Ετικέτα: Ξενοφώντας

Δελτίο τύπου - Βιβλιοπαρουσίαση: Θανάσης Μπαντές - «Ο Ξενοφώντας, τα Ελληνικά και η Διπλωματία του Πολέμου»

Δελτίο τύπου – Βιβλιοπαρουσίαση: Θανάσης Μπαντές – «Ο Ξενοφώντας, τα Ελληνικά και η Διπλωματία του Πολέμου»

Δελτίο τύπου – Βιβλιοπαρουσίαση: Θανάσης Μπαντές – «Ο Ξενοφώντας, τα Ελληνικά και η Διπλωματία του Πολέμου»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πώς ανατρέφονταν και ζούσαν οι Σπαρτιάτες. Η σπαρτιατική αγωγή. Η οργάνωση του στρατού και τα κοινά συσσίτια

Πώς ανατρέφονταν και ζούσαν οι Σπαρτιάτες. Η σπαρτιατική αγωγή. Η οργάνωση του στρατού και τα κοινά συσσίτια

Η σπαρτιατική πολιτεία έμοιαζε περισσότερο με στρατόπεδο παρά με μια συνηθισμένη κοινωνία ανθρώπων, αφού οι Σπαρτιάτες δεν έτρωγαν στα σπίτια τους, αλλά όλοι μαζί σε δημόσια συσσίτια ή φειδίτια, στα οποία όφειλαν όλοι να παρευρίσκονται, χωρίς να εξαιρούνται ούτε οι βασιλιάδες. Μόνο οι έφοροι, όπως είδαμε, εξαιρούνταν από αυτή τη διατροφή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο θάνατος του Επαμεινώνδα

Ο Ξενοφώντας και η μάχη της Μαντινείας

Οι άνδρες του Επαμεινώνδα ήταν αδύνατο να πολεμήσουν χωρίς αυτόν. Ο χαμός του υπήρξε ανεπανόρθωτο πλήγμα για τη Θήβα, που δε θα μπορέσει ποτέ να βρει κάποιον αντάξιό του. Η μάχη της Μαντινείας όχι μόνο δεν ξεκαθάρισε τον κυρίαρχο του αρχαιοελληνικού κόσμου, αλλά περιέπλεξε τα πράγματα ακόμη περισσότερο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τοιχογραφία της «Μυκηναίας». Μυκήνες. Θρησκευτικό κέντρο. 13ος αιώνας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα. Fresco of "Mycenaean". Mycenae. Religious center. 13th century BC National Archaeological Museum, Athens.

Ο Ξενοφώντας και το ατέρμονο των συμμαχικών εξελίξεων

Από την άλλη μεριά, οι Φλιάσιοι ήταν ένα σπάνιο παράδειγμα σταθερών συμμάχων. Πραγματικά αφοσιωμένοι στη Σπάρτη έδιναν τρομερές μάχες για να υπερασπίσουν την πόλη τους βιώνοντας διαρκώς τον έσχατο κίνδυνο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πήλινο ομοίωμα ιππέα από την Τανάγρα της Βοιωτίας. Μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα.

Ο Ξενοφώντας και ο χάρτης των συμμαχιών

Φυσικά, ο Πελοπίδας τόνισε και τα στρατιωτικά επιτεύγματα της Θήβας – κυρίως στα Λεύκτρα – που την έκαναν πρώτη δύναμη. Δεν παρέλειψε ούτε την τελευταία συντριβή των «συμμάχων» Αργείων και Αρκάδων, που ασφαλώς οφειλόταν στο ότι απείχαν από τη μάχη οι Θηβαίοι. Ο Πέρσης βασιλιάς δεν μπορούσε να κρύψει την εύνοιά του για τον Πελοπίδα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεφάλι χρυσελεφάντινου αγάλματος, πιθανόν του θεού Απόλλωνα. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών

Ο Ξενοφώντας και η λεηλασία της σπαρτιατικής γης

«Ίσως να φοβούνται μερικοί από σας ότι αν γλιτώσουν τώρα οι Λακεδαιμόνιοι, κάποτε θα σας δημιουργήσουν ξανά προβλήματα. Σκεφτείτε ωστόσο ότι εκείνοι που πρέπει να φοβόμαστε, μην τυχόν αποκτήσουν ποτέ μεγάλη δύναμη, είναι εκείνοι που αδικούμε κι όχι εκείνοι που ευεργετούμε».

