Ετικέτα: Βασίλης Μαλισιόβας

Τι… μαγειρεύουμε με τις λέξεις;

Τι… μαγειρεύουμε με τις λέξεις;

Οι μεταφορές στη γλώσσα δεν είναι απλώς γλωσσικά μέσα για να εμπλουτίσουμε εκφραστικά τον λόγο μας, αλλά ο τρόπος να δώσουμε την κατάλληλη βιωματική ακρίβεια σε νοηματικό περιεχόμενο που θα ήταν σχεδόν επικοινωνιακά ρηχό, αν δηλωνόταν κυριολεκτικά. Δεν είναι τυχαίο ότι ο απλός, άτυπος, καθημερινός, εκφραστικός λόγος (σε αντίθεση με τον τυπικό, επίσημο και ακαδημαϊκό) είναι το προνομιακό πεδίο της μεταφοράς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σχολικό έτος 1929-1930: Νόμος και τάξη…

Σχολικό έτος 1929-1930: Νόμος και τάξη…

«Κάθι προυί η μάνα μ’ έβραζι τραχανά ή γάλα… Ή κανιά πίτα αν είχι φκιάσει του βράδυ… Οι γ’ναίκις τότι μαέριβαν του βράδυ, γιατί δούλιβαν ούλη μέρα στα χουράφια… Στου σκουλειό δεν έτρουγαμαν τίπουτα… Του μισημέρι π’ μας σκόλαγι ου δάσκαλους, έτρουγαμαν μια κι καλή… Τα βλαχόπ’λα (οι συμμαθητές της που ήταν παιδιά μετακινούμενων κτηνοτρόφων και περπατούσαν μέχρι και δύο ώρες για να έρθουν στο σχολείο) έπιαναν κάναν ίσκιου (δηλ. κάθονταν σε σκιερό μέρος) για να φάν’… Ψουμουτύρι έτρουγαν κάθι μέρα αυτά τα πιδιά…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παλιά αναγνωστικά

Τα γράμματα του αλφαβήτου… ως λέξεις

Μπορεί όλοι να γνωρίζουμε το «Ζ» του Ζορρό, όμως το τι σημαίνει ως σύμβολο των ρωσικών στρατευμάτων κατά την εισβολή στην Ουκρανία παραμένει μυστήριο, με τις θεωρίες να διαδέχονται η μία την άλλη. Εμείς θα μείνουμε στα καθ’ ημάς, στην αλφαβήτα, εξετάζοντας τα γράμματά της ως ξεχωριστές λέξεις, ή μάλλον ως λήμματα της κοινής νεοελληνικής γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μουσικός δρόμου. Αθήνα. Φωτό: ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΛΙΣΙΟΒΑΣ

Λέξεις… μετά μουσικής!

Το φαινόμενο μεταφορικής χρήσης λέξεων από διάφορα πεδία, ώστε να αποδοθεί μια σημασία, είναι συνηθέστατο. Ένας τέτοιος χώρος μεταφορικής χρήσης λέξεων και εκφράσεων είναι και αυτός της μουσικής. Άξιο παρατήρησης το γεγονός ότι, ενώ αρκετές λέξεις είναι εν πολλοίς άγνωστες στον σύγχρονο ομιλητή ως προς την κυριολεκτική σημασία τους (π.χ. ζουρνάς, νταούλι), είναι ευρέως γνωστές λόγω της χρήσης τους στην καθημερινή επικοινωνία.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τότε που ’μασταν ανύπαντρες, κοιμάμασταν όλες οι αδερφάδες μαζί, καταή στο σανίδι, τού ’χαμαν στρωμένο κι τσιολιάζομασταν (σκεπαζόμασταν) με μία βελέντζα κι σμίομασταν (ενωνόμασταν) όλες μαζί, να ζεσταθούμε, απ’ τα χνώτα».

Αγκάλιασμα, μαγκάλι, γάστρα: Τα… θερμαντικά σώματα της παλιάς εποχής!

Έκανε κρύα εκειά τα χρόνια κι εμείς ήμασταν ξυπόλητοι. Δεν είχαμαν παπούτσια, αλλά κάτι φιλενάδες μ’ μου ‘χαν φκιάσει πορπόδια (ή προπόδια) με… σαμπρέλες από αμάξι! Απ’κάτω σαμπρέλα αντίς για σόλα κι αχπάνω δίμτινο (δίμιτο ύφασμα), μάλλινο, σαν πανί. Αυτό τό ’ραβαν οι φιλενάδες μ’ ψ’λά στ’ σαμπρέλα και γένονταν σαν παπούτσια! Άμα έβρεχε, μούσκευε το ποδάρι, γιατί καβαλίκευε το νερό!

