Το πολιτικό πρόβλημα της χώρας, επομένως, ως προς αυτό που λέμε εκσυγχρονισμός, αποτελεσματικότητα του ελληνικού κράτους, δυνατότητα να αναπτύσσει στρατηγικές κατευθύνσεις, είναι εμφανές. Καμία πολιτική δύναμη δε, δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει –κι αυτό φαίνεται τώρα και στην εικόνα που δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Κυριαρχεί η κονιορτοποίηση του πολιτικού σκηνικού, η προοπτική της ακυβερνησίας. Κι αυτό παρά τις αυτάρεσκες εξαγγελίες των προηγούμενων χρόνων ότι «τα δύσκολα βρίσκονται πίσω μας».

Το άρθρο εξετάζει τη μετάβαση της Ανατολής στην κυριαρχία των Αράβων μετά τις βυζαντινές ήττες, εστιάζοντας στις αντιδράσεις των χριστιανικών κοινοτήτων. Οι αιρετικοί χριστιανοί, όπως οι Ιακωβίτες και οι Νεστοριανοί, αρχικά υποδέχτηκαν θετικά τους νέους ηγεμόνες, ενώ οι ορθόδοξοι διατήρησαν την αφοσίωσή τους στον Βυζαντινό αυτοκράτορα. Το σύστημα των μιλλέτ καθόρισε τη συνύπαρξη των θρησκευτικών μειονοτήτων, επηρεάζοντας τη διαμόρφωση της ταυτότητας των λαών. Το Ισλάμ, πιο απλό στη δογματική του, κέρδισε σταδιακά χριστιανούς προσήλυτους, ιδιαίτερα από αιρετικές ομάδες.