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Μάχη των Λεύκτρων. Φανταστική απεικόνιση

Ο Ξενοφώντας και η μάχη στα Λεύκτρα

«Ο στρατός του Κλεομβρότου είχε 10.000 οπλίτες, από τους οποίους οι 2000 ήταν Λακεδαιμόνιοι και από αυτούς τους τελευταίους οι 700 ήταν Σπαρτιάτες. Οι Βοιωτοί οπλίτες συμποσώνονταν μόλις σε 6000. Οι δύο παρατάξεις είχαν από 1000 ιππείς».

Διαβάστε περισσότερα ›
Η ανατολική ζωφόρος του θησαυρού των Σιφνίων. 525 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών

Ο Ξενοφώντας και η διπλωματία του πολέμου

Το σπαρτιατικό σύστημα ήταν καθαρά στρατοκρατούμενο. Δεν είναι, όμως, τυχαίο που επιλέχθηκε αυτή η ζωή. Αν ο κόσμος χωρίζεται σε ισχυρούς και ανίσχυρους, καλύτερα να είσαι με τους ισχυρούς. Και ισχυρός είναι αυτός που υπερτερεί στρατιωτικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πήλινη ζωγραφιστή πλάκα με παράσταση οπλιτοδρόμου, έργο του αγγειογράφου Ευθυμίδη. Μουσείο της Ακρόπολης, Αθήνα

Ο Ξενοφώντας και η πορεία προς την ανάδειξη της Θήβας

Είναι η φύση της ισχύος αυτή, που εν τέλει κινεί την ιστορία. Ο Θουκυδίδης την μετουσιώνει σε φύση του ανθρώπου, αφού ο άνθρωπος είναι εκείνος που διαμορφώνει τα γεγονότα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αναθηματικό αμφίγλυφο. 410 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών

Ο Ξενοφώντας και η αρχή του τέλους για τους Σπαρτιάτες

Από τη μεριά τους οι Θηβαίοι ζήτησαν από τους Αθηναίους να στείλουν στρατό στα παράλια της Πελοποννήσου, μεταφέροντας το μέτωπο εκεί. Με τον τρόπο αυτό θα πίεζαν περισσότερο τη Σπάρτη και θα απέτρεπαν τις εκστρατείες προς την περιοχή τους: «Οι Αθηναίοι, αγανακτισμένοι με τους Λακεδαιμονίους για την υπόθεση του Σφοδρία, προθυμοποιήθηκαν να επανδρώσουν εξήντα πλοία και να τα στείλουν γύρω στην Πελοπόννησο, εκλέγοντας ναύαρχό τους τον Τιμόθεο»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών

Ο Ξενοφώντας, οι Σπαρτιάτες και η ανοικοδόμηση της ισχύος

Οι Σπαρτιάτες τα πήγαν περίφημα κατά την Ανταλκίδειο Ειρήνη. Για την ακρίβεια δεν άφησαν τίποτε ανεκμετάλλευτο: «οι Θηβαίοι κι οι άλλοι Βοιωτοί τους ήταν ολότελα υποταγμένοι, οι Κορίνθιοι είχαν γίνει πιστοί τους φίλοι, οι Αργείοι είχαν ταπεινωθεί, οι Αθηναίοι είχαν απομονωθεί, όσοι σύμμαχοι δεν τους είχαν φερθεί καλά είχαν τιμωρηθεί. Νόμιζαν λοιπόν ότι η κυριαρχία τους ήταν στερεωμένη για καλά και σίγουρη».

Διαβάστε περισσότερα ›
αρχαίες ελληνικές ενδυμασίες. Racinet, Auguste. Costume Historique. Paris: Firmin-Didot et Cie, 1888.