Διαβάστε περισσότερα ›
Τώρα πάν’ αυτά… Τα παλιά τα χρόνια οι ν’κοκυρές όλη μέρα μαγείρευαν. Σήμερα οι γ’ναίκες μέχρι και τον καφέ… τον παραγγέλλουν στο σπίτι, να τ’ς τον φέρουν τα παιδιά με το μηχανάκι… Μωρ’ Βασίλη, πώς τα λέν’ αυτά τα παιδιά; Ντιλιβέρηδες;!!».

Χριστούγεννα: Τα σπάργανα του Χριστού, το πάντρεμα της φωτιάς, οι καλικάντζαροι…

Κ’βεντιάζαμαν, γελάμαν, λέμαν και κάνα τραγούδι. Λέμαν και τα “χρόνια πολλά”. Στα λιανοπαίδια δεν έκαναμαν δώρα, τι να τ’ς δώκουμε… Α, αν είχαμαν κάνα γλυκό, κάνα κομματάκι πίτα, έτσι τ’ βγάζαμαν εμείς τότε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κυκλοφόρησε: Περί ευχών. Tι και γιατί ευχόµαστε σε κάθε περίσταση

Κυκλοφόρησε: Περί ευχών. Tι και γιατί ευχόµαστε σε κάθε περίσταση

Όλα χωρούν σε αυτό το βιβλίο, σε αυτό το «γενναιόδωρο κουτί» των ευχών. Όποια σελίδα κι αν ξεφυλλίσεις, σε όποιο σηµείο ή «γωνιά» κι αν πέσει βιαστικά το βλέµµα, µια ευχή θα λάµψει, φωτίζοντας και ανακαλώντας µια βιωµένη προσωπική στιγµή της ζωής. Με µια τέτοια ωραιότατη συλλογή «περιστασιακών» ευχών ανά χείρας, κάθε αναγνώστης/τρια δεν µαθαίνει µόνο «τα των ευχών», αλλά ξαναζεί τη ζωή του/της µέσα από αυτές.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τσοπάνηδες-ορθοπεδικοί και… η αρκούδα φυσικοθεραπεύτρια!

Τσοπάνηδες-ορθοπεδικοί και… η αρκούδα φυσικοθεραπεύτρια!

«Όσοι γύρ’σαν απ’ το αλβανικό πόλεμο, οι πλειότεροι δεν τα γλίτωσαν τα ποδάρια τ’ς, γιατί είχαν κρυοπαγήματα! Τ’ς ακρωτηρίαζαν οι γιατροί… για να ξεμπλέν’ (ξεμπλέκουν). Ούτε τα μέσα είχαν, αλλά ούτε και χώρο είχαν… Ποιος θα τ’ς γιατροπόρευε…

Διαβάστε περισσότερα ›
Χειροβομβίδες, σφαίρες…  κι άλλα επικίνδυνα παιδικά παιχνίδια!

Χειροβομβίδες, σφαίρες… κι άλλα επικίνδυνα παιδικά παιχνίδια!

Ήταν δυο ξαδέρφια, χωριανοί μ’, κι είχαν μια ιταλικιά χειροβομπίδα, τότε που ’μασταν λιανοπαίδια, 15 χρονών, εκεί γύρα. Τ’ βάρ’γαν από ένα λιθάρι, αλλά δεν έσκασε. Κι όταν τ’ν πήρε το ένα το παιδί στα χέρια, τότε έσκασε! Δεν τ’ κόπ’καν δάχ’λα, αλλά απ’ τ’ λάμψη τυφλώθ’κε! Πάν’ τα φωτερά (μάτια)! Τά ’ταν τα μάτια του, αλλά δεν ήγλεπε ντιπ.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μόλις σιούραγαν (σφύριζαν) δυνατά, σφίγγουνταν (έτρεχαν) για τ’ βάρκα... Φώναζαν… Εεεεε! Κώστα Πάνοοοοοο! Έλα δώθι, να μας πιράσεις πέρααααα!».

Δημήτριος Πάνου (95 ετών): Ο βαρκαδόρος του Αράχθου

«Λέν’ τα πιδιά σήμιρα δε βρίσκουν δ’λειά κι κάθουντι… Ιγώ έκαμα ένα σουρό δ’λειές… Μέχρι κι στου Μισουλόγγι είχα πάει για μιρουκάματου… Δούλιψα σι νταμάρι… Μ’ είχαν διμένου μ’ αργανέλις (τριχιές) κι ιγώ έσπαγα του β’νό μι του κουμπρισέρ, για να φκιάσουν ασβέστη…».

Διαβάστε περισσότερα ›