Ο Παπαδιαμάντης τοποθετώντας όλη τη δράση της «Γυφτοπούλας» στην Πελοπόννησο δεν εξυπηρετεί απλώς τη δυναμική της μυθοπλασίας που επιχειρεί, αλλά προσπαθεί να μείνει πιστός και στην ιστορική πραγματικότητα που αναπαριστά. Η Πελοπόννησος αποτελεί μεγάλο κέντρο της εποχής και συνδέεται με μεγάλες προσωπικότητες, όπως ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος.

Το παρακάτω είναι ο πρόλογος που έγραψε ο Μανόλης Ανδρόνικος για την ελληνική έκδοση του βιβλίου “The Parthenon Marbles: The Case For Reunification” (στα ελληνικά «Τα Ελγίνεια Μάρμαρα» εκδ. Λιβάνη, 1988). Ακολουθεί ο σύντομος πρόλογος της Μελίνας Μερκούρη για την […]

Στη διάρκεια του τελευταίου πολέμου των Σουλιωτών (1800-1803) αναδείχθηκε η μορφή του καλόγερου Σαμουήλ ή παπά – Σαμουήλ, όπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία. Όπως θα δούμε και στη συνέχεια, ο ιερομόναχος Σαμουήλ εμφανίστηκε στο Σούλι, γύρω στα 1800, αποφασισμένος να πολεμήσει εναντίον των «απίστων» μουσουλμάνων. Πριν προχωρήσουμε, ας πούμε λίγα λόγια για το Σούλι και τους κατοίκους του.

“Πάσχουν από κάποιου είδους προγονολατρεία, δίνουν πάντα έμφαση στο πόσο υπέροχοι ήταν οι αρχαίοι Έλληνες – και όντως ήταν υπέροχοι.”

Απορούσε ο Ξενοφώντας (Ελληνικά, 2.3.56) με τον Θηραμένη. Γιατί, την ώρα που εκτελείτο η θανατική του ποινή, όπως ο Κριτίας επιθυμούσε, εκείνος βρήκε το κουράγιο για μακάβριο σαρκασμό. Έχοντας μόλις πιει το κώνειο, έπαιξε κότταβο ευφυολογώντας: “Κριτίᾳ τοῦτ’ ἔστω τῷ καλῷ.” Ο Θηραμένης έριξε ό,τι ελάχιστο απέμενε στην κούπα και το αφιέρωσε στον “όμορφο Κριτία”. Κι έκανε έτσι κάλεσμα ερωτικό στον πλέον στυγερό από τους Τυράννους που είχαν αιματοκυλήσει τον αθηναϊκό δήμο. Τον προσκάλεσε στον τάφο του, προβλέποντας δυσοίωνα ότι οι μέρες του ήταν μετρημένες.

Ο Κλαούζεβιτς, με τις περίφημες διατυπώσεις του για τη σχέση ανάμεσα στον πόλεμο και την πολιτική, έδειξε καθαρά ότι ο πόλεμος δεν είναι κάτι ριζικά διαφορετικό και ανεξάρτητο από το πεδίο της πολιτικής, αλλά η συνέχισή της με άλλα μέσα· ειδοποιός διαφορά μεταξύ της ειρήνης και του πολέμου είναι η χρήση ένοπλης βίας, φυσικά με την επιστράτευση «ενόπλων ανδρών»: «Ο πόλεμος είναι μια σύγκρουση μεγάλωνν συμφερόντων, η οποία λύεται αιματηρά και μόνον ως προς τούτο διαφέρει από τι άλλες συγκρούσεις.»

Ένα αξιόλογο βιβλίο που συμβάλλει στη μελέτη και την έρευνα του Θουκυδίδη, χαρακτήρισε το πόνημα του φιλολόγου Θανάση Μπαντέ με τίτλο «Ο Θουκυδίδης, ο πόλεμος και η πολιτική» ο δρ. Φιλολογίας Γιάννης Ζαρογιάννης, χθες σε εκδήλωση στο Γαλλικό Ινστιτούτο Λάρισας.

Μετά από σκληρό και αιματηρό αγώνα οι Έλληνες επαναστάτες του 1821 καταφέρνουν να αποκτήσουν την πολυπόθητη ανεξαρτησία τους από την Υψηλή Πύλη στα 1830. Οι Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία, συμφώνησαν ότι το νεότευκτο κράτος θα έπρεπε να κυβερνηθεί μοναρχικά. Με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου του Λονδίνου του Φλεβάρη του 1830 οριζόταν πως «η κυβέρνησις της Ελλάδος έσται μοναρχική». Προκειμένου μάλιστα να αποφευχθούν τριβές μεταξύ τους, αποφασίζουν ότι ο νέος μονάρχης δεν θα έπρεπε να προέρχεται από τους βασιλικούς οίκους των τριών Μεγάλων Δυνάμεων.

Όποιος πλήρωνε, είχε σχολείο. Απλώς το σχολείο, φανερό πάντα, δεν ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Επειδή λοιπόν τα λίγα κολλυβογράμματα τα ήξεραν οι ιερείς, εύκολα ταυτίστηκε η εκκλησία και το μοναστήρι με το σχολειό. Μόνο στον Μοριά υπήρχαν 2.400 ιερείς. Να μην ξεχνάμε και την άποψη πού ήθελε τα μοναστήρια «κυψέλες άχρηστων κηφήνων».

Τον 6ο και τον 5οπ.Χ αι. η μάχη ανάμεσα στους Φοίνικες της Καρχηδόνας και στους Έλληνες της Δύσης τελείωνε με οριακά νικητές τους δεύτερους. Από τα στενά της Μεσσήνης στη Σικελία ως τη Μ. Ασία και την Αίγυπτο, οι Έλληνες εξαπλώνονται. Ειδικά στη Ν. Ιταλία και τη Σικελία, ιδρύουν μια πραγματική αυτοκρατορία: Κατάνη, Συρακούσες, Ηράκλεια, Κρότωνας, Μεσσήνη, Σύβαρη, Ρήγιο και άλλες πολλές πόλεις. Όμως, έχουν ένα μειονέκτημα: υπάρχει μόνιμη διχόνοια μεταξύ τους, κάτι που θα το εκμεταλλευτούν, όταν έρθει η ώρα, οι Ρωμαίοι.