14 Απριλίου 2014 at 07:18

Γιώργος Κατσίμπαλης, ο Κολοσσός απ’ το Μαρούσι

από

Γιώργος Κατσίμπαλης, ο Κολοσσός απ’ το Μαρούσι

Ο Γιώργος Κατσίμπαλης (Αθήνα 1899 - Αθήνα 1978)
Ο Γιώργος Κατσίμπαλης (Αθήνα 1899 – Αθήνα 1978)

Ο Γιώργος Κατσίμπαλης, γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του λογίου Κωνσταντίνου Κατσίμπαλη. Μεγάλωσε σε πλούσιο σε πνευματικά ερεθίσματα περιβάλλον και επηρεάστηκε ιδιαίτερα από την προσωπικότητα του Κωστή Παλαμά, που συνδεόταν με στενή φιλία με την οικογένειά του. Παρακολούθησε μαθήματα στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Παρισιού χωρίς να αποφοιτήσει. Επέστρεψε στην Αθήνα και ήρθε σε επαφή με τους λογοτεχνικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους. Δημοσίευσε μεταφράσεις και μελέτες για σημαντικούς ευρωπαίους συγγραφείς, άγνωστους τότε στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό και πρόβαλε τη λογοτεχνική παραγωγή της λεγόμενης Γενιάς του ’30 μέσα από τις σελίδες των περιοδικών Τα Νέα Γράμματα (1935-1944) και Αγγλοελληνική Επιθεώρηση (1945-1952), που διηύθυνε. Ασχολήθηκε όπως και ο πατέρας του με τη μελέτη του έργου του Κωστή Παλαμά και εξέδωσε επίσης μια ανθολογία σύγχρονης ελληνικής ποίησης και, κυρίως, βιβλιογραφικές μελέτες για λογοτέχνες όπως οι Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Κώστας Κρυστάλλης, Άγγελος Σικελιανός, Κ.Π.Καβάφης, Έντγκαρ Άλλαν Πόε, Αρθούρος Ρεμπώ κ.α. Πέθανε στην Αθήνα

 Στον «Κολοσσού του Μαρουσιού»,  ο Χένρυ Μίλλερ μιλάει για τον Γιώργο Κατσίμπαλη και την εμπειρία  του στην Ελλάδα:

«Oι άνθρωποι φαίνονται να εκπλήσσονται και να γοητεύονται όταν μιλάω για την επίδραση που είχε πάνω μου αυτό το ταξίδι μου στην Ελλάδα. Λένε ότι με ζηλεύουν και ότι εύχονται να μπορέσουν μια μέρα να πάνε κι αυτοί εκεί. Γιατί δεν πάνε; Διότι κανένας δεν μπορεί να χαρεί την εμπειρία που ποθεί αν δεν είναι έτοιμος γι’ αυτή. Οι άνθρωποι σπάνια εννοούν αυτό που λένε.

Όποιος λέει ότι φλέγεται να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που κάνει ή να βρεθεί κάπου αλλού αποκεί που είναι ψεύδεται στον ίδιο του τον εαυτό του. Το να επιθυμείς δεν είναι μόνο το να εύχεσαι. Το να επιθυμείς είναι να γίνεις αυτό που ουσιαστικά είσαι. Μερικοί άνθρωποι, διαβάζοντας αυτό, θα καταλάβουν αναπόφευκτα ότι δεν τους μένει τίποτε άλλο από το να πραγματοποιήσουν τις επιθυμίες τους.

Μια γραμμή του Μέτερλινκ που αφορά την αλήθεια και τη δράση άλλαξε όλη την ιδέα που είχα για τη ζωή. Μου πήρε είκοσι πέντε χρόνια για να καταλάβω απολύτως το νόημα της φράσης του. Άλλοι άνθρωποι είναι πιο γρήγοροι στο συντονισμό οράματος και δράσης. Αλλά το θέμα είναι ότι τελικά αυτόν τον συντονισμό τον κατάφερα στην Ελλάδα. Ξεφούσκωσα, επανήλθα στις κανονικές ανθρώπινες αναλογίες, έτοιμος να δεχτώ τη μοίρα και προετοιμασμένος να δώσω όσα έλαβα.

Καθώς στεκόμουν στον τάφο του Αγαμέμνονα βίωσα μια αληθινή αναγέννηση. Δε με νοιάζει καθόλου τι σκέφτονται οι άνθρωποι ή τι λένε όταν διαβάζουν μια τέτοια δήλωση. Δεν έχω καμιά επιθυμία να προσηλυτίσω κανέναν στον δικό μου τρόπο σκέψης. Ξέρω τώρα πως όποια επιρροή μπορεί να έχω στον κόσμο θα είναι αποτέλεσμα του παραδείγματος ζωής που δίνω και όχι των γραπτών μου.

