Κατηγορία: Παιδεία

Μια τοιχογραφία του Ι.Ν των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Σερβίων, εποχής 1475 - 1500. Επειδή ο ναός είναι μη επισκέψιμος και κλειδωμένος, την εικόνα αυτή λίγοι την είδαν και ουδείς τη θυμάται. Ο Άγιος Εύπλος ο Διάκονος. Πολύ σπάνιο θέμα αγιογράφησης και η απόδοση του αναγεννησιακή! Πηγή φωτογραφίας: Π. Ανδρούδης - Μ. Τσιάπαλη, 2015.

Ο Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στα Σέρβια (13ος αιώνας)

Στο τύμπανο της κόγχης του Ιερού ο Ευχαριστιακός Χριστός δεν εικονίζεται πάνω απ’ την Αγία Τράπεζα, ως συνήθως, αλλά σα να βγαίνει από καλυκωτό ποτήρι, εκ του οποίου εξέχει μόνο το πρόσωπο / κεφαλή. Στον ελλαδικό χώρο το συναντούμε μόνο 2 φορές ως τότε, στη Μάνη και στον Μυστρά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γαλάνης Δημήτριος (1879 - 1966). Ο δρόμος στο Cassis, 1924 – 1925. Οξυγραφία σε χαρτί. Εθνική Πινακοθήκη.

Τι σημαίνουν οι λατινικές φράσεις «vita activa» και «vita speculativa»

Vita στα λατινικά λέγεται η ζωή, το ζην, ο βίος, ο χρόνος του βίου, η βιοτή, η βίου διαγωγή, ο τρόπος του βίου, η δίαιτα· vita rustica λέγεται η εν αγρώ δίαιτα, η αγροτική ζωή· vivo vitam tutam σημαίνει ασφαλώς τον βίον διάγω, ζω μια ζωή ασφαλή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανθρακωρύχοι στο χιόνι. Vincent van Gogh, 1882.

Τραγουδάς το χιόνι;

Τραγουδάς το χιόνι από το σπίτι / μέσα στη ζεστή σου γειτονιά; / Να το τραγουδήσεις απ’ του αλήτη, / αν μπορείς την ξέσκεπη γωνιά. / Να το τραγουδήσεις με το χτίστη / στ’ ανεμοδαρμένο του γιαπί / με την εργατιά, γεμάτη πίστη / που τους πάγους σπάει με το τσαπί.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιωάννης Ζαχαρίας (1845 - ;). Όρθιο κορίτσι, 1866-73.

Τι σημαίνει η λατινική φράση, «stricto sensu»

Τι σημαίνει η λατιSensus, μεταξύ άλλων σημαίνει: η αίσθηση, το αίσθημα· λ.χ. sensus doloris είναι η αίσθηση του άλγους, το αίσθημα του πόνου, και sensus humanitatis το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Σημαίνει ακόμα: διάθεση, φρόνημα, νους, νόημα, διάνοια, το λογικό, γνώμη, απόφθεγμα, πρόταση, περίοδος και έννοια, όταν πρόκειται για λέξεις· κυρίως η τελευταία σημασία μάς ενδιαφέρει εδώνική φράση, «stricto sensu».

Διαβάστε περισσότερα ›
Βασίλειος (Βάσος) Γερμενής (1896-1966). Προκυμαία, 1935-38.

Τι σημαίνει η λατινική φράση, «nolens volens»

Το λατινικό ρήμα nolo (nolui, nolle) σημαίνει δεν θέλω να κάνω κάτι, ου βούλομαι τι ποιείν·[1] η λέξη volo (volui, velle) μεταφράζεται βούλομαι, θέλω να κάνω κάτι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η προσφώνηση «Urbi et orbi» είναι η πιο επίσημη μορφή ευλογίας στην Καθολική Εκκλησία· πρόκειται για δημόσια ευχή που κάνει ο αρχιεπίσκοπος της Ρώμης για να μεταδοθεί η θεία χάρη στους πιστούς· γίνεται οπωσδήποτε το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, μετά την ανακήρυξη ενός νεοεκλεγμένου Πάπα και σε κάποιες -έκτακτες- περιπτώσεις.

Τι σημαίνει η λατινική φράση, «Urbi et orbi»

Τι σημαίνει η λατινική φράση, «Urbi et orbi» Στα λατινικά η λέξη urbs (γεν. urbis) λέγεται για το άστυ, την πόλη (κυρίως τη Ρώμη) και τους πολίτες της πόλης.[1] Orbis  ονομάζεται ο κύκλος, η κυκλοειδής επιφάνεια, δηλαδή ο δίσκος της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Μάριος-Μιχαήλ Τουρούτσικας: Παρών!
Ευστάθιος Τσιτλακίδης: Παρών!

Η πατρίς ευγνωμονούσα

Χάρη στις θυσίες και την αυταπάρνηση αυτών των νεαρών αγοριών και κοριτσιών που υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις, η χώρα παραμένει ασφαλής, κάτω από ουρανό ειρηνικό και οι πολίτες απερίσπαστοι παλεύουν για την προκοπή. 

Διαβάστε περισσότερα ›
Η δοξολογία της 23ης Μαρτίου 1821 στην Καλαμάτα, στις όχθες του ποταμού Νέδωνος. Καλαμάτα. Μπενάκειο Μουσείο.

Η Σφαγή του Άργους

Η θέα των Γάλλων εξερέθισε σφόδρα τους Έλληνες, αλλά συγκρατήθηκαν και δεν επιτέθηκαν αμέσως. Όπως παρατηρεί και ο Γ. Κρέμος: « [οι Γάλλοι] εύρον τους μεν τους Έλληνας εχθρικώς διακειμένους, αλλ’ ουδέποτ’ επίστευον ότι θα ήρχοντο εις χείρας άνευ σπουδαίας ανάγκης. Τούτου ένεκα οι Γάλλοι στρατιώται περιήρχοντο άοπλοι».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελληνίδα μάνα και στρατιώτης που φεύγει για το μέτωπο. 1940. Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου.

Τα ετυμολογικά τού πολέμου

Το αντιστάθμισμα τού πολέμου, η ειρήνη, είναι μια εξίσου με τον πόλεμο αρχαία λέξη, είναι κι αυτή ομηρική. Ωστόσο, η προέλευση τής λέξης είναι άγνωστη (η σύνδεση με το είρω «συνδέω» δεν γίνεται ευρύτερα δεκτή), ενώ τύποι όπως Αθ-ήνη, Μυκ-ήνη δείχνουν μάλλον ότι πρόκειται για προελληνική (πελασγική) λέξη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πέρα από τις κρατικές ευθύνες, η πλειονότητα των καθηγητών δεν αναλαμβάνει την ευθύνη της διαπίστωσης του επιπέδου γνωστικής επάρκειας των μαθητών της και προτιμά να τη μεταθέτει αλλού.

Βαθμών κατάθεση, ευθυνών μετάθεση

Πέρα από τις κρατικές ευθύνες, η πλειονότητα των καθηγητών δεν αναλαμβάνει την ευθύνη της διαπίστωσης του επιπέδου γνωστικής επάρκειας των μαθητών της και προτιμά να τη μεταθέτει αλλού.

Διαβάστε περισσότερα ›