Ετικέτα: Αρχαία Ελλάδα

Ομιλία | Θ. Μπαντές | «Ο Αριστοτέλης και η γέννεση της πολιτικής επιστήμης»

Ομιλία | Θ. Μπαντές | «Ο Αριστοτέλης και η γέννηση της πολιτικής επιστήμης»

Εισήγηση του φιλόλογου και συγγραφέα Θανάση Μπαντέ με θέμα: «Ο Αριστοτέλης και η γέννηση της πολιτικής επιστήμης», κατά την παρουσίαση του ομώνυμου βιβλίου του στο Εργαστήρι Πολιτικής και Πολιτισμού του Άρδην στην Θεσσαλονίκη, το Σάββατο 23 Νοεμβρίου 2019.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Γουναρόπουλος (1889-1977).

Ο Αριστοτέλης και η δικαιοσύνη ως μεσότητα

Ο Αριστοτέλης προσεγγίζοντας το ζήτημα της δικαιοσύνης, πριν από όλα ξεκαθαρίζει τι είναι δίκαιο: «Ξεκινούμε καταρχήν από το τι είναι δίκαιο· το δίκαιο είναι δύο ειδών· πρώτο είναι το “κατά νόμον δίκαιο”. Δίκαια, λένε οι άνθρωποι, είναι όσα επιτάσσει ο νόμος. Και ο νόμος επιτάσσει να πράττουμε τα ανδρεία, τα σώφρονα και με ένα λόγο όσα αντιστοιχούν στις αρετές»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η μεγαλοπρέπεια, η νέμεσις, η αξιοπρέπεια, η αιδώς, η χαριτολογία και η ειλικρίνεια ως ζητήματα της κοινωνίας

Ο Αριστοτέλης, η μεγαλοπρέπεια, η νέμεσις, η αξιοπρέπεια, η αιδώς, η χαριτολογία και η ειλικρίνεια ως ζητήματα της κοινωνίας

Η κοινωνική διάσταση της αρετής είναι αδύνατο να τεθεί ως κάτι αποκομμένο από τη συνολικότερη ευρυθμία της πόλης. Με άλλα λόγια, ο ενάρετος άνθρωπος είναι εκείνος που μέσω της μεσότητας θα συμβάλει θετικά στην κοινωνική ομαλότητα προασπίζοντας όλες τις αξίες που την ενισχύουν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η σωφροσύνη, η πραότητα, η ανεξαρτησία και η μεγαλοψυχία ως πράξεις πολιτικές

«Όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με το χρήμα υπάρχουν πολλά είδη εξάρτησης· για παράδειγμα, κάποιους τους αποκαλούμε “σπαγκοραμμένους”, άλλους “εξηνταβελόνηδες” ή αισχροκερδείς ή “φραγκοφονιάδες”. Όλοι τους εντάσσονται στην κατηγορία των εξαρτημένων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεφαλή της Αφροδίτης 1ος π.Χ. - 2ος μ.Χ. Musèe de l'Arles Antique in Arles, France.

Ο Αριστοτέλης και η ανδρεία ως πολιτική πράξη

Η φρόνηση που θα επιδείξει το σθένος της ψυχής απέναντι σε οτιδήποτε μπορεί να απειλήσει την πόλη είναι η πολιτική πράξη του ενάρετου ανθρώπου που αντιλαμβάνεται ότι η προσωπική του ευτυχία είναι συνυφασμένη με εκείνη των συμπολιτών του. Τελικά, η ανδρεία δεν μπορεί παρά να τεθεί στην υπηρεσία της συνύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινο άγαλμα κοιμώμενης Mαινάδας από την Αθήνα. Εποχής Αδριανού (117-138 μ.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Ο Αριστοτέλης και η αρετή ως πολιτική πράξη