Προσφέρω αυτή την καταγραφή του ταξιδιού μου όχι ως μια συνεισφορά στην ανθρώπινη γνώση, γιατί οι γνώσεις μου είναι λίγες και δεν έχουν μεγάλη σημασία, αλλά ως μια συνεισφορά στην ανθρώπινη εμπειρία. Λάθη του ενός ή του άλλου είδους αναμφισβήτητα υπάρχουν σ’ αυτήν την καταγραφή, αλλά η αλήθεια είναι ότι μου συνέβη κάτι και αυτό τι έδωσα τόσο ειλικρινά όσο ξέρω να δίνω.

Ο φίλος μου ο Κατσίμπαλης για τον οποίο έγραψα αυτό το βιβλίο, θέλοντας να δείξω την ευγνωμοσύνη μου σ’ αυτόν και τους συμπατριώτες του, ελπίζω να με συγχωρέσει που υπερέβαλα συγκρίνοντας τις αναλογίες του με εκείνες του Κολοσσού. Όσοι ξέρουν το Μαρούσι θα καταλάβουν ότι δεν υπάρχει τίποτα το μεγαλειώδες σ’ αυτό. Ούτε στον Κατσίμπαλη υπάρχει τίποτα το μεγαλειώδες. Ούτε, στο κάτω – κάτω, υπάρχει τίποτα το μεγαλειώδες σε ολόκληρη την ιστορία της Ελλάδας.

Αλλά υπάρχει κάτι το κολοσσιαίο σε οποιονδήποτε άνθρωπο όταν αυτός γίνεται αληθινά και ολοσχερώς ανθρώπινος. Ποτέ δεν γνώρισα πιο ανθρώπινο άτομο από τον Κατσίμπαλη. Περπατώντας μαζί του στους δρόμους του Μαρουσιού είχα την αίσθηση ότι περπατούσα στη γη μ’ έναν εντελώς καινούργιο τρόπο. Η γη γινόταν πιο οικεία, πιο ζωντανή, πιο υποσχόμενη. Είναι αλήθεια πως εκείνος μιλούσε συχνά για το παρελθόν, όμως όχι σαν κάτι νεκρό και ξεχασμένο, αλλά μάλλον σαν κάτι που κρατάμε μέσα μας, κάτι που καρποφορεί στο παρόν και κάνει ελκυστικό το μέλλον.

Μιλούσε με τον ίδιο σεβασμό για τα μικρά και τα μεγάλα πράγματα· δεν ήταν ποτέ τόσο απασχολημένος ώστε να μην μπορεί να σταματήσει και να συλλογιστεί τα πράγματα που τον συγκινούσαν· είχε ατέλειωτο χρόνο στη διάθεσή του, κάτι που από μόνο του αποτελεί σημάδι μιας μεγάλης ψυχής. Πώς μπορώ ποτέ να ξεχάσω εκείνη την τελευταία εντύπωση που μου έκανε όταν αποχωριζόμασταν στο σταθμό των λεωφορείων στην καρδιά της Αθήνας;

Υπάρχουν άνθρωποι που είναι τόσο πλήρεις, τόσο πλούσιοι, που δίνονται τόσο απόλυτα, ώστε κάθε φορά που τους αφήνεις νιώθεις ότι δεν έχει σημασία αν χωρίζεστε για μια μέρα ή για πάντα. Έρχονται κοντά σου ξεχειλίζοντας και σε ξεχειλίζουν κι εσένα. Δε σου ζητάνε τίποτα εκτός από τη συμμετοχή σου στη δική τους υπεράφθονη χαρά της ζωής.

Χένρυ Μίλλερ, Ο Κολοσσός του Μαρουσιού
Χένρυ Μίλλερ, Ο Κολοσσός του Μαρουσιού

(…)

Όταν σκέφτομαι τον Κατσίμπαλη να σκύβει για να κόψει ένα λουλούδι από το άγονο έδαφος της Αττικής, αναδύεται μπροστά μου ολόκληρος ο ελληνικός κόσμος, παρελθών, παρών και μέλλων. Ξαναβλέπω τους απαλούς, χαμηλούς λοφίσκους όπου θάβονταν οι επιφανείς νεκροί· βλέπω το βιολετί φως στα σκληρά χαμόδεντρα, τα φαγωμένα βράχια, τους τεράστιους βράχους στις ξερές κοίτες των ποταμών να λαμπυρίζουν σαν μαρμαρυγή· βλέπω τα νησάκια να επιπλέουν πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, στεφανωμένα με εκθαμβωτικές λευκές κορδέλες· βλέπω τους αετούς να εφορμούν από τα επιβλητικά απόκρημνα βράχια στις απρόσιτες βουνοκορφές, τις ζοφερές σκιές τους να σχηματίζουν αργά το φωτεινό χαλί της γης αποκάτω· βλέπω τις σιλουέτες των μοναχικών ανθρώπων να ακολουθούν τα ποίμνιά τους πάνω στη γυμνή ραχοκοκαλιά των λόφων και τα δέρατα των ζώων τους όλα με χρυσαφί τρίχωμα όπως τις ημέρες του μύθου· βλέπω τις γυναίκες να μαζεύονται στα πηγάδια μέσα στους ελαιώνες, τα φορέματά τους, τους τρόπους τους, την κουβέντα τους να μη διαφέρει από τα βιβλικά χρόνια· βλέπω τη μεγάλη πατριαρχική φιγούρα του παπά, το τέλειο συνταίριασμα αρσενικού και θηλυκού, τη θωριά του ήρεμη, ειλικρινή, γεμάτη ειρήνη και αξιοπρέπεια· βλέπω το γεωμετρικό σχέδιο της φύσης να ερμηνεύεται από την ίδια τη γη σε μια σιωπή εκκωφαντική.

Η ελληνική γη ανοίγει μπροστά μου σαν το Βιβλίο της Αποκάλυψης. Ποτέ δεν ήξερα ότι η γη εμπεριέχει τόσα πολλά· περπατούσα με παρωπίδες, με διστακτικά, αβέβαια βήματα· ήμουν περήφανος και αλαζονικός, ευχαριστημένος που ζούσα τη λάθος, περιορισμένη ζωή της πόλης. Το φως της Ελλάδας μου άνοιξε τα μάτια, διαπέρασε τους πόρους μου, διεύρυνε ολόκληρη την ύπαρξή μου. Γύρισα πίσω στον κόσμο, έχοντας βρει το πραγματικό κέντρο και το πραγματικό νόημα της επανάστασης.

Καμιά πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στα έθνη της γης δεν μπορεί να διαταράξει αυτή την ισορροπία. Μπορεί η ίδια η Ελλάδα να περιπλακεί, όπως περιπλεκόμαστε εμείς τώρα, αλλά αρνούμαι κατηγορηματικά να είμαι οτιδήποτε λιγότερο από πολίτης του κόσμου το οποίο σιωπηλά διακήρυξα ότι είμαι όταν στάθηκα στον τάφο του Αγαμέμνονα. Από τότε και μετά η ζωή μου αφιερώθηκε στην αποκατάσταση της θεϊκότητας του ανθρώπου. Ειρήνη σε όλους τους ανθρώπους, εύχομαι, και μια πιο άφθονη ζωή!»

Πηγές: http://tvxs.grhttp://www.ekebi.gr

Δείτε ακόμη:

