Ετικέτα: παροιμιώδεις φράσεις

Ίδε ο άνθρωπος πίνακας του Αντόνιο Τσίζερι

«Υμείς εστέ το άλας της γης…»

«Υμείς εστέ το άλας της γης…» Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας Πρόκειται για εκκλησιαστική φράση που είπε ο Κύριος στους μαθητές του: «Υμείς εστέ το άλας της γης· εάν δε το άλας μωρανθή, εν τίνι αλισθήσεται.»[1] Η μεταφορά έχει σχέση με […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Βασίλειος Χατζής (1870 Καστοριά - 1915 Αθήνα). Πρωινό στην Κέρκυρα.

«Απόμεινε σαν τον καλαφάτη απά στο σάλι.»

«Σάλι»[1] εδώ είναι η σχεδία («σάλι του καθαρισμού»), ο «πάκτων»[2], η κατασκευή που στηρίζει τον μάστορα που καλαφατίζει, ένα είδος «σκαλωσιάς»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ’ γονυπετής ενώ δέχεται το χρίσμα της «θείας σοφίας». Ψηφιδωτή παράσταση από τον νάρθηκα της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη (λεπτομέρεια). 9ος αιώνας.

«Νυν απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα.»

«Τώρα, Κύριε, μπορείς να με πάρεις ειρηνικά, όπως μου υποσχέθηκες, διότι είδαν τα μάτια μου τον Σωτήρα…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η θεά Αθηνά

«Περί λύχνων αφάς»

«Τότε ο Oδυσσέας κι ο γιος του ο ασύγκριτος τα κοφτερά κοντάρια, / τ’ αφαλωτά σκουτάρια αρπάζοντας με βιάση και τα κράνη / τα κουβαλούσαν μπρος τους η Αθηνά Παλλάδα, ανακρατώντας / χρυσό λυχνάρι, φως πανέμορφο σκορπούσα, για να φέγγουν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεραμική των Πάρθων – κεφαλή ανδρός (1ος – 2ος αιώνας μ.Χ.)

Το «Πάρθιον βέλος.»

H φράση του τίτλου έχει την αρχή της στην ικανότητα των αρχαίων Πάρθιων στην τοξοβολία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών. Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος (λεπτομέρεια).

«Γουρούνι στο σακί.»

«Η γουρούνα αγάλια αγάλια και τα γουρουνόπουλα τρεχάλα, φτάνουν ίσια στο κουμάσι.», «Γουρούνια παλεύουν; Βροχή θάχουμε.», «Μήτε γουρούνια είχ’ ο παπάς, μήτε και θέλει νάχει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Δεν είναι μαλλιά τα γένια!»

«Δεν είναι μαλλιά τα γένια!»

― Γιά νὰ σοῦ πῶ, κὺρ Γιάννη, εἶπε μεθ᾽ ὑποζέοντος θυμοῦ ὁ καλόγηρος· εἶναι μιὰ παροιμία ποὺ λέγει: Ἐκεῖνος πὄχει τὰ γένεια, ἔχει καὶ τὰ χτένια. ― Τὸ ξέρω, πάτερ Σαμουήλ, ἀπήντησεν ὁ κὺρ Γιάννης, μὰ εἶναι καὶ μιὰ ἄλλη ποὺ λέει: ὅποιος μ᾽ θέλει τὸ καλό μ᾽, μὲ κάνει καὶ κλαίω.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Ο σπουργίτης μένει και το χελιδόνι φεύγει.»

«Όλα τα πουλιά μισεύουν κι οι σπουργίτες απομένουν.»

«Ο σπουργίτης μένει και το χελιδόνι φεύγει.», «Αν όλα τα πουλιά πετάξουν μακριά, οι κουρούνες απομένουν.», «Όλα τα πουλιά πηγαίνουν, όμως μας μένουν ο σπουργίτης κι η κουρούνα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ είναι το μοναδικό δημοσιευμένο μυθιστόρημα του Όσκαρ Ουάιλντ, το οποίο κυκλοφόρησε στο μηνιαίο περιοδικό Lippincott's Monthly Magazine στις 20 Ιουνίου 1890, για το τεύχος Ιουλίου του ίδιου έτους.

«Δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.»

Στους δρόμους θα γυρνάς / τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς· / και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις— / δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σκηνή από την ελληνική ταινία "Η τιμή της αγάπης".

«Η τιμή τιμή δεν έχει…»

«Η τιμή τιμή δεν έχει και χαρά στον που την έχει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αχιλλέας επιδένει το τραύμα του Πάτροκλου (Ερυθρόμορφη Κύλιξ του 500 π.Χ., Άλτες Μουζέουμ, Βερολίνο)

«Άχθος αρούρης»

«Μα τώρα, μια και στην πατρίδα μου πια δε διαγέρνω πίσω, και μήτε γλίτωσα τον Πάτροκλο και μήτε τους συντρόφους / τους άλλους, που απ’ το θείο τον Έχτορα πολλοί στο χώμα έπεσαν, / μον᾿ φόρτωμα της γης ανώφελο πλάι στα καράβια οκνεύω…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών. Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (λεπτομέρεια)

«Για να γλιτώσεις από τον καπνό μην πέφτεις μέσα στη φωτιά.»

«Συχνά, όποιος πιστεύει πως θα ξεφύγει απ’ τον καπνό πέφτει στη φωτιά.», «Να πέσει από το τηγάνι στη θράκα.», «Να πέσει από τη θράκα στη φωτιά.», «Έπεσε απ’ το καζάνι στη φωτιά.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Όμηρος

«Αἰδὼς Ἀργεῖοι!»

Η λέξη «αἰδώς» σημαίνει αίσθημα ντροπής, ντροπή, αίσχος, όνειδος, μετριοφροσύνη, αυτοεκτίμηση, φροντίδα για τους άλλους, έγνοια, σεβασμός, ευλάβεια, σέβας, καθετί που προκαλεί ντροπή· αισχύνη, σκάνδαλο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τη μάνα

Παροιμίες για τη μάνα

«Η καλογεννούσα (ή καλογεννούδα) η μάνα, νικά το χάρο.», «Κατά μάνα, κατά τάτα (ή κύρη), κατά γιο και θυγατέρα.», «Τα παιδιά παίδες τραβούν κι οι μάνες τις ξεχάνουν.», «Παραζούζουλη είναι η μάνα και πανώρια η θυγατέρα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Σημειώσεις του Νεύτωνα στα αρχαία ελληνικά.

«Είναι ελληνικά, δεν διαβάζονται.»

Ἤγουν, διὰ νὰ καταλάβετε καλά, πατέρες, τί λέγω, θέλεις ἐσὺ νά ᾽ρχωνται νὰ κάνουν πατινάδες ἀπὸ κάτω ἀπὸ τὰ παραθύρια σου, τὴν νύχτα; ― Δὲν τὰ λὲς καὶ τόσο βαθιὰ ἑλληνικά, καταλάβαμε, εἶπεν ὁ πρῶτος λαλήσας, ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Κονόμος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αγωγιάτης όμως του ζήτησε μεγαλύτερο αγώι, επειδή, λέει, του είχε νοικιάσει μόνο το γάιδαρο, όχι και τη σκιά του!

«Περί όνου σκιάς»

Όταν οι Αβδηρίτες έφτιαξαν μια τεράστια πύλη για τη σχετικά μικρή πόλη τους, ο φιλόσοφος Διογένης τους συμβούλεψε σαρκαστικά «να κλείσουν την πύλη γιατί μπορεί να φύγει από εκεί η πόλη ολόκληρη»…

Διαβάστε περισσότερα ›
«Ουαί τοις ηττημένοις!»

«Ουαί τοις ηττημένοις!»

