Κατηγορία: Uncategorized

Συνεχίζοντας το τρίτο και τελευταίο βιβλίο από το έργο του Περί Ψυχής ο Αριστοτέλης θα κάνει λόγο για τα κοινά αισθητά: «… ούτε μπορεί να υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο αισθητήριο για τα κοινά αισθητά, τα οποία αισθανόμαστε κατά περίσταση με κάθε αίσθηση· όπως για παράδειγμα την κίνηση, τη στάση το σχήμα, το μέγεθος, τον αριθμό, την ενότητα» (425a 15-18).

Ο Αριστοτέλης και η έννοια της κοινής αίσθησης

Ο Αριστοτέλης προσπαθεί να προλάβει πιθανές απορίες: «Θα μπορούσε κάποιος […] να αναρωτηθεί για ποιο σκοπό έχουμε περισσότερες αισθήσεις και όχι μία και μόνη. Ίσως είναι για να μας διαφεύγουν λιγότερο τα επακόλουθα και κοινά αισθητά, όπως η κίνηση, το μέγεθος και ο αριθμός· γιατί, αν μόνο η όραση αισθανόταν τα κοινά και η ίδια είχε αντικείμενο το λευκό» (όπου σύμφωνα με τον Χριστοδούλου ως λευκό πρέπει εδώ να εννοηθεί η γενική έννοια του χρώματος) «τα κοινά αισθητά θα περνούσαν περισσότερο απαρατήρητα και θα μας φαινόταν ότι όλα τα αισθητά είναι το ίδιο πράγμα, επειδή το χρώμα και το μέγεθος συνοδεύουν το ένα το άλλο»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ολοκληρώνοντας το δεύτερο βιβλίο του έργου Περί Ψυχής ο Αριστοτέλης διερωτάται αν ένα ον που στερείται μιας αίσθησης (όραση, όσφρηση κλπ) κρίνεται ευάλωτο σε οποιαδήποτε ενδεχόμενη επίδρασή της: «Κάποιος […] θα αναρωτιόταν αν μπορεί να πάθει κάτι από την οσμή ένα πράγμα που δεν μπορεί να οσφρανθεί ή αν κάτι που δεν μπορεί να δει από το χρώμα· το ίδιο και για τις άλλες αισθήσεις»

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση των αισθητηρίων οργάνων

Οι μόνες αισθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις είναι η γεύση και η αφή, που, όπως φαίνεται, λειτουργούν από κοινού, αφού πέρα από την ομοιότητα ότι ενεργοποιούνται με άμεση επαφή με το σώμα (χωρίς, δηλαδή, εξωτερικό ενδιάμεσο) η μία (γεύση) λειτουργεί ως προέκταση της άλλης (αφή): «Τα απτά και οι γεύσεις, όμως, ενεργούν πάνω στα σώματα· γιατί, αν δεν τα επηρέαζαν από τι θα έπασχαν τα άψυχα και θα αλλοιώνονταν;»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Το απτό, όμως, διαφέρει από τα ορατά και τα ηχητικά, αφού τα τελευταία τα αισθανόμαστε επειδή πάνω μας επιδρά το ενδιάμεσο, ενώ τα απτά τα αισθανόμαστε όχι με τη δράση του ενδιάμεσου, αλλά ταυτόχρονα με το ενδιάμεσο, όπως εκείνος που χτυπήθηκε με ασπίδα· γιατί η ασπίδα δε χτυπήθηκε και μετά χτύπησε, αλλά συνέβη να χτυπηθούν και τα δυο ταυτόχρονα» (423b 13-17).