  • 8 Μαρτίου 2015 Ο Χένρυ Μίλλερ γράφει για την Ελλάδα και τους Έλληνες (0)
    Ένιωσα τη γυμνή δύναμη των ανθρώπων, την αγνότητά τους, την ευγένειά τους, την καρτερικότητά τους. Είδα τα παιδιά τους, ένα θέαμα που με θέρμαινε, γιατί ερχόμενος από τη Γαλλία ήταν σαν ο […]
  • Και ξαφνικά εμείς οι φιλόλογοι, η ελίτ του σχολείου, οι θεματοφύλακες της ελληνικής παιδείας, συνειδητοποιήσαμε ότι εν τέλει μπορεί και να μην είμαστε τόσο απαραίτητοι στο σχολείο της αποικίας Ελλάδα και ότι υπάρχουν κι άλλοι που μπορούν να διδάξουν τα πολυπληθή και πολυποίκιλα διδακτικά μας αντικείμενα.7 Ιουλίου 2013 Φιλόλογε, πολύ ἀργά γιά δάκρυα; (1)
    Φιλόλογε, πολύ ἀργά γιά δάκρυα; Γράφει ο Τάσος Χατζηαναστασίου* Και ξαφνικά εμείς οι φιλόλογοι, η ελίτ του σχολείου, οι θεματοφύλακες της ελληνικής παιδείας, συνειδητοποιήσαμε ότι εν […]
  • Ο Τζέιμς Τζόυς (James Augustine Aloysius Joyce, 2 Φεβρουαρίου 1882 - 13 Ιανουαρίου 1941) ήταν Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ού αιώνα, δημιουργός του μυθιστορήματος Οδυσσέας (1922) και Finnegans Wake (1939). Παρά την καταγωγή του, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός Ιρλανδίας.18 Μαΐου 2013 Ο Τζαίημς Τζόυς, η πραγματικότητα και τα ομηρικά έπη (1)
    Ο Τζαίημς Τζόυς, η πραγματικότητα και τα ομηρικά έπη Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Το βιβλίο του Τζόυς «Οδυσσέας» πρωτοεκδόθηκε το Φεβρουάριο του 1922. Εξαιρετικά ογκώδες μυθιστόρημα (ο […]
  • 7 Ιανουαρίου 2014 Λεξικό της κοινής νεοελληνικής – Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (0)
    Το Λεξικό της κοινής νεοελληνικής είναι ένα σύγχρονο και πλήρες ερμηνευτικό, ορθογραφικό και ετυμολογικό λεξικό της νέας […]
  • Ψηφιακές εκδόσεις από το schooltime.gr, την Ανοικτή Βιβλιοθήκη OPENBOOK, το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, το Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, τις Εκδόσεις Σαΐτα, τη Βικιθήκη, το Project Gutenberg, καθώς και Αυτόνομες Εκδόσεις Ελλήνων Δημιουργών.13 Απριλίου 2013 90 Δωρεάν e-books για την ψηφιακή σας βιβλιοθήκη (0)
    90 Δωρεάν e-books για την ψηφιακή σας βιβλιοθήκη 90 Δωρεάν e-books για την ψηφιακή σας βιβλιοθήκη από το schooltime.gr Ενενήντα τίτλοι ψηφιακών βιβλίων για ελεύθερη on-line ανάγνωση, […]
  • Ήρα & Προμηθέας20 Μαΐου 2013 Ο Πρωταγόρας, η κοσμογονία και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του Θείου (0)
    Ο Πρωταγόρας, η κοσμογονία και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του Θείου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Στο θρυλικό διάλογο του Πρωταγόρα με το Σωκράτη για το διδακτό της αρετής, ο […]
  • Το λέμε σωστά; Το γράφουμε σωστά;6 Νοεμβρίου 2013 Το λέμε σωστά; Το γράφουμε σωστά; (0)
    Το λέμε σωστά; Το γράφουμε σωστά; Πόσο σωστά χρησιμοποιούμε τη γλώσσα μας; Το βιβλίο αυτό, με απλό και συστηματικό τρόπο, μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε και να διορθώσουμε τα πιο […]
  • Αυτό είναι το Αρχείο της ΕΡΤ: η αντανάκλασή μας καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, με τα καλά μας και τα κακά μας: με στιγμιότυπα από τις ανεκδιήγητης αισθητικής γιορτές «πολεμικής αρετής» της χούντας στο Καλλιμάρμαρο, αλλά και με τον Ελύτη να μιλάει λίγο μετά το Νόμπελ στο «Μονόγραμμα» του Σγουράκη, ή με τη με τη φυματική γοητεία της Μάρμως στους «Πανθέους» και το Γιουσουφάκι να κλέβει την παράσταση στο «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται».7 Ιουλίου 2013 Aρχείο της ΕΡΤ: Από δω και πέρα τι; (0)
    Aρχείο της ΕΡΤ: Από δω και πέρα τι; Γράφει η Πατρίτσια Καλαφατά* Να αρχίσω αντίστροφα. Με το συμπέρασμα, με την πρόταση που επικάθεται σαν ίζημα τον τελευταίο καιρό, στη δική μου […]