Ο Ξενοφώντας, ο Ανταλκίδας και η ειρήνη

Όμως και η Αθήνα δεν κέρδισε λίγα. Απεγκλωβίστηκε από την ήττα του πελοποννησιακού αποκτώντας ανεξαρτησία και επανακτώντας τα τείχη της. Και πέρα απ’ αυτό, ήταν η μόνη πόλη που διατήρησε κυριαρχία και μάλιστα σε τρία νησιά. Θα έλεγε κανείς ότι η Αθήνα ήταν η μεγάλη κερδισμένη στην Ανταλκίδειο Ειρήνη. Η συμφωνία για ανεξαρτησία δεν είναι τίποτε άλλο από την παραδοχή της επαναφοράς των ισορροπιών. Οι εξελίξεις αυτές δεν ευνοούν αυτόν που είχε την ισχύ, αλλά αυτόν που βρισκόταν σε μειονεκτική θέση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανάγλυφο με τον θεό Δία και τη Λητώ. A relief showing Zeus and Leto with their offspring Apollo and Artemis to the right. 420-410 BCE. (Archaeological Museum of Brauron, Greece)

Ο Ξενοφώντας, ο αρχαιοελληνικός κόσμος και ο περσικός δάκτυλος

Στη Μυτιλήνη συνέτριψε στην πόλη Μήθυμνα τον Λακεδαιμόνιο αρμοστή Θηρίμαχο κάνοντας όλο το νησί δημοκρατικό. Όταν έφτασε στην Άσπενδο, αγκυροβόλησε στον ποταμό Ευρυμέδοντα. Ήρθε σε συνεννόηση με τους κατοίκους και μάλιστα πήρε και λεφτά για να συνεχίσει τον αγώνα. Επειδή, όμως, οι στρατιώτες του λεηλάτησαν κάποια κτήματα, οι Ασπένδιοι εξοργίστηκαν και σε αιφνιδιαστική επίθεση που έκαναν τη νύχτα τον σκότωσαν μέσα στη σκηνή του. Ο Ξενοφώντας σχολιάζει: «Τέτοιος στάθηκε ο θάνατος του Θρασυβούλου, που είχε τη φήμη ενός αληθινά εξαίρετου ανθρώπου». (4,8,31).

Διαβάστε περισσότερα ›
Dueling Warriors, ca. 530 BCE. Glazed ceramic, 3 3/4 x 7 3/8 in. The Walters Art Museum, Baltimore 48.223

Ο Ξενοφώντας και η τραγωδία του πολέμου

Οι προσφιλείς μεθοδεύσεις της δωροδοκίας και του μισθοφορικού στρατού που ανατίθεται σε ξένους (και μάλιστα ομοεθνείς των αντιπάλων) αποδεικνύονται εξόχως αποτελεσματικές: «Καθώς δεν ήταν συνηθισμένοι οι Λακεδαιμόνιοι σε τέτοιες συμφορές, ο στρατός τους πένθησε πολύ· εξαίρεση έκαναν όσοι είχαν γιο, πατέρα ή αδελφό σκοτωμένο εκεί· αυτοί τριγύριζαν σαν νικητές, ντυμένοι γιορτινά και χαρούμενοι για τον χαμό των δικών τους».

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης της Αρχαίας Ανατολίας

Ο Ξενοφώντας, ο Αγησίλαος και οι σφοδρότατες συγκρούσεις στην Ελλάδα

Μετά από μια μέρα βρισκόταν ήδη στα σύνορα της Βοιωτίας. Εκεί έμαθε τη δυσάρεστη είδηση της συντριβής του σπαρτιατικού στόλου στην Κνίδο και το θάνατο του Πείσανδρου από τις δυνάμεις των Φοινικικών και ελληνικών πλοίων, που ηγούνταν ο Φαρνάβαζος και ο Κόνων αντίστοιχα, ο οποίος είχε περάσει στην υπηρεσία των Περσών. (Ο Ρόδης Ρούφος σημειώνει ότι τα πλοία λέγονταν «ελληνικά» όχι γιατί εξυπηρετούσαν ελληνικά συμφέροντα, αλλά γιατί ήταν επανδρωμένα με πληρώματα Ελλήνων μισθοφόρων).

