Ετικέτα: Βυζάντιο

Ιστορία της Βυζαντηνής [sic] λογοτεχνίας / Κρουμβάχερ, μεταφρασθείσα υπό Γεωργίου Σωτηριάδου, T. A'. Εν Αθήναις: Τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου, 1897.

Ιστορία της Βυζαντινής λογοτεχνίας / Karl Krumbacher (PDF)

Ιστορία της Βυζαντηνής [sic] λογοτεχνίας / Κρουμβάχερ, μεταφρασθείσα υπό Γεωργίου Σωτηριάδου, T. A’. Εν Αθήναις: Τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου, 1897.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παν. Κονδύλης: Οι Έλληνες της Τουρκίας και το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Οι Μαρξ – Ένγκελς για την επανάσταση του 1821.

Παν. Κονδύλης: Οι Έλληνες της Τουρκίας και το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Οι Μαρξ – Ένγκελς για την επανάσταση του 1821.

Το απόσπασμα «III – ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ – ΚΛΙ ΤΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ» είναι από την εισαγωγή στο βιβλίο «Η Ελλάδα, η Τουρκία και το Ανατολικό Ζήτημα», εκδόσεις «Γνώση». Η εισαγωγή, η μετάφραση, ο υπομνηματισμός είναι του Παναγιώτη Κονδύλη. το απόσπασμα περιέχει και αυτά που έγραψαν οι Μαρξ – Ένγκελς για την επανάσταση του 1821.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θεοδόσιος και οι διωγμοί των Εθνικών. Η καταστροφή της Βιβλιοθήκης στην Αλεξάνδρεια.

Ο Θεοδόσιος και οι διωγμοί των Εθνικών. Η καταστροφή της Βιβλιοθήκης στην Αλεξάνδρεια.

Ένας από τους νόμους αυτούς έβαζε δέκα χρυσές λίτρες πρόστιμο (τετρακόσες σημερινές λίρες) σ’ όσους η δέχουνταν ή έδιναν αιρετικό αξίωμα. Άλλος πάλε, ακόμα πιο τυραννικώτερος νόμος, μήτε να λειτουργούνται δεν τους άφηνε, παρά τους κήρυττε σα να λέμε αφορισμένους. Τέλος μήτε οι διαθήκες τους δεν έπιαναν, κ’ είχανε δεν είχανε γίνουνταν Ορθόδοξοι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος και η Ορθοδοξία.  Ο Αρειανισμός και ο Άγιος Γρηγόριος.

Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος και η Ορθοδοξία. Ο Αρειανισμός και ο Άγιος Γρηγόριος.

«Άλλο δε βλέπεις» είπε, «παρά θεολόγους. Ως κ’ οι δουλευτάδες, κ’ οι σκλάβοι, θεολόγοι καταντήσανε. Στους δρόμους, σταργαστήρια, παντού διδαχές ακούς και τίποτις άλλο. Πηγαίνης ναλλάξης ένα νόμισμα, κι αρχίζουν πρώτα και σου ξηγούν τι διαφέρει ο «Υιός» από τον «Πατέρα»

Διαβάστε περισσότερα ›
O Μέγας Θεοδόσιος και οι Γότθοι

O Μέγας Θεοδόσιος και οι Γότθοι

Είπαμε παραπάνω πως τον προσκύνησαν οι Γότθοι τον Αυτοκράτορα. Δεν ήταν όμως κι όλως διόλου προσκύνημα. Ήτανε μισό υποταγή και μισό συμμαχία. Ένα είδος ανεξαρτησία την είχαν ακόμα στις επαρχίες που πήρανε για κατοικία τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας & Βρετανική Βιβλιοθήκη: 800 μεσαιωνικά εικονογραφημένα χειρόγραφα σε ψηφιακή μορφή.

Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας & Βρετανική Βιβλιοθήκη: 800 μεσαιωνικά εικονογραφημένα χειρόγραφα σε ψηφιακή μορφή

Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας & Βρετανική Βιβλιοθήκη: 800 μεσαιωνικά εικονογραφημένα χειρόγραφα σε ψηφιακή μορφή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν «άκρες».

Το πολιτειακό σύνταγμα του Βυζαντινού κράτους

Η τιμητική προσωνυμία του υπερτάτου άρχοντος ήτο βασιλεύς και αυτοκράτωρ. Το μεγαλειότατος ήτο άγνωστον εν Βυζαντίω, και η προσηγορία μεγαλειότης, η περί βασιλέως, είναι σπανιωτάτη και δεν σημαίνει ακριβώς εκείνο, όπερ σημαίνει νυν «η αυτού μεγαλειότης».

Διαβάστε περισσότερα ›
Επί τούτω ο Σουλτάνος ωργίσθη σφόδρα, μη αναγνωρίζων τοις Βενετοίς το δικαίωμα του αγοράζειν πόλιν υπό των πατέρων αυτού τοις Έλλησι δωρηθείσαν και μετά τινα έτη (τω 1430) επελθών επολιόρκει την Θεσσαλονίκην και κυριεύσας αυτήν εξ εφόδου παρέδωκεν εις σφαγήν και λεηλασίαν. Μετά την άλωσιν της Θεσσαλονίκης μετά φόβου ησθάνοντο νυν οι Έλληνες τον αυτόν κίνδυνον επικείμενον τη Κωνσταντινουπόλει. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης σε παλιά φωτογραφία του 1910.

Το Οθωμανικόν κράτος μετά την αιχμαλωσίαν και τον θάνατον του Βαγιαζίτ. Μουράτ Β’ (1421-1452) και Ιωάννης Η’ (1424-1449).