Όταν ο Ρωμαίος στρατηγός και πολιτικός Κάμιλλος Μάρκος Φούριος (Μarcus Furius Camillus) αντιτάχθηκε στον υπολογισμό τους βάρους του χρυσού ο Βρέννος αρχηγός των Γαλατών έρριξε το ξίφος τους στην μεριά του δίσκου της ζυγαριάς προσθέτοντας επιπρόσθετο βάρος και λέγοντα τη φράση «Vae victis» Ουαί τοις ηττημένοις

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πινόκιο (ιταλικά.:Pinocchio) είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας που πρωτοεμφανίστηκε το 1883, ως κεντρικός ήρωας στο ιταλικό παραμύθι «Οι Περιπέτειες του Πινόκιο»

«Ρώτα και τον μπάρμπα μου τον ψεύτη.»

«Χωρίς ψέμα, δεν πυτιάζει η δουλειά.», «Είπες ψέμα κι εγεύθης, μα λες αλήθεια και δε δειπνάς.», «Ψέμα άκουσες όλο ψέμα δεν είναι.»· ως γνωστόν, «ο ψεύτης κι ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται» και το «το ψέμα δε ζει για να γεράσει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κολοκοτρώνης γράφει για την απελευθέρωση της Τριπολιτσάς

Ο Κολοκοτρώνης και τα «χρυσά μαχαίρια» της Ελλάδας

Εἰς τὸ 1821, Ἰουλίου 20, συνέτρωγαν ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης καὶ ὁ Κολοκοτρώνης εἰς τοὺς ἴσκιους τῶν δένδρων τοῦ Ἄστρους, τὴν αὐτὴν ἡμέραν ὅπου ὁ Ὑψηλάντης εἶχε φθάσει. Γίδα ψητὴ στρωμένη εἰς φύλλα, ἀσκὶ μὲ ρετσινόκρασο, μισὸ φλασκὶ διὰ ποτήρι καὶ ψωμί, ὄχι πρώτης ποιότητος, ἦτον ἡ ἑτοιμασία τοῦ γεύματος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον Μάιο

Παροιμίες για τον Μάιο

«Αν βρέξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνον το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικηφόρος Λύτρας. «Άνθη Επιταφίου»

«Άλλα είν’ τ’ άλλα κι άλλο της Παρασκευής το γάλα!»

Ένας Επτανήσιος εξομολογούμενος στον πνευματικό του ανέφερε ότι την Παρασκευή ήπιε γάλα· ταυτόχρονα παρακάλεσε να τον εξιλεώσει και ο πνευματικός τον προέτρεψε να μην το ξανακάνει.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Η καλή νοικοκυρά είναι δούλα και κυρά.»

«Η καλή νοικοκυρά είναι δούλα και κυρά.»

«Το μάτι του νοικοκύρη κοπρίζει το χωράφι.», «Ο τρελός ο νοικοκύρης ξέρει πλειότερα απ’ όλους.», «Ο νοικοκύρης κουβαλάει με τη βελόνα κι η νοικοκυρά σκορπάει με τον τροβά.», «Βγάλε φωνή του νοικοκύρη ν’ αστοχήσει το δικό του.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ροϊλός (Στεμνίτσα Γορτυνίας, 1867 – Αθήνα, 28 Αυγούστου 1928). «Οι ποιητές της γενιάς του 1880». εικονίζονται οι κυριότεροι εκπρόσωποι της γενιάς του 1880 (αριστερά οι Στρατήγης, Δροσίνης, Πολέμης και δεξιά οι Σουρής και Προβελέγγιος). Ο Κωστής Παλαμάς στο κέντρο.

«Ο αχάριστος ξεχνάει και της μάνας του το γάλα!…»

Όταν ήταν νέος, ένας από τους Νεοέλληνας ποιητάς, που αργότερα έγινε Ακαδημαϊκός και τώρα είναι πεθαμένος, πήγε στο Παρίσι, όπου ο Ψυχάρης τον περιποιήθηκε, τον προστάτεψε και τον επέβαλε στους εκεί πνευματικούς κύκλους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Περιοδικό ΡΟΜΑΝΤΣΟ, τεύχος 1052, 30 Απριλίου 1963. Εξώφυλλο με την Αλίκη Βουγιουκλάκη

«Θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι!»