Διαβάστε περισσότερα ›
αρχαίο νόμισμα της Θήβας. Thebes, Boeotia. Circa 425-400 BC. AR Stater. Boeotian shield / Θ-E, head of Herakles right wearing lion's skin, in incuse square. BMC p. 73, 48; Gulbenkian 499.

Ο Ξενοφώντας, ο λόγος των Θηβαίων και τα αδιέξοδα της ισχύος

Ο Θουκυδίδης το αποδίδει αυτό στη φύση του ανθρώπου. Ο Αριστοτέλης αναφέρεται στον εθισμό που διαμορφώνει τους ανθρώπους, χωρίς βέβαια να απορρίπτει τη φύση. Όπως και να ‘χει, το στοίχημα του ανθρώπου να συνυπάρξει παραμένει ανοιχτό. Το δόλωμα της επικράτησης φαίνεται ανίκητο: «… πολύ πιο εύκολο είναι να πολεμηθούν οι επεκτατικές φιλοδοξίες των Λακεδαιμονίων απ’ ό,τι η δική σας αλλοτινή αυτοκρατορία: εσείς είχατε ναυτικό κι εξουσιάζατε άλλους που δεν είχαν, ενώ τούτοι, λίγοι καθώς είναι, έχουν την αξίωση να εξουσιάζουν πολλούς που δεν είναι χειρότερα εξοπλισμένοι από τους ίδιους».

Διαβάστε περισσότερα ›
Δραχμή των σατραπών της Καρίας του 4ου αιώνα π.Χ., με την απεικόνιση του Απόλλωνα στη μια όψη, και δωδεκάκτινου άστρου στην άλλη

Ο Ξενοφώντας, οι εξελίξεις στην Ασία και τα παρατράγουδα στην Πελοπόννησο

Για τον Παυσανία δεν ήταν καλές οι εξελίξεις στην πατρίδα: «… δικάστηκε κι υπήρχε πιθανότητα να τον εκτελέσουν: τον κατηγορούσαν ότι πήγε στον Αλίαρτο μετά το Λύσανδρο ενώ είχε συμφωνήσει να βρίσκεται εκεί την ίδια μέρα, ότι παρέλαβε τους νεκρούς με εκεχειρία αντί να προσπαθήσει να τους πάρει πίσω με μάχη, κι ότι τον καιρό που είχε τους Αθηναίους δημοκρατικούς στο χέρι του, στον Πειραιά, τους είχε αφήσει να ξεφύγουν».

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Μ. Ασία στην αρχαιότητα

Ο Ξενοφώντας, η Σπάρτη και οι περιπέτειες των ισχυρών

Η Σπάρτη είχε γνωρίσει πολλές φορές απειλή από τους είλωτες. Πού αλλού θα μπορούσαν να απευθυνθούν οι δυσαρεστημένοι από τα υψηλά στρώματα, που θέλουν ανατροπές; Ο ίδιος ο Κινάδων, όταν τον ρώτησαν μετά τη σύλληψή του τους λόγους που τα έκανε όλα αυτά, απάντησε: «Να μην είμαι κατώτερος από κανέναν στη Λακεδαίμονα». (3,3,10). Όσο για τον οπλισμό: «μαχαίρια, σπαθιά, σούβλες, τσεκούρια, αξίνες και δρεπάνια […] κι όλα τούτα, που μεταχειρίζονται οι άνθρωποι για να δουλέψουν τη γη, το ξύλο ή το λιθάρι, αποτελούν όπλα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Achaean League, Lacedaemon (Sparta) AR Hemidrachm. ca 175-168 BC. Laureate head of Zeus Amarios right / AX monogram, Caps of Dioskouroi on either side, ΛA monogram above, QE monogram below, all within wreath. SNG Cop 319.

