Ετικέτα: Σωκράτης

Νίκος Εγγονόπουλος. Ομηρικό με τον ήρωα, 1938, Λάδι σε καμβά, 130,5 Χ 125 εκ., Ιδιωτική συλλογή

Μάριος Πλωρίτης: Οι «αντιδραστικοί» και οι άλλοι

«Οι δημοκρατίες είναι πιο ασφαλείς από τις ολιγαρχίες. Οι πολλοί δηλαδή είναι πιο ισχυροί και αγαπούν το πολίτευμά τους περισσότερο, αφού τους εξασφαλίζει την ισότητα. Αντίθετα, οι πλούσιοι, όταν το πολίτευμα τους δίνει υπεροχή, φέρνονται αλαζονικά και ζητούν περισσότερα προνόμια».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (αρχ.: Ἀριστοτέλης, 384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής στη βόρεια περιφέρεια της κλασικής Ελλάδας.

Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης είδε ότι το πολίτευμα μπορεί να παρουσιάζεται σε τρεις κύριες μορφές και τρεις εκτροπές από αυτές: οι τρεις κύριες μορφές είναι η βασιλεία, η αριστοκρατία και η δημοκρατία και οι αντίστοιχες εκτροπές από αυτές είναι της βασιλείας η τυραννίδα, της αριστοκρατίας η ολιγαρχία και της δημοκρατίας η οχλοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Ζακ-Λουί Νταβίντ (1787) Ο Θάνατος του Σωκράτη

Η φιλοσοφία του Σωκράτη (470-399 π.Χ.)

Ηθικός νόμος σήμαινε για το Σωκράτη ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να ακολουθούμε αυτό που μας φαίνεται καλύτερο ύστερα από ένα λογικό έλεγχο, όπου με συλλογισμούς έχει φανεί η δύναμη του καθενός από τα υπάρχοντα επιχειρήματα, υπέρ και κατά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Pablo Picasso, Ακροβάτης.

Περί Αφροδισίων κι ένα αίνιγμα διττότητας.

Τον είχε για εύκολο η ρητορεία τον έπαινο της αρετής. Ένοιωθε πως σ’ αυτόν είχε εξαντλήσει όλα της τα αποθέματα κοινοτοπίας. Όμως, εκεί που η τέχνη έδειχνε πραγματικά τα γράδα της ήταν όταν επιχειρούσε ακροβασίες για να δοξάσει φέρσιμο αλλόκοτο, πρόσωπο διαβόητο, λίγο ώς πολύ στιγματισμένο στο κοινωνικό το θυμικό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομιλία για τη φιλοσοφία του Σωκράτη στο Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου (κείμενο)

Ομιλία για τη φιλοσοφία του Σωκράτη στο Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου (κείμενο)

Ακολουθεί η ομιλία που παρουσιάστηκε στις 27 Νοεμβρίου 2017 από τον Κώστα Σαπαρδάνη, για το Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου. Ανατρέχοντας στην αρχαία σκέψη για μια καλύτερη ζωή Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης Σήμερα θα επικεντρωθούμε στην αρχαία ελληνική σκέψη, και πιο συγκεκριμένα στον […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πλατωνισμός απέναντι στον Χριστιανισμό και ο φιλοσοφικός βίος του Σωκράτη κατά του αμοραλιστικού σχετικισμού

Ο Πλατωνισμός απέναντι στον Χριστιανισμό και ο φιλοσοφικός βίος του Σωκράτη κατά του αμοραλιστικού σχετικισμού

Εδώ συγκρούονται δύο εντελώς διαφορετικές όψεις του πώς πρέπει να ζει ο άνθρωπος. Από τη μία μεριά ο συμφεροντολογικός, ωφελιμιστικός λόγος του Καλλικλή και από την άλλη ο φιλοσοφικός βίος του Σωκράτη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Συνέντευξη του Σαπαρδάνη Κωνσταντίνου για τον Σωκράτη

Συνέντευξη του Σαπαρδάνη Κωνσταντίνου για τον Σωκράτη

Συνέντευξη στον Μιχάλη Κατσαρό για λογαριασμό του e-radio Turkey Greece Media Bridging.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παρουσίαση βιβλίου για τον Σωκράτη, του Σαπαρδάνη Κωνσταντίνου

Παρουσίαση βιβλίου για τον Σωκράτη, του Σαπαρδάνη Κωνσταντίνου

«…ο συγγραφέας στοχεύει στο να αναδείξει την απλότητα, τη διορατικότητα και τη διαχρονική αξία της προσφοράς του Σωκράτη, αποδεικνύοντας την επικαιρότητά της…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η τελειοποίηση των επικοινωνιακών και συγκοινωνιακών μέσων αποτελεί απλώς την τεχνική έκφραση μιας παγκόσμιας κατάστασης, μέσα στην οποία εξαφανίστηκαν σχεδόν εντελώς οι κενοί ανθρώπων χώροι και τα «φυσικά σύνορα».