«Βγάζει από τη μύγα ξύγκι.», «Όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται.», «Έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο.» και «Ποιος έφαγε το μέλι; Όποιος έχει τη μύγα στο σκιάδι [= στο καπέλο].»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης. Πλανητική πολιτική μετά τον ψυχρό πόλεμο. Εκδ. Ποντίκι.  Αθήνα.

«Ο χασάπης δεν έχει έχθρα με τον μανάβη απέναντι παρά με τον χασάπη δίπλα.»

Ωστόσο η ειρηνική συνύπαρξη και η αγαστή σύμπνοια διόλου δεν προκύπτουν από την κοινότητα των σκοπών καθ’ αυτήν, παρά από τη συμφωνία πάνω στο ποια θέση θα καταλάβει ή κάθε πλευρά κατά την επιδίωξη του κοινού σκοπού και ποια πλεονεκτήματα θα αντλήσει από την ενδεχόμενη πραγματοποίησή του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο χάνος (από την αρχαία ονομασία χάννη, επιστημονική ονομασία Serranus cabrilla) είναι είδος θαλάσσιου ψαριού.

«… γιούλος είμαι, σε γελώ και τα δίχτυα σου χαλώ.»

« Ἄχ! δὲ ξέρεις παιδί μ᾽, ἀπ᾽ αὐτά. Τὸ ψάρι, ἐνῷ θαρρεῖς ὅτι τὸ κρατεῖς, ἔξαφνα γλιστράει καὶ φεύγει. «Χάνος εἶμαι, χάνομαι… μπέρκα ᾽μαι, δὲν πιάνουμαι… γιοῦλος εἶμαι σὲ γελῶ… καὶ τὰ δίχτυα σου χαλῶ».

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Όποιος γάιδαρος κι αυτοί σαμάρι.»

Μὲ ὅποιον κόμμα νικήσῃ, θὰ εἶναι φίλοι καὶ οἱ δύο, ἀφοῦ θὰ εἶναι ὁ εἷς. «Ὅποιος γάιδαρος, κι αὐτοὶ σαμάρι».

Διαβάστε περισσότερα ›
«Δεν είχε σκάσει ακόμη τ’ αφιόνι.»

«Δεν είχε σκάσει ακόμη τ’ αφιόνι.»

Ὁ γερο-Γατζῖνος μοῦ ἔκαμε καφέν, χωρὶς νὰ τοῦ παραγγείλω. Δὲν ἦτο ἡ ὥρα τώρα δι᾿ ὁμιλίαν. Εἰς τὰς ὥρας τοῦ ροδίνου λυκαυγοῦς κανὲν τοιοῦτον δὲν ἔχει τὸν τόπον του. Δὲν εἶχε σκάσει ἀκόμη τ᾿ ἀφιόνι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θανάσης Κλάρας (Λαμία, 27 Αυγούστου 1905 – Μεσούντα, 15 Ιουνίου 1945), γνωστός ως Άρης Βελουχιώτης

«Καλή αντάμωση στα γουναράδικα!»

«Όλες οι αλεπούδες στο τέλος γυρίζουν στο γουναράδικο.», «Είπαν οι αλεπούδαροι στ’ αλεπόπουλα: Στου γούναρη θ’ ανταμώσουμε όλοι.», «Είπεν η αλεπού μια μέρα στ’ αλεπόπουλα: στο ταμπάκικο θα ιδούμε όλοι ποιος έχει τον κώλο και το τομάρι δυνατότερα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
...οι παρ’ αυτού εξερχόμενοι λουλάδες δεν ήσαν ούτε στερεοί, ούτε εύμορφοι κατά την κατασκευήν...

«Κάθε πράγμα με το “χου” του.»