Το Οθωμανικόν κράτος μετά την αιχμαλωσίαν και τον θάνατον του Βαγιαζίτ. Μουράτ Β’ (1421-1452) και Ιωάννης Η’ (1424-1449). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Μετά την αιχμαλωσίαν του Βαγιαζίτ εκ των υιών αυτού ο Σουλεϊμάν, ο Μουσάς και ο Μωάμεθ, διασωθέντες εκ της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αριστ., μπούστο του Ταμερλάνου, από τον Mikhaïl  Guerassimov. Βλ. ymuhin.ru. Δεξ., γκραβούρα από το βιβλίο Tamerlan, Pourtraits et Vies des Hommes Illustres, André Thévet, Paris 1584.

Ταμερλάνος και Βαγιαζίτ

Εν τη μεγάλη μάχη τη συγκροτηθείση μεταξύ των δύο στρατών και των δύο ηγεμόνων εν Αγκύρα της Γαλατίας (28 Ιουνίου ή 20 Ιουλίου 1402) ηττήθη κατά κράτος ο Βαγιαζίτ και συνελήφθη αιχμάλωτος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Γενίτσαροι περιπολούν τη Σμύρνη

Το Οθωμανικόν κράτος επί των διαδόχων του Οσμάν, Ουρχάν (1326-1389) και Μουράτ (1361-1389).

Το Οθωμανικόν κράτος επί των διαδόχων του Οσμάν, Ουρχάν (1326-1389) και Μουράτ (1361-1389). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ο Οσμάν ετελεύτησε (1326) ευτυχήσας να μάθη ακόμη την υπό του στρατού αυτού κατάληψιν της Προύσης, ένθα ετάφη και ο νεκρός αυτού. Επί του υιού […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η στέψη του Τσάρου Στέφανου Δουσάν στα Σκόπια, από τη σειρά Σλαβικά Επη του Άλφονς Μούχα, 1926

Ιωάννης Ε’ Παλαιολόγος (1341-1391) και Ιωάννης ΣΤ’ Καντακουζηνός (1341-1354).

Ιωάννης Ε’ Παλαιολόγος (1341-1391) και Ιωάννης ΣΤ’ Καντακουζηνός (1341-1354). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ο Ανδρόνικος κατέλιπεν αποθνήσκων διάδοχον ανήλικον, καταστήσας επίτροπον αυτού διά διαθήκης τον φίλον αυτού Ιωάννην Καντακουζηνόν. Αλλά την επιτροπείαν ταύτην ήθελε να έχη και η φίλαρχος βασιλομήτωρ χήρα του […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι αυτοκράτορες της Μακεδονικής Δυναστείας του Βυζαντίου

Οι αυτοκράτορες της Μακεδονικής Δυναστείας του Βυζαντίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 16η Διδακτική περίοδος, μάθημα 28ο Τετάρτη 23 Μαΐου 2018, ώρα 7μ.μ. Μαξίμειο Σερρών  Θέμα: Οι αυτοκράτορες της Μακεδονικής Δυναστείας του Βυζαντίου  Εισηγητής: Γιώργος Ευ. Κωστούρος, φιλόλογος   Με μία καίρια φάση της πορείας του Ελληνισμού […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιωάννης Σκυλίτζης

Κατάλυσις του Φραγκικού κράτους της Κωνσταντινουπόλεως. Ανάκτησις της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Ελλήνων.

Ο Στρατηγόπουλος τότε συνεννοηθείς μετά των εν Κωνσταντινουπόλει εισήγαγεν εις την πόλιν νύκτωρ διά τινος υπογείου εισόδου πεντήκοντα άνδρας, οίτινες ηνέωξαν τας πύλας εις τον εγγύς στρατόν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Λατινική Αυτοκρατορία (κόκκινο), η Αυτοκρατορία της Νίκαιας (μπλε), η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (μωβ) ,και το Δεσποτάτο της Ηπείρου (πράσινο). Τα όρια είναι ασαφή.

Η Ελληνική αυτοκρατορία της Νίκαιας και το δεσποτάτο της Ηπείρου

Κατ’ αντίθεσιν προς την Φραγκικήν αυτοκρατορίαν της Κωνσταντινουπόλεως τα δύο Ελληνικά κράτη, τα ιδρυθέντα συγχρόνως μετά του Φραγκικού, εν Μικρά Ασία και εν Ηπείρω προέβαινον από της ημέρας της ιδρύσεως αυτών εις δύναμιν και ακμήν.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Σκυλίτζης της Μαδρίτης» (Madrid Skylitzes))

Διονύσιος Α. Ζακυθηνός: Μεταβυζαντινή και Νεωτέρα Ελληνική Ιστοριογραφία

Εν συγκρίσει προς την Μεταβυζαντινήν η Νεωτέρα Ελληνική Ιστοριογραφία ανήκει κατ’ εξοχήν εις τον χώρον του εντύπου βιβλίου. Γνωστοί τυπογραφικοί οίκοι, Ελληνικοί και ξένοι, κατευθύνουν την κίνησιν συμφώνως προς τας προτιμήσεις του συνεχώς διευρυνομένου αναγνωστικού κοινού,

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Σκυλίτζης (ακόμη, Σκυλλίτζης ή Σκυλίτσης) ήταν Έλληνας ιστορικός στα τέλη του 11ου αιώνα.

Ιωάννης Σκυλίτζης: «Σύνοψις Ιστοριών» (PDF)

ο πιο διάσημο αντίγραφο της Σύνοψης δημοσιεύτηκε στη Σικελία το 12ο αιώνα και σήμερα βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ισπανίας, στη Μαδρίτη. Το βιβλίο είναι γνωστό ως «Σκυλίτζης της Μαδρίτης» (Madrid Skylitzes) και περιλαμβάνει 574 φωτογραφικές μινιατούρες

Διαβάστε περισσότερα ›
Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1204).

