ρατσισμός (διαφάνειες στο slideshare)

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας: Ο ρατσισμός

Στο διδακτικό σενάριο, παρουσιάζεται μία μέθοδος για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Αφορά στη διδασκαλία του «Ρατσισμού» στη Γ΄ Γυμνασίου, στο πλαίσιο της 3ης ενότητας της Νεοελληνικής Γλώσσας: «Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί». Στοχεύει στην απόκτηση γνώσεων για τον ρατσισμό, παρουσιάζοντας διάφορες μορφές του. Μέσω της πλατφόρμας eClass, υποδεικνύονται αναφορές στο ηλεκτρονικό σχολικό βιβλίο και σε εκπαιδευτικά blogs.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παλιά αναγνωστικά

Τα γράμματα του αλφαβήτου… ως λέξεις

Μπορεί όλοι να γνωρίζουμε το «Ζ» του Ζορρό, όμως το τι σημαίνει ως σύμβολο των ρωσικών στρατευμάτων κατά την εισβολή στην Ουκρανία παραμένει μυστήριο, με τις θεωρίες να διαδέχονται η μία την άλλη. Εμείς θα μείνουμε στα καθ’ ημάς, στην αλφαβήτα, εξετάζοντας τα γράμματά της ως ξεχωριστές λέξεις, ή μάλλον ως λήμματα της κοινής νεοελληνικής γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Τὸ Θεοπόντι (1925)

Τὰ νερὰ εἶχον ἐκχειλίσει, κ᾿ εἶχον γίνει λίμνη γύρω μας, καὶ ἠπείλουν τὰ θεμέλιά μας. Τὸ κατώγι μας, ὅπως ὅλα τὰ κατώγεια, εἶχε πλημμυρήσει νερόν, κ᾿ εἴχομεν πληρώσει τρεῖς δραχμὰς εἰς τὸν Πακέτον, τὸν βαστάζον τῆς ἀγορᾶς, ὡς προσκολλημένον διαρκῶς εἰς τοῦ Ζιμπλοῦ τὸ μαγαζί, τὸ ἀντικρινό μας, διὰ νὰ τὸ ἀδειάσῃ. Μάταιος κόπος καὶ δαπάνη. Ἀποβραδὺς τὸ ἄδειαζεν ὡς ἔγγιστα, ἕως τὸ πρωὶ ἐγέμιζε πάλιν τρεῖς πιθαμὲς νερόν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Shades of Blue

Shades of Blue

Το ταξίδι ξεκινά από την  Θράκη και φτάνει στην Κρήτη. Πηγή έμπνευσης αποτέλεσαν τα όμορφα νησιά, τα ηλιοβασιλέματα και οι όμορφες εκκλησιές τους αλλά και η νυχτερινή ζωή με τα clubs, τους παραδοσιακούς  χορούς στα χωριά και τα βουνά μας. Επέλεξε τα πιο γνωστά παραδοσιακά  και  νησιώτικα τραγούδια και έκανε αυτή την πρωτότυπη δουλειά με τίτλο Shades of Blue.

Διαβάστε περισσότερα ›
1071-1453:  Η αποσύνθεση του βυζαντινού κράτους – η ανάδυση του νεώτερου ελληνισμού

1071-1453: Η αποσύνθεση του βυζαντινού κράτους – η ανάδυση του νεώτερου ελληνισμού

Ο Ράνσιμαν τονίζει ότι οι Βαλκάνιοι, τη στιγμή που οι Τούρκοι εισβάλλουν στην Ευρώπη, θα μπορούσαν να τους καταβάλουν εάν την ίδια στιγμή δεν πολεμούσαν μεταξύ τους. Άλλωστε, μετά από λίγο, στη μάχη του Κοσσυφοπεδίου (1389), οι Σέρβοι, που νόμιζαν ότι μπορούσαν να υποκαταστήσουν τους Βυζαντινούς, θα ηττηθούν κατά κράτος από τους Τούρκους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σταύρος Τσιώλης: Η άγνωστη συνέντευξη

Σταύρος Τσιώλης: Η άγνωστη συνέντευξη

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΣΙΩΛΗΣ σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον αγαπημένο του φίλο και συνάδελφο ΜΑΡΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, στην εκπομπή ΑΚΑΤΑΝΙΚΗΤΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΕΣ. Συμμετέχει ο Παναγιώτης Μπούγιας. Το γύρισμα έγινε στο στούνιο της Σχολής κινηματογράφου και τηλεόρασης Λυκούργου Σταυράκου, το χειμώνα του 2015. Ο απολαυστικός ΤΣΙΩΛΗΣ σε μια συνέντευξη ποταμό με άγνωστες ιστορίες της κινηματογραφικής του πορείας, γέλιο, εκπλήξεις, συγκίνηση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στο στόχαστρο είναι οι πάντες: ο καπιταλισμός, η φεουδαρχία, η πατριαρχία, η σχέση ανθρώπου - τέχνης, ανθρώπου - περιβάλλοντος, η ερωτική ζωή, η οικογενειακή ζωή κ.λπ.

Το φάντασμα της πολιτικής ορθότητας

Τι θα κάνουμε, όμως και πώς θα αντιδράσουμε σε περιπτώσεις όπως η κατάργηση της διδασκαλίας των πλατωνικών έργων, επειδή ο Πλάτων ήταν άντρας, λευκός και ζούσε σε δουλοκτητική κοινωνία; Ή, στην ακύρωση μίας παράστασης με έργο του Μπέκετ, επειδή ο σκηνοθέτης επέλεξε άντρες ηθοποιούς για την ερμηνεία των ρόλων που ήταν γραμμένοι για άντρες; Δύο περιστατικά πρόσφατα, ανάμεσα σε αναρίθμητες άλλες ανοησίες, ανθρώπων που προσπαθούν να ακυρώσουν αιώνες πολιτισμού και ανθρώπινης σκέψης. 

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου (π.η.) ή 14 Σεπτεμβρίου (ν.η) 1878 - 31 Ιουλίου 1920) ήταν διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης.

Ίων Δραγούμης: Ο ευγενικότερα πολιτισμένος λαός

Είναι στενόμυαλοι και κοντόφθαλμοι όσοι Έλληνες θέλουν και καλά να μας καθίσουν φράγκικες ιδέες, συστήματα και συνήθια. Κι αυτοί τίποτα δεν κάνουν. Κι αυτοί τον καιρό τους χάνουν. Φαντάζουνται πως ο φράγκικος πολιτισμός μπορεί να μας κάμει άλλους, και θαρρούν πως ο φράγκικος πολιτισμός είναι ευγενικώτερος και καλλίτερος από τον ελληνικό, ή νομίζουν ίσως πως ελληνικός πολιτισμός δεν υπάρχει.

Διαβάστε περισσότερα ›