«Κάθε πράγμα με το “χου” του.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Θέλει βρεγμένο το παξιμάδι.»

«Του δουλευτή μισό ψωμί και του τεμπέλη ένα (δίνει ο Θεός).», «Ο τεμπέλης δουλειά δεν είχε και ζύγιαζε τ’ αρχίδια του.», «Κείται ο βους [= το βόδι] κι η ουρά του πίνει.» [= για οκνηρούς και φυγόπονους.], «Του τεμπέλη το καρβέλι είναι διπλό.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Έλληνας Μιχαήλ Σούτσος έγινε το 1819 ο τελευταίος ηγεμόνας της Μολδαβίας. Διετέλεσε και μέγας διερμηνέας της Πύλης (1817-1819).

«Βεζίρης έγινες, άνθρωπος δεν έγινες!»

Ήταν μια φορά ένας άνθρωπος ευκατάστατος. που είχε ένα γιο άσωτο. Ό,τι και να του έλεγε ο δύστυχος πατέρας του, αυτός τίποτα. Καθημερινά του έλεγε: «Εσύ, παιδί μου, δε θα γίνεις ποτέ σου άνθρωπος…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παλιός τσαγκάρης και νεαροί μαθητευόμενοι.

«Αν δε σε κλάσει ο μάστορας δε γίνεσαι τεχνίτης.»

«Έμαθε να βελονιάζει και γαμεί το μάστορή του.», «Έμαθα και μπελονιάζω (ή μπαρμπερίζω) και περνώ το μάστορά μου.», «Έμαθα να μπαρμπερεύω, φάσκελα στο μάστορα μου.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μιχαήλ Άγγελος. Καππέλλα Σιστίνα (λεπτομέρεια).

«Κι ο άγιος φοβέρα θέλει.»

«Του αγίου ποτέ», «Καθένας με τον άγιο του.», «Κατά τον άγιο και το θυμίαμα.» και «Κάθε Αγιού με την αράδα του έρχεται.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Ο αμπασαδόρος ξυλιές δεν τρώει.»

«Ο αμπασαδόρος ξυλιές δεν τρώει.»

«Ο αμπασαδόρος ξυλιές δεν τρώει.» Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας «Αμπασαδόρος» λέγεται ο μαντατοφόρος, ο κήρυκας, ο αποκρισάρης, ο πρέσβης, ο πρόξενος, ο απεσταλμένος· θεωρείται ότι δεν έχει προσωπική ευθύνη για όσα μεταβιβάζει, αφού «υπεύθυνος είναι ο εντολεύς.» Η λέξη προέρχεται […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Παλιά φωτογραφία - καρτ ποστάλ από την πλατεία «Λιστόν» της Κέρκυρας, 1903.

«Δε σφάξανε!»

Το άλλο, το «λιμπροντόρικο» φραγκολεβαντινολόι των Ιόνιων, καλλιεργούσε εξ αποστάσεως τον «επιστολιμαίο» πατριωτισμό του!… Μόνον ο λαός κι εκεί ματώθηκε απ’ τους Άγγλους. Κρέμασαν από το εφτανησιώτικο «πόπολο» και ξετόπισαν εκατοντάδες και χιλιάδες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γάμος των Αρνολφίνι. Γιαν βαν Άικ. (λεπτομέρεια).

«Σαν ξαναγένω νύφη, ξέρω και καμαρώνω.»

«Αξιώθηκε η νύφη μας το Σάββατο το βράδυ.», «Η νύφη μας την εμορφιά στην κεφαλή την έχει.», «Νύφη, άναψε κερί, να σε ψειρίζω.», «Όλα τα στραβά ψωμιά της νύφης.», «Όσο νάβγει νάμπει η νύφη ήβγαν του γαμπρού τα μάτια.» και «Έκλασ’ η νύφη, σχόλασ’ ο γάμος.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον Απρίλιο

Παροιμίες για τον Απρίλιο

«Απρίλης, Μάης, κουκιά μεστωμένα.», «Να βρέξ’ Απρίλης δώδεκα κι ο Μάης μια και φίνα.», «Αν βρέξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνον το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα.», «Ο Απρίλης με τα λούλουδα και ο Μάης με τα ρόδα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«… μήτ’ εφέτος Λαμπρή, μήτε του χρόνου Πάσχα.»