Ο Αριστοτέλης, η ολοκλήρωση του ζητήματος της αφής και η σωματική μεσότητα

Το αισθητήριο όργανο δεν έχει άλλη επιλογή από το να σχετιστεί με το χειροπιαστό μέγεθος που θα το καθορίσει. Η αίσθηση, όμως, ανήκει στα άυλα, στην ικανότητα της αντίληψης που ασφαλώς δεν είναι χειροπιαστή, όσο κι αν μπορεί να γεννήσει συγκεκριμένα συμπεράσματα ή συναισθήματα. Η διαφοροποίηση, όμως, αυτή της ουσίας τους δεν αφορά το καθημερινό πεδίο της πρακτικής εφαρμογής. Σε κάθε περίπτωση, όταν το αισθητήριο όργανο δε συνδυάζεται από την υποσχόμενη αίσθηση, στερείται νοήματος, όπως οτιδήποτε στερείται από θέση αρχής τη δυνατότητα της ολοκλήρωσης της αποστολής του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το εμπόριο σκλάβων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση. Στις αρχές του 17ου αιώνα, το 1/5 των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης ήταν δούλοι. Το 1637 υπήρχαν στο Αλγέρι 25.000 χριστιανοί αιχμάλωτοι, ανάμεσά στους οποίους και πολλοί Έλληνες. Υπολογίζεται δε ότι την περίοδο 1450-1700, μόνο από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, αιχμαλωτίστηκαν περίπου 2.500.000 άτομα, καταλήγοντας στα σκλαβοπάζαρα της οθωμανικής πρωτεύουσας.

Το ισλαμικό δουλεμπόριο

Δεν ξέρω αν η αυτομαστίγωση της Ευρώπης (δεν λέω Δύσης, ελπίζω κάποτε να καταλάβουμε τη διαφορά) οφείλεται σε κοινωνικά πάθη, αυτοκτονικό ιδεασμό ή αβυσσαλέα ιστορική άγνοια. Δεν είναι αργά ωστόσο να μάθουμε πως δεκατέσσερις αιώνες τώρα, ειδικά ο λαός και ο πολιτισμός μας (ο δικός μας λαός, στη δική του πατρίδα, όχι η κακή, αποικιοκρατική Δύση), υφίσταται την βία της ισλαμικής επέκτασης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κορνήλιος Καστοριάδης (Κωνσταντινούπολη, 11 Μαρτίου 1922 – Παρίσι, 26 Δεκεμβρίου 1997)

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης που γνώρισα: χιούμορ, ευγένεια, διάνοια πολλών καρατίων

Ταυτόχρονα, ο Καστοριάδης, άρχισε να εργάζεται και ως επαγγελματίας οικονομολόγος στον ΟΟΣΑ (1948-70) και τα κείμενά του ήταν ένας ακόμη λόγος για να γράφονται με διάφορα ψευδώνυμα, όπως Paul Gardan κ.λπ. Μέσα από κάθε γραμμή “που συνθέτει σαν μουσικός”, το Παρίσι είναι η πόλη που δυναμώνει τη σκέψη του. Στο Παρίσι ο Σίγκμουντ Φρόιντ θα τον επηρεάσει καθοριστικά. Διαβάζοντας Φρόιντ είδε καθαρά τι έλειπε από τον Μαρξ. Αυτό ήταν, το ανθρώπινο υποκείμενο… Το έργο του είναι μία συνεχής κριτική, στην οποία μπορεί να δοθεί μία κριτική ερμηνεία. Οι δύο πυλώνες της καστοριαδικής δημιουργίας είναι: “η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας” και “η αυτονομία”. Ο Καστοριάδης συνέβαλε σε πολλούς τομείς της σκέψης.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Κι αυτοί είναι η Ελλάδα» – Ηλίας Κανέλλης

Δυο νέα βιβλία του Ηλία Κανέλλη: «Duck Soup», «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα»

Διανέμονται στα βιβλιοπωλεία δυο νέα βιβλία του Ηλία Κανέλλη – οι δύο πρώτες εκδόσεις τoυ Books’ Journal. Το ένα, με τίτλο «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα», περιέχει συνεντεύξεις σημαντικών προσωπικοτήτων της επιστήμης και της λογοτεχνίας, που έχουν δημοσιευτεί τα προηγούμενα δεκαπέντε χρόνια στο περιοδικό. Το άλλο, «Duck Soup», είναι αφηγήματα, δοκίμια, κριτικές, ένα βιβλίο πολιτισμικής κριτικής των εστιατορίων και της κουλτούρας της κουζίνας και της τροφής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα μεταφορών στη γλώσσα προέρχεται από τη φύση: τα φυτά και τα δέντρα. Στο κάτοπτρο της ζωής και του κόσμου, που είναι η γλώσσα, πώς να μην καθρεφτίζονται αυτά που επί αιώνες γέμιζαν τη ζωή, το βλέμμα, τη φαντασία του ανθρώπου;

Η γλώσσα έχει και… πολλή χλωροφύλλη!

