Ετικέτα: ελληνικές παροιμίες

Ο Όμηρος, ελληνικό γραμματόσημο

«Της ελιάς το φύλλο.»

«Τὸν ἀνάστησε, τὸν ἔκαμε κλωνάρι», καθὼς ἔλεγεν ἡ μήτηρ των. Ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐβγῆκε «τῆς ἐλιᾶς τὸ φύλλο».

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569).

«Ανεμομαζώματα, διαβολοσκορπίσματα.»

«Ο άνεμος στέλνει, ο άνεμος παίρνει.», οι αγγλικές «Στο τίποτε πάγει κείνο που ‘ρθε από το τίποτα.», «Γλήγορα κερδεμένο, γλήγορα ξοδεμένο.», «Ό,τι μαζεύει η χτενιά γλήγορα σκορπιούνται με τον άνεμο.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ψαριανός καπετάνιος Δημήτριος Παπανικολής (1790 - 1855) έλαβε μέρος στην Ελληνική Επανάσταση του 1821.

«Ο καλός καραβοκύρης στην ανεμοζάλη φαίνεται.»

«Όταν χτυπούν τα κύματα φαίνεται ποιος είναι ναυτικός.», «Η τρικυμία δοκιμάζει τη γνώση του τιμονιέρη.», «Όταν χτυπούν τα κύματα φαίνεται ποιος είναι ναυτικός.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μετόπη της βόρειας πλευράς του θησαυρού των Αθηναίων. Ο Ηρακλής, λεπτομέρεια. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. Metopi on the northern side of the treasure of the Athenians. Heracles, detail. Archaeological Museum of Delphi

«Όπου δεν χωρεί η αντρειά, έρχεται η πονηριά.»

«Όπου δε φτάνει το τομάρι του λιονταριού χρειάζεται να κολληθεί σ’ αυτό της αλεπούς.», «Όπου εσώθη το τομάρι του λιονταριού είναι καλό να ραφτεί το αλεποτόμαρο.», «Ότι δεν κάνει το λιοντάρι το κάνει η αλεπού.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η μάχη μεταξύ Καρναβαλιού και Σαρακοστής (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος.

«Κοίταξε, συμπέθερε, μὴν τὸ κάμῃς χειρότερα.»

Ἄλλη ἐπήγαινε καβάλα ἀνὰ τὰ ρέματα καὶ τὰ λιβάδια τοῦ Πηλίου τὴν ἄνοιξιν, ὁ δὲ νεαρὸς ἀγωγιάτης ἠκολούθει πεζὸς ὄπισθεν, καὶ συχνὰ τῆς ἔδειχνε τὶς χλοερὲς φτέρες, κ᾿ ἔλεγε: «Γιαγιάκα μ᾿, φτέρις. ― Ἂμ σὰν εἶν᾿, μωρέ, καὶ τί; ― Λιέου κ᾿ ἰγὼ καημένος.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος

«Άντρα θέλω, τώρα τον θέλω.»

«Άντρα θέλω κι ας είναι και κούτσουρο.» «Άντρα θέλω για το βράδυ κι ας μην έχει ο λύχνος λάδι.», «Άντρα θέλει κάθε βράδυ κι ας κοιμάται στο σκοτάδι.» Παρεμφερή σημασία λέγεται η φράση «Να πιαστείς από αντρικό μανίκι.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569). Γάμος χωρικών (λεπτομέρεια).1568.

«Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί.»

«Μη μιλάτε για σκοινί μ’ εκείνον που εκρέμασαν τον πατέρα του.», «Στου κρεμασμένου το σπίτι δε μιλούν με ευχαρίστηση για σκοινί.», «Δεν είναι φρόνιμο να μιλεί κανείς για κρεμάλα εκεί που ο νοικοκύρης είναι κλέφτης.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Φωτογραφία: Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569).

«Κάνει την ανάγκη φιλότιμο.»

Η Άννα Κομνηνή γράφει: «Την ανάγκη φιλοτιμίαν εποιήσατο.». Ο Νικήτας Χωνιάτης μάλλον παραφράζει και σημειώνει: «Την αναγκη μετατιθείς προς το εύχαριν και μειλίχιον.», ενώ σ’ έναν παρισινό κώδικα του 14ου αιώνα διαβάζουμε: «Προς τους ποιούντας την ανάγκη φιλοτιμία.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος.

«Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα.»

«Αμαρτίες του πατέρα και της μάνας τις κλαίνε τα παιδιά.», «Τα παιδιά κλαιν τα σφάλματα του πατέρα.», «Το δέντρο αμαρταίνει και το κλαδί λαβαίνει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τον Μάρτιο

Λαϊκές παροιμίες για τον Μάρτιο

Αν δώσει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνο το ζευγά που ’χει πολλά σπαρμένα. Λείπει ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή; Κάλλιο Μάρτης στις γωνιές παρά Μάρτης στις αυλές. Αλί στα Μαρτοκλάδευτα και στ’ Απριλοσπαρμένα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος.

