Κατηγορία: Uncategorized

ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
 
 	Καρνάγιο	 
 	Τέμπερα σε χαρτί	 
 	21x31 εκ.

Ηλίας Πετρόπουλος, η στερνή επιρροή της γενιάς του’30

Ο Ηλίας Πετρόπουλος είχε μία κοφτερή γραφή, που είναι δύσκολο να χωρέσει σε ιδεολογικά σχήματα. Κυρίως έλεγε αυτό που κάθε φορά πίστευε δίχως να αναλογίζεται τις συνέπειες των λόγων του για τον ίδιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Χλωδοβίκος Α΄ (Clovis Ier, 466 - 27 Νοεμβρίου 511), γιος του Χιλδερίχου Α΄ και εγγονός του Μεροβαίου ήταν Φράγκος βασιλιάς από το 481 έως το 511 μ.Χ. Στις 25 Δεκεμβρίου του 496 βαπτίστηκε ο ίδιος καθολικός από τον επίσκοπο της Ρενς.

Το Φραγκικόν κράτος από του 6ου μέχρι του 8ου μ. Χ. αιώνος

Το Φραγκικόν κράτος μετά τον θάνατον του Χλωδοβίκου δεν διετήρησε την ενότητα αυτού, διαιρεθέν μεταξύ των υιών και εγγόνων του Χλωδοβίκου, και οτέ μεν ενούμενον υπό ένα αυτών, οτέ δ’ αύθις διαιρούμενον. Προς τούτοις αι μεταξύ των διαφόρων τούτων ηγεμόνων έριδες και πόλεμοι ανέκοψαν εν μέρει την εξωτερικήν ενέργειαν του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η δεύτερη αραβική πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, όπως απεικονίζεται στο βουλγαρικό αντίτυπο του Χρονικού του Κωνσταντίνου Μανασσή (14ος αιώνας).

Οι Αραβικές κατακτήσεις. Οι «στρατιώτες του Ισλάμ»

Η αιτία της τοιαύτης ορμητικότητος και της ταχείας προόδου του Αραβικού κράτους έγκειται κυρίως εν τούτω, ότι το κράτος τούτο δεν ήτο απλώς πολιτικόν, αλλά και θρησκευτικόν, και δη θρησκευτικόν άμα δε και στρατιωτικόν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο φάρος της αρχαίας Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο. Απεικόνιση του 17ου αιώνα

Η κατάληψη της Αιγύπτου από τους Μωαμεθανούς (641 μ.Χ.). Εμφύλιος πόλεμος. Σουνίτες και Σιίτες

Η κατάληψη της Αιγύπτου από τους Μωαμεθανούς (641 μ.Χ.). Εμφύλιος πόλεμος. Σουνίτες και Σιίτες Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ευθύς δ’ ως συνεπληρώθη η κατάκτησις της Συρίας, περιήλθεν υπό το κράτος του Ισλάμ και άλλη ιστορικωτάτη χώρα και επί αιώνα και αυτή […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η αυτοκρατορία των Σασσανιδών και η αυτοκρατορία των Ινδών Γκούπτα (320-550)HWC 284

Αραβικές κατακτήσεις. Οι διάδοχοι του Μωάμεθ. Το κράτος των Χαλιφών

Αραβικές κατακτήσεις. Οι διάδοχοι του Μωάμεθ. Το κράτος των Χαλιφών Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ο Μωάμεθ διά της υπ’ αυτού κηρυχθείσης νέας θρησκείας, ήν επέβαλεν εις τους ομοφύλους Άραβας ου μόνον απλώς διά του λόγου αλλά και διά του ξίφους, ίδρυσεν […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Αλεξανδράκης, Προέλασις

Μάριος Πλωρίτης: Το αντιστασιακό πνεύμα των Ελλήνων

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, το αντιστασιακό πνεύμα που εξασφάλισε την επιβίωση του Ελληνισμού μέσα απ’ τις θύελλες των καιρών, σήμερα γίνεται τροχοπέδη στην ομαλή συμβίωση πολίτη και κράτους, και στην παραπέρα διαβίωσή τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Le Penseur (Ο σκεπτόμενος) , 1882, Παρίσι, Μουσείο Ροντέν

Ο Σκεπτικισμός. Πύρρων. Αρκεσίλαος. Καρνεάδης. Αινησίδημος

Σκεπτικισμός είναι γενικά η αμφιβολία για τη δυνατότητα και το κύρος της γνώσης, αλλά ως ιδιαίτερο φιλοσοφικό ρεύμα ξεκίνησε στους αλεξανδρινούς χρόνους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μάχη μεταξύ του στρατού του Ηρακλείου και των Περσών υπό Khosrau II. Τοιχογραφία του Piero della Francesca, 1452

Ο βασιλεύς Ηράκλειος (610-651 μ. Χ.)