«… μήτ’ εφέτος Λαμπρή, μήτε του χρόνου Πάσχα.»

Ιερεύς χωρικός, αγνοών την ημέραν του προσεχούς Πάσχα, έριψεν εις κύτος κολοκύνθης ισαρίθμους κυάμους με τας ημέρας της αγίας τεσσαρακοστής, εξ ων ελάμβανε ανά ένα καθ’ εκάστην, υπολογιζόμενος ούτω την ημέρα του Πάσχα, κατά την λήξιν των κυάμων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569).

«Ξένο βιο καλολογάριαστο.»

«Μ’ ευγενικό κουβέντιαζε και ξόδευε το βιος σου.» «Το βιος μου για τη βια μου.» «Ελάτε εσείς οι γνωστικοί να φάτε του τρελού το βιος.», «Το ξένο βιο ο καλόγερος για την ψυχή του δίνει.» και «Μ᾿ ένα κεφάλι γεράζει ο άνθρωπος και δε γεράζει μ᾿ ένα βιο.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει.»

«Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει.»

«…ἀκούμβησεν. Ἐσκέπτετο τὸ ἄστατον τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Ἄσκ ὀλσοὺν τσιβιρινέκ. Χαρὰ σ’ ἐκεῖνον ποὺ ξέρει νὰ τὸν γυρίζῃ, τὸν κόσμον αὐτόν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Φόρος κληρονομιάς: «Στα …αλίπαστα!»

Φόρος κληρονομιάς: «Στα …αλίπαστα!»

Στην Τρίπολι, λέει, επρόκειτο να στηθή πρόσφατα ανδριάς του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που παραγγέλθηκε στην Ιταλία, επί τη ευκαιρία των εορταζομένων 150 χρόνων. Του ανδριάντος φθάσαντος, λοιπόν, μέσα σε μεγάλο ξύλινο κιβώτιο ετέθη ζήτημα… φορολογίας απ’ τους τελωνειακούς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου. «Η χώρα της ανεμελιάς».

«Ο μουσαφίρης μάς έγινε νοικοκύρης.»

«Το μάτι του νοικοκύρη κοπρίζει το χωράφι.», «Ο τρελός ο νοικοκύρης ξέρει πλειότερα απ’ όλους.», «Ο νοικοκύρης κουβαλάει με τη βελόνα κι η νοικοκυρά σκορπάει με τον τροβά.», «Δύο άκρες έχει το μπαστούνι, μια του μουσαφίρη κι άλλη του νοικοκύρη.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Οι θεριστές» («Ιούλιος») Ο Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος (περ. 1525-1530 - Βρυξέλλες, 1569) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος, σχεδιαστής και χαράκτης γνωστός για τα τοπία του και τις αγροτικές σκηνές. (λεπτομέρεια).

«Εμπάτε χίλιοι αλέστε…»

«Αν τινάξει ο μυλωνάς τα ρούχα του, κάνει πίτα και κουλούρια.», «Κουλούρα φτιάνει ο μυλωνάς τινάζοντας τα γένια.», «Αλεστικά φουρνιάτικα του μυλωνά ‘ναι η πίτα.», «Από μυλωνάς, δεσπότης.» και το ειρωνικό «Από της μυλωνούς τον κώλο ορθογραφίαν γυρεύεις;»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Δημήτριος Υψηλάντης συνοδευόμενος από δύο αξιωματικούς δίνει διαταγές στον σημαιοφόρο του Κολοκοτρώνη.