Παν. Κονδύλης: Από τη μαζική κουλτούρα στην παγκόσμια κουλτούρα

Μια παγκόσμια κουλτούρα, στην οποία όλοι οι πολίτες του κόσμου θα μετείχαν εξίσου αυτονόητα όπως μετείχαν τα μέλη των αλλοτινών φυλών και εθνών στις αλλοτινές λαϊκές κουλτούρες, θα απαιτούσε, εκτός από τον μαζικό χαρακτήρα της κουλτούρας, να μη μεταβάλλονται τα πολιτισμικά ζητήματα σε επίμαχα σημεία και σε πεδία μάχης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η σωκρατική μέθοδος – existential comics

Η σωκρατική μέθοδος – existential comics

Η σωκρατική μέθοδος Το κόμικ δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Existential Comics.

Διαβάστε περισσότερα ›
Jean Delville - The School of Plato (1898)

Σωκράτης και Ιησούς – Ένας παρεξηγημένος συσχετισμός

«…Στη φιλοσοφία, όπως και στην επιστήμη, δεν υπάρχουν αυθεντίες. Ο φιλόσοφος πρέπει να πείσει με τη λογική, όπως ο επιστήμονας με αποδείξεις…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Εξώφυλλο από την έκδοση κόμικ των Νεφελών, των Αποστολίδη-Ακοκαλίδη.

Αριστοφάνης εναντίον Σωκράτη – Μια παρεξηγημένη επίθεση

«Ο Αριστοφάνης προειδοποιεί τους Αθηναίους να μην εμπιστευτούν τα παιδιά τους στους σοφιστές, όσο ελκυστική και να φαίνεται η διδασκαλία τους, όσο κι αν υπόσχονται μεγάλα κέρδη και αξιώματα σε αυτούς που θα διδάξουν. Η ικανότητα να πείσουν για το άδικο θα γυρίσει εναντίον τους…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρωμαϊκό μωσαϊκό του 1ου αιώνα π.Χ. από την Πομπηία. Ενδεχομένως να αναπαριστά την Ακαδημία του Πλάτωνα.

Ο Σωκράτης για το νόμο της φύσης και την αξία του φιλοσοφικού βίου

«…Όπως μας έμαθε και ο διάλογος Ευθύφρων, η ηθική (και άρα οι ηθικοί, δίκαιοι νόμοι) δεν μας έρχεται έξωθεν, ούτε από τους θεούς ούτε από αλλού, αλλά είναι ευθύνη των ανθρώπων να κρίνουμε ποια συμπεριφορά και ποια πράξη είναι σωστή και δίκαιη….»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή

Ο Σωκράτης για τη σωφρονιστική δύναμη της τιμωρίας

«Ο Σωκράτης δεν είναι ο πασιφιστής που αρνείται πλήρως τη θανάτωση, ούτε την εξορία ή την απόσπαση της περιουσίας κάποιου, παρά μόνο όταν γίνεται άδικα. Με άλλα λόγια, μιλάει για την τιμωρία και τη δικαιοσύνη. Αρνείται όμως απόλυτα την ανταποδοτικότητα…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανδριάντας του Σωκράτη μπροστά από το Μέγαρο τη Ακαδημίας Αθηνών, έργο των Λεωνίδα Δρόση και Attilio Picarelli.

