Δάφνη Α. Πουλιανού: «Κοπατσαραίοι. Ζωντανό παρελθόν στα ριζά της Πίνδου.» (δωρεάν PDF).

Σκίτσα του Αρκά.

Η τσιγαριδογιορτή διεξάγεται σε χωριά του δυσηχούς Τσιαρτσιαμπά! ΄Επίσης ανακοινώθηκε και εορτή «σουγλιμάδος» που λαμβάνει τρόπο, κάπου στις Βόιες περιοχές και στα όπισθεν του Μπούρινου χωριά. Σ’ αυτήν μάλλον κάτι σαν κρέατα, μήπως και μαντάρες, σουβλίζουν και τα ψήνουν πανηγυρικά, ορχούν δε και ορχούνται ατιμωρητί κι αδιακρίτως.

Ιστορικοί χάρτες της Ελλάδας (Ι)

Οι τζιουμπαναρέ που ήταν στα μαντριά, ακούγουντας τ’ν καμπάνα απ’ τ’ν Τρανή ικκλισιά αλλά κι απ’ τουν Αγινικάνουρα, έψηναν στς καλύβις κριάς χοιρινό, για να καν κι αφτοί Χριστούγιννα. Αφού απολνούσι η ικκλισιά, σκάζουντας η χαραή, γένουνταν του Χριστουγιννιάτ’κο τραπέζουμα.

«Αν καμιά φορά βρέθηκε κανένας πιο αράθυμος και θέλησε να μιλήσει για την παλιά του κατάσταση, πήγε συφάμελος στο φάλαγγα και στην κρεμάλα. Σουτ! και σ’ έφαγα… Μ’ έφαγες, σ’ έφαγα, έτσι πάει ο κόσμος.»

Ο εκδυτικισμός του κρατιδίου μας, η υποτίμηση του κλήρου και η συνακόλουθη απομάκρυνση από την εκκλησία, είχε σαν αποτέλεσμα μια γενική απροσωπία που έπλασε μιξοσόλοικες προσωπικότητες που τσαλαβουτούν τήδε κακείσαι χωρίς επίγνωση. Στη ζωή τους δεν παίζει κανέναν ρόλο ούτε η πίστη ούτε η απιστία. Είναι Έλληνες αυτά τα εκδυτικισμένα μειράκια;

«Στα β’νά εμείς οι βλάχοι δεν ήξεραμαν τι είναι λεμόνι. Ακούς λεμόνι στα β’νά… Μπα… Δέποτε! Δεν ήξεραμαν τι λοϊώ είν’ αυτό και πώς το λέν’, δεν ηύρισκες τέτοιο πράμα στα χωριά. Εγώ μέχρι π’ παντρεύ’κα και σιαδώθε (μετέπειτα), κόντευα να γένω μισόκαιρη (μεσόκοπη), δεν είχα ιδεί λεμόνι στα μάτια μ’… Όχι! Ούτε πορτοκάλι… Πώς ζηούμαν (ζούσαμε), μωρέ Βασίλη μ’…

Επειδή έψαλλαν με σύνεση και ευλάβεια δεν επέτρεπαν να ψάλλουν ψάλτες που έρχονταν στις αγρυπνίες, εάν εκείνοι δεν έψαλλαν συνετά αλλά μεταχειρίζονταν όχι τις φυσικές τους φωνές, αλλά θυμελικές, προσποιητές και άτακτες φωνές. Ο Παπαδιαμάντης, ο οποίος ήταν και ευέξαπτος, τους έδιωχνε.

«Η ηδονή συναντάται πάντα στην πράξη, και αυτό σημαίνει ότι ο αληθινά ευτυχισμένος θα έχει στην ίδια του τη ζωή τη μέγιστη ηδονή. Δεν είναι, συνεπώς, παράλογο που οι άνθρωποι συνδέουν την ευτυχία με την ηδονή»