Κατηγορία: Φιλοσοφία

Cicero Denounces Catiline, fresco by Cesare Maccari, 1882–88

Ο Τορκουάτος, οι αρετές και η ευτυχισμένη ζωή

«Συνεπώς δεν θα ήταν σωστό να πούμε πως η Δικαιοσύνη είναι επιθυμητή αυτή καθ’ αυτή. Είναι επιθυμητή επειδή σε μεγάλο βαθμό παράγει ικανοποίηση. Το να σ’ έχουν σε υπόληψη και να σε συμπαθούν, είναι κάτι που φέρνει ικανοποίηση, γιατί έτσι η ζωή σου γίνεται πιο ασφαλής και πιο πλήρης σε ηδονές. Γι αυτό θεωρούμε πως η Ανομία πρέπει να αποφεύγεται όχι μόνο λόγω των μειονεκτημάτων της άδικης ζωής αλλά πολύ περισσότερο γιατί όταν κατοικεί μες στην καρδιά του άνθρωπου, δεν του επιτρέπει να γνωρίσει μια στιγμή ησυχίας και ν’ ανασάνει ελεύθερα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Βιολί

Με αφορμή τα συναισθήματα του …Ανταμ Σμιθ (Adam Smith)

Με αφορμή τα συναισθήματα του …Ανταμ Σμιθ (Adam Smith) Γράφει ο Αρχείος Παρακάμπτοντας τον δαιμόνιο – Διονυσιακό – Φρειδερίκο Βίλχελμ Νίτσε (Friedrich Wilhelm Nietzsche, 1844-1900), ο οποίος κατακεραυνώνει, ως μεταγενέστερος βεβαίως, τους Άγγλους φιλοσόφους και ηθικολόγους, της Αναγέννησης και του […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η γλώσσα μοιάζει με σκάκι η χαρτοπαίγνιο, όπου τα στοιχεία τα εκπροσωπούν τα πιόνια η τα χαρτιά και τη γλωσσική δομή την εκπροσωπούν οι κανόνες του παιγνιδιού, ενώ η γλωσσική χρήση αντιστοιχεί στην εκάστοτε διαφορετική εξέλιξη του παιγνιδιού, κατά την οποία με τα πιόνια η τα χαρτιά πραγματοποιού­νται όσοι συνδυασμοί είναι δυνατοί με βάση τους κανόνες του παιγνι­διού.

Η γλώσσα και η μοντέρνα γλωσσολογία

Η αναγωγή της γλωσσικής ποικιλίας σε έσχατα στοιχεία επιβοηθεί την ποσοτικοποίηση του ποιοτικού και επιτρέπει να υπολογιστούν προκαταβολικά οι συνδυασμοί, όσοι είναι δυνατοί με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Η μετατροπή των πραγμάτων ή σημείων σε ποσότητες που μπορούν να συνδυασθούν και να εναλλάξουν χαρακτηρίζει τη μοντέρνα γλωσσολογία εξ ίσου όσο και την υπολογιστική μηχανή· αυτό άλλωστε έκαμε δυνατή και τη συνεργασία τους σε προβλήματα, όπως λ.χ. το πρόβλημα της μετάφρασης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να παραβλέπεται ότι κάτω από την επιρροή βιοτικών ιδεωδών και ρευμάτων, τα οποία εμπνέονται από την πολιτισμική επανάσταση και εκπροσωπούνται κυρίως από ομάδες (π.χ. νέους και διανοουμένους) με μικρότερη ικανότητα ή επιθυμία κατανάλωσης, ο ηδονισμός παίρνει συχνότατα μορφές εν μέρει άμεσα αντιτιθέμενες στον χυδαίο καταναλωτικό υλισμό.

Νοοτροπία και τρόπος ζωής στη μαζική δημοκρατία

Απόσπασμα* από το βιβλίο Η παρακμή του αστικού πολιτισμού. Από τη μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή και από το φιλελευθερισμό στη μαζική δημοκρατία. Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις Θεμέλιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Max Ernst, Οιδίπους, ελαιογραφία (1922).

Ρέκβιεμ για έναν ανεξάρτητο διανοητή

Το κείμενο του JOEL WHITEBOOK αποτελεί τμήμα μεγάλου άρθρου του με τίτλο Requiem for a Selbstdenker: Cornelius Castoriadis, 1>22 1997, στο αμερικανικό περιοδικό Constellations (Inlcnhiiion.ilJournal ol Critical and Democratic Theory), τόμος Γ’ τ.2, Ιούνιος 1998. Είχε επίσης περιληφθεί στο αφιέρωμα Έλληνας, Ευρωπαίος […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Σάντρο Μποττιτσέλλι, Αλληγορία της Άνοιξης (περ. 1482).

