Τελευταία Άρθρα

Ο Άγιος Κλήμης Αχριδών. Τοιχογραφία του 1730 από το βόρειο κλίτος του Ι.Ν. Αγίου Νικολάου Κοζάνης

Ο «Ελεήμων» κι ο Παντελεήμων. Δυο δυσερμήνευτες απουσίες βαπτιστικών ονομάτων από την κοιλάδα του Αλιάκμονα κατά το παρελθόν

Το μακρινό σωτήριο έτος 885, η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία (Βυζάντιο) προσπαθούσε να πάρει ξανά τον έλεγχο της Βαλκανικής χερσονήσου. Είχε χάσει τον έλεγχο των Βαλκανίων κατά τους προηγούμενους αιώνες λόγω των Αραβοβυζαντινών πολέμων, των Αβαροσλαβικών επιδρομών και εγκαταστάσεων καθώς και άλλων εσωτερικών παραγόντων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών. Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος (λεπτομέρεια).

«Η ντροπή κατοικεί στα μάτια.»

Οι άνθρωποι, πάλι, αναμετριούνται με τους ομοίους τους. Λογαριάζουν, επίσης, και σέβονται τους φρόνιμους ανθρώπους, επειδή αυτοί πετυχαίνουν και λένε την αλήθεια· τέτοιοι είναι οι ηλικιωμένοι και οι μορφωμένοι άνθρωποι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στα ψάρια, οι ιδιότητες του σχήματος, της μορφής και της ευελιξίας τραβούν την προσοχή του μέσου ομιλητή ως ανάλογα ανθρώπινων συμπεριφορών, μορφών, ιδιοτήτων.

Ψάρια και θαλασσινά… στα δίχτυα της γλώσσας!

Τα ψάρια και γενικότερα τα θαλασσινά και ιχθυηρά κατέχουν έναν διόλου ασήμαντο ρόλο στην καθημερινή μας επικοινωνία, καθώς κυρίως ο απλός λαός με τη φαντασία που τον διακρίνει, αλλά και με στόχο πάντα την έντονη εκφραστικότητα, επέλεξε την κατηγορία αυτή για να χαρακτηρίσει με μεταφορικό τρόπο πρόσωπα και καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ψηφιδωτή βυζαντινή εικόνα με την Παναγία και το θείο βρέφος. 1300 μ..Χ.

Οι Παραδόσεις του γένους και η δύναμη της Βυζαντινής Μουσικής

Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως ο αιώνας που περνάμε είναι ένας αιώνας ακατανοησίας.   Αν ήμουνα ιστορικός, θα τον ονόμαζα «Αιώνα του Βαβέλ».  Oι άνθρωποι έχουν μπερδέψει το νόημα των λέξεων, που επί πολλούς αιώνες εξέφραζαν μιαν ορισμένη έννοια και δεν γίνεται πια να συνεννοηθούν.  Όλοι κουβαλάμε πέτρες για τον νέο πύργο της Βαβέλ, που είναι ο μηχανικός πολιτισμός μας.  Μεγαλοφυής και θρασύς πολιτισμός, που χτίζει τον πύργο του ενάντια στο Θεό. 

Διαβάστε περισσότερα ›
Αυτό που είναι επίσης εντυπωσιακό είναι η προσκόλληση των ανθρώπων στον τρόπο ζωής τους. Αυτό ισχύει τόσο για τους κατοίκους της περιφερειακής Γαλλίας όσο και για εκείνους που ζουν στρις μητροπολιτικές περιοχές.

Christophe Guilluy: «Οι μητροπόλεις εναντίον της περιφερειακής Γαλλίας»

Λογικά, η κοινωνιολογία τους αντανακλά την κοινωνιολογία των μεγάλων πόλεων: υπερεκπροσώπηση των ανώτερων τάξεων, υποεκπροσώπηση των εργατικών τάξεων. Η διαφορά μεταξύ των δύο εκλογικών σωμάτων βασίζεται αποκλειστικά στο εισόδημα και την ιδιότητα. Η πολιτισμική μικροαστική τάξη, τα μεσαία επαγγέλματα της δημόσιας διοίκησης για την Αριστερά και η αριστοκρατική αστική τάξη, οι εύποροι συνταξιούχοι και οι διευθυντές επιχειρήσεων για το προεδρικό στρατόπεδο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Φώτης Κόντογλου. «Η Ελλάδα των τριών κόσμων», 1933, Εθνική Πινακοθήκη.

