Ετικέτα: Μιχ. Γ. Καβουλάκης

Σκηνή από την τηλεοπτική σειρά της ΕΡΤ «Κώστας Καρυωτάκης».

Κώστας Καρυωτάκης, η κορυφαία μορφή του αθηναϊκού νεορομαντισμού (Τρίπολη 1896-Πρέβεζα 1928)

Κώστας Καρυωτάκης, η κορυφαία μορφή του αθηναϊκού νεορομαντισμού (Τρίπολη 1896-Πρέβεζα 1928) (Με αφορμή τη δραματική σειρά της Κρατικής Τηλεόρασης (ΕΤ1)) Γράφει ο κ. Μιχ. Γ. Καβουλάκης, φιλόλογος, πρ. λυκειάρχης Από την Πέμπτη, 15η Ιανουαρίου, άρχισε να προβάλλεται από την Κρατική […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (V)

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (V)

Κατά τον 19ο αι. γραφή ονομαζόταν και η επιστολή, το γράμμα. Επειδή οι επιστολές άρχιζαν με τυπικές εκφράσεις, έπρεπε ο παραλήπτης, να προσπεράσει όλα αυτά και να πληροφορηθεί για τα ουσιώδη στις τελευταίες σειρές (στο κάτω-κάτω της γραφής).

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. «Τα πρώτα βήματα», 1893, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (IV)

Κατά τον στωικό φιλόσοφο Επίκτητο (1ος μ.Χ. αι.) πρέπει κανείς να τα ανέχεται όλα και να απέχει από την αγωνιώδη αναζήτηση των υλικών αγαθών. Δίδασκε ότι η ψυχική γαλήνη και αταραξία οδηγούν στην αληθινή ευδαιμονία. Είναι ευτυχισμένος εκείνος του οποίου η ψυχή δεν ταράσσεται από πάθη και επιθυμίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικηφόρος Λύτρας. «Η προσμονή».

Γλωσσικά θέματα (ΙΙΙ)

Το ρ. δημιουργώ έχει μόνο θετική σημασιολογική απόχρωση, ενώ για αρνητικές περιπτώσεις χρησιμοποιούμε τα ρ. προκαλώ, προξενώ, γεννώ, π.χ. τα λεγόμενά του μου γεννούν υποψίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. «Παιδική Συναυλία». Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Γλωσσικά θέματα (ΙΙ)

Οι νεότερες ξένες λέξεις που φθάνουν στη γλώσσα μας απλογραφούνται και γράφονται με –ι, –ο, και –ε. Π.χ. το βόλεϊ, το πέναλτι, το χολ, το μαγιό, η σεζόν, το τερέν, κ.λπ

Διαβάστε περισσότερα ›
“Κύκνειο άσμα”. Η φράση προήλθε από την παράδοση ότι ο κακόφωνος κύκνος, όταν διαισθανθεί τον θάνατό του, κελαηδεί με γλυκιά φωνή. “Κύκνειο άσμα” είναι το τελευταίο έργο πνευματικού δημιουργού, πριν από τον θάνατό του.

Παροιμιώδεις φράσεις στη νεοελληνική γλώσσα (ΙΙΙ)

“Κύκνειο άσμα”. Η φράση προήλθε από την παράδοση ότι ο κακόφωνος κύκνος, όταν διαισθανθεί τον θάνατό του, κελαηδεί με γλυκιά φωνή. “Κύκνειο άσμα” είναι το τελευταίο έργο πνευματικού δημιουργού, πριν από τον θάνατό του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. (1853-1932) «Μητρική στοργή», Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Γλωσσικά θέματα (Ι)

Την 1η Σεπτεμβρίου και όχι την 1η του Σεπτέμβρη αρχίζουν οι μετεγγραφές και όχι οι μεταγραφές των μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος (αρχ. Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος) ήταν Έλληνας προσωκρατικός φιλόσοφος που έζησε τον 6ο με 5ο π.Χ. αιώνα στην Έφεσο, στην Ιωνία της Μικράς Ασίας.

