Ένας αληθινός ποιητής

Η μέρα που μπήκαν οι τσέτες στην Σμύρνη. Η μέρα που έσβησε το όραμα νέας ζωής και νέου πολιτισμού που θεμελιώνονταν στην Ελληνική Ανατολή.

Ιδεολογία και αισθητική

Ένα γεγονός της επικαιρότητας μπορεί να αποτελεί κίνδυνο όσο και ευκαιρία. Κίνδυνο να εξαντληθεί το ενδιαφέρον μας σε σχόλια για τα προϊόντα της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Αλλά και ευκαιρία να μελετήσουμε σοβαρότερα τους μύθους που διαμόρφωσαν το ιστορικό και αισθητικό πρόταγμα του πολιτισμού μας.

Ο Παλαμήδης και το κάθαρμα της Ιθάκης

Το ηλιοστάσιο είναι κάτι περισσότερο από ένα αστρονομικό γεγονός. Είναι μια κοσμική ανάσα. Και δεν είναι καθόλου τυχαία η γιορτή που ακολουθεί σε τρεις ημέρες, οι φωτιές του Άη Γιάννη. Πάνω από την φωτιά κάποτε οι άνθρωποι δεν αναζητούσαν μόνο την υπόσχεση της συγκομιδής, τη γονιμότητα του δεσμού τους, την προστασία της ζωής τους. Η φωτιά καθαρίζει. Η φωτιά προετοιμάζει. Η φωτιά καθαγιάζει.

Όταν ξέσπασε η τουρκική επίθεση στην εξέχουσα του Αφιόν Καραχισάρ στις 13 Αυγούστου 1922, το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων υπό τον Ν. Πλαστήρα, αποτελούσε εφεδρεία του Α’. Σώματος Στρατού. Η άμεση επέμβασή του, την ίδια ημέρα, υπήρξε καίριας σημασίας στην αποτροπή της άμεσης κατάρρευσης, αφού κάλυψε, με την απαράμιλλη ορμή του αλλά και τρομερές απώλειες, το κενό που άφησε στον πιο κρίσιμο τομέα του μετώπου, η διάλυση και η φυγή άλλων συνταγμάτων. Μέσα στην γενική παράλυση όμως, όταν την επομένη, 14 Αυγούστου, αποφασίζεται η σύμπτυξη της στρατιάς και η εγκατάλειψη του Αφιόν, ουδείς λαμβάνει μέριμνα να ενημερώσει τον Πλαστήρα και το 5/42 που συνεχίζουν επί ώρες να μάχονται μόνοι και έσχατοι.

Δεν ξέρω αν η αυτομαστίγωση της Ευρώπης (δεν λέω Δύσης, ελπίζω κάποτε να καταλάβουμε τη διαφορά) οφείλεται σε κοινωνικά πάθη, αυτοκτονικό ιδεασμό ή αβυσσαλέα ιστορική άγνοια. Δεν είναι αργά ωστόσο να μάθουμε πως δεκατέσσερις αιώνες τώρα, ειδικά ο λαός και ο πολιτισμός μας (ο δικός μας λαός, στη δική του πατρίδα, όχι η κακή, αποικιοκρατική Δύση), υφίσταται την βία της ισλαμικής επέκτασης.

Η περίοδος 1941-1944 έχει δύο όψεις. Η μία, η πιο γνωστή, είναι αυτή της κατοχής και της εθνικής αντίστασης. Η άλλη, λιγότερο γνωστή, σφραγίζεται από τον αγώνα και την αγωνία των δυνάμεων που διαφεύγοντας στη Μ. Ανατολή, αποτέλεσαν πυρήνα των εξόριστων κυβερνήσεων και υπερασπίστηκαν την εθνική δημοκρατική προοπτική σε τέσσερα επίπεδα: ενάντια στις δωσιλογικές κυβερνήσεις των Αθηνών, ενάντια στις επιδιώξεις των μοναρχικών (παρότι συνυπήρχαν στην εξορία και στην πολεμική προσπάθεια), ενάντια στα σχέδια του ΚΚΕ (που πέτυχε χάρη στην εθνική αντίσταση να αποκτήσει βαρύνοντα πολιτικό ρόλο) αλλά και ενάντια στα σχέδια της Αγγλίας για ανανέωση των σχέσεων εξάρτησης μετά τον πόλεμο.