Κατηγορία: Παιδεία

Εμμανουήλ Κριαράς: Το ύφος της γλώσσας  

Εμμανουήλ Κριαράς: Το ύφος της γλώσσας  

Κατά την επιλογή των λέξεων για το γραπτό ή για τον προφορικό μας λόγο μπορούμε να καταφύγαμε στην ομιλούμενη σύγχρονη γλώσσα, στην αρχαΐζουσα καθαρεύουσα, ακόμη και στην αρχαία. Στην κάθε περίπτωση θα χρησιμοποιήσουμε τη λέξη που απαιτείται. Άλλοτε θα μας είναι χρήσιμη η λέξη «πρόσωπο», άλλοτε η λέξη «όψη» ή «ειδή»· μπορεί μάλιστα να χρειαστεί και η κοινότερη λέξη «μούτρο».

Διαβάστε περισσότερα ›
Θεόφιλος Χατζημιχαήλ  (1867-1934). «Ερωτόκριτος και Αρετούσα.»

Η Ερωφίλη του Χορτάτση

Ένας από τους χαρακτηριστικότερους εκπροσώπους του κρητικού θεάτρου, είναι ο Γεώργιος Χορτάτσης ή Χορτάτζης. Η ακριβής ημερομηνία γέννησης και θανάτου του δεν μας έχει γίνει γνωστή. Το σίγουρο είναι ότι έδρασε στο β΄ μισό του 16ου και τις αρχές του 17ου αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τα λεφτά πάνε στα λεφτά.»

«Τα λεφτά πάνε στα λεφτά.»

«Στον φτωχό φτώχεια, στον πλούσιο πλούτη.», «Το χρήμα προσκαλεί χρήμα και η δυστυχία προσκαλεί δυστυχία.», η ισπανική «Το χρήμα πάει στο χρήμα κι η ακαμωσιά στον άρχοντα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο ηθοποιός Χρήστος Ευθυμίου. Σκηνή από την ταινία, «Ένας Βλάκας και Μισός». Σκηνοθεσία: Γιάννης Δαλιανίδης.

«Ζυγίζει από τις ελαφριές.»

Εις μίαν επαρχιακήν πόλιν εγνώρισα κάποιον μεσίτην ελαφρόμυαλον, ο οποίος κατώρθωσε διά της εργασίας του να κάμη περιουσίαν. Τον άνθρωπον τούτον ήκουσα μίαν ημέραν να λέγη: «Εν όσω ήμουν φτωχός, ο κόσμος έλεγεν: «Ο Σπύρος είνε τρελός. — Τώρα που έκαμα περιουσίαν, ο κόσμος λέγει: — Ο κυρ Σπύρος είνε νευρικός».

Διαβάστε περισσότερα ›
Το …metoo της Επανάστασης του ’21 (Α΄ μέρος)

Το …metoo της Επανάστασης του ’21 (B΄ μέρος)

Στη διάρκεια του Αγώνα, στις περιοχές που οι οθωμανικές δυνάμεις κατέστειλαν την Επανάσταση, η κάθε είδους κακοποίηση εις βάρος των γυναικών, η αιχμαλωσία και η πώλησή τους ως σκλάβων θεωρούνταν δεδομένη, σ’ ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το …metoo της Επανάστασης του ’21 (Α΄ μέρος)

Το …metoo της Επανάστασης του ’21 (Α΄ μέρος)

Οι στρατιώτες του Αλή Πασά έχουν περικυκλώσει τον πύργο, στον οποίο είχαν βρει καταφύγιο γυναίκες και παιδιά, και καλούν τη Δέσπω να παραδοθεί με τα εξής λόγια: «Γιώργαινα, ρίξε τ’ άρματα, δεν είναι εδώ το Σούλι. Εδώ είσαι σκλάβα του Πασά, σκλάβα των Αρβανίτων».

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τα πολλά γέλια φέρνουν κλάματα.»

«Τα πολλά γέλια φέρνουν κλάματα.»

«Πίσω από το γέλιο έρχεται το κλάμα.», «Η χαρά γυρίζει συχνά σε λύπη.», «Όταν η χαρά είναι στο σπίτι, η συμφορά είναι πίσω από την πόρτα.», «Όταν η ευχαρίστηση είναι στη σάλα, η δυσαρέσκεια είναι στη σκάλα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Γλυπτό από 12 επιχρυσωμένες γάτες στην πλατεία της πόλης Τιουμέν, στην Σιβηρία, έργο της γλύπτριας Marina Alchibaevoy, ειναι αφιερωμένο στην σωτηρία της πόλης του Λένινγκραντ και της γύρω περιοχής από τα τρωκτικά, κατά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο.

Γιῶργος Σεφέρης – Οἱ Γάτες τ᾿ Ἅι-Νικόλα

Τὸν καιρὸ τῆς μεγάλης στέγνιας,

– σαράντα χρόνια ἀναβροχιὰ –

ρημάχτηκε ὅλο τὸ νησὶ

πέθαινε ὁ κόσμος καὶ γεννιοῦνταν φίδια.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τζόρτζιο Ντε Κίρικο (Giorgio de Chirico). Έκτορας και Ανδρομάχη.

Τζόρτζιο Ντε Κίρικο (Giorgio de Chirico)

Ο Τζόρτζιο Ντε Κίρικο (Giorgio de Chirico) ήταν ο πρωτότοκος γιος του σικελού Εβαρίστο και της γενοβέζας Τζέμα ντε Κίρικο. Ο πατέρας του εργαζόταν ως μηχανικός και επέβλεπε την κατασκευή του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου, η μητέρα του ήταν πρώην τραγουδίστρια της όπερας κι ο ζωγράφος αδελφός του έγινε ευρύτερα γνωστός με το ψευδώνυμο Αλμπέρτο Σαβίνιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοφάνης ο Βυζάντιος (257-180 π.Χ.), σημαντικός φιλόλογος και διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, ήταν ο δημιουργός όχι μόνο των τονικών σημαδιών και των πνευμάτων αλλά και σημείων στίξης.

Τα σημεία στίξης και τα τονικά σημάδια

Ο Αριστοφάνης ο Βυζάντιος (257-180 π.Χ.), σημαντικός φιλόλογος και διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, ήταν ο δημιουργός όχι μόνο των τονικών σημαδιών και των πνευμάτων αλλά και σημείων στίξης.

Διαβάστε περισσότερα ›