Σύμφωνα με τον μύθο, ο οποίος τροφοδοτεί τους πανηγυρικούς λόγους των Ευρωπαίων πολιτικών, οι λαοί της ευρωπαϊκής ηπείρου, διδαγμένοι από πικρές εμπειρίες, μπήκαν επιτέλους στον δρόμο της λογικής και ενσάρκωσαν σε οικονομικούς και πολιτικούς θεσμούς τη βούλησή τους για ειρηνική συμβίωση.

Κάθε τι που σχεδιάζουμε από το πιο απλό μέχρι το πιο περίπλοκο για να είναι «εφικτό άμεσα, εδώ και τώρα», θα πρέπει, εκτός από το σχέδιο, να διαθέτουμε τα απαραίτητα μέσα να το υλοποιήσουμε και απαραιτήτως να αποφασίσουμε να το υλοποιήσουμε «εδώ και τώρα» με επίγνωση για τις μικρές ή μεγάλες δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουμε στην προσπάθεια υλοποίησής του.

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες του Μουντιάλ, μέχρι στιγμής, υπήρξε αυτή της εθνικής ομάδας της Γερμανίας να παρακολουθεί τους χορούς των Ινδιάνων Παταχό, μερικές εκατοντάδες μέτρα από το σημείο που ανακαλύφθηκε η Βραζιλία, το 1500.

Οι αδερφοί Γκριμ δεν έγραφαν για παιδιά. Στόχος τους ήταν να προσφέρουν ένα ευχάριστο ανάγνωσμα για ενήλικες μετά από μια κοπιαστική μέρα. Γυρνούσαν τη Γερμανία του 19ου αιώνα καταγράφοντας λαϊκές ιστορίες και μύθους, που στη συνέχεια με το δικό τους μυθιστορηματικό ύφος συμπλήρωναν και εμπλούτιζαν.

Μετά την άλωση της Κων/πολης, ο Μωάμεθ Β΄ προέβη στη ρύθμιση των σχέσεων του με το πλήθος των χριστιανών υπηκόων του. Προτεραιότητα του ήταν η ανεύρεση του κατάλληλου ανθρώπου για τον πατριαρχικό θρόνο.

Τι σημαίνει το γεγονός ότι διερωτώμεθα για τη σχέση μας με την παράδοση; Ότι κατά κάποιον τρόπο έχουμε βγει απ’ την παράδοση. Αυτό το καταλαβαίνουμε πρώτα-πρώτα εμπειρικά. Οι φυλές και οι λαοί που έχουν μείνει κλεισμένοι μέσα στην παράδοσή τους δεν βλέπουν καν την παράδοση σαν παράδοση: ζουν μέσα σε αυτήν και θεωρούν την παρούσα ζωή τους σαν συνέχεια ενός αμετάβλητου τρόπου ζωής.

Η βιογραφία του Αλ Καπόνε από τον Τζων Κόμπλερ δεν ασχολείται στο ελάχιστο με όλη αυτή τη γκανγκστερική μυθολογία που αναμασιέται από χολιγουντιανές ταινίες και μυθιστορήματα χειρίστης υποστάθμης. (Οι εξαιρέσεις αυτών είναι απλώς η επιβεβαίωση του κανόνα).

Από την άλλη, στο στρατόπεδο των Αθηναίων οι εξελίξεις ήταν επίσης ραγδαίες. Όταν έφτασαν οι απεσταλμένοι των Τετρακοσίων ολιγαρχικών της Αθήνας από τη Δήλο στη Σάμο, έγινε σάλος. Στη συνέλευση που πραγματοποιήθηκε οι στρατιώτες δεν ήθελαν καν να τους ακούσουν και φώναζαν ότι πρέπει να θανατωθούν αυτοί που κατέλυσαν τη δημοκρατία.

“Το αίτημά μας δεν είναι αίτημα επιστροφής, είναι αίτημα επανένωσης. Δεν είναι σοβινιστικό αίτημα, δεν είναι πατριωτικό, δεν είναι εθνικιστικό. Είναι ξεκάθαρα και εξολοκλήρου πολιτιστικό.”

Νίκος Καζαντζάκης, «Αγγλία». 1965

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης και ο Οκτάβιο Πας συνδέονταν αρκετά χρόνια με βαθειά φιλία. Άνθρωποι των αναζητήσεων και οι δύο, εχθροί κάθε ιδεολογικής ορθοδοξίας, είχαν πολλά κοινά να μοιραστούν και να ανταλλάξουν.