Φώτης Κόντογλου: Ένα όνειρο

Τα πόδια μου πατάνε γερά απάνου στο σκοτεινό και υγρό χώμα. Μα το κεφάλι μου θολώνει ολοένα… Μέσα στο καύκαλό μου έχω ένα κομμάτι πάγο, που κουδουνίζει όπως περπατώ… Σα να πιάνει το αυτί μου κατιτίς που έρχεται από ψηλά πάνου απ’ το κεφάλι μου. Σα να σπάνε εκεί απάνου τα κύματα του αγέρα… Μια δροσιά χτυπά στο πρόσωπό μου – νιώθω έναν θόλο απάνου απ’ το κεφάλι μου… Άξαφνα ξεχωρίζω έναν άνθρωπο. Με σιμώνει, όχι σαν ένας άνθρωπος που περπατά, μα σαν ένας άνθρωπος που κολυμπά, και μου λέει: «Αχουένα!»

Διαβάστε περισσότερα ›
Έχουμε ανάγκη ένα «εθνικό σχέδιο» αλλαγών που θα σκοπεύει στην καλλιέργεια της συνήθειας της ανάγνωσης στα σχολεία μας. Γιατί Εκπαίδευση και Παιδεία, δηλαδή το μέλλον ενός λαού, σημαίνει πρώτα και πριν απ’ όλα «παιδεία κειμένων».

Γιατί τα Ελληνόπουλα δεν (ξέρουν να) διαβάζουν;

Μια πρόσφατη έρευνα για τη σχέση παιδιών και ανάγνωσης στη χώρα μας ήταν αποκαλυπτική και απογοητευτική. Έχουμε ανάγκη ένα «εθνικό σχέδιο» αλλαγών που θα σκοπεύει στην καλλιέργεια της συνήθειας της ανάγνωσης στα σχολεία μας. Γιατί Εκπαίδευση και Παιδεία, δηλαδή το μέλλον ενός λαού, σημαίνει πρώτα και πριν απ’ όλα «παιδεία κειμένων».

Διαβάστε περισσότερα ›
Μια πολύ χαρακτηριστική κατηγορία γλωσσικών μεταφορών είναι οι λέξεις και εκφράσεις που συνδέονται με τον φόνο ή τον τραυματισμό και περιγράφουν καταστάσεις πολύ μεγάλης ταλαιπωρίας, οδύνης, δυσκολίας, δυσφορίας κ.λπ.

Η γλώσσα έχει και… δολοφονικές τάσεις!

«Χθες αγόρασα μια γιαπωνέζικη καρμανιόλα…», μου είπε ένας φίλος προ ημερών. Παλιός συμφοιτητής, τον θυμάμαι τόσα χρόνια να είναι υπόδειγμα ευγένειας, ψυχραιμίας και πραότητας. Οπότε, σκέφτηκα, τι το ήθελε το όργανο εκτέλεσης; Μόλις μου έδειξε περί τίνος επρόκειτο, συνειδητοποίησα ότι έχουμε κι εμείς τέτοια συσκευή στο γραφείο για να κόβουμε χαρτιά, αλλά δεν είχα ακούσει και ποτέ να τη χαρακτηρίζουν με αυτό το όνομα. Με αυτή λοιπόν την αφορμή σκέφτηκα να γράψω ένα σχετικό κείμενο, πάντα εμφορούμενος από τη μεταφορική σημασία λέξεων και φράσεων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μέγας Βασίλειος αξιόλογος μαχητής, βαθυστόχαστος και εξέχων Θεολόγος άφησε πλουσιότατο συγγραφικό έργο.

Μέγας Βασίλειος: Μια πρώτη προσέγγιση εις το πολυσχιδές, ψυχωφελές και πολυεπίπεδο έργο του

Σε ηλικία 50 ετών κουρασμένος και ταλαιπωρημένος ο Άγιος Βασίλειος εγκαταλείπει τα εγκόσμια και πορεύεται εις τα Ουράνια σκηνώματα και με την παρρησία του ενώπιον του θρόνου του Θεού προσεύχεται για εμάς και παρακαλεί τον Κύριο να μας ελεήσει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Φώτης Κόντογλου: Θεία κι ασήμαντα πράγματα

Φώτης Κόντογλου: Θεία κι ασήμαντα πράγματα

Ανακάλυψα ένα μέρος απόκρυφο που ζούνε άνθρωποι φτυχισμένοι. Βρίσκεται πίσω από τα δέντρα. Από κει πέρα δε φαίνουνται τα μεγάλα και τα ακριβά παλάτια που κάθουνται οι άρχοντες, κείνοι πώ’ χουνε πολλά πλούτη. Τούτοι είναι όλοι φτωχοί κι έρχουνται εδώ κάθε καλοκαίρι για να ξεκουραστούνε, να δούνε κι αυτοί του Θεού την ευλογία. Τα σπίτια τους είναι μικρά, το’ να κοντά στ’ άλλο, σαν τα μελισσοκόφινα που ‘ναι μαζεμένα στ’ απάγκειο, κάτω απ’ το βουνό. Αυτό το σπιτομάζωμα είναι κρυμμένο μέσα στα δέντρα και το χωρίζει απ’ τον άλλον κόσμο ένα ξεροπόταμο, στενό και βαθύ.

Διαβάστε περισσότερα ›