Η εκστρατεία των Σταυροφόρων εναντίον της Κωνσταντινουπόλεως (1203)

Οι Σταυροφόροι της Δ’ Σταυροφορίας ήσαν το πλείστον Ιταλοί και Γάλλοι, έχοντες αρχηγούς Ιταλούς και Γάλλους ευγενείς ή φεουδάρχας, και ουχί βασιλείς και αυτοκράτορας ως η Β’ και η Γ’. Επισημότατοι δε των αρχηγών ήσαν ο κόμης Φλανδρίας Βαλδουίνος και ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός της Σαβοΐας

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε δωρεάν: «Η καταγωγή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων» (βιβλίο PDF)

Κατεβάστε δωρεάν: «Η καταγωγή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων» (βιβλίο PDF)

Κατεβάστε δωρεάν: «Η καταγωγή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων» (βιβλίο PDF)

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Υγρό πυρ από το χειρόγραφο του Ιωάννη Σκυλίτζη στη Μαδρίτη

Κωνσταντίνος Η’. Βαρβαρικές επιδρομές. Οι Πατσινάκοι. Ο τελευταίος Ελληνορρωσικός πόλεμος.

Κωνσταντίνος Η’. Βαρβαρικές επιδρομές. Οι Πατσινάκοι. Ο τελευταίος Ελληνορρωσικός πόλεμος. Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ο Βασίλειος Β’ απέθανεν άπαις (ή ως φαίνεται και άγαμος)· έμεινε δε μόνος νυν άρχων και κυβερνήτης του κράτους ο γηραιός ήδη αδελφός και συμβασιλεύς εκ παίδων, […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Μικρογραφία στο χειρόγραφο «Σκυλίτζης της Μαδρίτης»

Ελληνορωσικές σχέσεις επί του Βασιλείου Β’. Κωνσταντίνος Η’.

Ούτως επί του Βασιλείου Β’ από της Κάτω Ιταλίας και από των μυχών του Αδρίου και των οχθών του άνω Δανουβίου μέχρι Καυκάσου και Κασπίας και Ευφράτου το Ελληνικόν κράτος ανεκτήσατο την προτέραν αυτού δύναμιν και κυριότητα, προ πάντων δε ανύψωσε την ηθικήν αυτού αίγλην και γοητείαν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μικρογραφία στο χειρόγραφο «Σκυλίτζης της Μαδρίτης»

Η βασιλεία του Κωνσταντίνου Ζ’ του Πορφυρογέννητου (945-959)

Τον Λέοντα ΣΤ’ διεδέξατο ο εκ της τετάρτης γυναικός υιός αυτού Κωνσταντίνος Ζ’, Πορφυρογέννητος και ούτος επικληθείς και υπό το όνομα τούτο κυρίως γνωστός γενόμενος εν τη ιστορία.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Παροιμίες» (λεπτομέρεια) Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος (φλαμανδικά: Pieter Bruegel, περ. 1525-1530 - Βρυξέλλες, 1569)

Ιπποτισμός. Ο βίος των πόλεων στην Ευρώπη του Μεσαίωνα

Ιπποτισμός. Ο βίος των πόλεων στην Ευρώπη του Μεσαίωνα Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Μετά του φεουδαλισμού συνδέεται εν μέρει και ο ιπποτισμός. Ο ιπποτισμός ήτο κυρίως στρατιωτική υπηρεσία, ιππότης δε (chevalier γαλλιστί, γερμανιστί Ritter) ελέγετο ο στρατιώτης ο έφιππος. Καθ’ όν δε […]

Διαβάστε περισσότερα ›
«Παροιμίες» (λεπτομέρεια) Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος (φλαμανδικά: Pieter Bruegel, περ. 1525-1530 - Βρυξέλλες, 1569)

Ο Μεσαίωνας στη δυτική Ευρώπη. Φεουδαλισμός

Φεουδαλισμός καλείται το σύστημα το κοινωνικόν και πολιτειακόν της κληρονομικής αριστοκρατίας της συνδεομένης μετά κληρονομικής εξουσίας, επί ωρισμένης χώρας εκάστου μεγάλου ευπατρίδου. Ούτω διά του φεουδαλικού πολιτεύματος το κράτος συγκροτείται από πολλών ιδιαιτέρων κρατών φεούδων ή τιμαρίων καλουμένων, ών οι άρχοντες εισί και λέγονται ηγεμόνες υποτελείς (vassal, vassaux) προς το όλον κράτος και τον ηγεμόνα αυτού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης: Οι Σλάβοι στην Ευρώπη κατά το 650. Map: The Slavs in Europe in the 650s

Σαρακηνοί πειρατές. Ούγγροι και Σλάβοι

Οι Σαρακηνοί πειραταί, οι ενεργούντες όλως ανεξαρτήτως του Αραβικού κράτους του Χαλιφικού, μικρόν κατά μικρόν κατέλαβον, κατά τον 9 αιώνα, άπασαν την Σικελίαν, ως θέλομεν ιδεί εν τη Βυζαντιακή ιστορία, ελεηλάτησαν δε 150 πόλεις της νοτίου Ιταλίας (Καλαβρίας και Καμπανίας) και εξέτειναν τας πειρατείας μέχρι των προθύρων της Ρώμης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έμβλημα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1200-1350)