Ο Ξενοφώντας και η σπαρτιατική εκδοχή του επεκτατισμού

Ο σπαρτιατικός επεκτατισμός δε λειτουργεί όπως εκείνος της Αθήνας. Ούτε φορολογεί ούτε στέλνει το χρήμα στην πόλη. Το αξιοποιεί επιτόπου για τις ανάγκες του στρατού. Εξάλλου, και η κουλτούρα των Σπαρτιατών δεν αφορούσε τη συσσώρευση του χρήματος. Δεν έγιναν ποτέ θεαματικά έργα τέχνης στη Σπάρτη, που να επιδεικνύουν τη δύναμη και τον πλούτο. Όμως, δεν παύουν να εξυπηρετούνται τα σπαρτιατικά συμφέροντα, που πλέον ανοίγονται ξεκάθαρα στην Ασία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ξενοφώντας και η συνηθισμένη κατάληξη των ξενοκίνητων δικτατόρων

Ο Ξενοφώντας και η συνηθισμένη κατάληξη των ξενοκίνητων δικτατόρων

Κι αν – παρ’ ελπίδα – υπάρξει κάποιος τύραννος που θα τολμήσει να υψώσει τη φωνή απέναντι στην ισχύ που τον εξέθρεψε, θα γνωρίσει άμεση εξόντωση. Γιατί δεν πρέπει να χάνονται οι ρόλοι, κι ο καθένας πρέπει να ξέρει τα όριά του. Αυτός είναι και ο λόγος που είναι προτιμότερο να τακτοποιούνται αυτές οι δουλειές στο παρασκήνιο. Δε χρειάζεται να τα ξέρει ο κόσμος όλα. Η ισχύς πρέπει να κάνει τη δουλειά της διακριτικά. Δεν υπάρχει λόγος να προκαλεί.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τα πολιτεύματα που στηρίζονται στο έγκλημα δεν έχουν άλλη επιλογή απ’ το να καταφεύγουν συνέχεια σ’ αυτό, αφού μόνο με το φόβο εξασφαλίζουν την παραμονή τους.

Ο Ξενοφώντας, ο Θρασύβουλος και το ανίκητο της λαϊκής οργής

Ο Θηραμένης αποδεικνύεται ότι είχε δίκιο. Η ανεξέλεγκτη βία και η κατάφωρη αδικία υπονόμευσε ανεπανόρθωτα το καθεστώς. Η δράση δεν μπορεί παρά να φέρει αντίδραση. Η μετριοπάθεια θα ήταν ο ορθότερος δρόμος, αφού θα επέφερε τη συναίνεση, δηλαδή την ασφαλή υποταγή. Οι Τριάντα ήταν αδύνατο να το καταλάβουν αυτό. Εξαγρίωσαν τον κόσμο ξεπερνώντας τα όρια της ανοχής του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η επικράτηση των παρακρατικών σηματοδοτεί την έσχατη τυραννία, που πλέον δε διατίθεται να κρυφτεί στο ελάχιστο.

Ο Ξενοφώντας, ο Θηραμένης και το παρακράτος

Ο Θηραμένης έμεινε στην ιστορία ως ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Η άποψη του μετριοπαθή ολιγαρχικού, που στάθηκε ανάμεσα στις δημοκρατικές στρεβλώσεις και την τυραννική ασυδοσία είναι ίσως η επικρατέστερη. Η αλήθεια είναι ότι υπήρξε καιροσκόπος και λαϊκιστής, βαθύτατα αντιδημοκρατικός κι όταν το έφερναν οι περιστάσεις αδίστακτος. Προφανώς οραματιζόταν ένα πολίτευμα όπως της Σπάρτης. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν είχε καμία αναστολή να παίξει το σπαρτιατικό παιχνίδι, όταν παρέμενε στο Λύσανδρο αφήνοντας τους Αθηναίους να λιμοκτονήσουν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαιολογικός χώρος 
Ακροπόλεως Αθηνών (1987), ελληνικό γραμματόσημο