Η ελληνική γλώσσα, με την οικονομία και την ευελιξία της, αξιοποιεί αυτά τα στοιχεία για να δημιουργήσει εκφράσεις που αποτυπώνουν με ακρίβεια και χιούμορ την ανθρώπινη εμπειρία, μέρη που τα συναπαρτίζουν, όπως και τις εργασίες που συνδέονται με αυτά. Χωρίς καμία ματαιοδοξία για εξαντλητική κάλυψη του θέματος, θα εξετάσουμε βασικές σχετικές λέξεις που χρησιμοποιούμε στον καθημερινό λόγο. Αυτονοήτως δυσέντακτο το υλικό σε κατηγορίες, άρα εξίσου δυσχερής η κατηγοριοποίηση, αδρομερώς όμως θα μπορούσε να έχει την ακόλουθη μορφή…

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων Δρακούλης (Ιθάκη, 1858 - Λονδίνο 1942)

Πλάτων Δρακούλης (1858-1942)

Ο Πλάτων Δρακούλης γεννήθηκε το 1858 στην- κατεχόμενη από τους Βρετανούς- Ιθάκη και, καταγόταν από εύπορη οικογένεια. Ο πατέρας του, Ευστάθιος Δρακούλης, υπήρξε έπαρχος του νησιού. Σε νεαρή ηλικία, ο Δρακούλης εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου και σπούδασε Νομικά. Αργότερα, συνέχισε τις σπουδές του και, αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Νομικής στην Οξφόρδη[1].  Η επαγγελματική του πορεία ξεκινά το 1884, όταν και αρθρογραφούσε στην εφημερίδα «Αιών», του Τιμολέοντα Ι. Φιλήμονα.

Διαβάστε περισσότερα ›
″Κινεζοποίηση” της παραγωγής, συνεπάγεται ρευστοποίηση των μεσοστρωμάτων σε μια κινούμενη οικονομική και κοινωνική άμμο –με τις τρομακτικές επιπτώσεις που έχει αυτή η εξέλιξη στην συνοχή, στην δημοκρατία, την πολιτική πόλωση, όλα τα φαινόμενα που εξελίσσονται μπροστά στα μάτια μας στην εποχή μας.

Η Κίνα δεν μπορεί να παράγει για λογαριασμό όλου του πλανήτη

Μπορεί ο Ντόναλτ Τραμπ να έχει μεταβάλει σε σημαία του την αντιπαράθεσή του με την Κίνα, ωστόσο, η δασμολογική του πολιτική μέχρι τώρα συσκοτίζει ένα υπαρκτό πρόβλημα. Το οποίο προκύπτει από την ανάδυση του σινικού γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Εδώ, σημασία έχουν μόνο οι αριθμοί...

Η γλώσσα με… μαθηματική ακρίβεια!

Τα μαθηματικά, η γλώσσα των αριθμών και των σχημάτων, δεν είναι μόνο μια αφηρημένη επιστήμη που εξετάζει τις σχέσεις μεταξύ των ποσοτήτων. Είναι, επίσης, μια βαθιά ανθρώπινη δημιουργία. Είναι μια προσπάθεια να κατανοήσουμε τον κόσμο γύρω μας και τη θέση μας μέσα σε αυτόν. Δεν είναι τυχαίο που τόσο πολύ βαθιά και διαχρονικά συνδέθηκαν με τη φιλοσοφία.

Η γλώσσα μας, ως καθρέφτης της σκέψης μας, φέρει τα σημάδια αυτής της προσπάθειας. Μαθηματικές έννοιες και διαδικασίες έχουν εισχωρήσει στην καθημερινή μας επικοινωνία, εμπλουτίζοντάς την με νέες σημασίες και μεταφορές.

Διαβάστε περισσότερα ›