Οι διάδοχοι του Καρόλου. Αρχή του συστήματος της ευρωπαϊκής συμπολιτείας των κρατών. Το Γερμανικό κράτος και η νέα αυτοκρατορία

Ώστε εκ της διαλύσεως του κράτους, του Καρόλου δύο μεν προέκυψαν κράτη μεγάλα, το Γερμανικόν και το Γαλλικόν, πολλά δε μικρά, εν οίς το αξιολογώτερον ην το της Ιταλίας. Το αυτοκρατορικόν αξίωμα ελάμβανεν ο εξ οιουδήποτε των κρατών τούτων κατορθών να λάβη αυτό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Άγιος Βονιφάτιος (Saint Boniface, 675 – 5 Ιουνίου 754) ήταν Αγγλοσάξονας ιεραπόστολος, ηγετική προσωπικότητα της αγγλοσαξονικής αποστολής στα γερμανικά τμήματα της Φραγκικής αυτοκρατορίας κατά τον 8ο αιώνα. Εγκαθίδρυσε τις πρώτες οργανωμένες χριστιανικές κοινότητες σε πολλά μέρη της Γερμανίας. Είναι ο άγιος προστάτης της Γερμανίας και αποκαλείται "Απόστολος των Γερμανών".

Η Εκκλησία στη Δύση και ο Παπισμός

Αλλά πλην των Αγγλοσαξόνων και Ιρλανδοί κληρικοί ως ιεραπόστολοι της Ρώμης διέδιδον την Χριστιανικήν θρησκείαν μεταξύ των Γερμανών. Οι Ιρλανδοί είχον παραλάβει τον Χριστιανισμόν πολλώ πρότερον των Αγγλοσαξόνων και δη κατ’ αξιοσημείωτον τρόπον παρά των χριστιανών Βρεττανών, των εξολοθρευθέντων είτα κατά μέγιστον μέρος υπό των εθνικών Άγγλων.

Διαβάστε περισσότερα ›
O Φράγκος βασιλιάς Καρλομάγνος ήταν αφοσιωμένος Καθολικός και διατηρούσε στενή σχέση με τον παπισμό σε όλη του τη ζωή. Το 772, όταν ο Πάπας Αδριανός Α΄ απειλήθηκε από εισβολείς, ο βασιλιάς έσπευσε στη Ρώμη για να του παράσχει βοήθεια. Εδώ φαίνεται ο πάπας να ζητά βοήθεια από τον Καρλομάγνο σε μια συνάντησή τους κοντά στη Ρώμη.

Κάρολος ο Μέγας ως βασιλεύς των Φράγκων και αυτοκράτωρ του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους

Αυτό δε το αυτοκρατορικόν αξίωμα του Ρωμαίου αυτοκράτορος, όπερ έλαβεν ο Κάρολος τω 800, ήτο η λαμπρά κορωνίς και το επιστέγασμα της μέχρι τότε υπερτριακονταετούς ενδόξου βασιλείας αυτού. Ο Κάρολος είχεν ιδρύσει κράτος μέγα, μη ελαττούμενον κατά την έκτασιν του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η μάχη του Πουατιέ (732) ή μάχη της Τουρ (όπως είναι επίσης γνωστή)[6] ήταν μια μάχη μεταξύ των ενωμένων δυνάμεων των Φράγκων και των Βουργουνδών υπό την ηγεσία του Κάρολου Μαρτέλου ενάντια στους Άραβες υπό τον Αμπντούλ Ραχμάν Ιμπίν Αλ Γκαφίκι που ήδη είχαν προωθηθεί και καταλάβει την Ισπανία.

Ο Κάρολος Μάρτελλος και η μάχη του Πουατιέ. Πιπίνος ο Βραχύς

Αλλά τον κίνδυνον τούτον απέτρεψεν από του Χριστιανισμού ο Κάρολος Μάρτελλος μετά των Φράγκων αυτού, νικήσας τους Άραβας εν επταημέρω μάχη (18-25 Οκτωβρίου του 732) μεταξύ Τορώνης και Πικταυίας (Tours και Poitiers) και αναγκάσας αυτούς να υποχωρήσωσι πέραν των Πυρηναίων, επικληθείς διά τούτο Μάρτελλος (martelus), ήτοι σφύρα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Χλωδοβίκος Α΄ (Clovis Ier, 466 - 27 Νοεμβρίου 511), γιος του Χιλδερίχου Α΄ και εγγονός του Μεροβαίου ήταν Φράγκος βασιλιάς από το 481 έως το 511 μ.Χ. Στις 25 Δεκεμβρίου του 496 βαπτίστηκε ο ίδιος καθολικός από τον επίσκοπο της Ρενς.

Το Φραγκικόν κράτος από του 6ου μέχρι του 8ου μ. Χ. αιώνος

Το Φραγκικόν κράτος μετά τον θάνατον του Χλωδοβίκου δεν διετήρησε την ενότητα αυτού, διαιρεθέν μεταξύ των υιών και εγγόνων του Χλωδοβίκου, και οτέ μεν ενούμενον υπό ένα αυτών, οτέ δ’ αύθις διαιρούμενον. Προς τούτοις αι μεταξύ των διαφόρων τούτων ηγεμόνων έριδες και πόλεμοι ανέκοψαν εν μέρει την εξωτερικήν ενέργειαν του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Εικονομάχοι καλύπτουν την εικόνα του Χριστού με ασβέστη. Ψαλτήρι Χλουντόφ (περί το 830). Μόσχα, Ιστορικό Μουσείο

Ο Κωνσταντίνος Ε’ (741-775). Λέων Δ’ ο επικαλούμενος Χάζαρος (775-780 μ. Χ.)