Ο Παύλος Καρολίδης (1849 – 1930) ήταν Έλληνας ιστορικός, πολιτικός και καθηγητής πανεπιστημίου. Το κείμενο που δημοσιεύουμε στη συνέχεια είναι από το βιβλίο του «Εγχειρίδιον βυζαντινής ιστορίας. Μετά των κυριωτάτων κεφαλαίων της λοιπής μεσαιωνικής ιστορίας.», το οποίο κυκλοφόρησε το 1908 από τις εκδόσεις […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Πωλ Σεζάν, Οι χαρτοπαίχτες. 1892–1893. Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο

Οι Στωικοί φιλόσοφοι. Η αρχαία Στοά. Ζήνων. Χρύσιππος. Παναίτιος. Ποσειδώνιος

Σ’ αυτή την περίοδο ο άνθρωπος ζήτησε από τη φιλοσοφία κυρίως δυο πράγματα: να του παρασταθεί στον προβληματισμό του γύρω από την πράξη και τις ανάγκες της ζωής και να του αποκαταστήσει την ψυχική γαλήνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Βυζαντινός στρατιώτης-ιππέας οπλισμένος με δόρυ. Byzantine soldier-horseman armed with a spear

Ο αυτοκράτορας Τιβέριος Β’. Οι πρώτες επαφές των Βυζαντινών με τους Τούρκους

Ώστε η πρώτη συνάντησις μεταξύ των Ελλήνων και των Τούρκων, ών οι μωαμεθανοί απόγονοι 900 περίπου έτη μετά την συνάντησιν ταύτην έμελλον να καταλύσωσι το Ελληνικόν κράτος, υπήρξε φιλική και συμμαχική και διετέλεσε τοιαύτη επί ικανόν έτι χρόνον.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Χοσρόης Β΄ της Περσίας (570 - 28 Φεβρουαρίου 628) ήταν ο τελευταίος μεγάλος βασιλιάς της Περσίας από την δυναστεία των Σασσανιδών. Βασίλευσε μεταξύ 590 και 628 και ήταν γιος και διάδοχος του βασιλιά της Περσίας Ορμίσδα Δ' και εγγονός του βασιλιά της Περσίας Χοσρόη Α'.

Οι βαρβαρικές επιδρομές στο Βυζάντιο. Η θεωρία του I. Φαλλμεράυερ περί εκσλαβισμού της Ελλάδος

Αλλ’ οι ισχυρισμοί ούτοι του μισέλληνος Γερμανού μετά τον μέγαν πάταγον, όν ήγειραν εν τοις μισελληνικοίς κύκλοις της Ευρώπης, ανηρέθησαν επιστημονικώτατα και απεδείχθησαν πλημμελέσταται υπό των πλείστων σοφών της Ευρώπης, ιδίως υπό των μεγάλων Γερμανών ιστορικών I. Zinkeisen, Hopf, Gerbinus και Hertzberg.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ένα από τα σύμβολα του Ισλάμ: Η λέξη «Ο Θεός» (Αλλάχου) γραμμένη σε αραβική καλλιγραφική γραφή, στην Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη.

Οι Άραβες. Ο Μωάμεθ και η διδασκαλία του

Πας μουσλίμ ή μουσουλμάνος πρέπει κατά τον Μωάμεθ να εργάζηται διηνεκώς υπέρ του θριάμβου του Ισλάμ, ουχί μόνον διά του λόγου, αλλά και δι’ έργου, ήτοι διά του ξίφους. Τούτο απαιτεί αυτή η σωτηρία του ανθρωπίνου γένους και η προς αυτό ευσπλαγχνία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα σε πίνακα ζωγραφικής (1887). Theodora - Jean-Joseph Benjamin

Ιουστινιανός ο Μέγας (527-565 μ. Χ.)