Ο Κολοκοτρώνης και η αλήθεια

 Ο Κολοκοτρώνης και η αλήθεια Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας Λόγω της εθνικής επετείου θα δούμε σήμερα τρία «ανέκδοτα», όπως καταγράφονται στη «Διήγηση» του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη «Εφέτο δικό μας, του χρόνου δικό σου.» Ο «Γέρος του Μοριά» αναφέρει έναν διάλογο του πατέρα του […]

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μαζώνει τον άνεμο στο κολοκύθι.» «Ο ασκός του Αιόλου.»

«Μαζώνει τον άνεμο στο κολοκύθι.» «Ο ασκός του Αιόλου.»

Σύμφωνα με μια παλιά δημώδη δοξασία, μερικοί άνθρωποι έχουν τη ικανότητα να εγκλωβίσουν τους διαβόλους μέσα σε κολοκύθες ή σε μικρά αγγεία και να τους κρατούν δεμένους και ακίνητους «μέχρι τη συντέλεια του αιώνος.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Όμηρος, ελληνικό γραμματόσημο

«Της ελιάς το φύλλο.»

«Τὸν ἀνάστησε, τὸν ἔκαμε κλωνάρι», καθὼς ἔλεγεν ἡ μήτηρ των. Ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐβγῆκε «τῆς ἐλιᾶς τὸ φύλλο».

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569).

«Ανεμομαζώματα, διαβολοσκορπίσματα.»

«Ο άνεμος στέλνει, ο άνεμος παίρνει.», οι αγγλικές «Στο τίποτε πάγει κείνο που ‘ρθε από το τίποτα.», «Γλήγορα κερδεμένο, γλήγορα ξοδεμένο.», «Ό,τι μαζεύει η χτενιά γλήγορα σκορπιούνται με τον άνεμο.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ψαριανός καπετάνιος Δημήτριος Παπανικολής (1790 - 1855) έλαβε μέρος στην Ελληνική Επανάσταση του 1821.

«Ο καλός καραβοκύρης στην ανεμοζάλη φαίνεται.»

«Όταν χτυπούν τα κύματα φαίνεται ποιος είναι ναυτικός.», «Η τρικυμία δοκιμάζει τη γνώση του τιμονιέρη.», «Όταν χτυπούν τα κύματα φαίνεται ποιος είναι ναυτικός.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μετόπη της βόρειας πλευράς του θησαυρού των Αθηναίων. Ο Ηρακλής, λεπτομέρεια. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. Metopi on the northern side of the treasure of the Athenians. Heracles, detail. Archaeological Museum of Delphi

«Όπου δεν χωρεί η αντρειά, έρχεται η πονηριά.»

«Όπου δε φτάνει το τομάρι του λιονταριού χρειάζεται να κολληθεί σ’ αυτό της αλεπούς.», «Όπου εσώθη το τομάρι του λιονταριού είναι καλό να ραφτεί το αλεποτόμαρο.», «Ότι δεν κάνει το λιοντάρι το κάνει η αλεπού.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η μάχη μεταξύ Καρναβαλιού και Σαρακοστής (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος.

«Κοίταξε, συμπέθερε, μὴν τὸ κάμῃς χειρότερα.»

Ἄλλη ἐπήγαινε καβάλα ἀνὰ τὰ ρέματα καὶ τὰ λιβάδια τοῦ Πηλίου τὴν ἄνοιξιν, ὁ δὲ νεαρὸς ἀγωγιάτης ἠκολούθει πεζὸς ὄπισθεν, καὶ συχνὰ τῆς ἔδειχνε τὶς χλοερὲς φτέρες, κ᾿ ἔλεγε: «Γιαγιάκα μ᾿, φτέρις. ― Ἂμ σὰν εἶν᾿, μωρέ, καὶ τί; ― Λιέου κ᾿ ἰγὼ καημένος.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος

«Άντρα θέλω, τώρα τον θέλω.»