Εντεύθεν το όνομα του Κωνσταντίνου Ε’ κατέστη και βραδύτερον λίαν μισητόν εις τους μοναχούς και το αμαθές πλήθος, και πολλά κατά του βασιλέως ελέχθησαν δύσφημα και υβριστικά επώνυμα εις αυτόν εδόθησαν, εν οίς επεκράτησε το Κοπρώνυμος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Υγρό πυρ από το χειρόγραφο του Ιωάννη Σκυλίτζη στη Μαδρίτη

Λέων ο Ίσαυρος. Δεύτερη πολιορκία της Κωνσταντινουπόλεως. Το ζήτημα των αγίων εικόνων

Ο Λέων Γ’, ο σώσας την Κωνσταντινούπολιν και μετά ταύτης και διά ταύτης άπαν το κράτος το Ελληνικόν, εγένετο αληθώς σωτήρ της χριστιανικής Ευρώπης και του χριστιανικού κόσμου. Τούτο κάλλιστα εννοών ο πάπας Γρηγόριος Β’ διεφήμισε το όνομα του μεγάλου ηρωικού βασιλέως ανά πάσαν την Ευρώπην, πέμψας εις τους χριστιανούς ηγεμόνας των Ευρωπαϊκών χωρών εικόνας του Λέοντος Γ’.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Υγρό πυρ από το χειρόγραφο του Ιωάννη Σκυλίτζη στη Μαδρίτη

Οι διάδοχοι του Ηρακλείου Κωνσταντίνος και Κώνστας. Φιλιππικός. Αναστάσιος Β’ και Θεοδόσιος Γ’.

Αλλ’ η σωτηρία του Ελληνικού κράτους από της φοβεράς επιδρομής έσωσε και όλην την Ευρώπην, ήτις τότε οικουμένη υπό βαρβάρων εν μέρει προσελθόντων, εν μέρει δε μη προσελθόντων έτι εις τον Χριστιανισμόν, ταχέως ηδύνατο, υποτασσομένη υπό των Αράβων, να εξισλαμισθή, καταστρεφομένου ούτως εν σπέρματι του Ευρωπαϊκού χριστιανικού πολιτισμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο φάρος της αρχαίας Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο. Απεικόνιση του 17ου αιώνα

Η κατάληψη της Αιγύπτου από τους Μωαμεθανούς (641 μ.Χ.). Εμφύλιος πόλεμος. Σουνίτες και Σιίτες

Η κατάληψη της Αιγύπτου από τους Μωαμεθανούς (641 μ.Χ.). Εμφύλιος πόλεμος. Σουνίτες και Σιίτες Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ευθύς δ’ ως συνεπληρώθη η κατάκτησις της Συρίας, περιήλθεν υπό το κράτος του Ισλάμ και άλλη ιστορικωτάτη χώρα και επί αιώνα και αυτή […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φλάβιος Αέτιος (390 - 21 Σεπτεμβρίου 454) ήταν Ρωμαίος ηγέτης (dux) και πατρίκιος, και στρατηγός της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Νίκησε τους Ούννους του Αττίλα στη περίφημη "μάχη των εθνών", το το 451 μ.Χ.

Παύλος Καρολίδης: Ο Αττίλας και οι Ούννοι. Το τέλος του Ουννικού κράτους.

Ενταύθα δε εν τοις Καταλαυνικοίς λεγομένοις πεδίοις (εν τοις πέριξ της νυν Γαλλικής πόλεως Chalons-sur-Marne) συνεκροτήθη (κατά το θέρος του 451 μ. Χ.) η πρώτη μεγίστη εν τη Δυτική Ευρώπη μάχη των λαών διαρκέσασα μέχρι βαθείας νυκτός, καθ’ ήν λέγεται ότι έπεσον αμφοτέρωθεν 300 χιλιάδες μαχητών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αλάριχος Α΄, επίσης γνωστός και ως Αλάριχος ο Μέγας (γερμανικά: Alarik, λατινικά: Alaricus, περ. 370 - 410), ήταν αρχηγός των Βησιγότθων (395-410). Alaricus A, also known as Alaricus the Great (German: Alarik, Latin: Alaricus, c. 370-410), was the leader of the Visigoths (395-410).

Παύλος Καρολίδης: Η Μεγάλη Μετανάστευσις των λαών εκτεινομένη εις την Δύσιν.

Ο Στελίχων, ίνα δυνηθή ν’ αποκρούση τον Αλάριχον από της Ιταλίας, είχε καλέσει εις την χώραν ταύτην πάντα τα εκτός αυτής πέραν των Άλπεων εν Γαλατία, Ιβηρία και Βρεττανία Ρωμαϊκά στρατεύματα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κέλτικος σταυρός σε παλιό νεκροταφείο των Βογομίλων στη Νέα Χαλκηδόνα. Celtic cross in an old cemetery of Bogomillas in Nea Chalkidona

Georg Ostrogorsky: Το Βυζάντιο και ο Συμεών Βουλγαρίας. Η αίρεση των Βογομίλων

Μετά το θάνατο του Συμεών άλλαξε τελείως η κατάσταση. Οι φιλόδοξες απαιτήσεις και το ακάματο αγωνιστικό πνεύμα του Συμεών ήταν κάτι το εντελώς ξένο στο γιο και διάδοχό του Πέτρο. Η συνέχιση του αγώνα δεν είχε πια κανένα νόημα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός (361-363 μ. Χ.). Emperor Julian (361-363 BC).

Παύλος Καρολίδης: Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός (361-363 μ. Χ.).