«… η διάνοια έχει με την αίσθηση την ακόλουθη διαφορά: Με την όραση δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, παρά μόνο να δούμε· και με την ακοή τίποτε άλλο, παρά να ακούσουμε· Παράλληλα, τόσο για την όραση όσο και για την ακοή ισχύει το εξής: δε σκεφτόμαστε ούτε αποφασίζουμε για το τι πρέπει να κάνουμε με την ακοή, να ακούσουμε ή να δούμε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και η πολιτική διάσταση της βούλησης

Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και η πολιτική διάσταση της βούλησης

Η κοινή παραδοχή ότι ο ενάρετος άνθρωπος πρέπει να αποτελεί κοινωνικό πρότυπο καταδεικνύει εκ νέου ότι η πραγμάτωση της αρετής αποτελεί πολιτική πράξη. Γι’ αυτό και ο Αριστοτέλης θέτει την πολιτική φιλοσοφία ως φυσική συνέχεια της ηθικής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Με άλλα λόγια, αν κάποιος βρίσκει χαρά στις τιποτένιες πράξεις, είναι τιποτένιος, ενώ, αν χαίρεται με πράξεις που αξίζουν, είναι άξιος. Αυτό είναι και το ασφαλέστερο κριτήριο για να οδηγηθεί κανείς στην αυτογνωσία: η παρατήρηση και η αξιολόγηση των καθημερινών πράξεων που προκαλούν ευχαρίστηση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τα ελληνικά μνημεία: Ανάδειξη ή απαξίωση;

Τα ελληνικά μνημεία: Ανάδειξη ή απαξίωση;

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι τα μνημεία αποτελούν τα ισχυρότερα στοιχεία τεκμηρίωσης της πολιτισμικής ταυτότητας ενός τόπου κι ακολουθούν εκείνα του γραπτού λόγου και της προφορικής παράδοσης (τραγούδια, μύθοι κ.λπ.) και γενικότερα του λαϊκού πολιτισμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Franc Kavcic – Ο Σωκράτης με μαθητή του, και ίσως τη Διοτίμα (πριν το 1820)

Ο Αριστοτέλης, η σωκρατική ρήση «ουδείς εκών κακός» και οι φυσικές δυνατότητες του ανθρώπου

Για το Σωκράτη η πρόθεση του ανθρώπου να υπηρετήσει το καλό τίθεται με τρόπο αδιαπραγμάτευτο, καθώς αυτός που δεν το πράττει αποτελεί θύμα της άγνοιας ή της πλάνης, που τον καθηλώνει στο κακό άθελά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

«Πάθη, λοιπόν, είναι η οργή, ο φόβος, το μίσος, ο πόθος, ο ζήλος, η συμπόνια και τα παρόμοιά τους, αυτά που συνήθως συνοδεύονται από δυσαρέσκεια και ευχαρίστηση»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία πόλη Αφροδισιάδα

Ο Αριστοτέλης, το θρεπτικό μέρος της ψυχής, η υπερβολή και η έλλειψη

Ο Αριστοτέλης, αφού κατέδειξε ότι η ευτυχία είναι ενέργεια της ψυχής προς την κατεύθυνση της αρετής, προκειμένου να συνεχίσει τη διερεύνηση του τελικού ορισμού της ευτυχίας επανέρχεται στο ζήτημα της διαίρεσης της ψυχής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο πλούτος, η εξουσία, η χαρά των σωματικών ηδονών κρίνονται ιδιαιτέρως επίφοβα μέσα στο χρόνο. Ο άνθρωπος που στηρίζει την ευτυχία του σε αυτά είναι εύκολο να τη χάσει, γεγονός που αποδεικνύει τον επιφανειακό τρόπο που την προσέγγισε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θουκυδίδης. Bust of Thucydides. 3rd c. BCE: Louvre Museum. Paris, France. ArtStor: Erich Lessing Culture and Fine Arts Archive

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Γ’)