Ο Σωκράτης και ο Γοργίας για τη δύναμη της πειθούς

«Χαρακτηριστικό της πειθούς όμως είναι ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μεταδώσει και κάτι που δεν είναι αλήθεια. Γνώση και πίστη είναι διαφορετικά πράγματα, και ενώ η γνώση μπορεί να είναι μόνο αληθινή (αλλιώς δεν είναι γνώση)…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή: Γιάννης Γαίτης

Ο Σωκράτης και η λατρεία των προγόνων

«Για τον άνδρα που πιστεύει ότι είναι κάτι σημαντικό δεν υπάρχει τίποτε αισχρότερο παρά να παρουσιάζεται ότι τιμάται όχι για τον εαυτό του αλλά εξαιτίας της δόξας των προγόνων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Άγαλμα του Σωκράτη μπροστά από την Ακαδημία Αθηνών

Ο Σωκράτης και ο Πρωταγόρας για το διδακτό της αρετής

Σε ένα από τα πιο γνωστά κείμενα του Πλάτωνα, ο Σωκράτης συναντά τον Πρωταγόρα, όπου διαφωνούν για το αν μπορεί να διδαχτεί η πολιτική αρετή. Ο Σωκράτης προτείνει ότι δεν διδάσκεται, και σαν απόδειξη…

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή

Ο Σωκράτης, η μαιευτική μέθοδος και η άπιαστη έννοια της αρετής

Ο Σωκράτης, η μαιευτική μέθοδος και η άπιαστη έννοια της αρετής Γράφει ο Σαπαρδάνης Κωνσταντίνος Ο Σωκράτης επέστρεφε συχνά στο ζήτημα της αρετής˙ τι είναι και πώς θα την αποκτήσουμε. Κι αν συνήθως μελετούσε κάποια συγκεκριμένη από το σύνολο των […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αραβική απεικόνιση του Σωκράτη να διδάσκει τους μαθητές του

Ο Σωκράτης και η έννοια της σωφροσύνης

Ο Σωκράτης και η έννοια της σωφροσύνης Γράφει ο Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης Η λέξη σωφροσύνη έχει σχεδόν εξαφανιστεί από το σημερινό λεξιλόγιο, αλλά στην αρχαία Ελλάδα θεωρούνταν μια από τις σπουδαιότερες αρετές που μπορούσε κάποιος να αποκτήσει. Η σωφροσύνη συνδέεται με […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή

Ο Σωκράτης για την ανδρεία

«Η έλλειψη φόβου όμως δεν είναι επιλογή αυτού που δεν φοβάται, είναι εν τέλει αποτέλεσμα της άγνοιας των κινδύνων ή προϊόν της ιδιοσυγκρασίας του άφοβου. Κανένα από τα δύο δεν προκύπτουν από ελεύθερη επιλογή του.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή

Ο Σωκράτης για τη φύση της φιλίας

«…είναι η παρουσία του κακού που μας έλκει στο καλό και δημιουργεί φιλίες…Η φιλία δημιουργείται από τις ατέλειές μας, αφού χάρη σε αυτές εκτιμούμε τις αρετές του άλλου.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Jean-Baptiste Regnault – Ο Σωκράτης αποσπά τον Αλκιβιάδη από την αγκαλιά του αισθησιασμού (1791)

Ο έρωτας του Αλκιβιάδη για τον Σωκράτη

«Ο έρωτας αυτού του ανθρώπου μου έγινε μεγάλο βάρος˙ από τη μέρα που τον ερωτεύτηκα, ποτέ μα ποτέ δεν μπόρεσα να κοιτάξω, και πολύ περισσότερο να κουβεντιάσω με κάποιο ομορφόπαιδο»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σωκράτης για τον ιδανικό εραστή

Ο Σωκράτης για τον ιδανικό εραστή

Το να ξεπεραστεί ο σαρκικός έρωτας δεν αποτελεί διόρθωση της συμπεριφοράς, αλλά εξέλιξη προς το ανώτερο. Αυτό δε σημαίνει πως αν κάποιος δεν καταφέρει να φτάσει στο απόλυτο, τα προηγούμενα στάδια ήταν χάσιμο χρόνου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τοιχογραφία στην Πομπηία

Η χρήση του μύθου στο Συμπόσιο του Πλάτωνα

Αποδίδει λοιπόν στον Έρωτα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά (κάλλη και αρετές), από τη μία παρά την αυθεντία της μυθικής αφήγησης του Ησίοδου, και από την άλλη χρησιμοποιώντας την υπάρχουσα μυθολογία…Χρησιμοποιεί τον μύθο και τον αναιρεί ταυτόχρονα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η ομοφυλοφιλία στον πλατωνικό μύθο