Ήγεν ήδη ο Ιουλιανός το τριακοστόν έτος της ηλικίας, ότε διά της συνδρομής των περιστάσεων κατέστη, καθά είδομεν, μόνος κύριος του Ρωμαϊκού Κράτους εδρεύων εν Κωνσταντινουπόλει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Διαίρεση της αυτοκρατορίας μετά το θάνατο του Μ. Κωνσταντίνου. Πορτοκαλί: Κωνσταντίνος Β΄, Πράσινο: Κώνστας, Μπεζ: Δαλμάτιος, Γαλάζιο: Κωνστάντιος Β΄

Παύλος Καρολίδης: Οι διάδοχοι του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Ο Κωνστάντιος Α’ (337-363 μ. Χ.)

Μετά τον θάνατον του Κωνσταντίνου του Μεγάλου οι υιοί αυτού Κωνστάντιος, Κώνστας και Κωνσταντίνος, κατά την εν μέρει εκτελεσθείσαν του πατρός προ του θανάτου διάταξιν, διενεμήθησαν του όλου Ρωμαϊκού Κράτους την αρχήν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός παραδίδει τον κώδικά του στον Τριβωνιανό. Τοιχογραφία του Ραφαήλ στο Βατικανό. Emperor Justinian delivers his code to Tibonian. Mural of Raphael in the Vatican.

Georg Ostrogorsky: Το νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού και η σημασία του

Με τη νομική κατοχύρωση της μοναρχικής εξουσίας, το Corpus iuris civilis επέδρασε αποφασιστικά στη διαμόρφωση της πολιτικής θεωρίας όχι μόνο στο Βυζάντιο αλλά και στη Δύση. Σε όλες τις εποχές της βυζαντινής ιστορίας θεμέλιο της νομικής ζωής ήταν το ρωμαϊκό δίκαιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Προ της κτίσεως δ’ έτι της Κωνσταντινουπόλεως ο Κωνσταντίνος απέδειξε και κατ' άλλον τρόπον το προς την Χριστιανικήν Εκκλησίαν μέγα διαφέρον και την προς τους Χριστιανούς Έλληνας στοργήν και αγάπην αυτού.

Παύλος Καρολίδης: Ο Κωνσταντίνος ο Μέγας ως μόνος άρχων του Ρωμαϊκού Κράτους (323-337 μ.Χ.).

Μεθ’ όλα ταύτα το Κράτος του Κωνσταντίνου εν τω όλω αυτού περιλαμβάνον και το δυτικόν τμήμα του Ρωμαϊκού κράτους δεν δύναται να θεωρηθή Ελληνικόν, αλλά θεμέλιον στερεόν Ελληνικού Κράτους εν τω μέλλοντι, ευθύς ως ήθελε χωρισθή πολιτικώς, ως εγένετο μετ’ ού πολύ, η Ανατολή από της Δύσεως.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μέγας Κωνσταντίνος μάχεται στη γέφυρα της Μουλβίας. The Battle of Milvian Bridge was part of the Wars of Constantine.

Παύλος Καρολίδης: Ο κατά Μαξεντίου πόλεμος του Κωνσταντίνου. Όλεθρος του Μαξιμίνου. Διαίρεσις του κράτους μεταξύ Κωνσταντίνου και Λικινίου.

Η νίκη του Κωνσταντίνου προήλθε προ πάντων εκ του ενθουσιασμού, μεθ’ ού εμάχοντο οι εν τω στρατώ αυτού πολυπληθείς Χριστιανοί, οίτινες νυν πρώτον κατά την στρατείαν ταύτην έβλεπον προπορευομένην του στρατού την σημαίαν (το λάβαρον) την φέρουσαν την εικόνα του σταυρού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Διδασκαλία μαθητών από ελληνομαθείς και λατινομαθείς καθηγητές στην Κωνσταντινούπολη

Κωνσταντίνος ο Μέγας μέχρι του προς τον Μαξέντιον πολέμου (274-312 μ. Χ.).

Εν τη πολυαρχία των τότε το Ρωμαϊκόν κράτος κυβερνώντων αυτοκρατόρων ο μόνος όστις εξ αρχής έδειξεν αρετάς αληθούς ηγεμόνος ήτο ο Κωνσταντίνος. Μόνος αυτός εφρόντιζε περί της ευνομίας, της εσωτερικής τάξεως και πατρικής διοικήσεως του κράτους αυτού, ενώ των άλλων μόνη φροντίς και μέλημα ήτο στρατός, πόλεμος και στρατιωτική αυθαιρεσία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τοιχογραφία με σκηνή ξυλοδαρμού. Εικονίζονται Ρωμαίοι και Λατίνοι. Συλλογή της οικογένειας Τορλόνια., Ρώμη.

Παύλος Καρολίδης: Το ρωμαϊκό κράτος στις αρχές του 4ου μ.Χ. αιώνα

Η μεγάλη έκτασις, ήν είχε το Ρωμαϊκόν κράτος κατά τους χρόνους καθ’ ούς από του Οκταβιανού Αυγούστου η κατ’ όνομα Ρωμαϊκή δημοκρατία εγίνετο πράγματι μοναρχία στρατιωτική, κυβερνωμένη υπό ενός άρχοντος αυτοκράτορος (imperator) καλουμένου, καθίστα λίαν δυσχερή την διοίκησιν του κράτους από Ρώμης ως κέντρου, ιδίως μάλιστα την διοίκησιν την στρατιωτικήν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης: Το κράτος του Μεγάλου Κωνσταντίνου

Παύλος Καρολίδης: Πώς εκ του Ρωμαϊκού κράτους παρήχθη το Βυζαντιακόν ή Βυζαντινόν καλούμενον Ελληνικόν κράτος.

