9 Δεκεμβρίου 2020 at 22:27

Οι ήρωες του 1821 από το πενάκι του πρώτου Βέλγου πρεσβευτή στην Αθήνα

από

Οι ήρωες του 1821 από το πενάκι του πρώτου Βέλγου πρεσβευτή στην Αθήνα

Γράφει η Μαργαρίτα Πουρνάρα

Ανήκω στη γενιά που πρόλαβε τις σχολικές τάξεις στολισμένες με προσωπογραφίες των αγωνιστών του ’21. Χρειάστηκε βέβαια να περάσουν δεκαετίες για να μάθω ότι τις μορφές τους απαθανάτισε ο Καρλ Κρατσάιζεν, ένας Βαυαρός στρατιωτικός φιλέλληνας που πολέμησε στο πλευρό των Ελλήνων και γνώρισε από κοντά τους ηγέτες του Αγώνα. Δίχως αυτόν δεν θα είχαμε ιδέα πώς έμοιαζαν οι ήρωες, καθώς η φωτογραφία ήταν άγνωστο μέσο για την εποχή. Και αν ελάχιστοι Ελληνες ξέρουν τι οφείλουμε στον Κρατσάιζεν, σχεδόν κανείς δεν έχει ιδέα ότι εκτός από τις δικές του απεικονίσεις υπάρχει ένα ακόμα corpus, καμωμένο από το πενάκι του πρώτου Βέλγου διπλωμάτη στην Αθήνα, Μπενζαμέν Μαρί (Benjamin Mary), με γνωστά και άγνωστα πρόσωπα της Ελληνικής Επανάστασης. Ο Μαρί είχε αποκαλυπτική ματιά και στα άδυτα της Εθνικής Συνέλευσης του 1843-1844, την οποίαν παρακολούθησε από κοντά.

Πολυπρόσωπη σύνθεση του Βέλγου πρεσβευτή. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.
Πολυπρόσωπη σύνθεση του Βέλγου πρεσβευτή. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.

125 άγνωστα σχέδια

Το συναρπαστικό αυτό υλικό περιλαμβάνεται στη νέα κοινή έκδοση του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου με την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος-Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Πρόκειται για το βιβλίο  που μόλις κυκλοφόρησε «Ἡ Ἱστορία ἔχει πρόσωπο – Μορφές του 1821 στην Ελλάδα τοῦ Ὄθωνα ἀπό τον Βέλγο διπλωμάτη Benjamin Mary» και παρουσιάζει 125 άγνωστα και ανέκδοτα – μέχρι σήμερα– σχέδια με 320 μοναδικά πρόσωπα. Στην ουσία είναι η συμβολή στον εορτασμό των 200 ετών από το 1821 του δραστήριου Ιδρύματος που είναι αφιερωμένο στη διαφύλαξη αλλά και τη διάδοση του πολιτισμού της Κύπρου, διαθέτοντας μια μοναδική σειρά παλαιών χαρτών και εκδόσεων για τη νήσο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ιδρύτρια Σύλβια Ιωάννου αγόρασε σε μια δημοπρασία του Λονδίνου το χαμένο από καιρό λεύκωμα του Βέλγου επιτετραμμένου με τον προαναφερθέντα εικονογραφικό θησαυρό. Το τεκμήριο έχει σχέδια του ερασιτέχνη ζωγράφου και βοτανολόγου από την παρουσία του στην Ελλάδα, στην οποία διορίστηκε το 1839 αλλά και τα ταξίδια του στην Κύπρο, τον Λίβανο και την Αίγυπτο που έγιναν μέχρι και το 1845.

O μονόφθαλμος Κουντουριώτης. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.
O μονόφθαλμος Κουντουριώτης. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.

Με ευαίσθητο μάτι αλλά και ψυχή, ο Βέλγος διακατεχόταν και αυτός από τα γνωστά στερεότυπα που καταδυνάστευαν όλους τους ξένους οι οποίοι έρχονταν στη χώρα μας εκείνη την περίοδο για να βρουν τη σύνδεση με την αρχαία Ελλάδα. Ομως εκείνος αντί να μείνει σε αυτό, αντιλήφθηκε ότι ήταν η Επανάσταση του ’21 που έδωσε σάρκα και οστά στο νεοσύστατο κράτος και είχε περισσότερη σημασία. Αυτή η διαπίστωση άλλωστε τον καθοδήγησε να αποτυπώσει τις μορφές που έβλεπε μπροστά του. Αλλωστε, ήταν παρών και σε μια περίοδο κατά την οποία η εξουσία του Οθωνα αλλά και ο ανταγωνισμός των τριών δυνάμεων για επιρροή στην Ελλάδα μέσα από τις εγχώριες πολιτικές δυνάμεις ήταν στο φόρτε του.

Ο Μακρυγιάννης. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.
Ο Μακρυγιάννης. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.

Στην Εθνική Συνέλευση

Χάρις στο ταλέντο του μπορούμε σήμερα να δούμε μερικά από τα σπουδαιότερα πρόσωπα του Αγώνα αλλά και τους πρωταγωνιστές εκείνης της εποχής (λ.χ. των Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Λάζαρου Κουντουριώτη, Ιωάννη Μακρυγιάννη, Νικήτα Σταματελόπουλου ή Νικηταρά, Κωνσταντίνου Οικονόμου εξ Οικονόμων. Το βλέμμα του λειτούργησε σαν φωτογραφικός φακός στην Εθνική Συνέλευση του 1843-1844, αποτυπώνοντας ξεχωριστά στιγμιότυπα με τους πληρεξούσιους και τους θεατές. Σε πολλές περιπτώσεις δε, παρακίνησε τους εικονιζόμενους να υπογράψουν την προσωπογραφία τους, διασώζοντας έτσι μία ακόμη σημαντικότατη ιστορική μαρτυρία.

O Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.
O Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Σκίτσο του Μπενζαμέν Μαρί.

Η έκδοση δεν έχει μόνο τα πολύ ενδιαφέροντα σχέδια αλλά και μία σειρά από κείμενα που τα έχουν ετοιμάσει οι εξαιρετικοί συνεργάτες  με την επιστημονική επιμέλεια της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος-Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Πηγή: https://www.kathimerini.gr

(Εμφανιστηκε 1,274 φορές, 3 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Κάντε ένα σχόλιο

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.