Κατηγορία: Πολιτισμός

Μια τοιχογραφία του Ι.Ν των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Σερβίων, εποχής 1475 - 1500. Επειδή ο ναός είναι μη επισκέψιμος και κλειδωμένος, την εικόνα αυτή λίγοι την είδαν και ουδείς τη θυμάται. Ο Άγιος Εύπλος ο Διάκονος. Πολύ σπάνιο θέμα αγιογράφησης και η απόδοση του αναγεννησιακή! Πηγή φωτογραφίας: Π. Ανδρούδης - Μ. Τσιάπαλη, 2015.

Ο Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στα Σέρβια (13ος αιώνας)

Στο τύμπανο της κόγχης του Ιερού ο Ευχαριστιακός Χριστός δεν εικονίζεται πάνω απ’ την Αγία Τράπεζα, ως συνήθως, αλλά σα να βγαίνει από καλυκωτό ποτήρι, εκ του οποίου εξέχει μόνο το πρόσωπο / κεφαλή. Στον ελλαδικό χώρο το συναντούμε μόνο 2 φορές ως τότε, στη Μάνη και στον Μυστρά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γαλάνης Δημήτριος (1879 - 1966). Ο δρόμος στο Cassis, 1924 – 1925. Οξυγραφία σε χαρτί. Εθνική Πινακοθήκη.

Τι σημαίνουν οι λατινικές φράσεις «vita activa» και «vita speculativa»

Vita στα λατινικά λέγεται η ζωή, το ζην, ο βίος, ο χρόνος του βίου, η βιοτή, η βίου διαγωγή, ο τρόπος του βίου, η δίαιτα· vita rustica λέγεται η εν αγρώ δίαιτα, η αγροτική ζωή· vivo vitam tutam σημαίνει ασφαλώς τον βίον διάγω, ζω μια ζωή ασφαλή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανθρακωρύχοι στο χιόνι. Vincent van Gogh, 1882.

Τραγουδάς το χιόνι;

Τραγουδάς το χιόνι από το σπίτι / μέσα στη ζεστή σου γειτονιά; / Να το τραγουδήσεις απ’ του αλήτη, / αν μπορείς την ξέσκεπη γωνιά. / Να το τραγουδήσεις με το χτίστη / στ’ ανεμοδαρμένο του γιαπί / με την εργατιά, γεμάτη πίστη / που τους πάγους σπάει με το τσαπί.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τότε που ’μασταν ανύπαντρες, κοιμάμασταν όλες οι αδερφάδες μαζί, καταή στο σανίδι, τού ’χαμαν στρωμένο κι τσιολιάζομασταν (σκεπαζόμασταν) με μία βελέντζα κι σμίομασταν (ενωνόμασταν) όλες μαζί, να ζεσταθούμε, απ’ τα χνώτα».

Αγκάλιασμα, μαγκάλι, γάστρα: Τα… θερμαντικά σώματα της παλιάς εποχής!

Έκανε κρύα εκειά τα χρόνια κι εμείς ήμασταν ξυπόλητοι. Δεν είχαμαν παπούτσια, αλλά κάτι φιλενάδες μ’ μου ‘χαν φκιάσει πορπόδια (ή προπόδια) με… σαμπρέλες από αμάξι! Απ’κάτω σαμπρέλα αντίς για σόλα κι αχπάνω δίμτινο (δίμιτο ύφασμα), μάλλινο, σαν πανί. Αυτό τό ’ραβαν οι φιλενάδες μ’ ψ’λά στ’ σαμπρέλα και γένονταν σαν παπούτσια! Άμα έβρεχε, μούσκευε το ποδάρι, γιατί καβαλίκευε το νερό!

Διαβάστε περισσότερα ›
Η προσφώνηση «Urbi et orbi» είναι η πιο επίσημη μορφή ευλογίας στην Καθολική Εκκλησία· πρόκειται για δημόσια ευχή που κάνει ο αρχιεπίσκοπος της Ρώμης για να μεταδοθεί η θεία χάρη στους πιστούς· γίνεται οπωσδήποτε το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, μετά την ανακήρυξη ενός νεοεκλεγμένου Πάπα και σε κάποιες -έκτακτες- περιπτώσεις.

Τι σημαίνει η λατινική φράση, «Urbi et orbi»

Τι σημαίνει η λατινική φράση, «Urbi et orbi» Στα λατινικά η λέξη urbs (γεν. urbis) λέγεται για το άστυ, την πόλη (κυρίως τη Ρώμη) και τους πολίτες της πόλης.[1] Orbis  ονομάζεται ο κύκλος, η κυκλοειδής επιφάνεια, δηλαδή ο δίσκος της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Μάριος-Μιχαήλ Τουρούτσικας: Παρών!
Ευστάθιος Τσιτλακίδης: Παρών!

Η πατρίς ευγνωμονούσα

Χάρη στις θυσίες και την αυταπάρνηση αυτών των νεαρών αγοριών και κοριτσιών που υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις, η χώρα παραμένει ασφαλής, κάτω από ουρανό ειρηνικό και οι πολίτες απερίσπαστοι παλεύουν για την προκοπή. 

Διαβάστε περισσότερα ›
Σκίτσα του Αρκά (ΙΙ)

Σκίτσα του Αρκά (ΙΙ)

Σκίτσα του Αρκά (ΙΙ)

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελληνίδα μάνα και στρατιώτης που φεύγει για το μέτωπο. 1940. Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου.

Τα ετυμολογικά τού πολέμου

Το αντιστάθμισμα τού πολέμου, η ειρήνη, είναι μια εξίσου με τον πόλεμο αρχαία λέξη, είναι κι αυτή ομηρική. Ωστόσο, η προέλευση τής λέξης είναι άγνωστη (η σύνδεση με το είρω «συνδέω» δεν γίνεται ευρύτερα δεκτή), ενώ τύποι όπως Αθ-ήνη, Μυκ-ήνη δείχνουν μάλλον ότι πρόκειται για προελληνική (πελασγική) λέξη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σχέδιο του Μάθιου Πάρις, βενεδικτίνου μοναχού, καλλιτέχνη, χαρτογράφου και χρονικογράφου της Αγγλίας στις αρχές του 13ου αι.

«Βαφτίζει το κρέας ψάρι.»

Η θέα του οβελού και το άσμα της χύτρας ηύφραναν την καρδίαν των καλών πατέρων, οίτινες καθήσαντες μετ’ ου πολύ περί μαρμαρίνην τράπεζαν ηκόνιζον ήδη τας μαχαίρας και τους οδόντας ίνα σπαράξωσι την λείαν, ότε αίφνης οχληρά ανάμνησις ήπλωσε μέλαν νέφος επί της φαιδράς όψεως των δαιτυμόνων.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τα σάβανα δεν έχουν τσέπες.»

«Τα σάβανα δεν έχουν τσέπες.»

Ποιος πλούσιος απόθανε / και πήρε βιό μαζί του; / Πήρε τρεις πήχες σάβανο, / να ζώσει το κορμί του.

Διαβάστε περισσότερα ›