Πολλοί λαοί εκείνη την εποχή, γράφει ο Αθανάσιος Σταγειρίτης, «ήσαν άπειροι των μέτρων, σταθμών, πολιτείας, γεωργίας και πολέμου τακτικού. Περισσότερον των εκατόν δεν ήξευραν ν’ αριθμήσωσιν. Η αλλαγή του εμπορίου εγίνετο με τα φορτώματα. Τοιούτοι ήσαν και οι Τούρκοι.»

Στην Ουκρανία βλέπουμε καθαρά το πρόσωπο του σύγχρονου πολέμου, ο οποίος, προς έκπληξη πολλών, δεν έχει αλλάξει και πολύ: Ο πόλεμος διαρκεί πολύ, προκαλεί τεράστιες καταστροφές και απαιτεί την κινητοποίηση  ολόκληρης της κοινωνίας. Δεν διεξάγεται από μακριά, «με κουμπιά», αλλά εκ του σύνεγγυς, με αιματηρές μάχες, χαρακώματα και πυροβόλα να ισοπεδώνουν ολόκληρες πόλεις.

Ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής γεννήθηκε το 1809 στην Κωνσταντινούπολη και πέθανε στην Αθήνα το 1892. Είχε συγγενικούς δεσμούς με τους αδερφούς Αλέξανδρο και Παναγιώτη Σούτσο, οι οποίοι ήταν οι «εισηγητές» του ρομαντισμού στην ελληνική ποίηση. Υπήρξε ένας πολυπράγμων άνθρωπος του πνεύματος, ο οποίος φιλοδόξησε, μέσω της πολύπλευρης δραστηριότητάς του, να καλύψει τα πολλά κενά, τα οποία υπήρχαν στην πολιτική και πνευματική ζωή του αρτιγέννητου ελληνικού κράτους.

Η καταστροφική λαίλαπα σκόρπισε τον πανικό στους θρησκόληπτους και δεισιδαίμονες «βαρβάρους»· μάλιστα, κάποιοι Τούρκοι έλεγαν ότι εμφανίστηκε το ίδιο βράδυ «επερχόμενος απειλητικός καλόγερος», επικεφαλής αναρίθμητων αγγελικών λεγεώνων, και «φέρων πυρσόν ίνα κατακαύση αυτούς.» Με διάταγμα που εξέδωσε ο ναύαρχος Πιζάνης, «κατ’ έτος, την 11ην Αυγούστου τελείται λιτανεία του Αγίου ανά την πόλιν μετά της προσηκούσης πομπής και παρατάξεως, εις ανάμνησιν της σωτηρίας της νήσου.»

Στο δημοσίευμα περιέχονται στοιχεία που αφορούν σε ένα ευρύ φάσμα παραγόντων (εργασία, υγεία, εκπαίδευση, τεχνολογία κλπ.) που επηρεάζουν τις συνθήκες διαβίωσης, καθώς, επίσης, και στοιχεία για την ποιότητα ζωής, όπως η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός.

Τὰ Κυπριακὰ ἤτοι Γεωγραφία, Ἱστορία καὶ Γλῶσσα τῆς Νήσου Κύπρου … Ὑπὸ Ἀθανασίου Α. Σακελλαρίου Ἁγιοπετρίτου Δ.Φ. καὶ Καθηγητοῦ Τόμος Πρῶτος… Ἐν Ἀθήναις Τύποις καὶ ἀναλώμασι Π. Δ. Σακελλαρίου … 1890

Είναι γνωστό από την ιστορία πως γεωπολιτικές μεταβάσεις αναλαμβάνονται από ευρύτατες κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες-πανεθνικά μέτωπα–«ιστορικά μπλοκ», κατά την προσφιλή έννοια του Αντόνιο Γκράμσι, τα οποία συγκροτούνται όταν «η σχέση μεταξύ των διανοουμένων και του λαού-μαζών, μεταξύ των ηγετών και των καθοδηγούμενων, μεταξύ των αρχόντων και των αρχόμενων βασίζεται σε μια οργανική σύνδεση κατά την οποία το παθιασμένο συναίσθημα γίνεται κατανόηση, και άρα γνώση…»

Γενικότερα, σ’ αυτήν την πρωτόγονη χώρα το να εισπράξει ένας δημόσιος υπάλληλος και ειδικά ο εκπαιδευτικός μία πρόσθετη αμοιβή αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη τσάνλεντζ, διότι στο πρωτόγονο κεφάλι τους δεν υφίσταται η έννοια του οργανωμένου κράτους αλλά όλα θεωρούνται περίπου ως παιχνίδια στα πλαίσια της φυλής όπου αυτός που ζητά οτιδήποτε από τον φύλαρχο θα πρέπει να περάσει από τις δοκιμασίες στις οποίες τον υποβάλλει ο μάγος.

Τα παλιά παλιά τα χρόνια δεν ήταν τσιμέντα και τέτοια πράματα. Τότε είχαν το κερέτσι. Ήταν ειδικό χώμα, τό ’φκιαναν χαμούρι (λάσπη, μείγμα) κι έβαναν μέσα και τραγόμαλλο (ως συνδετικό υλικό), τό ’κοβαν ψιλούτσικο. Αυτό το κερέτσι τού ’χαν για χτίσιμο. Κι όσο πέραγε ο καιρός, τόσο έσφιγγε (σκλήραινε) αυτό το κερέτσι, γιατί το τραγόμαλλο δεν παθαίνει τίποτα.

«Κάλλια ‘χω ‘γω στο σπίτι μου ελιά και παξιμάδι, παρά στα ξένα ζάχαρη και να με ορίζουν άλλοι.», «Ας είν’ μικρό το σπίτι σου κι ας είν’ μοναχικό σου.»