Τρεις σχεδόν δεκαετίες ενόπλων συγκρούσεων είχαν αφήσει την Αθήνα ηττημένη, οικονομικά κατεστραμμένη και χωρίς ηθικό, ανατρέποντας την ισορροπία με την Περσική Αυτοκρατορία. Η ηγεμονία της είχε χαθεί και, μαζί με την πολιτική, έχασε και την πολιτιστική ηγεσία της Ελλάδας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης, οι αισθήσεις ως πηγή γνώσης και η διαίρεση των αγαθών

Τα αγαθά χωρίζονται σε: α) ψυχικά (όπως οι αρετές), β) σωματικά (όπως η υγεία και η ομορφιά), γ) εξωτερικά (όπως ο πλούτος, η εξουσία, η τιμή και όλα τα παρόμοια). Ανώτερα όλων τούτων είναι τα ψυχικά αγαθά· αυτά διακρίνονται σε τρία: διανοητική ικανότητα, αρετή και ηδονή

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση του αγαθού σε σχέση με τις επιστήμες

Η έννοια του αγαθού τίθεται συνυφασμένα με την τελεολογία, αφού το τέλος (τελικός σκοπός) κάθε δραστηριότητας αποβλέπει σε αυτό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαθήματα Κλασικής Παιδείας – Η Διαχρονική Στάση της Δυτικής Διανόησης Έναντι του Ελληνισμού

Μαθήματα Κλασικής Παιδείας – Η Διαχρονική Στάση της Δυτικής Διανόησης Έναντι του Ελληνισμού

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 16ος Χρόνος, Μάθημα 27ο, Τετάρτη 08-05-2019, ώρα 7μμ. στο Μαξίμειο Πνευματικό Κέντρο Σερρών Θέμα: Η Διαχρονική Στάση της Δυτικής Διανόησης Έναντι του Ελληνισμού Εισηγητής: Φάκας Φιλοκτήμων, φιλόλογος θεολόγος   Η στάση της δυτικής διανόησης έναντι του […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν (15 Ιουλίου 1606 - 4 Οκτωβρίου 1669). Μάθημα ανατομίας του Δρ. Τουλπ, 1632. Χάγη, Mauritshuis.

Ο Αριστοτέλης για την επιείκεια

Οι δημοκρατίες που στο όνομα της επιείκειας ισοπεδώνουν τα πάντα δεν μπορούν να είναι υγιείς. Κι αυτό γιατί υπονομεύουν, αντί να αναδείξουν, τα καλύτερα στοιχεία τους. Υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορούμε να μιλάμε για την ορθή εκδοχή της επιείκειας, αλλά για το λαϊκισμό που καπηλεύεται το όνομά της. Κι αυτό δεν έχει καμία σχέση με την αριστοτελική οπτική.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η ανεπάρκεια της θεωρίας

Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η ανεπάρκεια της θεωρίας

Η αριστοτελική αντίληψη της υπευθυνότητας και του κύρους των πολιτών, που τους καθιστά ικανούς κριτές των δραματικών αγώνων χωρίς τη βοήθεια των ειδικών επαϊόντων (άποψη που εξόργιζε τον Πλάτωνα), όπως χαράζεται στα «Πολιτικά», φαίνεται να υπονομεύεται πλήρως παρουσιάζοντας ανθρώπους που δεν είναι ικανοί ούτε να αναθρέψουν τα παιδιά τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Το Φιλί». Γκούσταφ Κλιμτ. (λεπτομέρεια)

Η αριστοτελική εκδοχή της υπέρτατης ευτυχίας

«… ο άνθρωπος γεννιέται έχοντας ως εφόδιο τις δυνατότητές του για διανοητικές και ηθικές αρετές. Αυτά όμως μπορεί να τα χρησιμοποιήσει κατεξοχήν και για αντίθετους σκοπούς. Γι’ αυτό ο άνθρωπος χωρίς αρετή είναι το πιο ανόσιο και άγριο ζώο και σχετικά με τις σαρκικές και γαστριμαργικές απολαύσεις το χειρότερο απ’ όλα»

Διαβάστε περισσότερα ›