Το δικαίωμα Ρωμαίου πολίτου εδίδετο νυν ευκολώτερον εις τους υπηκόους του κράτους και μάλιστα εις τους Έλληνας, οίτινες απέλαυσαν της εξαιρετικής ευνοίας μεγάλων τινών αυτοκρατόρων του Β’ μ. Χ. αιώνος, Αδριανού, Αντωνίου του Ευσεβούς και Μάρκου Αυρηλίου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Εργοτάξιο της βυζαντινής εποχής. Μικρογραφία χειρογράφου.
Χρονικό Ιωάννη Σκυλίτζη (κώδ. Vitr. 26 – 2, φ. 141ˇα) 13ος αι. Ισπανία, Μαδρίτη, Biblioteca Naciona

Georg Ostrogorsky: Οι βυζαντινοί δήμοι και η στάση του Νίκα

Ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και τις πολιτικές οργανώσεις του λαού ξέσπασε ένας άγριος αγώνας, που κορυφώθηκε τον Ιανουάριο του 532 στην Κωνσταντινούπολη με τη φοβερή στάση του Νίκα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιησούς και ο Σαμαρείτης, βυζαντινή τοιχογραφία, μέσα 4ου αιώνα μ.Χ.

Georg Ostrogorsky: Η Χριστιανική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (II)

Από την προσήλωση στις αρχαίες παραδόσεις η βυζαντινή αυτοκρατορία αντλούσε ιδιαίτερη δύναμη. Ριζωμένο στην ελληνική παράδοση στάθηκε το Βυζάντιο για μια χιλιετηρίδα το σπουδαιότερο κέντρο πολιτισμού και παιδείας στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Shalen and Maenad, crater of Derveni (detail), about 330 BC. Archaeological Museum of Thessaloniki

Georg Ostrogorsky: Η Χριστιανική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Ι)

Το ρωμαϊκό σύστημα των δημόσιων λειτουργών (magistratus) παραχώρησε τη θέση του στη βυζαντινή γραφειοκρατία. Ο αυτοκράτορας δεν είναι πια ο ανώτατος δημόσιος λειτουργός, αλλά ο απόλυτος δεσπότης, που η εξουσία του δε στηρίζεται τόσο σε γήινους παράγοντες όσο στο θέλημα του θεού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η «Μεγάλη Εταιρία των Καταλανών», ἤτοι όταν οι Καταλανοί ρήμαζαν τις ελληνικές χώρες

Η «Μεγάλη Εταιρία των Καταλανών», ἤτοι όταν οι Καταλανοί ρήμαζαν τις ελληνικές χώρες

Αυτή ήταν η περίεργη κατάληξη της ιδιόμορφης Εταιρίας. Μια χούφτα από εμπειροπόλεμους τυχοδιώκτες από την απώτερη Δύση επέβαλε δυναμικά την πορεία της από την Κωνσταντινούπολη και τη Φιλαδέλφεια ως την Αθήνα και πέτυχε να ιδρύσει μια δική της ηγεμονία στην αρχαία και ένδοξη αυτή πόλη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αττίλας (2 Σεπτεμβρίου 406 - 30 Απριλίου 453) ήταν βασιλιάς των Ούννων από το 434 έως το θάνατό του το 453. Ήταν ηγέτης της αυτοκρατορίας των Ούννων, μίας φυλετικής συνομοσπονδίας αποτελούμενης, μεταξύ άλλων, από Ούννους, Οστρογότθους και Αλανούς, στο έδαφος της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

Ο Έλληνας στρατιώτης που υπηρέτησε τον Αττίλα τον Ούννο και πολέμησε τους Ρωμαίους και τους Βυζαντινούς

Μια πενταετία μετά από αυτή τη περίεργη συνάντηση, το κράτος του Αττίλα διαλύθηκε και είκοσι δύο χρόνια έπειτα καταλύθηκε και το δυτικό ρωμαϊκό κράτος από τους Γερμανούς μισθοφόρους της Ιταλίας. Η ρωμαϊκή ιδέα επέζησε στην ανατολή και σιγά – σιγά έμπαιναν οι βάσεις για τη βυζαντινοποίηση του ρωμαϊκού κράτους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Θεσσαλονίκη από τη θάλασσα. Από έκδοση του τέλους του 19ου αι

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη

Είναι σίγουρο ότι από τον 10ο αιώνα και πέρα η πόλη γίνεται η άρχουσα των δυτικών Θεμάτων, των δυτικών δηλαδή επαρχιών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Θεόφιλου,«Κωνσταντίνος ο Αυτοκράτωρ των Ελληνορωμαίων εξέρχεται Ατρομος εις την μάχην το 1453 Μαΐου 29» (1928, τοιχογραφία αποτοιχισμένη από το σπίτι-καφενείο Γ. Αντίκα στη Σκόπελο Γέρας Μυτιλήνης, 141×179 εκ.

Γεννάδιος Σχολάριος – Ο πρώτος ορθόδοξος πατριάρχης μετά την Άλωση της Πόλης

Λοιπόν, αδελφοί, παυσάμενοι θρηνούντες υπακούσατε, μετά θρησκευτικής μεγαλοψυχίας, εις τούτο το θέσπισμα του Υψίστου.

Διαβάστε περισσότερα ›
O Σουλτάνος Βαγιαζήτ αιχμάλωτος του Ταμερλάνου. Πίνακας του Stanisław Chlebowski, λάδι σε μουσαμά, 1878.

