• Ο αφανισμός των Αρμενίων στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν μέρος μίας ευρύτερης και βαθύτερης διαδικασίας που περιελάμβανε όλους τους χριστιανούς της τουρκικής επικράτειας και διήρκησε τρεις δεκαετίες.

    Δεν πρόκειται για μία γενοκτονία Αρμενίων αλλά για μια γενοκτονία χριστιανών

  • Υπερπληθυσμός. Μήπως είχε κάποιο δίκιο ο Μάλθους;

    Δ. Μπούσμπουρας: Υπερπληθυσμός. Μήπως είχε κάποιο δίκιο ο Μάλθους;

  • Caspar David Friedrich – Περιπλανώμενος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης (1818). Η Φύση των ρομαντικών υπήρξε άγρια, ατίθαση, απρόβλεπτη. Όπως τα κύματα ομίχλης στον πίνακα του Φρήντριχ, που συμβολίζουν το ανεξερεύνητο, το αχανές, το ταραχώδες παρελθόν και το άγνωστο μέλλον. Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τις φιλοσοφίες του Ρομαντισμού της Μετανεωτερικότητας επιδίωξε το θάνατο του Ορθού Λόγου. 

    Από τη στερεή στη ρευστή φάση της νεωτερικότητας (ή μια σύντομη ιστορία της ταυτότητας)

  • Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

    Ο Αριστοτέλης και η προσφορά της αγάπης ως ύψιστη ευχαρίστηση

  • Γκραβούρα του 1821 από το αρχείο Γ. Αικατερινάρη· απεικονίζει μια φανταστική κατάληψη ενός κάστρου της Χαλκιδικής από τους Έλληνες.

    Η Επανάσταση της Χαλικιδικής το 1821. Ένα κορυφαίο αλλά άγνωστο ιστορικό γεγονός.

  • Καταναλώνουμε φρούτα και λαχανικά που ωριμάζουν κανονικά στην εποχή τους· είναι πιο φτηνά, πιο υγιεινά αλλά και περιβαλλοντικά καλύτερα.

    Πώς να αντιμετωπίσουμε την αύξηση των τιμών

  • H σφαγή στο Gnantenhutten. The Gnantenhutten Massacre.

    Η Γενοκτονία των Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής

Τελευταία Άρθρα

«Δει δη χρημάτων.» Κάντε μια μικρή «δωρεά» στον «Ερανιστή»!

«Δει δη χρημάτων.» Κάντε μια μικρή «δωρεά» στον «Ερανιστή»!

«Δει δη χρημάτων.» Κάντε μια μικρή «δωρεά» στον «Ερανιστή»!

Διαβάστε περισσότερα ›
Το παιδομάζωμα

Το παιδομάζωμα

Το παιδομάζωμα γίνεται κάθε πέντε χρόνια σαν φόρος του λαού όλων των ελληνικών περιοχών από ειδικούς επιτρόπους επιφορτισμένους για τη συγκρότηση των γενιτσαρικών σωμάτων. […] Τα παιδιά οδηγούνται στην Πόλη κι εκεί αρχίζει η προσεχτική και συστηματική εκπαίδευση σε ειδικούς χώρους όπου δεν επιτρέπεται διόλου η έξοδος. Φρουρούνται από ευνούχους, όπως ακριβώς οι γυναίκες του χαρεμιού. Έχουν εκπαιδευτές που τους διδάσκουν τη μουσουλμανική γλώσσα, τα καθήκοντα και τις ευθύνες τους και, προπαντός, την τυφλή υπακοή στους ανωτέρους τους. Τα παιδιά μένουν έγκλειστα εφτά χρόνια, όσο να ολοκληρωθή η εκπαίδευση».

Διαβάστε περισσότερα ›
Νέο βιβλίο: Θανάσης Μπαντές - «Ο Ξενοφώντας, Τα Ελληνικά Και Η Διπλωματία Του Πολέμου.»

Νέο βιβλίο: Θανάσης Μπαντές – «Ο Ξενοφώντας, Τα Ελληνικά Και Η Διπλωματία Του Πολέμου.»

