Στα πανεπιστήμια, και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού, απαιτούν την αφαίρεση από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Αρχαίας Τραγωδίας, των έργων του Πλάτωνα, του Σαίξπηρ και άλλων εμβληματικών προσωπικοτήτων, καθώς «τα έργα τους προωθούν τον ρατσισμό, τη δουλοκτησία, τη λευκή υπεροχή και την πατριαρχία». 

Όπως επιβεβαιώνεται από τις άμεσες ιστορικές πηγές, από την ειδησεογραφία του ευρωπαϊκού τύπου και από τις αναλύσεις των πλέον έγκυρων εκπροσώπων της δυτικής επιστημονικής ιστοριογραφίας, η εκτέλεση του Γρηγορίου υπήρξε το γεγονός που έπαιξε τον πιο καθοριστικό ρόλο στο να γενικευτεί και να στερεωθεί η Επανάσταση της Ανεξαρτησίας, η οποία είχε ξεκινήσει στον ελλαδικό χώρο μόλις μισό μήνα πριν από την εκτέλεση του πατριάρχη.

Λένε Μεγάλη Ιδέα τη φαντασία και την ελπίδα πως θα αναστηθεί μια μέρα το Βυζαντινό κράτος με πρωτεύουσα την Πόλη; Ίσως! Αλλά Μεγάλη Ιδέα δεν είναι ότι μόνη η Θράκη, όση απομένει στην Τουρκιά, είχει μαζί με την Πόλη σχεδόν ένα εκατομμύριο Έλληνες. Αυτά είναι αριθμοί. Τι θέλουν οι Έλληνες αυτοί, δεν ξέρω.

Η Κούβα των αρχών της δεκαετίας του ΄50 αποτελούσε κλασικό δείγμα «μπανανίας». Την εξουσία κατείχε ένας διεφθαρμένος δικτάτορας, ο Φουλχένσιο Μπατίστα, ο οποίος κυβερνούσε αυταρχικά από το 1952 (για τις Η.Π.Α. ήταν απλώς ο… δικός τους δικτάτορας) έχοντας εκχωρήσει πλήθος προνομίων στις αμερικανικές εταιρίες, που εκμεταλλεύονταν τις πλουτοπαραγωγικές πηγές του νησιού, ενώ ο λαός ήταν παραδομένος στην έσχατη ένδεια.

Το ανά χείρας ιστορικό δοκίμιο δεν επιχειρεί προφανώς μία εξαντλητική ιστορική καταγραφή των τόσο πυκνών άλλωστε γεγονότων μιας διαδρομής 200 χρόνων, αλλά αποτελεί μία προσπάθεια διαγραμματικής συναγωγής των κυριότερων συμπερασμάτων αυτής της διαδρομής – πάντα όμως μέσα από την παράθεση των ιστορικών γεγονότων.

Ο Σπυρίδων Σφέτας (1960-2021)  δίδασκε στο ΑΠΘ από το 1999 και ήταν καθηγητής της Νεότερης και Σύγχρονης Βαλκανικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής.

Η Γερμανία δάνεισε στην Τουρκία εκατόν πενήντα εκατομμύρια μάρκα εξοφλητέα σε είδος, σε μία περίοδο δέκα ετών. Αν και οι Γερμανοί επιχειρηματίες δεν ήθελαν τα τουρκικά εμπορεύματα, το Βερολίνο τους επιχορηγούσε για να τα αγοράζουν και να τα εμπορεύονται. Οι Τούρκοι μονογράφησαν αυτή τη συμφωνία στο Βερολίνο, μία ακριβώς εβδομάδα πριν το θάνατο του Ατατούρκ.

Κατά την διάρκεια των εβδομάδων που προηγήθηκαν από την έναρξη της Διασκέψεως του Μοντραί, στις 22 Ιουνίου του 1936, η Τουρκική κυβέρνηση εκμεταλλεύθηκε στο έπακρο αυτό καθώς και όλα τα άλλα πλεονεκτήματα. Το κυριότερο από αυτά ήταν η υποστήριξη της Σοβιετικής Ρωσίας.

Η θετική τροχιά της μεταπολίτευσης, ως προς τη διεύρυνση των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, συμπίπτει με μια εποχή καταλλαγής του εμφυλιακού πάθους στη βάση της κοινωνίας.

«… όλα τα πολιτεύματα είναι μορφές δικαίου, αφού προϋποθέτουν την κοινωνία, και το κοινό σε όλες τις εκδοχές του συνίσταται μέσω του δικαίου. Κατά προέκταση, όσα είναι τα είδη φιλίας, τόσα είναι και τα είδη δικαίου και κοινωνίας»