19 Ιουλίου 2022 at 22:57

«Ζυγίζει από τις ελαφριές.»

από

«Ζυγίζει από τις ελαφριές.»

[= είναι μωρός, ελαφρόμυαλος, χαζοξίκικος, μισόσαλος, μισότρελος, ανόητος, βλαξ, ευήθης. Επί μωρών και κούφων.[1] Ελαφριές είναι τα μικρότερα βάρη που χρησιμοποιούσαν παλαιότερα ως σταθμά στις ζυγαριές, στις παλάντζες. Ο Πολίτης γράφει: «Είναι κούφος, κουφόνους· τόσον μικρόν είναι το βάρος του εγκεφάλου και της διανοητικής του αξίας, ώστε δεν είναι χρεία τιθέμενος εις την φορητήν πλάστιγγαν[2] ή τον στατήρα[3] να ζυγιστεί δια του δείκτη των μειζόνων βαρών, διότι επαρκεί ο των ελασσόνων.» Λέγεται και μονολεκτικώς «αλαφροπαλάντζα», «λαφροκάνταρος», «ελαφρός», «ελαφρούτσικος», ή «ελαφριά γιορτή».[4] Την ίδια μεταφορική έννοια έχει και το αρχαίο ελληνικό «ελαφρός» και το συνώνυμό του «κούφος»,[5] το λατινικό Levis και σε πολλές γλώσσες η λέξη που σημαίνει «κούφος». Όμοια και η ολλανδική «Ζυγιάστη μα βρέθηκε πολύ αλαφρύς[6] Κο. Εις μίαν επαρχιακήν πόλιν εγνώρισα κάποιον μεσίτην ελαφρόμυαλον, ο οποίος κατώρθωσε διά της εργασίας του να κάμη περιουσίαν. Τον άνθρωπον τούτον ήκουσα μίαν ημέραν να λέγη: «Εν όσω ήμουν φτωχός, ο κόσμος έλεγεν: «Ο Σπύρος είνε τρελός. — Τώρα που έκαμα περιουσίαν, ο κόσμος λέγει: — Ο κυρ Σπύρος είνε νευρικός».]

Ο ηθοποιός Χρήστος Ευθυμίου. Σκηνή από την ταινία, «Ένας Βλάκας και Μισός». Σκηνοθεσία: Γιάννης Δαλιανίδης.
Ο ηθοποιός Χρήστος Ευθυμίου. Σκηνή από την ταινία, «Ένας Βλάκας και Μισός». Σκηνοθεσία: Γιάννης Δαλιανίδης.

Παραπομπές

[1] Βεν.

[2] Αρχ. πλάστιγξ, ἡ= δίσκος ζυγαριάς.

[3] = είδος ζυγού· καντάρι· παλαιά μονάδα βάρους που ήταν ίση με σαράντα τέσσερις (44) οκάδες· ονομασία διάφορων αρχαίων νομισμάτων.

[4] = για κάποιον που δεν πρέπει να τον παίρνουμε στα σοβαρά.

[5] Το αρχαίο επίθ. κοῦφος, -η, -ον σημαίνει ελαφρύς, ευκίνητος· ελαφρύς, εύκολος· άδειος, κενός, μάταιος, ανύπαρκτος, ασήμαντος· ελαφρύς ως προς το βάρος, αντίθ. προς το βαρύς. Πρβλ. «Κούφα σοι χθων ἐπάνωθε πέσαι»= «μακάρι η γη να πέσει ελαφρά πάνω σου», «ελαφρύ ας είναι το χώμα που θα σε σκεπάσει», και στα λατινικά «sit tibi terra levis.» Βλ. LIDDELL & SCOTT.

[6] Βλ. & Πολίτου. Σελ. 442.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ομάδα του facebook Παροιμίες & γνωμικά.

Αν θέλετε να γίνετε μέλη της ομάδας, επισκεφτείτε τη διεύθυνση: https://www.facebook.com/groups/2285257741730850/

Περισσότερες παροιμίες, παροιμιώδεις φράσεις και γνωμικά μπορείτε να βρείτε στο αρχείο μας ΕΔΩ

(Εμφανιστηκε 130 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Τα σχίλα είναι κλειστά.