Ο ισχυρός, εν τέλει, συντρίβεται αφήνοντας πίσω του ένα κενό, που όλοι τρέχουν να καλύψουν. Η επανάληψη των γεγονότων – και μάλιστα με τους ίδιους πρωταγωνιστές που απλώς αλλάζουν ρόλους – είναι τόσο απροκάλυπτα στερεότυπη, που από ένα σημείο και μετά παίρνει τη μορφή του αναπόφευκτου. Ο άνθρωπος συμπεριφέρεται σαν το απόλυτο έρμαιο μιας μοίρας που ο ίδιος ορίζει. Με άλλα λόγια, φαίνεται εντελώς ανίσχυρος μπροστά στη δυναμική των παθών που αδυνατεί να ελέγξει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Φαναριώτες

Οι Φαναριώτες

Στην Πόλη μετά την άλωση παρέμειναν μόλις τέσσερις βυζαντινές αριστοκρατικές οικογένειες, αυτές των Παλαιολόγων, των Καντακουζηνών, των Ασάνων και των Ράλληδων. Ο Μωάμεθ Β΄ αμέσως έφερε στην πρωτεύουσα χριστιανούς άρχοντες από την Τραπεζούντα, την Χίο, την Κρήτη, την Πελοπόννησο κ.α. και τους παραχώρησε την περιοχή του Φαναρίου για εγκατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γεώργιος Ροϊλός (Στεμνίτσα Γορτυνίας, 1867 – Αθήνα, 28 Αυγούστου 1928) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους της «Ομάδας του Μονάχου».

«Αργία μήτηρ πάσης κακίας.»

«Όταν δεν κάνει κανείς τίποτα, μαθαίνει να κάνει το κακό.», «Η ακαμωσιά είναι αιτία χίλιων κακών.», «Η οκνιά είναι η μητέρα της δυστυχίας· η δουλειά γεννά τα πλούτη.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Νικολό Μακιαβέλι (ιταλικά: Niccolò di Bernardo dei Machiavelli) (3 Μαΐου 1469 – 21 Ιουνίου 1527), ήταν Ιταλός διπλωμάτης, πολιτικός στοχαστής και συγγραφέας.

O Μακιαβέλι για την «ουδετερότητα» στον πόλεμο, τα εθνικά στρατεύματα και τις συμμαχίες

«Οι καλοί θεσμοί που δεν έχουνε στήριγμα στρατιωτικό ξεφτίζουνε το ίδιο μ’ ένα περήφανο, βασιλικό αρχοντικό, καταστόλιστο με πετράδια και χρυσάφι, που όμως είναι ξέσκεπο και δεν έχει τίποτα να το φυλάξει απ’ τη βροχή.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αχιλλέας επιδένει το τραύμα του Πάτροκλου (Ερυθρόμορφη Κύλιξ του 500 π.Χ., Άλτες Μουζέουμ, Βερολίνο)

«Άχθος αρούρης»

«Μα τώρα, μια και στην πατρίδα μου πια δε διαγέρνω πίσω, και μήτε γλίτωσα τον Πάτροκλο και μήτε τους συντρόφους / τους άλλους, που απ’ το θείο τον Έχτορα πολλοί στο χώμα έπεσαν, / μον᾿ φόρτωμα της γης ανώφελο πλάι στα καράβια οκνεύω…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) - Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές της σύγχρονης εποχής.

Καβάφης, ο ποιητής της Ιστορίας

Καβάφης, ο ποιητής της Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα ›
Τα δάνεια του Αγώνα της Ανεξαρτησίας

Τα δάνεια του Αγώνα της Ανεξαρτησίας

Η στροφή της αγγλικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην οθωμανική αυτοκρατορία και τη Ρωσία είχε εν τέλει θετικό αποτέλεσμα για τον ηρωικό αγώνα των Ελλήνων· στους υποστηρικτές της ελληνικής ανεξαρτησίας προστέθηκαν τώρα και όσοι περίμεναν να πάρουν πίσω τα χρήματά τους ή να κερδοσκοπήσουν με τα ελληνικά χρεόγραφα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Επίκουρος για τις αισθήσεις και τα κριτήρια της αλήθειας