«Άντρα θέλω κι ας είναι και κούτσουρο.» «Άντρα θέλω για το βράδυ κι ας μην έχει ο λύχνος λάδι.», «Άντρα θέλει κάθε βράδυ κι ας κοιμάται στο σκοτάδι.» Παρεμφερή σημασία λέγεται η φράση «Να πιαστείς από αντρικό μανίκι.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569). Γάμος χωρικών (λεπτομέρεια).1568.

«Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί.»

«Μη μιλάτε για σκοινί μ’ εκείνον που εκρέμασαν τον πατέρα του.», «Στου κρεμασμένου το σπίτι δε μιλούν με ευχαρίστηση για σκοινί.», «Δεν είναι φρόνιμο να μιλεί κανείς για κρεμάλα εκεί που ο νοικοκύρης είναι κλέφτης.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Φωτογραφία: Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569).

«Κάνει την ανάγκη φιλότιμο.»

Η Άννα Κομνηνή γράφει: «Την ανάγκη φιλοτιμίαν εποιήσατο.». Ο Νικήτας Χωνιάτης μάλλον παραφράζει και σημειώνει: «Την αναγκη μετατιθείς προς το εύχαριν και μειλίχιον.», ενώ σ’ έναν παρισινό κώδικα του 14ου αιώνα διαβάζουμε: «Προς τους ποιούντας την ανάγκη φιλοτιμία.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος.

«Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα.»

«Αμαρτίες του πατέρα και της μάνας τις κλαίνε τα παιδιά.», «Τα παιδιά κλαιν τα σφάλματα του πατέρα.», «Το δέντρο αμαρταίνει και το κλαδί λαβαίνει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τον Μάρτιο

Λαϊκές παροιμίες για τον Μάρτιο

Αν δώσει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνο το ζευγά που ’χει πολλά σπαρμένα. Λείπει ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή; Κάλλιο Μάρτης στις γωνιές παρά Μάρτης στις αυλές. Αλί στα Μαρτοκλάδευτα και στ’ Απριλοσπαρμένα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών (λεπτομέρεια). Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος.

Λαϊκές παροιμίες για τις αλεπούδες

Ούτε κότες έχω, ούτε την αλούπω φοβάμαι. Είδε κι η αλούπω τον κώλο της κι έπεσε του πεθαμού. Όποιος έχει ορνίθια, με την αλεπού μαλώνει. Εις το δόκανο δεν μπαίνει δυο φορές η αλούπω. Η αλεπού, βλέποντας να καλιγώνουν τ΄ άλογο, σήκωσε κι αυτή το ποδάρι της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον έρωτα και την αγάπη

Παροιμίες για τον έρωτα και την αγάπη

Του πετιμεζά η κόρη παίρνει άντρα τον ξυδά. Και του κρομμυδά η κόρη παίρνει άντρα τον σκορδά. [Λου. Επί των δυσαναλόγων.] Εγώ καλά παντρεύτηκα κι ας κλαίει όποιος με πήρε. Ήθελ’ ο φτωχός να παντρευτεί και νύχτα δεν ευρέθη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κερκυραϊκές παροιμίες

Κερκυραϊκές παροιμίες

Με τον καλομελέτη σύντροφο, το βράδυ έχεις πλουτίσει Καλοτυχάω την άσκημη, κι η όμορφη μουτρώνει. Όσο κάθεται ο κερατάς, μακραίνουνε τα κέρατα του. Όπου δεν είδε παλάτι είδε φούρνο και εθιαμάστη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Λαϊκές παροιμίες για τους λύκους

Λαϊκές παροιμίες για τους λύκους

Κουβεντούλα κουβεντούλα, τρώει ο λύκος τη βετούλα. Ανταμικό [= συνεταιρικό, μεσιακό] γαϊδούρι, ή του λύκου ή του ψόφου. Λύκο, γιατί είν’ ο σβέρκος σου χοντρός; Γιατί κάνω τη δουλειά μοναχός μου. Λύκε τ’ είσαι χοντρολαίμης; Δεν οκνεύω και χοντραίνω.

Διαβάστε περισσότερα ›