Η ομοφυλοφιλία στον πλατωνικό μύθο

Γιατί όταν κάποιος «συναντήσει αυτό που πραγματικά ήταν το άλλο του μισό, είναι αδύνατο να περιγραφεί η συγκίνηση που νιώθει από την αγάπη, τη στοργή, τον έρωτα, και μάλιστα ούτε στιγμή δε θέλει να αποχωριστεί ο ένας από τον άλλο…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Δανάη και Έρως (1544)

Η Απατηλή Γοητεία του Αιθεροβάμονα Έρωτα στο Συμπόσιο του Πλάτωνα

Ο έρωτας εν τέλει, για τον Ερυξίμαχο, είναι το ίδιο το μέτρο, δηλαδή περισσότερο μια ποσοτική αξία παρά μια αυθύπαρκτη έννοια ή διαδικασία. Τον βάζει να κυριαρχεί και να «εξηγεί» το κάθε τι στον κόσμο…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ηθική και νομιμότητα του έρωτα, στο Συμπόσιο του Πλάτωνα

Ηθική και νομιμότητα του έρωτα, στο Συμπόσιο του Πλάτωνα

Καμία πράξη από μόνη της δεν είναι ούτε ωραία ούτε άσχημη, αλλά εξαρτάται από τα κίνητρα και τη μορφή της (μια από τις γενικές θέσεις του Σωκράτη). Άρα και ο έρωτας πρέπει να διαχωρίζεται σε ωραίο και άσχημο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Anselm Feuerbach - Plato's Symposium (1873)

Το Συμπόσιο του Πλάτωνα και ο στρατός από εραστές

Το Συμπόσιο του Πλάτωνα και ο στρατός από εραστές Εισαγωγή στο Συμπόσιο και το εγκώμιο του Φαίδρου Γράφει ο Σαπαρδάνης Κωνσταντίνος «Ποιος υποστηρίζει τους στρατιώτες; Οι στρατιώτες υποστηρίζουν τους στρατιώτες.» Clint Van Winkle, πεζοναύτης  «Όλες οι αμαρτίες που έκανα, τις […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σωκράτης σε τοιχογραφία (Μουσείο Εφέσου, Τουρκία, 1ος-5ος αιώνας)

Η Στάση του Σωκράτη στον Επερχόμενο Θάνατο

Ο Σωκράτης ίσως έγινε πιο γνωστός για αυτά που έκανε, παρά για αυτά που έλεγε. Η θανάτωσή του συχνά θεωρείται σαν ένα μεγάλο έγκλημα των Αθηναίων κατά της ελευθερίας του λόγου και μία από τις μεγαλύτερες ειρωνείες της Ιστορίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Από αφιέρωμα στον Σωκράτη

Ο Σωκράτης και τα αδιέξοδα της θεϊκής ηθικής

Ο Σωκράτης κάνει μια πολύ σημαντική ερώτηση, που ακόμα μας προβληματίζει. Από πού προέρχεται η ηθική; Ο θεός είναι ο συγγραφέας των ηθικών αξιών ή απλά τις επαναλαμβάνει και τις επιβάλλει;

Διαβάστε περισσότερα ›
Antonio Canova (1757-1822) - Socrates and Philosophy

Ο Σωκράτης για τον Θάνατο

«Η ψυχή του φιλοσόφου περιφρονεί τελείως το σώμα, το αποφεύγει, και αναζητά να μείνει μόνη με τον εαυτό της». Μόνο μέσα στο λογισμό βλέπει ολοφάνερα μπροστά της…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ana Maria Edulescu - Philosopher Socrates 2

Ο Σωκράτης για τη Γνώμη των Άλλων

Ο Κρίτων επισκέπτεται τον Σωκράτη στο κελί όπου περιμένει την εκτέλεσή του, και για να τον πείσει να δραπετεύσει και να αποφύγει την επιβολή της ποινής του θανάτου, χρησιμοποιεί ένα είδος ψυχολογικού εκβιασμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σωκράτης στην Ακαδημία Αθηνών (στο βάθος ο Απόλλωνας)

Η Πραγματική Αιτία Θανάτωσης Του Σωκράτη

Ο Σωκράτης λοιπόν, πιστεύει πως η πραγματική αιτία που δικάζεται δεν είναι το κατηγορητήριό του, αφού κανένας στο δικαστήριο δεν μπορεί να αποδείξει…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ana Maria Edulescu - Socrates Look

Ο Σωκράτης, οι Νόμοι και η Ισχύς του Κράτους

Η γέννηση, λοιπόν, η ανατροφή και η μόρφωση του Σωκράτη οφείλονται στην πόλη, που με τους νόμους της του έδωσε την ευκαιρία να γίνει ο καλύτερος που μπορούσε να γίνει. Αν τώρα αποφασίσει να τους παραβιάσει, θα ακυρώσει…

Διαβάστε περισσότερα ›
Σάντρο Μποττιτσέλλι, Αλληγορία της Άνοιξης (περ. 1482).

