Κατηγορία: Φιλοσοφία

ΝΙΚΗΣΩ. Επιτύμβια στήλη νέας γυναίκας που κρατάει με τα δυό χέρια της ένα πουλάκι. Το ονομά της Νικησώ.
425-410 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. NIKESO. Grave stele of a young woman holding a bird in her hands. Her name is Nikeso. 425-410 BC.

Ο Αριστοτέλης, η καλοκαγαθία και η ευτυχία ως χρήση της αρετής

«Ίσως κάποιος να διερευνούσε και το εξής: άραγε αν τα μάθω πράγματι όλα αυτά, θα γίνω σίγουρα ευτυχισμένος;» (1208a 10.6). Ο Αριστοτέλης θα απαντήσει ευθέως: «Έτσι φαντάζονται, αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ (Jean-Auguste-Dominique Ingres, 29 Αυγούστου 1780 - 14 Ιανουαρίου 1867). Ο Οιδίπους λύνει το αίνιγμα της Σφίγγας.

Ο Αριστοτέλης για την καλοτυχία

«Ο νους, βέβαια, και η λογική και η επιστήμη φαίνονται τελείως άσχετα με την τύχη. Αλλά σίγουρα και η φροντίδα και η πρόνοια του θεού δεν μπορούν, επίσης, να θεωρηθούν καλοτυχία, αφού συναντώνται και σε ανθρώπους κακούς, και δεν είναι εύλογο να φροντίζει ο θεός τους κακούς ανθρώπους. Δεν απομένει παρά η φύση· αυτή είναι που έχει πολύ μεγάλη σχέση με την καλοτυχία»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανατολικό αέτωμα του Ναού της Αφαίας στην Αίγινα (λεπτομέρεια)· γύρω στο 500-490 π.Χ.

Ο Αριστοτέλης και η διαφοροποίηση του ακρατή από τον ακόλαστο

Διότι σώφρων είναι αυτός που δεν έχει πάθη, ενώ ο εγκρατής αυτός που έχει αλλά τα ελέγχει ή τουλάχιστον μπορεί και τα αντέχει· κανένα από αυτά τα δύο δεν είναι γνώρισμα του σώφρονος· γι’ αυτό και ο εγκρατής δεν είναι υποχρεωτικά και σώφρων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Βίνσεντ βαν Γκογκ (Vincent Willem van Gogh). Εξώστης καφενείου τη νύχτα, 1888, Otterlo (Ολλανδία), Kröller-Müller Museum.

Ο Αριστοτέλης και η ακράτεια σε σχέση με τα πάθη και την οργή

«Από τα αγαθά άλλα είναι εξωτερικά, για παράδειγμα ο πλούτος, η εξουσία, οι τιμές, οι φίλοι, η δόξα, άλλα είναι αναγκαία και έχουν να κάνουν με το σώμα, για παράδειγμα η αφή και η γεύση. Αυτός που είναι ακρατής ως προς αυτά, αυτός θεωρείται και εν γένει ακρατής. Υπάρχουν και ηδονές σωματικές· και η μορφή ακράτειας που αναζητούσαμε φαίνεται πως με αυτές έχει να κάνει»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κώστας Μαλάμος. (1913 – 2007).

Ο Αριστοτέλης και η διερεύνηση της λογικής με την επιστήμη, τη φρόνηση, το νου, τη σοφία και την υπόληψη

Ο συσχετισμός της σοφίας με την καταπολέμηση των παθών δεν μπορεί παρά να σηματοδοτεί το αλληλένδετο της γνώσης με την κατάκτηση της ηθικής αρετής. Σε τελική ανάλυση και η σοφία ανήκει στις αρετές.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και το αδύνατο της αδικίας του εαυτού

Ο ακρατής, ως δέσμιος των παθών του, υποκύπτει σε αυτά παραβιάζοντας κάθε έννοια μέτρου και λογικής. Η αδυναμία διατήρησης της ισορροπίας μετατρέπει την υπερβολή σε συνθήκη ζωής οδηγώντας τη συμπεριφορά στο ανεξέλεγκτο. Γι’ αυτό και ο ακρατής δεν είναι περήφανος για τα πάθη του. Γιατί ξέρει ότι τον βλάπτουν, ότι δηλαδή τον αδικούν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν. Φιλόσοφος σε διαλογισμό.

Ο Αριστοτέλης και η αξία ως βάση του πολιτικού δικαίου

Εν τέλει, αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι η ανταπόδοση του ισότιμου κακού (μια τέτοια εκδοχή θα ταίριαζε στην αυτοδικία), αλλά της ισάξιας βλάβης. Και η αξία της βλάβης δεν εκλαμβάνεται μόνο από το μέγεθος της ζημιάς που έχει προκαλέσει ο άδικος, αλλά εμπεριέχει και το κόστος της ευθύνης που ενυπάρχει σε κάθε άδικη αυθαιρεσία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η μεγαλοπρέπεια, η νέμεσις, η αξιοπρέπεια, η αιδώς, η χαριτολογία και η ειλικρίνεια ως ζητήματα της κοινωνίας

Ο Αριστοτέλης, η μεγαλοπρέπεια, η νέμεσις, η αξιοπρέπεια, η αιδώς, η χαριτολογία και η ειλικρίνεια ως ζητήματα της κοινωνίας

Η κοινωνική διάσταση της αρετής είναι αδύνατο να τεθεί ως κάτι αποκομμένο από τη συνολικότερη ευρυθμία της πόλης. Με άλλα λόγια, ο ενάρετος άνθρωπος είναι εκείνος που μέσω της μεσότητας θα συμβάλει θετικά στην κοινωνική ομαλότητα προασπίζοντας όλες τις αξίες που την ενισχύουν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η σωφροσύνη, η πραότητα, η ανεξαρτησία και η μεγαλοψυχία ως πράξεις πολιτικές

«Όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με το χρήμα υπάρχουν πολλά είδη εξάρτησης· για παράδειγμα, κάποιους τους αποκαλούμε “σπαγκοραμμένους”, άλλους “εξηνταβελόνηδες” ή αισχροκερδείς ή “φραγκοφονιάδες”. Όλοι τους εντάσσονται στην κατηγορία των εξαρτημένων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεφαλή της Αφροδίτης 1ος π.Χ. - 2ος μ.Χ. Musèe de l'Arles Antique in Arles, France.

Ο Αριστοτέλης και η ανδρεία ως πολιτική πράξη

Η φρόνηση που θα επιδείξει το σθένος της ψυχής απέναντι σε οτιδήποτε μπορεί να απειλήσει την πόλη είναι η πολιτική πράξη του ενάρετου ανθρώπου που αντιλαμβάνεται ότι η προσωπική του ευτυχία είναι συνυφασμένη με εκείνη των συμπολιτών του. Τελικά, η ανδρεία δεν μπορεί παρά να τεθεί στην υπηρεσία της συνύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα ›