Ἡ κατ’ αρχὴν σωστὴ ἀντίληψη ὅτι φύση τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ πολιτισμὸς δὲν μπορεῖ νὰ σημαίνει, ὅπως πολλοὶ ἀρέσκονται νὰ ἑρμηνεύουν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ἀποδεσμεύεται ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς καθορισμοὺς καὶ νὰ διαμορφώνεται κατὰ τὸ δοκοῦν ἢ νὰ σχεδιάζει ἐλεύθερα τὴν ὕπαρξή του στὸν κόσμο ἀποκλειστικὰ σύμφωνα μὲ πολιτιστικὰ κριτήρια.

Η Ιρλανδία έχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ… 84.614€ και η Ελλάδα έχει 17.012€ (2021). Φυσικά οι δύο περιπτώσεις δεν είναι συγκρίσιμες γενικά. Μπορεί στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας να δέχθηκαν από κοινού την διαπόμπευση των Γερμανών για τις οικονομικές τους επιδώσεις (το περίφημο PIGS – Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ελλάδα), ωστόσο η ιρλανδική κρίση κι έπειτα ανάκαμψη ήταν διαφορετικού τύπου· και βέβαια οι Ιρλανδοί, αν και το εθνικό τους ζήτημα με την Βρετανία παραμένει, σε τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την πίεση που δέχεται η Ελλάδα από την Τουρκία.

Για τον Φομένκο, η καταγεγραμμένη ιστορία δεν είναι σε καμία περίπτωση τόσο παλιά όσο πιστεύουμε. Η αρχαία ιστορία είναι ένα αντίγραφο της μεσαιωνικής. Οι Αιγύπτιοι, οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι αξίζουν πολύ λιγότερη προσοχή από όση τους αποδίδεται συνήθως, η δε Παλαιά Διαθήκη γράφτηκε μετά από την Καινή. Η σύγχυση έχει προκύψει επειδή πολλά ιστορικά πρόσωπα είναι αντίγραφα, δηλαδή διπλά και τριπλά αντίγραφα ενός και του ιδίου προσώπου, που έγινε γνωστό με διαφορετικά ονόματα σε διαφορετικές εποχές.

Το φαινόμενο μεταφορικής χρήσης λέξεων από διάφορα πεδία, ώστε να αποδοθεί μια σημασία, είναι συνηθέστατο. Ένας τέτοιος χώρος μεταφορικής χρήσης λέξεων και εκφράσεων είναι και αυτός της μουσικής. Άξιο παρατήρησης το γεγονός ότι, ενώ αρκετές λέξεις είναι εν πολλοίς άγνωστες στον σύγχρονο ομιλητή ως προς την κυριολεκτική σημασία τους (π.χ. ζουρνάς, νταούλι), είναι ευρέως γνωστές λόγω της χρήσης τους στην καθημερινή επικοινωνία.

Οι Ρωμαίοι, κι όσοι τους ακόμα είταν τυραννικοί προς τους Έλληνες, σπάνια τους φέρθηκαν καθώς θα φερνόντανε σε βάρβαρο έθνος που δεν έννοιωσε και λαμπρότερες μέρες. Την είδαμε την πολιτική τους. Είτανε για τους καιρούς εκείνους φωτισμένη πολιτική. Θα πήτε, ό,τι έκρυβε μέσα του το σιγανό κι αλάθευτο φαρμάκι που θανατώνει τα έθνη, μας τόδιναν. Τη φαρμάκωναν την Ελλάδα χωρίς οι πιώτεροι να το θέλουν, φαρμακώνουνταν κ’ η Ελλάδα χωρίς να το νοιώθη.

Οι Χαζάροι ήταν ένα από τα νομαδικά φύλα της Κεντρικής Ασίας, που εγκαταστάθηκαν βορείως του Καυκάσου και στις εκβολές του ποταμού Δον και του Βόλγα. Τον 7ο αιώνα θα καταφέρουν να στήσουν ένα εκτεταμένο χανάτο (βασίλειο) που κάλυπτε μία μεγάλη έκταση, από την Κασπία ως τη χερσόνησο της Κριμαίας. Το βασίλειο αυτό, που είχε κομβική θέση στον Δρόμο του Μεταξιού, καταλύθηκε από τους Ρως του Κιέβου το 969 και έκτοτε οι Χαζάροι εξαφανίζονται σταδιακά από την Ιστορία.

Πιστεύετε πως «ο αποθανών δεδικαίωται»; με ρώτησε ένας νεαρός συμπατριώτης μας, πρωτοετής φοιτητής Πολιτικών Επιστημών στο Λονδίνο, όπου έτυχε να βρίσκομαι όταν μαθεύτηκε ο θάνατος του Γεώργιου Παπαδόπουλου.

Η Ορθοδοξία διαφέρει ουσιαστικά από το Ισλάμ, το οποίο δεν αναγνωρίζει κανένα όριο στη θρησκευτική σφαίρα και καταπλακώνει την πολιτική, την κοινωνική και ιδιωτική ζωή.

Ανθρωπολόγος, η Φλοράνς Μπερζώ-Μπλακλέ είναι ερευνήτρια στο CNRS και ειδική στον ισλαμισμό. Βρίσκεται υπό απειλή και υπό αστυνομική προστασία μετά την έκδοση του τελευταίου της βιβλίου, Le Frérisme et ses réseaux, l’enquête (Το ρεύμα της Αδελφότητας και τα δίκτυά του, η έρευνα, εκδόσεις Odile Jacob, με πρόλογο του Gilles Kepel). Επικαλούμενο προβλήματα «ασφαλείας», το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης μόλις ανέβαλε μια ομιλία αυτής της διάσημης επιστήμονος, η οποία αναμένεται να γίνει σύντομα δεκτή από τον υπουργό Εσωτερικών Gérald Darmanin.

Η κατάτμηση της κοινωνίας σε άτομα άρχισε βέβαια όταν με τις προόδους της εκβιομηχάνισης οι φυσικές βιοτικές συνομαδώσεις (πατριαρχική οικογένεια, οικιακή κοινότητα, πατριά, χωριό) έγιναν για πρώτη φορά στην ιστορία οικονομικά άχρηστες, και μάλιστα επιζήμιες. Ωστόσο η αστική κοινωνία ούτε γνώρισε σε ακραία μορφή ούτε και χαιρέτησε την τάση αυτήν. Όπως ξέρουμε, διατήρησε την πίστη στους ουσιακούς δεσμούς και στις κοινωνικές προϋποθέσεις του ατόμου και θεωρούσε την οικογένεια ως φυσικό κύτταρο του κοινωνικού οργανισμού.