Ο Ιουστινιανός Α’ ήτο ανήρ περίνους, μεγαλόνους και μεγαλεπήβολος, αρχικός και φιλόδοξος εν τη καλή σημασία του ονόματος· ήτο δε και πεπαιδευμένος ως νομικός, θεολόγος και αρχιτέκτων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Piet Mondrian

Αρχαία ελληνική κοσμολογία. Θαλής, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης

Από θερμοκρασιακές μεταπτώσεις πάνω στην επιφάνεια της Γης αιτιολόγησε ο Αναξίμανδρος και την εμφάνιση της ζωής και υπέθεσε πρώτος ότι ο άνθρωπος έχει προέλθει «έξ άλλοειδών ζώων».

Διαβάστε περισσότερα ›
Γερμανικές φυλές στα μέσα του 1ου αιώνα μ.Χ. Σε πράσινο χρώμα, η περιοχή των Βανδάλων.

Ιστορία του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους από της εις Ιταλίαν εισβολής του Αττίλα μέχρι του 476 μ. Χ.

Ούτως η Ρώμη ειρηνικώς παραδοθείσα εις τας χείρας του φανερώς και επισήμως εις διαρπαγήν ερχομένου Βανδήλου ηγεμόνος, υπέστη φοβεράν λεηλασίαν διαρκέσασαν επί δύο ολόκληρους εβδομάδας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Δ' Οικουμενική Συνόδος - Άγιον Όρος, Μεγίστη Λαύρα

Ιστορία του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους από του θανάτου του Θεοδοσίου Β’ μέχρι της βασιλείας του Αναστασίου Α’ (450-491 μ. Χ.).

Είπομεν ότι μετά τον θάνατον του Θεοδοσίου Β’ την αρχήν και την διοίκησιν του κράτους ανέλαβεν η Πουλχερία μετά του Μαρκιανού. Και η μεν Πουλχερία εβασίλευσεν έτι τέσσαρα έτη, τελευτήσασα τω 454 μ. Χ. ο δε Μαρκιανός επέζησε 3 έτη τη Πουλχερία, καθ’ ά εκυβέρνησε μόνος το κράτος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κέλτικος σταυρός σε παλιό νεκροταφείο των Βογομίλων στη Νέα Χαλκηδόνα. Celtic cross in an old cemetery of Bogomillas in Nea Chalkidona

Georg Ostrogorsky: Το Βυζάντιο και ο Συμεών Βουλγαρίας. Η αίρεση των Βογομίλων

Μετά το θάνατο του Συμεών άλλαξε τελείως η κατάσταση. Οι φιλόδοξες απαιτήσεις και το ακάματο αγωνιστικό πνεύμα του Συμεών ήταν κάτι το εντελώς ξένο στο γιο και διάδοχό του Πέτρο. Η συνέχιση του αγώνα δεν είχε πια κανένα νόημα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η επιδρομή των βαρβάρων στην Ευρώπη τον 5ο αι. μ.Χ. ήταν αποτέλεσμα της καταστροφής των Γότθων από τους Ούνους το 372-375 μ.Χ.

Παύλος Καρολίδης: Οι Ούννοι

Στίφη Αλανών και Γότθων φευγόντων προς δυσμάς έμπροσθεν του εμφανισθέντος βαρβάρου λαού διέδιδον τας τρομακτικωτάτας περί αυτού ειδήσεις, μαρτυρούσας οίαν εντύπωσιν εις την φαντασίαν αυτών ενεποίουν οι νέοι βάρβαροι επιδρομείς της Ευρώπης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οπλιτοδρόμος, ανάγλυφη τραπεζιόσχημη πλάκα που βρέθηκε στην Αθήνα. Γύρω στο 500 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Stretcher, embossed billboard found in Athens. Around 500 BC National Archaeological Museum

Το βαρύνον φορτίο της ηθικής αρετής στην αριστοτελική εκπαιδευτική πρόταση

Πρακτικός και ρεαλιστής, λογικός και αναλυτικός ο Αριστοτέλης πρόσφερε την καθαρή του σκέψη, προκειμένου να οδηγήσει το άτομο στην ευδαιμονία μέσα από τη μαθητεία του στην ηθική αρετή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γιώργος Καφετζίδης, πιο γνωστός με το χαϊδευτικό του «ΤΖΟΤΖΟΣ» (στο κέντρο)