Ο Επίκουρος για τις αισθήσεις και τα κριτήρια της αλήθειας

«Να συνηθίζεις στην ιδέα ότι ο θάνατος είναι για μας ένα τίποτα (μηδὲν πρὸς ἡμᾶς εἶναι τὸν θάνατον)· γιατί κάθε καλό και κάθε κακό έγκειται στον τρόπο με τον οποίο γίνεται αισθητό -και ο θάνατος είναι στέρηση της αίσθησης (στέρησις δέ ἐστιν αἰσθήσεως ὁ θάνατος).

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης

Κωστής Παπαγιώργης: «Όταν πασχίζει κανείς να εκφραστεί, το μέγιστο εμπόδιο είναι η παιδεία του.»

Εδώ άλλωστε φωλιάζει το πρόβλημα με την ερίτιμο αδελφότητα των εγγραμμάτων: δε γυρεύουν να εγκολπωθούν την όποια διδασκαλία τους, να την εκθέσουν στα κύματα της ζωής, τους αρκεί να γίνουν τζουτζέδες της. Πώς να μην καταντήσει ο κόσμος των γραμμάτων μασκαράτα και κάλπικο ανθρωπομάζωμα; Όταν ακονιτί διδάσκουν ό,τι άλλοι άνθρωποι κατάκτησαν με βάσανα, πώς να εκτιμήσουν τα βάσανα; Αυτοί μελετητές είναι, ορντινάτσες, μεταφραστές, διερμηνείς, πιστοί στο γράμμα. Φυλάνε τα ρούχα του νεκρού. Τίποτε άλλο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νωπογραφία από άγνωστο καλλιτέχνη στην Εκκλησία της Μονής Moldoviţa απεικονίζει την άλωση της Κωνσταντινούπολης, 1537.

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453)

Λίγο πριν την πολιορκία, ο χρονογράφος Φραντζής διαπίστωσε ότι υπήρχαν στην πόλη μόνο τέσσερις χιλιάδες εννιακόσιοι ογδόντα τρεις διαθέσιμοι Έλληνες και λίγο πιο κάτω από δύο χιλιάδες ξένοι. Ο Κωνσταντίνος συγκλονίστηκε με τον αριθμό και διέταξε το Φραντζή να μην τον δημοσιοποιήσει· και Ιταλοί μάρτυρες κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα. Απέναντι στο σουλτανικό στρατό των περίπου ογδόντα χιλιάδων ανδρών και των ορδών του από ατάκτους, η μεγάλη πόλη, με τα δεκατέσσερα μίλια τειχών, έπρεπε να στηρίξει την άμυνά της σε λιγότερους από επτά χιλιάδες άνδρες.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Greece on the ruins of Missolonghi» by Eugène Delacroix.

Κατεβάστε δωρεάν 25 + 9 βιβλία για την Επανάσταση του 1821 (PDF)

Κατεβάστε δωρεάν 25 + 9 βιβλία για την Επανάσταση του 1821 (PDF)

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αφανισμός των Αρμενίων στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν μέρος μίας ευρύτερης και βαθύτερης διαδικασίας που περιελάμβανε όλους τους χριστιανούς της τουρκικής επικράτειας και διήρκησε τρεις δεκαετίες.

Δεν πρόκειται για μία γενοκτονία Αρμενίων αλλά για μια γενοκτονία χριστιανών

Κατά τη διάρκεια αυτών των 30 χρόνων, τουλάχιστον δύο εκατομμύρια μέλη αυτών των κοινοτήτων δολοφονήθηκαν με σφαίρες, μαχαίρια, ξιφολόγχες και πορείες θανάτου εκατοντάδων χιλιομέτρων· άλλοι απελάθηκαν ή έφυγαν, περίπου δύο με τρία εκατομμύρια. Δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες και παιδιά απήχθησαν και ενσωματώθηκαν με τη βία σε μουσουλμανικές οικογένειες. Χιλιάδες γυναίκες βιάστηκαν ή αναγκάστηκαν να εργαστούν σε πορνεία. Σε διάφορα στάδια, μέρος της βίας διαπράχθηκε από πολίτες – χωρικούς, ιθαγενείς και συμμορίες – σε συνεργασία με τις δυνάμεις του στρατού και της αστυνομίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Υπερπληθυσμός. Μήπως είχε κάποιο δίκιο ο Μάλθους;