Οι κατακτήσεις των Οθωμανών Τούρκων ως την άλωση της Κωνσταντινούπολης

Το 1451, τη χρονιά που παραλαμβάνει την εξουσία στα χέρια του ο Μωάμεθ Β΄, η οθωμανική αυτοκρατορία είναι η μεγαλύτερη δύναμη της ανατολικής Μεσογείου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ερανιστής στο Πρώτο Πρόγραμμα (συνέντευξη-συζήτηση)

Ο Ερανιστής στο Πρώτο Πρόγραμμα (συνέντευξη-συζήτηση)

Στις 22 Μαΐου 2017, ο Δημήτρης Τζήκας, διαχειριστής του Ερανιστή, ήταν καλεσμένος στην εκπομπή Athens Calling του Πρώτου Προγράμματος, με παρουσιαστή τον Περικλή Βασιλόπουλο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ´ προσκυνώντας τον Ιησού Χριστό. Μωσαϊκό πάνω από την πύλη του αυτοκράτορα στην Αγία Σοφία.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Περιοχές της Ρωμανίας – Κωνσταντινούπολη και Μικρά Ασία

Έτσι λαξεύτηκε η εικόνα της παντοτινής Μικρασίας, της πραγματικής καρδιάς του Βυζαντίου, που πάντα πάλλει στους κόλπους των γόνων του ακραίου ελληνισμού. Αυτού του ελληνισμού που οι προγονοί του, πάλαι ποτέ και επί αιώνες, αποτελούσαν όχι το άκρο αλλά το κέντρο, την καρδιά της παγκόσμιας αυτοκρατορίας του γένους, δηλαδή του Βυζαντίου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωνσταντίνος Ν. Σάθας: Τουρκοκρατούμενη Ελλάς (PDF)

Κωνσταντίνος Ν. Σάθας: Τουρκοκρατούμενη Ελλάς (PDF)

Ο Κωνσταντίνος Σάθας (Αθήνα, 1842 – Παρίσι, 12 Μαΐου 1914) ήταν από τους επιφανέστερους Έλληνες ιστορικούς της νεότερης Ελλάδας καθώς και από τους πρωτοπόρους των νεοελληνικών ερευνών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Λατινική Αυτοκρατορία (κόκκινο), η Αυτοκρατορία της Νίκαιας (μπλε), η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (μωβ) ,και το Δεσποτάτο της Ηπείρου (πράσινο). Τα όρια είναι ασαφή.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Η αυτοκρατορία της Νίκαιας και η Μεγάλη Ιδέα «Του χρόνου στην Κωνσταντινούπολη»

Από εδώ και στο εξής η Πόλη θα είναι η μόνη έγνοια και φροντίδα του βυζαντινού κόσμου. Αυτή η κωνσταντινοπολίτικη αναφορά, η μυστική σχεδόν πόλωση για την Πόλη, βρίσκεται ακριβώς στο επίκεντρο της νεοελληνικής Μεγάλης Ιδέας, με όλα τα επακόλουθα και τις επιπτώσεις [π.χ. τον θρύλο του Μαρμαρωμένου βασιλιά].

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Βασίλειος Διγενής Ακρίτας είναι ο γνωστότερος από τους ήρωες των ακριτικών τραγουδιών και πρωταγωνιστής ενός έμμετρου αφηγηματικού έργου του 11ου-12ου αι., το οποίο είναι γνωστό ως Διγενής Ακρίτης ή Έπος του Διγενή Ακρίτη.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Σταθμοί της Ιστορίας του Βυζαντίου

 Σταθμοί της Ιστορίας του Βυζαντίου Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (γενν. 29 Αυγούστου 1926) είναι Ελληνίδα βυζαντινολόγος ιστορικός. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967 και η πρώτη γυναίκα πρύτανις του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην 700 […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Όντιν θεωρείται ο ανώτατος θεός στη Σκανδιναβική και Τευτονική Θρησκεία και μυθολογία. An illustration of the god Odin on his eight-legged horse Sleipnir, from an Icelandic 18th century manuscript.

Νίκος Τσιφόρος: Ιστορία της Αγγλίας – Οι Σάξονες

Τούτοι δω οι πολεμιστές ήτανε θηρία και δε λογαριάζανε τίποτα. Πολεμούσανε άγρια, δε φοβόντουσαν και δε ζυγίζανε καθόλου καλά το στρατό των Ρωμαίων, που δεν ήτανε ρωμαϊκός, αλλά κατά μεγαλύτερο μέρος από ντόπιους Κέλτες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Βυζαντινοί γεωργοί εισπράττουν τα ημερομίσθιά τους για την καλλιέργεια αμπελώνα.

Ο πραγματικός Βασίλειος Β΄ ο Βουλγαροκτόνος

Το 960 και σε ηλικία μόλις δυο ετών στέφεται συναυτοκράτορας, μαζί με τον αδελφό του Κωνσταντίνο Η΄, από τον πατέρα του. Αλλά το 963 ο Ρωμανός Β΄ πεθαίνει και η εξουσία βρίσκεται στα χέρια της αυτοκράτειρας, που ανέλαβε την αντιβασιλεία στη θέση των ανήλικων γιων της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μέγας Κωνσταντίνος με τον σταυρό στο χέρι. Τοιχογραφία, La Chapelle Bacci à Arezzo

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Ίδρυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας

Να συνοψίσουμε λοιπόν όλα τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά που δημιούργησαν το Βυζάντιο, δίνοντας τον ουσιαστικό ορισμό της Βυζαντινής αυτοκρατορίας: Βυζάντιο είναι η εκχριστιανισμένη και εξελληνισμένη Ρωμαϊκή ανατολική αυτοκρατορία με την Κωνσταντινούπολη για πρωτεύουσα.

Διαβάστε περισσότερα ›