Ο Ξενοφώντας και η πολιτική φυσιογνωμία του Θηραμένη

Αυτή ακριβώς είναι και η εντύπωση που μέχρι σήμερα επικρατεί για το Θηραμένη· του μετριοπαθή ολιγαρχικού, που κινήθηκε απορρίπτοντας και τη δημοκρατική ισοπέδωση και την τυραννική ασυδοσία. Του ανθρώπου που πρέσβευσε την άποψη ότι την εξουσία πρέπει να τη διαχειρίζονται οι επιφανείς και οι πλούσιοι πολίτες. Το κατά πόσο πούλησαν την πόλη για πενταροδεκάρες οι φτωχοί ή οι άνθρωποι σαν κι αυτόν ας το κρίνει η ιστορία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παράσταση μάχης Μελανόμορφη
λήκυθος 490-480 π.χ. Ελληνικό γραμματόσημο

Ο Ξενοφώντας, ο λόγος του Κριτία και τα ξεκαθαρίσματα των δικτατόρων

Εξάλλου, ο προδότης είναι πιο μισητός απ’ τον εχθρό: «Κι όσο πιο δύσκολο είναι να φυλαχτεί κανείς από την κρυφή επιβουλή παρά από τη φανερή, τόσο φοβερότερη είναι η προδοσία από τον ανοιχτό πόλεμο· είναι και πιο μισητή, αφού οι άνθρωποι και συνθήκες κάνουν με τους εχθρούς τους και ξανά τους εμπιστεύονται, ενώ όταν ανακαλύψουν κάποιον να προδίδει, κανένας δεν κάνει ποτέ πια συμφωνία μαζί του, ούτε του ‘χει κατόπιν εμπιστοσύνη». (2,3,29). Είναι φανερό ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία εμπιστοσύνη από δω και μπρος στο Θηραμένη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παρθενώνας, γαλλικό γραμματόσημο. 2004 Parthenon FRANCE

Ο Ξενοφώντας και η εγκαθίδρυση των τριάντα τυράννων

Ο Θηραμένης επικαλείται και πάλι το δημοκρατικό του προσωπείο. Κόπτεται για αξιοκρατία και αγωνιά μην τυχόν και βρεθούν αναξιόπιστοι σε θέσεις εξουσίας. Σαν να μην ήταν αυτός που έμεινε για μήνες στο Λύσανδρο αφήνοντας τους συμπολίτες του να λιμοκτονήσουν την περίοδο της πολιορκίας. Σαν να μην πρωταγωνίστησε στη ντροπιαστική δίκη και την εκτέλεση των στρατηγών, τότε που εγκαταλείφθηκαν οι ναυαγοί με δική του ευθύνη. Σαν να μη γνώριζε το χαρακτήρα και τις πεποιθήσεις του Κριτία, ο οποίος είχε εξοριστεί στο παρελθόν από τους δημοκρατικούς. Το ενδιαφέρον του για το ήθος των κυβερνώντων δεν μπορεί να πείσει.

Διαβάστε περισσότερα ›
1984 Έκδοση
Μάρμαρα του Παρθενώνα

Ο Ξενοφώντας και η πτώση της Αθήνας

Η εγκαθίδρυση της ολιγαρχίας στην πιο παραδοσιακή δημοκρατική δύναμη του αρχαίου κόσμου δεν ήταν και το πιο εύκολο πράγμα. Απαιτούσε την αποδυνάμωση της πόλης και τη βοήθεια από ξένο δάκτυλο. Την πρώτη φορά το επιχείρησε σε μια πολύ δύσκολη στιγμή, μετά τη συμφορά της Σικελίας, προκειμένου να εκμαιεύσει τη βοήθεια των Περσών εκμεταλλευόμενος το διπλό παιχνίδι του Αλκιβιάδη. Τώρα εκμεταλλεύεται την οριστική συμφορά έχοντας πίσω του τις πλάτες της Σπάρτης.