Ο Τίτος Λουκρήτιος, οι επιθυμίες και ο σοφός άνθρωπος

Ποια είναι η ανώτατη πνευματική ηδονή; αυτή που αναβλύζει τις στιγμές που η νηφάλια σκέψη (νήφων λογισμός) σκορπίζει τα σκοτάδια της μεταφυσικής και ότι προκαλεί φόβο γίνεται αντικείμενο στοχασμού, έρχεται δηλαδή στα μέτρα του Έλληνα ανθρώπου της κλασικής εποχής. Για τους Επικούρειους, κάθε δραστηριότητα είναι σοφή, όταν έχει ως σκοπό να μάς οδηγήσει στην ευτυχισμένη ζωή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αν παρ' ελπίδα σού περάσει η ιδέα να σκεφτείς τις ίδιες σου τις σκέψεις, αυτόματα τα πράγματα χάνουν την απλότητά τους, ο ίδιος γίνεσαι λιγάκι αίνιγμα για τον εαυτό σου

Κωστής Παπαγιώργης: Το νιονιό

Το νιονιό Αν παρ’ ελπίδα σού περάσει η ιδέα να σκεφτείς τις ίδιες σου τις σκέψεις, αυτόματα τα πράγματα χάνουν την απλότητά τους, ο ίδιος γίνεσαι λιγάκι αίνιγμα για τον εαυτό σου. [2007] Γράφει ο Κωστής Παπαγιώργης Όλοι οι άνθρωποι […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Διογένης συχνά κυκλοφορούσε την ημέρα με ένα αναμένο φανό, όταν τον ρωτούσαν "γιατί κρατάς φανό, ημέρα;" αυτός απαντούσε "ψάχνω να βρώ τίμιους ανθρώπους" O Διογένης έψαχνε να βρεί ένα ανθρώπινο ον, αλλά έλεγε πως έβλεπε μόνο κατεργάρηδες και αχρείους

Η Κυνική φιλοσοφία: Μη μου κρύβεις τον ήλιο!

Τονίσαμε πως θεωρούσαν την αρετή ως το μόνο αγαθό και όχι απλώς ως το ύψιστο αγαθό που έλεγε ο Σωκράτης. Ωστόσο, απαρτίζουν τον σύνδεσμο ανάμεσα στον Σωκράτη και τους Στωικούς. Παρά τις ακρότητες του, ο Κυνισμός πρέπει να θεωρηθεί σαν η πιο πολύτιμη πνευματική ανάπτυξη στο σύνολο της ηθικής θεώρησης, γιατί έδωσε έμφαση σε δυο μεγάλες και αναγκαίες αλήθειες: πρώτον, στην απόλυτη υπευθυνότητα του ατόμου ως ηθική μονάδα και δεύτερον, στην κυριαρχία της θέλησης. Το κριτικό τους κήρυγμα, η σκανδαλώδης συμπεριφορά και ο προκλητικός διάλογος συνιστούσαν αυτό που ο μέγιστος των Κυνικών Διογένης θεωρούσε το ομορφότερο πράγμα στον κόσμο: την παρρησία (ελευθερία λόγου)!

Διαβάστε περισσότερα ›
Η μεταφυσική συνιστώσα κάθε φυσικής θεωρίας είναι η προσωπική υπόθεση που κάνει ο ερευνητής για να ερμηνεύσει, δηλαδή να δώσει νόημα στα εμπειρικά δεδομένα, γιατί σ’ αυτό που υποθέτει, δεν μπορεί να εκτελεστεί κανένα πείραμα στην εποχή του.

Η μεταφυσική υπόθεση στη φυσική θεωρία – Αριστοτέλης

Η μεταφυσική υπόθεση στη φυσική θεωρία – Αριστοτέλης Γράφει ο Γιώργος Μπαντές                      Εισαγωγή Όταν στην Αρχαιότητα βρέθηκε ένα ατιτλοφόρητο γραπτό του Αριστοτέλη ακολουθώντας την εργασία του ‘Τα φυσικά’ , οι εκδότες του πρώτου αιώνα του έδωσαν τον τίτλο ‘Μετά […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αποκρυφισμός, κωδικοποιημένα μηνύματα, ιερά σύμβολα, μυστικιστικοί αριθμοί, υπόγειες δραστηριότητες, περιζήτητοι χάρτες, Ροδόσταυροι, Ναϊτες, μυστικές συναντήσεις, μια παγκόσμια πλεκτάνη. Η δουλειά πάει ρολόι και τα κορόιδα συρρέουν. Μια φλέβα χρυσού.

Ο Ουμπέρτο Έκο, το εκκρεμές και η επιστήμη της ανιστορικότητας

Ο Ουμπέρτο Έκο, το εκκρεμές και η επιστήμη της ανιστορικότητας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές «Το εκκρεμές του Φουκώ» είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Ουμπέρτο Έκο και κυκλοφόρησε το 1988, οχτώ χρόνια μετά το «Όνομα του Ρόδου». Αν «το Όνομα του […]

Διαβάστε περισσότερα ›