Κατηγορία: Παιδεία

Γιώργος Γουναρόπουλος (1889-1977).

Ο Αριστοτέλης και η δικαιοσύνη ως μεσότητα

Ο Αριστοτέλης προσεγγίζοντας το ζήτημα της δικαιοσύνης, πριν από όλα ξεκαθαρίζει τι είναι δίκαιο: «Ξεκινούμε καταρχήν από το τι είναι δίκαιο· το δίκαιο είναι δύο ειδών· πρώτο είναι το “κατά νόμον δίκαιο”. Δίκαια, λένε οι άνθρωποι, είναι όσα επιτάσσει ο νόμος. Και ο νόμος επιτάσσει να πράττουμε τα ανδρεία, τα σώφρονα και με ένα λόγο όσα αντιστοιχούν στις αρετές»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ό­μως το Πο­λυ­τε­χνεί­ο εί­χε και μια δεύ­τε­ρη ό­ψη. Α­πο­τε­λού­σε μια ε­ξέ­γερ­ση της ελ­λη­νι­κής νε­ο­λαί­ας, ε­νταγ­μέ­νη σε μια πα­γκό­σμια δυ­να­μι­κή, σε έ­να πα­γκό­σμιο κί­νη­μα, που, α­πό το Βιετ­νάμ και την Πο­λι­τι­στι­κή Ε­πα­νά­στα­ση στην Κί­να έ­ως το Πα­ρί­σι και το Μπέρ­κλε­ϋ, ξε­σή­κω­σε ό­λο τον κό­σμο ή του­λά­χι­στον τη νε­ο­λαί­α του.

Το νόημα του Πολυτεχνείου σήμερα

Σή­με­ρα, η πραγ­μα­τι­κή αμ­φι­σβή­τη­ση εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση της Νέ­ας Τά­ξης. Εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση του κό­σμου των δια­συν­δε­δε­μέ­νων χρη­μα­τι­στη­ρί­ων, των γιά­πη­δων που δεν έ­χουν γλώσ­σα, τό­πο, λα­ό. Εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση ε­κεί­νων που με­τέ­βα­λαν τα πα­λιά συν­θή­μα­τα του Πο­λυ­τε­χνεί­ου σε ό­χη­μα α­νά­δει­ξης και κυ­ριαρ­χί­ας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η σωφροσύνη, η πραότητα, η ανεξαρτησία και η μεγαλοψυχία ως πράξεις πολιτικές

«Όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με το χρήμα υπάρχουν πολλά είδη εξάρτησης· για παράδειγμα, κάποιους τους αποκαλούμε “σπαγκοραμμένους”, άλλους “εξηνταβελόνηδες” ή αισχροκερδείς ή “φραγκοφονιάδες”. Όλοι τους εντάσσονται στην κατηγορία των εξαρτημένων»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Είναι πολλοί μπαρμπέρηδες για του σπανού τα γένια.»

«Πολλοί μπαρμπέρηδες για του κασίδη το κεφάλι.»

«Πιάσ’ τον κασίδη κ’ έπαρε το μαλλί του.», «Ο κασιδιάρης όλα τα παιχνίδια τα παίζει, το κλωτσοσκούφι δεν το παίζει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, τον Νοέμβρη παραμύθια.»

Ο Νοέμβριος λέγεται και Βροχάρης (γιατί έχει πολλές βροχές), Χαμένος (γιατί έχει τις μικρότερες σε διάρκεια ημέρες), Ανακατεμένος (λόγω του άστατου καιρού), Σκιγιάτης ή Νυκτιάτης ( έχει πολύ σκιά, και μεγάλη νύχτα), Παχνιστής (εξαιτίας της πάχνης), Κρασομηνάς (επειδή τότε άνοιγαν τα καινούρια κρασιά) και Μεθυστής, επειδή όσοι δοκιμάζουν τα νέα κρασιά μεθούνε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινο άγαλμα κοιμώμενης Mαινάδας από την Αθήνα. Εποχής Αδριανού (117-138 μ.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Ο Αριστοτέλης και η αρετή ως πολιτική πράξη

«… η διάνοια έχει με την αίσθηση την ακόλουθη διαφορά: Με την όραση δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, παρά μόνο να δούμε· και με την ακοή τίποτε άλλο, παρά να ακούσουμε· Παράλληλα, τόσο για την όραση όσο και για την ακοή ισχύει το εξής: δε σκεφτόμαστε ούτε αποφασίζουμε για το τι πρέπει να κάνουμε με την ακοή, να ακούσουμε ή να δούμε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου έλαβε χώρα για πρώτη φορά το 1941 στην Κατοχή, μόλις ένα έτος από τη νικηφόρο επέλαση των ελληνικών στρατευμάτων, και δεν ήταν κάτι επιβεβλημένο, κατασκευασμένο άνωθεν. Τον εορτασμό καθιέρωσε αυθορμήτως ο ίδιος ο λαός.

Ομιλία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Ομιλία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αινείας φεύγει από τη φλεγόμενη Τροία. Ζωγραφικός πίνακας του Federico Barocci, 1598.

«Πιο σπουδαίος από άνθρωπο, αλλά όχι ακόμα θεός»: Η λατρεία του αυτοκράτορα στην αρχαία Ρώμη. (Μέρος Α’)

«Πιο σπουδαίος από άνθρωπο, αλλά όχι ακόμα θεός»: Η λατρεία του αυτοκράτορα στην αρχαία Ρώμη. (Μέρος Α’) Της Ιωάννας Μαλλιότα «Τὶ θεός; τὸ κρατoῦν. Τὶ βασιλεῦς; ἰσόθεος». (Απόσπασμα από αιγυπτιακό πάπυρο του 2ου αι. μ.Χ.) Η αυτοκρατορική λατρεία ως πολιτικό […]

Διαβάστε περισσότερα ›
«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.»

«Κάθε πόνος είναι πόνος, μα του φαγητού μεγαλύτερος.»

«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.», «Με ψωμί όλα τα βάσανα είναι γλυκά.», «Οι λύπες με ψωμί δεν είναι λύπες, οι αληθινές λύπες είναι χωρίς ψωμί.», «Τ’ αληθινά βάσανα είναι όταν λείπει το ψωμί.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Με άλλα λόγια, αν κάποιος βρίσκει χαρά στις τιποτένιες πράξεις, είναι τιποτένιος, ενώ, αν χαίρεται με πράξεις που αξίζουν, είναι άξιος. Αυτό είναι και το ασφαλέστερο κριτήριο για να οδηγηθεί κανείς στην αυτογνωσία: η παρατήρηση και η αξιολόγηση των καθημερινών πράξεων που προκαλούν ευχαρίστηση.

Διαβάστε περισσότερα ›