Κατηγορία: Παιδεία

Η Ιουλία Δόμνα (Iulia Domna, 170 - 217)

Ο Αριστοτέλης και οι προβληματισμοί για το ζήτημα της ευτυχίας

«Διότι, αν η καλή ζωή οφείλεται σε τυχαία ή φυσικά συμβάντα, θα είναι κάτι για το οποίο οι πολλοί δε θα έχουν ελπίδα, αφού η απόκτησή της δε θα οφείλεται ούτε στη φροντίδα τους ούτε στη μέριμνά τους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Επίσημο γεύμα στο σπίτι Έλληνα άρχοντα στο Χρυσό. Έγχρωμη χαλκογραφία του Edward Dodwell (1821).

Οι κοτζαμπάσηδες

Η θέση τους στην οθωμανική διοίκηση επέτρεπε στους κοτζαμπάσηδες να πλουτίζουν και να εδραιώνουν περισσότερο την εξουσία τους. Πέραν της ενοικίασης των φόρων, ο πλούτος τους προερχόταν από τον δανεισμό στους φτωχούς αγρότες ή και σε ολόκληρη την κοινότητα και από το εμπόριο. Ως ιδιοκτήτες μεγάλων εκτάσεων, ενοικίαζαν πολλές από αυτές στους ραγιάδες καλλιεργητές, οι οποίοι εν συνεχεία τους πλήρωναν σε είδος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάλκινο κεφάλι του Διονύσου. Βρετανικό Μουσείο (50 π.Χ. - 50 μ.Χ.).

Ο Αριστοτέλης και τα όρια της αγάπης προς τον εαυτό

«Υπό αυστηρή έννοια, η ευνοϊκή διάθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί φιλία (διότι προς πολλούς ανθρώπους μάς συμβαίνει συχνά να αναπτύξουμε, είτε βλέποντάς τους είτε ακούγοντας κάτι καλό γι’ αυτούς, μια ευνοϊκή διάθεση· μήπως είμαστε ήδη και φίλοι τους; Όχι βέβαια. Έστω ότι κάποιος είχε ευνοϊκή διάθεση για τον Δαρείο, ευρισκόμενο στην Περσία –πράγμα που δεν αποκλείεται–· σημαίνει αυτό πως γινόταν αμέσως και φίλος του;)»

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικόλαος Γύζης (1842-1901) - Μάνα με παιδί.

Παροιμίες του ελληνικού λαού για τη μάνα και το παιδί

Τα παλιά χρόνια που οι παροιμίες ήταν ένα αξιόλογο μέσο διαπαιδαγώγησης των αγράμματων λαϊκών ανθρώπων, σε κάθε μητέρα αντιστοιχούσαν πέντε, έξη, εφτά ή περισσότερα παιδιά, ενώ σήμερα σε κάθε παιδί αντιστοιχούν επτά, οκτώ ή περισσότεροι γέροι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης

Κωστής Παπαγιώργης: «Μόνο οι άνθρωποι σε κάνουν να χαίρεσαι.»

Μόνο οι άνθρωποι σε κάνουν να χαίρεσαι. Μονάχα με ανθρώπους μπορείς να γλεντήσεις, να βγάλεις το μέσα έξω, να πετάξεις, αν χρειαστεί, την άχρηστη προσωπίδα που σε πνίγει και δε σε αφήνει ν’ ανασάνεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στην Αθήνα λ.χ. του τέλους του 6ου αιώνα και των αρχών του 5ου, οι δημοκράτες τραγουδούσαν τα λεγόμενα «σκόλια» (συμποσιακά τραγούδια), για να τιμήσουν τον Αρμόδιο και τον Αριστογείτονα, που «τον τύραννο (Ίππαρχο) εσκότωσαν / κι έφεραν την ισονομία στην Αθήνα» («τον τύραννον κτανέτην / ισονομίαν τα’ Αθήνας εποιησάτην»)

Μάριος Πλωρίτης: «Αλλαγές ηγεσίας»

Η εποχή μας, που γεύτηκε κάθε τυραννικής καρυδιάς καρύδια, γνώρισε και τις λογής-λογής πτώσεις αυτών των σαπρόφυτων. Οι πιο τυχεροί τους πέθαναν στο κρεβάτι τους, αφού όμως σκόρπισαν, για χρόνια και χρόνια, τον θάνατο σε μυριάδες «υπηκόους» τους – όπως ο Στάλιν, ο Φράνκο, ο Σαλαζάρ.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο τάφος της Κρίσεως.  Διθάλαμος με καμαρωτή στέγη, πρόσοψη που δίνει την εντύπωση διώροφου κτηρίου και με αέτωμα που τώρα έχει αφαιρεθεί και είναι σε φάση συντήρησης με προοπτική σύντομα να τοποθετηθεί στην οικεία επί της κορυφής του μνημείου θέση.

Δύο μακεδονικοί τάφοι

Οι μακεδονικοί τάφοι αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία ταφικών μνημείων και βρίσκονται διάσπαρτοι στη Βόρεια Ελλάδα (μέχρι τα Κομνηνά της Ξάνθης!). Πιο γνωστοί, βέβαια, είναι οι βασιλικοί τάφοι της Βεργίνας, ενώ επίσης εντυπωσιάζουν ο τάφος (στο χωριό) τού Αγίου Αθανασίου, του Μακρίδη Μπέη στο Δερβένι στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, ο Πολυθάλαμος της Πέλλας (προσωρινά μη επισκέψιμος), ο πρόσφατα αναφερόμενος ως τάφος της Ολυμπιάδας στον Κορινό Κατερίνης κ.ά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Πηνελόπη και οι μνηστήρες από τον John William Waterhouse το 1912.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία σ’

Απ’ όσα ζούν και σέρνουνται πάνω στη γης, κανένα / απ’ το θνητό πιο αδύναμο δε βρίσκεται άλλο πλάσμα. / όσο βαστιέται κι οι θεοί καλοτυχιά του δίνουν, / θαρρεί πως δεν μπορεί κακό στον κόσμο πια να πάθη• / αν όμως οι μακαριστοί θεοί του φέρουν λύπες, / τότες κι αθέλητα μπορεί και τις βαστάει η καρδιά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ελένη αναγνωρίζει τον Τηλέμαχο. Jean-Jacques Lagrenée (18 September 1739 in Paris – 13 February 1821 in Paris)

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ρ’

Ένας αχρείος τον άλλονε μα την αλήθεια σέρνει / κι έτσι παντοτινά ο θεός όμοιο στον όμοιον φέρνει. / Πού τάχα, ω βρώμικε βοσκέ, τον πάς αυτόν τον χάφτη / τον παλιοζήτου-λα, μωρέ, των τραπεζιών τη λώβα;

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Αριστοτέλης: Ο σχηματισμός της πόλεως

Είναι λοιπόν φανερό ότι η πόλη υπάρχει εκ φύσεως και προηγείται του ατόμου. Διότι, αν ο καθένας, όταν χωριστεί από το σύνολο, δεν είναι αυτάρκης, θα είναι στην ίδια κατάσταση, όπως όλα τα μέρη προς το σύνολο. Όποιος δεν είναι ικανός να συμμετέχει σε μια κοινότητα ή δεν του χρειάζεται επειδή είναι αυτάρκης, σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί μέρος της πόλης, και κατά συνέπεια είναι ή άγριο ζώο ή θεός.

Διαβάστε περισσότερα ›