Δ. Μπούσμπουρας: Υπερπληθυσμός. Μήπως είχε κάποιο δίκιο ο Μάλθους;

Όταν ο κόσμος έμοιαζε άπειρος το «αυξάνεστε και πληθύνεστε και κατακυριεύσατε την γη» ήταν το αυτονόητο βέλος της κίνησης του ανθρώπου προς το μέλλον. Ο άνθρωπος είχε μπροστά του την προοπτική της κυριαρχίας στον πλανήτη και η κατακυρίευση έμοιαζε σαν θεία εντολή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Caspar David Friedrich – Περιπλανώμενος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης (1818). Η Φύση των ρομαντικών υπήρξε άγρια, ατίθαση, απρόβλεπτη. Όπως τα κύματα ομίχλης στον πίνακα του Φρήντριχ, που συμβολίζουν το ανεξερεύνητο, το αχανές, το ταραχώδες παρελθόν και το άγνωστο μέλλον. Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τις φιλοσοφίες του Ρομαντισμού της Μετανεωτερικότητας επιδίωξε το θάνατο του Ορθού Λόγου. 

Από τη στερεή στη ρευστή φάση της νεωτερικότητας (ή μια σύντομη ιστορία της ταυτότητας)

Στον μοντέρνο, ρευστό κόσμο μας, ο ρόλος του καταναλωτή (όπως και οι σύγχρονες θεωρίες για την ταυτότητα) σχετίζονται άμεσα με την προσδοκία να παράσχουν στα άτομα διαφυγή από την αβεβαιότητα και ένα αίσθημα ελεύθερης επιλογής. Να βρεθεί, με άλλα λόγια, ένα νέο είδος τάξης που να προσαρμόζεται στη διάχυτη αβεβαιότητα της σύγχρονης εποχής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Ο Αριστοτέλης και η προσφορά της αγάπης ως ύψιστη ευχαρίστηση

Ο άνθρωπος που θεωρεί ότι έχει πολλούς φίλους απλώς και μόνο επειδή συναναστρέφεται πολλούς σε τυχαίες κοσμικές εκδηλώσεις έχει παντελή άγνοια του θέματος. Επί της ουσίας δεν έχει κανένα φίλο: Επιπλέον, «… να είναι κανείς φίλος με πολλούς, τον δυσκολεύει να τους δείχνει αγάπη και να τους έχει φίλους· δεν μπορεί κανείς να εκδηλώνει τη φιλία του έμπρακτα σε πολλούς ανθρώπους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Γκραβούρα του 1821 από το αρχείο Γ. Αικατερινάρη· απεικονίζει μια φανταστική κατάληψη ενός κάστρου της Χαλκιδικής από τους Έλληνες.

Η Επανάσταση της Χαλικιδικής το 1821. Ένα κορυφαίο αλλά άγνωστο ιστορικό γεγονός.

Ο αριθμός λοιπόν των οθωμανικών μνημείων στη Χαλκιδική, σε αντίθεση με τις άλλες περιοχές του Μακεδονικού χώρου, ήταν πολύ περιορισμένος και κατά το πλείστον εντοπισμένος στους μωαμεθανικούς κυρίως θύλακες της Καλαμαριάς, στη δυτική δηλαδή περιοχή της, την κειμένη επί της ακτής του Θερμαϊκού κόλπου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Καταναλώνουμε φρούτα και λαχανικά που ωριμάζουν κανονικά στην εποχή τους· είναι πιο φτηνά, πιο υγιεινά αλλά και περιβαλλοντικά καλύτερα.