Λαϊκές ιστορίες της Θεσσαλονίκης: Ο Τζότζος και η δόξα της άνω πόλης

Για δεκαετίες ήταν η κορυφή στη μυθολογία της Μικρής Θεσσαλονίκης («Κιουτσούκ Σελανίκ» έλεγαν οι Οθωμανοί την Άνω Πόλη), αυτός κρατούσε τα σκήπτρα. Η παρουσία του και το γλεντοκομείο του, ένα μοναδικό κίνητρο για να ανηφορίσει η παρέα προς τα Κάστρα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Άλωση της Θεσσαλονίκης το 904 από τους Σαρακηνούς πειρατές ήταν μία από τις χειρότερες καταστροφές που βρήκαν την Βυζαντινή Αυτοκρατορία στην διάρκεια του 10ου αιώνα.

Georg Ostrogorsky: Οι μεταρρυθμίσεις του Νικηφόρου Α’

Η βαθμιαία εδραίωση της βυζαντινής κυριαρχίας σε ορισμένες περιοχές της βαλκανικής χερσονήσου εκφράζεται καθαρά με την επέκταση του συστήματος των θεμάτων και την ίδρυση νέων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης σε γραμματόσημο του 1996

Ο δημόσιος χαρακτήρας της αριστοτελικής Παιδείας ως βασική προϋπόθεση εφαρμογής της δικαιοσύνης στην εκπαίδευση και κατάκτησης της ευδαιμονίας

Είναι προφανές ότι ο δημόσιος χαρακτήρας της εκπαίδευσης αποτελεί προέκταση της στενής σχέσης που συνδέει την ηθική του Αριστοτέλη με την πολιτική αρετή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Pablo Picasso, Ακροβάτης.

Περί Αφροδισίων κι ένα αίνιγμα διττότητας.

Τον είχε για εύκολο η ρητορεία τον έπαινο της αρετής. Ένοιωθε πως σ’ αυτόν είχε εξαντλήσει όλα της τα αποθέματα κοινοτοπίας. Όμως, εκεί που η τέχνη έδειχνε πραγματικά τα γράδα της ήταν όταν επιχειρούσε ακροβασίες για να δοξάσει φέρσιμο αλλόκοτο, πρόσωπο διαβόητο, λίγο ώς πολύ στιγματισμένο στο κοινωνικό το θυμικό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το λοιμοκαθαρτήριο της Αγίας Μαύρας. Λιθογραφία του 1821. Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη. The sanctuary of St. Mavra. Lithography of 1821. Athens, Gennadius Library.

Η Κοινοτική διοίκηση των Ελλήνων κατά την Τουρκοκρατία

Οι δημογέροντες εξεπροσώπουν την κοινότητα εις τας μετά των Τούρκων σχέσεις και είχον υποχρέωσιν να εμφανίζωνται ενώπιον οιασδήποτε τουρκικής αρχής ή επισκεπτομένου τον τόπον τούρκου τιτλούχου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Farmers during the Ottoman domination were free farmers, that is, they had the right to use it or the servants, ie landowners who usually cultivated the landowners' estates. Rural scene. Paris, National Library.

Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833)

«Δια την αγάπην της πατρίδος, φίλοι συμπατριώται, πιστεύσατε ταύτην την αλήθειαν, ότι η μετάδοσις των επιστημών εις την Ελλάδα, αν ακολουθήσετε την καλήν μέθοδον, είναι αληθινή μετακένωσις από τα κοφίνια των αλλογενών εις τα κοφίνια των Ελλήνων…».

Διαβάστε περισσότερα ›
Τμήμα αττικής σαρκοφάγου με τον Μελέαγρο. 3ος αιώνας μ.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Department of Attic Sarcophagus with Meleagro. 3rd century AD Archaeological Museum of Thessaloniki.

Ο Αριστοτέλης και η ευτυχία ως πρόσβαση στο θείο

Η δικαιοσύνη, η φιλία, η γενναιότητα, η ορθή κρίση, η τήρηση του μέτρου, η λογική, όλα αυτά που πραγματώνουν την αρετή είναι οι όψεις της ανθρώπινης ολοκλήρωσης. Τα υλικά αγαθά, από μόνα τους, δεν έχουν τέτοιες δυνατότητες. Η ψυχή δεν τρέφεται με αυτά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Προ της κτίσεως δ’ έτι της Κωνσταντινουπόλεως ο Κωνσταντίνος απέδειξε και κατ' άλλον τρόπον το προς την Χριστιανικήν Εκκλησίαν μέγα διαφέρον και την προς τους Χριστιανούς Έλληνας στοργήν και αγάπην αυτού.