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική γλώσσα (ΙΙ)

Σύμφωνα με τη βιβλική αφήγηση, ενώ ο Λωτ και η οικογένειά του απομακρύνονταν από τα Σόδομα, για να αποφύγουν τη θεϊκή καταστροφή, η γυναίκα του Λωτ παρήκουσε την εντολή του Θεού και κοίταξε πίσω της, με αποτέλεσμα να γίνει “στήλη άλατος”.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (Ι)

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (Ι)

Δαναΐδες ήταν οι πενήντα κόρες του Δαναού, οι οποίες καταδικάστηκαν να γεμίζουν αιωνίως στον Άδη ένα πιθάρι χωρίς πυθμένα, επειδή σκότωσαν τους άντρες τους την πρώτη νύχτα του γάμου τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Θραύσμα λευκής κύλικας· ένας σάτυρος επιτίθεται εναντίον μιας μαινάδας. «Ζωγράφος του Πιστοξένου». Τάρας. Εθνικό Μουσείο.

Χρήσιμες οδηγίες για τη σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (VI)

Η λέξη αλιτήριος γράφεται με -ι-, γιατί προέρχεται από το αρχ. ρήμα: αλιταίνω (=βλάπτω), ενώ το ουσ. αλήτης γράφεται με -η-, γιατί προέρχεται από το ρ. αλώμαι (= περιπλανώμαι).

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Χρήσιμες οδηγίες για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (V)

Δεν είναι σωστό και ωφέλιμο για τη γλώσσα μας να υιοθετούμε ξένα γλωσσικά στοιχεία, εφόσον υπάρχουν αντίστοιχα Ελληνικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμες οδηγίες για την σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (IV)

Χρήσιμες οδηγίες για την σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (IV)

παίζω εν ου παικτοίς (= παίζω με πράγματα με τα οποία δεν πρέπει να παίζει κανείς, αντιμετωπίζω κάτι χωρίς την απαιτούμενη σοβαρότητα), κατά κόρον (= σε υπερβολικό βαθμό), παρ’ ελπίδα, ή του ύψους ή του βάθους

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙΙ)

Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙΙ)

Η φράση επίσης που αποδίδεται στον Κλεόβουλο, στον τύραννο της Ρόδου κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα και σ’ έναν από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, είναι: Μέτρον άριστον και όχι παν μέτρον άριστον.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙ)

Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙ)

Η φράση επί κεφαλής, που έχει επιρρηματική σημασία, δεν κλίνεται: Συνεπώς, ορθά λέγεται: Να παρουσιαστείτε αμέσως στον επί κεφαλής του τμήματος. Η ήττα οφείλεται στις αστοχίες των επί κεφαλής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Διονύσιος Σολωμός. Ελληνικό γραμματόσημο. Dionysios Solomos. Greek stamp.

Χρήσιμα στοιχεία για την ορθή χρήση της γλώσσας μας (Ι)

Η ελληνική γλώσσα είναι μια δύσκολη γλώσσα και φυσικό είναι να κάνομε λάθη, όταν μιλάμε ή γράφομε.

Διαβάστε περισσότερα ›
“De facto”. (Ντε φάκτο). Κατά λέξη σημαίνει: Εκ των πραγμάτων, στην πράξη. Τη χρησιμοποιούμε για να δηλωθεί το τετελεσμένο γεγονός που δεν επιδέχεται ανάκληση ή ακύρωση.

Παροιμιακές λατινικές φράσεις στον καθημερινό μας λόγο

“Casus belli”. (κάζους μπέλλι). Η φράση κατά λέξη σημαίνει αιτία πολέμου. Μεταφορικά είναι η αιτία ή αφορμή προστριβής, διένεξης ή εχθρότητας μεταξύ πολιτών.

Διαβάστε περισσότερα ›