Διαβάστε περισσότερα ›
1963 Έκδοση Αρχαία νομίσματα

Ο Ξενοφώντας και η τελική συντριβή του αθηναϊκού στόλου

Κυρίως μετά τη συντριβή στη Σικελία (όπως περιγράφεται από το Θουκυδίδη) η πλάστιγγα είχε γύρει αμετάκλητα σε βάρος τους. Θα έλεγε κανείς ότι και τόσο που άντεξαν ήταν σχεδόν θαύμα. Ο επεκτατισμός είναι νομοτελειακό να οδηγείται σε αδιέξοδο. Η δυσαρέσκεια των άλλων που μοιραία θα συνασπιστούν, η πολιτική διαφθορά που θα γεννηθεί σαν απάντηση στο οικονομικό ανεξέλεγκτο που προτείνεται, η διαρκής στρατιωτική φθορά και το επίφοβο όλων των συμμαχιών, που ορίζονται μόνο μέσα από το πλέγμα της συμφεροντολογίας, δεν μπορούν παρά να επιφέρουν το τέλος. Καμία ηγεμονία δεν μπορεί να είναι παντοτινή· αυτό είναι το σαφέστερο δίδαγμα της ιστορίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η τρομοκρατία είναι το ύστατο καταφύγιο της χειραγώγησης.

Ο Ξενοφώντας, ο Θηραμένης και η χειραγώγηση του πλήθους

Η υπόθεση των στρατηγών συντάραξε τους Αθηναίους. Σε ελάχιστο χρόνο μετάνιωσαν γι’ αυτή την απόφαση. Θέλησαν να τιμωρήσουν τους ενόχους που παραπλάνησαν το λαό: «… ψήφισαν την παραπομπή σε δίκη εκείνων που ‘χαν ξεγελάσει το λαό, υποχρεώνοντάς τους να παρουσιάσουν εγγυητές, ώσπου να δικαστούν· ανάμεσα σ’ αυτούς ήταν κι ο Καλλίξενος. Παραπέμφθηκαν κι άλλοι τέσσερις, και οι εγγυητές τους φυλάκισαν. Αργότερα όμως, σε κάποιες ταραχές … οι κατηγορούμενοι δραπέτευσαν πριν δικαστούν».

Διαβάστε περισσότερα ›
Γραμματόσημο του 2011. Ελληνική ναυτιλία  Triakontoros 15th to 4th Century BC

Ο Ξενοφώντας, οι Σπαρτιάτες και οι Πέρσες χρηματοδότες

Οι Αθηναίοι μάζευαν τα λεφτά για να τους προστατέψουν από τους Πέρσες. Οι Σπαρτιάτες για να πολεμήσουν τους Αθηναίους και να δείξουν στους Πέρσες ότι δεν τους έχουν ανάγκη. Η κυριαρχία οφείλει να παρουσιάζεται πάντα σαν απελευθέρωση. Το μόνο σίγουρο είναι η καταπίεση: «Μόλις τελείωσε την αγόρευσή του, σηκώθηκαν πολλοί – ιδίως όσοι φοβόνταν, επειδή είχαν κατηγορηθεί για αντίπαλοί του – και πρότειναν τρόπους για να βρεθούν χρήματα, τάζοντας ότι θα δώσουν και οι ίδιοι. Ο Καλλικρατίδας πήρε αυτά τα χρήματα, εισέπραξε και από τη Χίο πέντε δραχμές για κάθε ναύτη κι έβαλε πλώρη για τη Μήθυμνα της Λέσβου που βρισκόταν στα χέρια του εχθρού».

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαίο ελληνικό τετράδραχμο από τις Συρακούσες. A Syracusan tetradrachm (c. 415–405 BC)

Ο Ξενοφώντας και η περίπτωση του Αλκιβιάδη

Η πρώτη ενέργεια του Αλκιβιάδη μετά την απόδραση ήταν να πάει στην Καρδία και να συνταχτεί με τον αθηναϊκό στόλο, που είχε καταφύγει εκεί από τη Σηστό φοβούμενος επίθεση του Σπαρτιάτη στρατηγού Μίνδαρου. Ήταν πια ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης των Αθηναίων. Συγκέντρωσε τα πλοία, δέχτηκε και τις ενισχύσεις που ήρθαν από τη Θάσο και τη Μακεδονία και οδήγησε σύσσωμο το στόλο στο Πάριο. Από εκεί αναχώρησαν για την Προκόννησο: «Τότε έμαθαν ότι ο Μίνδαρος καθώς και ο Φαρνάβαζος με το πεζικό του βρίσκονταν στην Κύζικο».

Διαβάστε περισσότερα ›