  • Σάντρο Μποττιτσέλλι, Αλληγορία της Άνοιξης (περ. 1482).19 Ιουλίου 2013 Ο Τίτος Λουκρήτιος, οι επιθυμίες και ο σοφός άνθρωπος (1)
    Ποια είναι η ανώτατη πνευματική ηδονή; αυτή που αναβλύζει τις στιγμές που η νηφάλια σκέψη (νήφων λογισμός) σκορπίζει τα σκοτάδια της μεταφυσικής και ότι προκαλεί φόβο γίνεται αντικείμενο […]
  • Ο δούρειος ίππος (δούρειος=ξύλινος) στην ελληνική μυθολογία είναι κατασκευή εμπνευσμένη από τον Οδυσσέα, ένα ξύλινο άλογο-κρύπτη. Σκοπός του Οδυσσέα ήταν να παραπλανηθούν οι Τρώες και να το εκλάβουν ως δώρο και ως δείγμα καλής θελήσεως και ειρήνης από τους Αχαιούς.10 Οκτωβρίου 2013 Ο Θουκυδίδης, ο τρωικός πόλεμος και η έννοια του μύθου (3)
    Ο Θουκυδίδης, ο τρωικός πόλεμος και η έννοια του μύθου Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ομηρικά έπη κινούνται περισσότερο στο μύθο παρά στην ιστορική […]
  • Παντελής Ζερβός (Α' Δούλος), Μιχάλης Καλογιάννης (Ιεροκλής), Χριστόφορος Νέζερ (Τρυγαίος).28 Ιουλίου 2013 K. J. Dover: Η κωμωδία του Αριστοφάνη (pdf) (0)
    K. J. Dover - Η κωμωδία του Αριστοφάνη (μετάφραση Φάνης Ι. Κακριδής, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1981) (PDF) Το βιβλίο κατεβαίνει από εδώ: K. J. Dover, μετάφραση_ Φάνης Ι. […]
  • Οδύσσεια του Ομήρου12 Νοεμβρίου 2013 Ελληνική: μία και ενιαία γλώσσα (0)
    Ελληνική: μία και ενιαία γλώσσα Γράφει ο Γεράσιμος Μαρκαντωνάτος* Η ελληνική γλώσσα είναι, ως γνωστόν, από τις ελάχιστες γλώσσες του κόσμου που διατηρήθηκε ενιαία και αδιάσπαστη […]
  • Επίκουρος12 Ιανουαρίου 2014 Επιστολή του Επίκουρου προς τον Μενοικέα (0)
    Ο Επίκουρος (341 π.Χ. - 270 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος. Ίδρυσε δική του φιλοσοφική σχολή, με το όνομα Κήπος του Επίκουρου, η οποία θεωρείται από τις πιο γνωστές σχολές της […]
  • Jean-Jacques-Francois Le Barbier - Σπαρτιάτισσα δίνει την ασπίδα στον γιο της ("Ή ταν ή επί τας!"), 1805. Portland Art Museum (Oregon, USA)11 Δεκεμβρίου 2014 Ο Αριστοτέλης και το πολίτευμα της Σπάρτης (0)
    Το βέβαιο είναι ότι ο Αριστοτέλης στο δεύτερο βιβλίο των «Πολιτικών» του (τα «Πολιτικά τα ολοκληρώνει μετά το 335 π. Χ.) εκφράζει ξεκάθαρες επιφυλάξεις ως προς την αξιοπιστία των δύο αυτών […]
  • Ψηφιακή Επιθεώρηση Τέχνης (1954-1967)8 Νοεμβρίου 2016 Επιθεώρηση Τέχνης: Όλα τα τεύχη σε ψηφιακή μορφή (1954-1967) (0)
    Επιθεώρηση Τέχνης: Όλα τα τεύχη σε ψηφιακή μορφή (1954-1967)
  • Prometheus Chained on the Snowy Peaks of the Caucasus by Francesco Foschi (1710–1780)17 Απριλίου 2013 Ο μύθος του Προμηθέα (0)
    Ο μύθος του Προμηθέα: Μετάφραση: Τάσου Ρούσσου ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ Μην πάρετε για πείσμα και περφάνια τη σιωπή μου· η φρόνηση με τρώει σε τέτοιες βλέποντας ντροπές τον εαυτό […]
  • Ο Οδυσσέας και οι Σειρήνες10 Φεβρουαρίου 2014 Στον αστερισμό του Ρίτσου (0)
    Αφού μας μέναν παξιμάδια / τι κακοκεφαλιά / να φάμε στην ακρογιαλιά / του Ηλιου τ' αργά γελάδια που το καθένα κι ένα κάστρο / για να το πολεμάς / σαράντα χρόνους και να πας / να γίνεις […]
  • Ανάγλυφο από τερακότα. Διακρίνονται: Πηνελόπη, Οδυσσέας, δεξιά, ως ξεσκούφωτος ζητιάνος, Τηλέμαχος, αριστερά από την Πηνελόπη, χωρίς γένια, Εύμαιος, καθισμένος κάτω και αριστερά πιθανότατα άλλος βοσκός. 460-450 π.Χ., Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης10 Ιανουαρίου 2017 Ι.Θ. Κακριδής: Η Γεωγραφία της Οδύσσειας (2)
    Για τον απλοϊκό αναγνώστη υπάρχει και ένας άλλος κίντυνος: Το έντυπο, σαν έντυπο και μόνο, και ας λέει ανυπόστατα πράγματα, ασκεί πάνω του μια πειστικότητα, που κανείς δεν τη φαντάζεται: […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.