Παύλος Καρολίδης: Ο Κωνσταντίνος ο Μέγας ως μόνος άρχων του Ρωμαϊκού Κράτους (323-337 μ.Χ.).

Μεθ’ όλα ταύτα το Κράτος του Κωνσταντίνου εν τω όλω αυτού περιλαμβάνον και το δυτικόν τμήμα του Ρωμαϊκού κράτους δεν δύναται να θεωρηθή Ελληνικόν, αλλά θεμέλιον στερεόν Ελληνικού Κράτους εν τω μέλλοντι, ευθύς ως ήθελε χωρισθή πολιτικώς, ως εγένετο μετ’ ού πολύ, η Ανατολή από της Δύσεως.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης: Το κράτος του Μεγάλου Κωνσταντίνου

Παύλος Καρολίδης: Πώς εκ του Ρωμαϊκού κράτους παρήχθη το Βυζαντιακόν ή Βυζαντινόν καλούμενον Ελληνικόν κράτος.

Το δικαίωμα Ρωμαίου πολίτου εδίδετο νυν ευκολώτερον εις τους υπηκόους του κράτους και μάλιστα εις τους Έλληνας, οίτινες απέλαυσαν της εξαιρετικής ευνοίας μεγάλων τινών αυτοκρατόρων του Β’ μ. Χ. αιώνος, Αδριανού, Αντωνίου του Ευσεβούς και Μάρκου Αυρηλίου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Shalen and Maenad, crater of Derveni (detail), about 330 BC. Archaeological Museum of Thessaloniki

Georg Ostrogorsky: Η Χριστιανική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Ι)

Το ρωμαϊκό σύστημα των δημόσιων λειτουργών (magistratus) παραχώρησε τη θέση του στη βυζαντινή γραφειοκρατία. Ο αυτοκράτορας δεν είναι πια ο ανώτατος δημόσιος λειτουργός, αλλά ο απόλυτος δεσπότης, που η εξουσία του δε στηρίζεται τόσο σε γήινους παράγοντες όσο στο θέλημα του θεού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Βρετανοί κομάντος καλυμμένοι πίσω από τανκ στην οδό Σωκράτους.

Τα Δεκεμβριανά (1944)

Με την ονομασία αυτή είναι γνωστή η ένοπλη σύγκρουση, που έλαβε χώρα στην Αθήνα, μεταξύ του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ από τη μία πλευρά και των κυβερνητικών και βρετανικών δυνάμεων από την άλλη. Ξεκίνησε στις 3 Δεκεμβρίου 1944 με την αιματηρή κατάληξη του συλλαλητηρίου της Πλατείας Συντάγματος και τελείωσε τυπικά με την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας στις 12 Φεβρουαρίου 1945.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε (Rainer Maria Rilke, 4 Δεκεμβρίου 1875 - 29 Δεκεμβρίου 1926) ήταν λυρικός ποιητής και πεζογράφος του 20ού αιώνα.

Νοσταλγία και μερικά πρώιμα ποιήματα του Ράινερ Μαρία Ρίλκε (Rainer Maria Rilke)

Και χτυπά πάλι τα χέρια του ο άντρας για το πήδημα, και, πρίν ακόμα πιότερο σου φανερωθεί ένας πόνος πλάι στην καρδιά σου που αδιάκοπα καλπάζει, το κάψιμο της σόλας ξεπερνά την πληγή του, κάνοντας ν’ αναβρύζουν γρήγορα απ’ τα μάτια σου δύο δάκρυα, κυνηγημένα απ’ το κορμί σου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Άποψη του αψιδωτού οικοδομήματος από τα ανατολικά.

