Ο Ράνσιμαν τονίζει ότι οι Βαλκάνιοι, τη στιγμή που οι Τούρκοι εισβάλλουν στην Ευρώπη, θα μπορούσαν να τους καταβάλουν εάν την ίδια στιγμή δεν πολεμούσαν μεταξύ τους. Άλλωστε, μετά από λίγο, στη μάχη του Κοσσυφοπεδίου (1389), οι Σέρβοι, που νόμιζαν ότι μπορούσαν να υποκαταστήσουν τους Βυζαντινούς, θα ηττηθούν κατά κράτος από τους Τούρκους.

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΣΙΩΛΗΣ σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον αγαπημένο του φίλο και συνάδελφο ΜΑΡΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, στην εκπομπή ΑΚΑΤΑΝΙΚΗΤΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΕΣ. Συμμετέχει ο Παναγιώτης Μπούγιας. Το γύρισμα έγινε στο στούνιο της Σχολής κινηματογράφου και τηλεόρασης Λυκούργου Σταυράκου, το χειμώνα του 2015. Ο απολαυστικός ΤΣΙΩΛΗΣ σε μια συνέντευξη ποταμό με άγνωστες ιστορίες της κινηματογραφικής του πορείας, γέλιο, εκπλήξεις, συγκίνηση.

Τι θα κάνουμε, όμως και πώς θα αντιδράσουμε σε περιπτώσεις όπως η κατάργηση της διδασκαλίας των πλατωνικών έργων, επειδή ο Πλάτων ήταν άντρας, λευκός και ζούσε σε δουλοκτητική κοινωνία; Ή, στην ακύρωση μίας παράστασης με έργο του Μπέκετ, επειδή ο σκηνοθέτης επέλεξε άντρες ηθοποιούς για την ερμηνεία των ρόλων που ήταν γραμμένοι για άντρες; Δύο περιστατικά πρόσφατα, ανάμεσα σε αναρίθμητες άλλες ανοησίες, ανθρώπων που προσπαθούν να ακυρώσουν αιώνες πολιτισμού και ανθρώπινης σκέψης. 

Είναι στενόμυαλοι και κοντόφθαλμοι όσοι Έλληνες θέλουν και καλά να μας καθίσουν φράγκικες ιδέες, συστήματα και συνήθια. Κι αυτοί τίποτα δεν κάνουν. Κι αυτοί τον καιρό τους χάνουν. Φαντάζουνται πως ο φράγκικος πολιτισμός μπορεί να μας κάμει άλλους, και θαρρούν πως ο φράγκικος πολιτισμός είναι ευγενικώτερος και καλλίτερος από τον ελληνικό, ή νομίζουν ίσως πως ελληνικός πολιτισμός δεν υπάρχει.

Ἡ κατ’ αρχὴν σωστὴ ἀντίληψη ὅτι φύση τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ πολιτισμὸς δὲν μπορεῖ νὰ σημαίνει, ὅπως πολλοὶ ἀρέσκονται νὰ ἑρμηνεύουν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ἀποδεσμεύεται ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς καθορισμοὺς καὶ νὰ διαμορφώνεται κατὰ τὸ δοκοῦν ἢ νὰ σχεδιάζει ἐλεύθερα τὴν ὕπαρξή του στὸν κόσμο ἀποκλειστικὰ σύμφωνα μὲ πολιτιστικὰ κριτήρια.

Η Ιρλανδία έχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ… 84.614€ και η Ελλάδα έχει 17.012€ (2021). Φυσικά οι δύο περιπτώσεις δεν είναι συγκρίσιμες γενικά. Μπορεί στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας να δέχθηκαν από κοινού την διαπόμπευση των Γερμανών για τις οικονομικές τους επιδώσεις (το περίφημο PIGS – Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ελλάδα), ωστόσο η ιρλανδική κρίση κι έπειτα ανάκαμψη ήταν διαφορετικού τύπου· και βέβαια οι Ιρλανδοί, αν και το εθνικό τους ζήτημα με την Βρετανία παραμένει, σε τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την πίεση που δέχεται η Ελλάδα από την Τουρκία.

Για τον Φομένκο, η καταγεγραμμένη ιστορία δεν είναι σε καμία περίπτωση τόσο παλιά όσο πιστεύουμε. Η αρχαία ιστορία είναι ένα αντίγραφο της μεσαιωνικής. Οι Αιγύπτιοι, οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι αξίζουν πολύ λιγότερη προσοχή από όση τους αποδίδεται συνήθως, η δε Παλαιά Διαθήκη γράφτηκε μετά από την Καινή. Η σύγχυση έχει προκύψει επειδή πολλά ιστορικά πρόσωπα είναι αντίγραφα, δηλαδή διπλά και τριπλά αντίγραφα ενός και του ιδίου προσώπου, που έγινε γνωστό με διαφορετικά ονόματα σε διαφορετικές εποχές.

Το φαινόμενο μεταφορικής χρήσης λέξεων από διάφορα πεδία, ώστε να αποδοθεί μια σημασία, είναι συνηθέστατο. Ένας τέτοιος χώρος μεταφορικής χρήσης λέξεων και εκφράσεων είναι και αυτός της μουσικής. Άξιο παρατήρησης το γεγονός ότι, ενώ αρκετές λέξεις είναι εν πολλοίς άγνωστες στον σύγχρονο ομιλητή ως προς την κυριολεκτική σημασία τους (π.χ. ζουρνάς, νταούλι), είναι ευρέως γνωστές λόγω της χρήσης τους στην καθημερινή επικοινωνία.

Οι Ρωμαίοι, κι όσοι τους ακόμα είταν τυραννικοί προς τους Έλληνες, σπάνια τους φέρθηκαν καθώς θα φερνόντανε σε βάρβαρο έθνος που δεν έννοιωσε και λαμπρότερες μέρες. Την είδαμε την πολιτική τους. Είτανε για τους καιρούς εκείνους φωτισμένη πολιτική. Θα πήτε, ό,τι έκρυβε μέσα του το σιγανό κι αλάθευτο φαρμάκι που θανατώνει τα έθνη, μας τόδιναν. Τη φαρμάκωναν την Ελλάδα χωρίς οι πιώτεροι να το θέλουν, φαρμακώνουνταν κ’ η Ελλάδα χωρίς να το νοιώθη.

Οι Χαζάροι ήταν ένα από τα νομαδικά φύλα της Κεντρικής Ασίας, που εγκαταστάθηκαν βορείως του Καυκάσου και στις εκβολές του ποταμού Δον και του Βόλγα. Τον 7ο αιώνα θα καταφέρουν να στήσουν ένα εκτεταμένο χανάτο (βασίλειο) που κάλυπτε μία μεγάλη έκταση, από την Κασπία ως τη χερσόνησο της Κριμαίας. Το βασίλειο αυτό, που είχε κομβική θέση στον Δρόμο του Μεταξιού, καταλύθηκε από τους Ρως του Κιέβου το 969 και έκτοτε οι Χαζάροι εξαφανίζονται σταδιακά από την Ιστορία.