Ο Τίτος Λουκρήτιος, οι επιθυμίες και ο σοφός άνθρωπος

Ποια είναι η ανώτατη πνευματική ηδονή; αυτή που αναβλύζει τις στιγμές που η νηφάλια σκέψη (νήφων λογισμός) σκορπίζει τα σκοτάδια της μεταφυσικής και ότι προκαλεί φόβο γίνεται αντικείμενο στοχασμού, έρχεται δηλαδή στα μέτρα του Έλληνα ανθρώπου της κλασικής εποχής. Για τους Επικούρειους, κάθε δραστηριότητα είναι σοφή, όταν έχει ως σκοπό να μάς οδηγήσει στην ευτυχισμένη ζωή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Διογένης συχνά κυκλοφορούσε την ημέρα με ένα αναμένο φανό, όταν τον ρωτούσαν "γιατί κρατάς φανό, ημέρα;" αυτός απαντούσε "ψάχνω να βρώ τίμιους ανθρώπους" O Διογένης έψαχνε να βρεί ένα ανθρώπινο ον, αλλά έλεγε πως έβλεπε μόνο κατεργάρηδες και αχρείους

Η Κυνική φιλοσοφία: Μη μου κρύβεις τον ήλιο!

Τονίσαμε πως θεωρούσαν την αρετή ως το μόνο αγαθό και όχι απλώς ως το ύψιστο αγαθό που έλεγε ο Σωκράτης. Ωστόσο, απαρτίζουν τον σύνδεσμο ανάμεσα στον Σωκράτη και τους Στωικούς. Παρά τις ακρότητες του, ο Κυνισμός πρέπει να θεωρηθεί σαν η πιο πολύτιμη πνευματική ανάπτυξη στο σύνολο της ηθικής θεώρησης, γιατί έδωσε έμφαση σε δυο μεγάλες και αναγκαίες αλήθειες: πρώτον, στην απόλυτη υπευθυνότητα του ατόμου ως ηθική μονάδα και δεύτερον, στην κυριαρχία της θέλησης. Το κριτικό τους κήρυγμα, η σκανδαλώδης συμπεριφορά και ο προκλητικός διάλογος συνιστούσαν αυτό που ο μέγιστος των Κυνικών Διογένης θεωρούσε το ομορφότερο πράγμα στον κόσμο: την παρρησία (ελευθερία λόγου)!

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτωνας (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης, η ευτυχία και ο σύγχρονος πολιτισμός

Ο Αριστοτέλης, η ευτυχία και ο σύγχρονος πολιτισμός Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Ο Αριστοτέλης στο έργο του «Πολιτικά» είναι ξεκάθαρος. Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικό ον. Με άλλα λόγια η πόλη δεν δημιουργήθηκε από την ανάγκη της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516)
Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων - Παράδεισος

Ο Επίκουρος και η φιλοσοφία της ευτυχίας (Ι)

Ο Επίκουρος (341 π.Χ. – 270 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ίδρυσε δική του φιλοσοφική σχολή στην Αθήνα. Ήταν δεκαπέντε χρόνια νεώτερος από τον Μέγα Αλέξανδρο τον Μακεδόνα και γεννήθηκε επτά χρόνια ύστερα από το θάνατο του Πλάτωνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πρωταγόρας στο κέντρο μαζί με τον Δημόκριτο, Μουσείο Ερμιτάζ. Salvator Rosa - Démocrite et Protagoras

Ο Πρωταγόρας, ο Σωκράτης και η γέννηση της φιλοσοφίας

Ο Πρωταγόρας, ο Σωκράτης και η γέννηση της φιλοσοφίας Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Ο διάλογος του Πρωταγόρα με το Σωκράτη για το διδακτό της αρετής έχει μείνει στην ιστορία όχι μόνο γιατί βλέπουμε ζωντανά την αντιπαράθεση των σοφιστών με το […]

Διαβάστε περισσότερα ›