Στα αρχαία Στάγειρα βρίσκεται ο τάφος-ηρώον του Αριστοτέλη

Τα Αρχαία Στάγειρα βρίσκονται κοντά στην Ολυμπιάδα της Χαλκιδικής , πάνω σε μια όμορφη και δασωμένη χερσόνησο, στην οποία η ανασκαφική έρευνα ξεκίνησε το 1990 και διεκόπη το 1999.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ταφική στήλη της Μνησαρέτης, όπου νεαρή υπηρέτρια κοιτάζει την αποθανούσα κυρία της. Αττική, περ. 380 π.χ., Γλυπτοθήκη του Μονάχου

Οι δούλοι στην αρχαία Αθήνα

Η απελευθέρωση ενός δούλου μπορούσε να δηλωθεί στη διαθήκη του ιδιοκτήτη και να αποκτήσει ισχύ μόνο μετά τον θάνατό του. Σε ορισμένες περιπτώσεις η πολιτεία απελευθέρωνε έναν δούλο χωρίς τη συναίνεση του κυρίου του, έτσι ένας δούλος που κατέδιδε ότι ο κύριός του είχε διαπράξει ιεροσυλία, απελευθερωνόταν, αν η καταγγελία αποδεικνυόταν αληθινή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικόλαος Βότσης

Μνημεία και αγάλματα: Σοφία Βέμπο – Νικόλαος Βότσης – Ίων Δραγούμης (φωτογραφίες)

Μνημεία και αγάλματα: Σοφία Βέμπο – Νικόλαος Βότσης – Ίων Δραγούμης (φωτογραφίες)

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τέρμινους»

Ένα κόμικς για τους ανθρώπους του Εμφυλίου: σκέψεις για το «Τέρμινους» του Λευτέρη Παπαθανάση

Οι κοινωνικές ανατροπές και οι οικονομικές ανακατατάξεις, οι κοσμογονικές αλλαγές στη φτωχή, άγονη ορεινή ύπαιθρο, στα Τζουμέρκα της ιστορίας του Παπαθανάση, που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής, έμειναν ημιτελείς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης: «Ο Κοραής και η Φιλοσοφία του Διαφωτισμού»

Παναγιώτης Κονδύλης: «Ο Κοραής και η Φιλοσοφία του Διαφωτισμού» (κείμενο & ηχητικό ντοκουμέντο)

Το σπάνιο αυτό ηχητικό ντοκουμέντο -πρόκειται για τη μοναδική γνωστή καταγραφή της φωνής του Παναγιώτη Κονδύλη- προέρχεται από το Αρχείο Φωνών του Γιώργου Ζεβελάκη

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Θεσσαλονίκη από τη θάλασσα. Από έκδοση του τέλους του 19ου αι

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη

Είναι σίγουρο ότι από τον 10ο αιώνα και πέρα η πόλη γίνεται η άρχουσα των δυτικών Θεμάτων, των δυτικών δηλαδή επαρχιών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Φεστιβάλ Βιβλίου θα λειτουργεί Δευτέρα -Σάββατο 18.30 έως 23.00 και τις Κυριακές και 11.00 έως 13.30 και 18.30 – 23.00.

Θεσσαλονίκη: Με 30.000 τίτλους βιβλίων έρχεται το Φεστιβάλ Βιβλίου!

Το Φεστιβάλ Βιβλίου θα λειτουργεί Δευτέρα -Σάββατο 18.30 έως 23.00 και τις Κυριακές και 11.00 έως 13.30 και 18.30 – 23.00.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το λοιμοκαθαρτήριο της Αγίας Μαύρας, λιθογραφία του 1821. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αθήνα

Οι συντεχνίες και τα ισνάφια

Αναμφίβολα λοιπόν, τα συνάφια είναι κατά την τουρκοκρατία οι σημαντικότεροι δημιουργοί όχι μόνο στην οικονομική και επαγγελματική ανάπτυξη της χώρας, αλλά και στη θρησκευτική και κοινωνική υπόσταση του έθνους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στο Νεώριο, οι μόνιμοι εργαζόμενοι έχουν μειωθεί στους 220.

Η παρακμή των ελληνικών ναυπηγείων

Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, η ισχύς της ελληνικής ναυτιλίας συνοδευόταν από έναν οργασμό δραστηριότητας στον κλάδο της ναυπηγικής βιομηχανίας και της ναυπηγοεπισκευής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τουρκοκρητικοί

Οι Τουρκοκρητικοί

Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι οι μουσουλμάνοι της Κρήτης να φτάσουν, παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης το 1821, το 45%-50% του πληθυσμού του νησιού. Είναι κάτοικοι των πόλεων στη συντριπτική πλειοψηφία, όλοι μιλούν τα ελληνικά και αγνοούν τα τουρκικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ουμπέρτο Έκο – Πώς να μην αφήνετε τον καιρό σας να πάει χαμένος

