Του Πέτρου Θ. Πιζάνια*

Η συζήτηση για τον ορισμό της οικονομικής άρχουσας τάξης στην Ελλάδα σήμερα, κάνει δειλά την εμφάνισή της έπειτα από δεκαετίες. Κατά κανόνα αυτή η τάξη ανάγεται από τους γράφοντες σε δέκα-δεκαπέντε επιχειρηματίες, συγχέοντας ανεπίγνωστα τη σημερινή άρχουσα τάξη με γαιοκτήμονες του Μεσαίωνα.

Λύστε online το σταυρόλεξο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μπορείτε να το λύσετε -δωρεάν φυσικά – εδώ: Το σταυρόλεξο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Υπάρχουνε οι πολιτικές αναλύσεις. Αυτές που βάζουν κάτω χάρτες, μετράνε τα γεωστρατηγικά συμφέροντα, τις ζώνες οικονομικού ελέγχου, απαριθμούν τους άσσους στα μανίκια, υπολογίζουνε το μπρα ντε φερ των στρατοπέδων και βλέπουν πιθανότητες ν’ ανοίγεται μπροστά μια νέα Μεγάλη Πράξη Μοιρασιάς. Εκεί χρειάζονται νηφάλιες εκτιμήσεις, σαν να ποντάρεις ό,τι έχεις στο χρηματιστήριο ένα πράμα…

ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ, ειδικά όταν πλησιάζουν το αριστούργημα, ενέχουν κάτι από προφητεία, μαγεία και θεϊκό κατάλοιπο που κυριεύει την καρδιά του αναγνώστη. Ο Μαλαρμέ μιλούσε για τη μεγάλη τέχνη των δασκάλων που απελπίζει τους νέους ποιητές, καθώς τα έργα της αφήνουν την εντύπωση ότι δεν γράφτηκαν από άνθρωπο -σαν κι εμάς-, παρά από μια φλέβα που υπερβαίνει την ανθρώπινη ικανότητα.

Λαϊκισμός είναι λοιπόν ο τρόπος, με τον οποίο γεφυρώνεται (προσωρινά) η αντίφαση ανάμεσα στην αρχή της γενικής ισότητας και στην (προσωρινή) έμπρακτη εξουσία μιας ελίτ μέσα στις συνθήκες της μαζικοδημοκρατικής πολιτικής.

Τον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin θα μπορούσε κανείς να τον χαρακτηρίσει κυνικό, όχι όμως και ανορθολογικό. Μένει λοιπόν να ερμηνευθεί το ποιοί υπολογισμοί τον ώθησαν στο βήμα που δεν είχε αποτολμήσει ποτέ ως τώρα, ήτοι την de jure εδαφική επέκταση της Ρωσικής Ομοσπονδίας

Μετά τα γεγονότα στην Αμφίπολη ούτε οι Αθηναίοι ούτε οι Λακεδαιμόνιοι προχώρησαν σε καμία πολεμική επιχείρηση. Ο θάνατος του Κλέωνα και του Βρασίδα, ηγέτες που τάσσονταν περισσότερο με τον πόλεμο, δυνάμωσε τις φωνές που υποστήριζαν την ειρήνη. Εξάλλου, οι μακρόχρονες συρράξεις είχαν εξασθενίσει και τα δύο στρατόπεδα.

Σε μιάν εξαιρετικά περίπλοκη κοινωνία το γνωστικό στοιχείο θα μπορούσε μάλιστα και να εξασθενίσει από μιάν ορισμένη, ίσως όμως αποφασιστική άποψη. Εννοώ τη γνώση που αφορά τη μακροπρόθεσμη έκβαση των εκτυλισσόμενων βραχυπρόθεσμων ή μεσοπρόθεσμων μερικών διαδικασιών πρόκειται δηλ. για τη γνώση που έχει να κάμει όχι με το -κάποτε επίσης ακατανόητο- παρόν, αλλά με το μέλλον.

Στην Ουκρανία για άλλη μια φορά παίζεται το μέλλον της Ευρώπης και η κατεύθυνση που πρόκειται να ακολουθήσει, όπως ακριβώς συνέβη και κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου και Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Τότε η Γερμανία προσπάθησε να αφαιρέσει την Ουκρανία από τη Ρωσία και να την μεταβάλει ουσιαστικά σε ασιατική ή ημιασιατική δύναμη.

Άλλωστε η επικερδής εργασία δεν προϋποθέτει την αλληλεγγύη. Μαζί με την ευημερία για κάποιους ο νέος καταμερισμός εργασίας έφερνε και την όξυνση των διακρίσεων μεταξύ τάξεων αλλά και μέσα στην ίδια τάξη. Εργάτες εκτόπιζαν αλλοεθνείς εργάτες και οι πλούσιοι έμποροι των χωρών του πυρήνα με τα ήδη τεράστια κεφάλαιά τους υποσκέλιζαν στις συναλλαγές αυτούς της περιφέρειας, ακόμη και στις εθνικές τους αγορές, συγκεντρώνοντας το νέο πλεόνασμα στις δικές τους χώρες.