Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και τον Ψυχρό Πόλεμο που ακολούθησε, είχαν προκρίνει μια πολιτική ενίσχυσης της Ευρώπης, με την ΕΟΚ και τη συγκρότηση του ΝΑΤΟ, ώστε να αντιμετωπιστεί η σοβιετική απειλή. Σήμερα όμως –τουλάχιστον η διοίκηση Τραμπ αλλά όχι μόνο– βλέπει μια ομοσπονδιακά ενωμένη Ευρώπη ως βασικό εμπορικό οικονομικό και γεωπολιτικό αντίπαλο.

Τώρα η Μόσχα πραγματοποιεί την επίθεσή της στην Ουκρανία, ως κομμάτι μιας ευρύτερης στρατηγικής που αποσκοπεί να ανακτήσει την σοβιετική σφαίρα επιρροής. Είναι χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του γνωστού ολιγάρχη Κωνσταντίν Μαλοβέεφ, ο οποίος κατά το παρελθόν είχε αναλάβει την διαχείριση των σχέσεων του Κρεμλίνου με διάφορα ευρωπαϊκά κόμματα – υπερδεξιά και αριστερά. Είχε ακουστεί και στην Ελλάδα, όταν επιδιώχθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ η ίδρυση τηλεοπτικού σταθμού, όταν με το νομοσχέδιο Παππά επιχειρήθηκε η αλλαγή στο τηλεοπτικό τοπίο της χώρας.

«Πόλεμος πατήρ πάντων» Η φράση του Ηράκλειτου συνοψίζει την εγγενή στην ανθρώπινη φύση ροπή προς την αντιπαλότητα. Τόσο εγγενή που, σύμφωνα με τη χαρακτηριστική βιβλική αφήγηση, ξεκινώντας από το έγκλημα του Κάιν αυτή έγινε σχεδόν το πρώτο σύμπτωμα της εξόδου από την παραδείσια μακαριότητα και συμφύρεται έκτοτε με την ανθρώπινη ιστορία.

Το αντιστάθμισμα τού πολέμου, η ειρήνη, είναι μια εξίσου με τον πόλεμο αρχαία λέξη, είναι κι αυτή ομηρική. Ωστόσο, η προέλευση τής λέξης είναι άγνωστη (η σύνδεση με το είρω «συνδέω» δεν γίνεται ευρύτερα δεκτή), ενώ τύποι όπως Αθ-ήνη, Μυκ-ήνη δείχνουν μάλλον ότι πρόκειται για προελληνική (πελασγική) λέξη.

Έχουμε σοβαρά μαθήματα να πάρουμε από την τραγωδία στην Ουκρανία. Μας έχουν ξεμείνει όμως και τα κλισέ. Τόσοι πολλοί επιτιθέμενοι τα τελευταία χρόνια, τόσο περιορισμένη η διεθνής ανταπόκριση. Και τα δύο μέρη σε αυτόν τον καταστροφικό πόλεμο θα πρέπει να ενθαρρύνονται ενεργά να επιτύχουν μια δίκαιη και υπό διαπραγμάτευση ειρήνη.     

Αν η Ευρώπη δεν μετασχηματιστεί σε μια ενιαία δομή εξωτερικής, αμυντικής και παραγωγικής πολιτικής οντότητας. Αν η Ελλάδα δεν συμβάλει τα μέγιστα προς αυτή την κατεύθυνση τότε οι τύχες της Γηραιάς Ηπείρου, στο άμεσο μέλλον, θα είναι παρόμοιες, τηρουμένων των αναλογιών, με αυτές της Ουκρανίας. Αν δεν συνειδητοποιήσει τους κινδύνους που διαγράφονται και δεν κινηθεί άμεσα ως ένας ενιαίος διακριτός γεωπολιτικός πόλος τότε της μέλει να  «συνθλιβεί» και να «εξανδραποδιστεί» από το μεγάλο Ευρασιατικό Γίγαντα.

«Σε λίγο ακούνε στρατιώτες να φωνάζουν «Θάλασσα! Θάλασσα!», κι αυτή τη λέξη να πηγαίνει από στόμα σε στόμα. Τότε έτρεχαν όλοι, μαζί και οι οπισθοφύλακες […] Όταν έφτασαν όλοι στην κορυφή, τότε πια οι στρατιώτες με δάκρυα στα μάτια αγκάλιαζαν ο ένας τον άλλο και τους στρατηγούς και τους λοχαγούς».

Το έργο του Θουκυδίδη είναι ίσως ο ορισμός αυτού που ονομάζουμε κλασικό. O Θουκυδίδης είναι ο μελετητής του ανθρώπου, που τον φέρνει μπροστά στις ίδιες του τις πράξεις. Κι αυτός είναι ο λόγος που αδιαπραγμάτευτα θεωρείται πατέρας της επιστημονικής ιστοριογραφίας.

Επιστολή προσωπικοτήτων: Αγορά φρεγατών με ρήτρα Αμυντικής Συνδρομής

Ο ισχυρός, εν τέλει, συντρίβεται αφήνοντας πίσω του ένα κενό, που όλοι τρέχουν να καλύψουν. Η επανάληψη των γεγονότων – και μάλιστα με τους ίδιους πρωταγωνιστές που απλώς αλλάζουν ρόλους – είναι τόσο απροκάλυπτα στερεότυπη, που από ένα σημείο και μετά παίρνει τη μορφή του αναπόφευκτου. Ο άνθρωπος συμπεριφέρεται σαν το απόλυτο έρμαιο μιας μοίρας που ο ίδιος ορίζει. Με άλλα λόγια, φαίνεται εντελώς ανίσχυρος μπροστά στη δυναμική των παθών που αδυνατεί να ελέγξει.