Πώς να αντιμετωπίσουμε την αύξηση των τιμών

Πώς να αντιμετωπίσουμε την αύξηση των τιμών Γράφει ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης Κάνοντας μια βόλτα στη λαϊκή αγορά ή πηγαίνοντας για ψώνια στην αγορά βλέπουμε ότι οι τιμές των φρούτων και των λαχανικών είναι υψηλές για την εποχή αλλά και όλα […]

Διαβάστε περισσότερα ›
H σφαγή στο Gnantenhutten. The Gnantenhutten Massacre.

Η Γενοκτονία των Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής

Ο φύλαρχος των Sioux, «Πιτσιλωτή Ουρά» (Spotted Tail) συνόψισε γλαφυρά τον εμπαιγμό των λευκών προς τους Ινδιάνους: «Πείτε στο λαό σας πως από τότε που ο Μεγάλος Πατέρας (ενν. τον Πρόεδρο των Η.Π.Α.) υποσχέθηκε πως δεν θα μας έδιωχναν ποτέ από τις εστίες μας, έχουμε μετακινηθεί πέντε φορές… Θαρρώ πως θα έπρεπε να βάλετε ρόδες στους Ινδιάνους, άμα θέλετε να τους τρέχετε από εδώ και από εκεί».

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Κοσμαδόπουλος. Υπαίθρια αγορά κεραμικών στη Μύκονο.

Αριστοτέλης: Γενική θεωρία και ορισμός της ψυχής. Θρεπτικόν. Αισθητικόν.

Ότι λοιπόν η ψυχή δεν δύναται να υπάρχη χωριστά από του σώματος ούτε μέρη τινά αυτής, εάν εκ φύσεως αυτή διαιρήται εις μέρη, είναι ήδη προφανές· διότι ενίοτε η ψυχή είναι εντελέχεια των μερών τούτων. Αλλ’ όμως τίποτε δεν εμποδίζει μέρη τινά της ψυχής να είναι χωριστά, διότι δεν είναι εντελέχεια κανενός σώματος, λ.χ. ο νους

Διαβάστε περισσότερα ›
Ωστόσο η έξοδος από το σπίτι, το περιπαθές πέρασμα από τον ιδιωτικό χώρο στο δημόσιο δεν είναι απλή ανάγκη· συνιστά πάγια επιθυμία του μοντέρνου ατόμου. Γι' αυτό τα καφενεία, επινόηση του 19ου αιώνα, αποτέλεσαν κομψή επανάσταση στον καθημερινό βίο.

Κωστής Παπαγιώργης: Η ανάγκη να βγεις έξω από το σπίτι

Το πραγματικό, μην το ξεχνάμε, δεν έχει καταστατική τάξη. Είναι παιχνίδι, διαρκής παρουσία μιας αδιευκρίνιστης απουσίας, κακομεταφρασμένη αιωνιότητα που τρέφεται με τη γλαφυρή ρουφιανιά της στιγμής. Κάθε φτήνια έχει την ακρίβεια της, κάθε συναίσθημα ανήκει στην πανίσχυρη τράπεζα της ψυχής. Πώς αλλιώς να εξηγηθεί ότι το επιμέρους πρόσωπο μοιάζει λειψό, ενώ όλοι μαζί απολαμβάνουν το δικαίωμα αυτοπροστατευόμενης ευφυΐας;

Διαβάστε περισσότερα ›
Βιβλία του Κωστή Παπαγιώργη.

Κωστής Παπαγιώργης: «Ο Εαυτός». Το τελευταίο του βιβλίο

Ας μιλήσουμε αρχικά για τις σωματικές ανάγκες. Ο πεινασμένος πρέπει επειγόντως να φάει και ο διψασμένος να σβήσει τη δίψα του. Ποιος είναι όμως αυτός που γεύεται το φαγητό ή σβήνει τη δίψα του; Το σώμα ή εμείς; Αν η σωματικότητα (και η οργανικότητα την οποία συνεπάγεται) συχνά αυτονομείται και λειτουργεί ερήμην του εγώ, πώς να ταυτίσουμε το εγώ με το σώμα;

Διαβάστε περισσότερα ›