Λαϊκές παροιμίες για τις αλεπούδες

Ούτε κότες έχω, ούτε την αλούπω φοβάμαι. Είδε κι η αλούπω τον κώλο της κι έπεσε του πεθαμού. Όποιος έχει ορνίθια, με την αλεπού μαλώνει. Εις το δόκανο δεν μπαίνει δυο φορές η αλούπω. Η αλεπού, βλέποντας να καλιγώνουν τ΄ άλογο, σήκωσε κι αυτή το ποδάρι της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον έρωτα και την αγάπη

Παροιμίες για τον έρωτα και την αγάπη

Του πετιμεζά η κόρη παίρνει άντρα τον ξυδά. Και του κρομμυδά η κόρη παίρνει άντρα τον σκορδά. [Λου. Επί των δυσαναλόγων.] Εγώ καλά παντρεύτηκα κι ας κλαίει όποιος με πήρε. Ήθελ’ ο φτωχός να παντρευτεί και νύχτα δεν ευρέθη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κερκυραϊκές παροιμίες

Κερκυραϊκές παροιμίες

Με τον καλομελέτη σύντροφο, το βράδυ έχεις πλουτίσει Καλοτυχάω την άσκημη, κι η όμορφη μουτρώνει. Όσο κάθεται ο κερατάς, μακραίνουνε τα κέρατα του. Όπου δεν είδε παλάτι είδε φούρνο και εθιαμάστη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τους λύκους

Λαϊκές παροιμίες για τους λύκους

Κουβεντούλα κουβεντούλα, τρώει ο λύκος τη βετούλα. Ανταμικό [= συνεταιρικό, μεσιακό] γαϊδούρι, ή του λύκου ή του ψόφου. Λύκο, γιατί είν’ ο σβέρκος σου χοντρός; Γιατί κάνω τη δουλειά μοναχός μου. Λύκε τ’ είσαι χοντρολαίμης; Δεν οκνεύω και χοντραίνω.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον Φεβρουάριο

Παροιμίες για τον Φεβρουάριο

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει, / μα αν τύχει και κακιώσει, μες το χιόνι θα μας χώσει. Χιόνι ρίχνει το Φλεβάρη, βάνεις στάρι στο κελάρι. Φλεβάρης κουτσοφλέβαρος και του τσαπιού ο μήνας. Χιόνια του Φλεβαριού, χρυσάφι του καλοκαιριού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τους άντρες

Λαϊκές παροιμίες για τους άντρες

Άντρα θέλω κι ας είναι και κούτσουρο. Άντρα μου, για να γκαστρωθώ, δεν με φελάν τα ξόρκια. Κρένω γω τσαμπουνίζει κι ο άντρας μου. Ο άντρας μου με κάνει χώμα, κι ο άντρας μου με κάνει εικόνα. Άντρα θέλω, τώρα τον θέλω.

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τον διάβολο

Λαϊκές παροιμίες για τον διάβολο

Απ’ του διαβόλου το μαντρί, μήτε ρίφι μήτε αρνί. Ο Θεός οικονομάει κι ο διάολος τα χαλάει. Όποιος διάβολο αγόρασε, διάβολο πουλάει. Τάξε στην Παναγιά κερί, του διάβολου λιβάνι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τους παπάδες και τις παπαδιές

Παροιμίες για τους παπάδες και τις παπαδιές

Βρήκαμε τρελό παπά κι όλη μέρα ψάλουμε. Δεν έγινα παπάς ν’ αγιάσω, έγινα για να περάσω. Αν ήταν η δουλειά καλό θα δούλευε κι ο δεσπότης. Ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς ή καθάριος μυλωνάς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τις γυναίκες

Λαϊκές παροιμίες για τις γυναίκες

Οι καλές νοικοκυρές ανάρια μελετούνται. Εκείνος που κρατά τον αετό απ’ την ουρά και τη γυναίκα απ’ το λόγο της, δεν κρατά τίποτα. Γυναίκα οπού περπατεί και τα πισινά (ή τον κώλο της) κουνεί, θώριε την χωρίς τιμή. Βάρ’ της νιας με την καλάμα, της γριάς με τη ματσούκα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τους γαϊδάρους

Παροιμίες για τους γαϊδάρους

Βαράει το σαμάρι ν’ ακούσει ο γάιδαρος. Γαϊδάρου μύθον έλεγαν κι αυτός τ’ αυτιά του τέντωνε. Γαϊδουρινή μουτσούνα, αφεντική ζωή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον Ιανουάριο

Παροιμίες για τον Ιανουάριο

Του Γεναριού το φεγγάρι είναι σαν του Αλωνάρη. Τυρί μαλλί τον Αύγουστο κι αγγούρια τον Γενάρη. Τώρα το μεσοχείμωνο ζητάει κι η γριά ξυλάγγουρα. Φάε βετούλι τον Γενάρη και γίδα τον Αλωνάρη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ν. Γ. Πολίτης: Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού (PDF)

Ν. Γ. Πολίτης: Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού (PDF)

Ν. Γ. Πολίτης: Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας – Τ-1

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας – Τ-1

Διαβάστε περισσότερα ›
Θησαυρός: 10.000 παροιμίες, αποφθέγματα και γνωμικά (PDF)

Θησαυρός: 10.000 παροιμίες, αποφθέγματα και γνωμικά (PDF)

«Για να φας μύγδαλο πρέπει να το σπάσεις.» «Βρέξε πόδι να φας μπαρμπούνι.»

Διαβάστε περισσότερα ›