Ουμπέρτο Έκο – Πώς να μην αφήνετε τον καιρό σας να πάει χαμένος

«Όταν τηλεφωνώ στον οδοντογιατρό μου, για να κλείσω ένα ραντεβού, κι εκείνος μου λέει ότι για ολόκληρη την επόμενη εβδομάδα δεν έχει ούτε μια ώρα ελεύθερη, εγώ τον πιστεύω…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Λεονάρντο ντα Βίντσι. - Η Παναγία των Βράχων, Vergine delle Rocce. (Η εκδοχή του Λούβρου)

O Λεονάρντο ντα Βίντσι

Οι αιώνες αυτοί γύρω στην Αναγέννηση είναι οι αιώνες των αλχημιστών, καθώς και των παράδοξων εκείνων εφευρετών, που δίχως να κατέχουν ούτε τα στοιχεία των φυσικών επιστημών, κάνουν ο καθένας στην τύχη τις πιο διαφορετικές κι άσχετες μεταξύ τους εφευρέσεις. Ο Λεονάρντο όμως —αυτό είναι ακριβώς το σημαντικό— δεν ανήκει σ’ αυτούς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Φωτογραφική έκθεση: «Βυρώνεια, γοητεία και εγκατάλειψη»

Φωτογραφική έκθεση: «Βυρώνεια, γοητεία και εγκατάλειψη»

Ένας σύντομος περίπατος στο εξαίρετα ρυμοτομημένο χωριό αρκεί για να γίνει αντιληπτή η φυγή και η ερείπωση: περισσότερα από 100 κτίρια, οικίες, καταστήματα, βοηθητικοί χώροι διαφόρων χρονικών περιόδων είναι εγκαταλειμμένα, πολλά από αυτά με εμφανή τα σημάδια της φθοράς του χρόνου, από τα πρώτα κτίρια του Μεσοπολέμου έως και τα πρόσφατα οικοδομήματα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων (κάτω αριστερά με τα γένια), λεπτομέρεια από τοιχογραφία στο παλάτι των Μεδίκων, Φλωρεντία, Ιταλία.

Γεώργιος Γεμιστός – Πλήθων: Ο τελευταίος των Ελλήνων φιλοσόφων

Ο Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων γεννήθηκε στη Σπάρτη, περίπου στα μέσα του 14ου αιώνα, κι έζησε τα πρώτα νεανικά του χρόνια στην Κωνσταντινούπολη· πιθανότατα πατέρας του ήταν ο Δημήτριος Γεμιστός, άνθρωπος ευσεβής και «πρωτονοτάριος της Μεγάλης Εκκλησίας», γύρω στα τέλη του 14ου αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Αθήνα επί τουρκοκρατίας. Πηγή: Διον. Κόκκινος, Η Ελληνική Επανάστασις.

Νίκος Σβορώνος: Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός και η εθνικοαπελευθερωτική ιδεολογία

Επτά αιώνες, από το τέλος του 11ου αιώνα ως το τέλος του 18ου, χρειάστηκαν για να μπορέσει ένας παλαιός λαός όπως ο ελληνικός να συγκροτηθεί σε ένα νέο έθνος και να ξεκαθαρίσει τα κύρια στοιχεία της εθνικής του συνείδησης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινη προτομή νέου από την Ελευσίνα. 3ος αιώνας μ.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Έλληνες ή Ρωμιοί;

«Αν το ελληνικόν έθνος ήτο όμοιο προς τ’ άλλα το ρωμαικόν κράτος αποτελούντα έθνη· αν δεν είχεν ιστορίαν ένδοξον, προγενεστέραν της ιδρύσεως του κράτους εκείνου, και ηδύνατο ν’ απαρνηθή αυτήν, θα εθεώρει βεβαίως επαρκή την δόξαν ότι ανήκε ποτέ εις το μέγαν και πανίσχυρον ρωμαικόν κράτος, και τοσούτο μάλλον, καθ’ όσον ήτο η ψυχή αυτού, εν πάσι πρωτοστατούν και τα πάντα εν αυτώ ιθύνον. Τότε δε θα ωφείλωμεν να πάρομεν του κράτους εκείνου το όνομα και να διατηρήσωμεν την προσηγορίαν του Ρωμιού, να ονομάσωμεν δεν και την ημετέραν χώραν αντί Ελλάδος Ρωμανίαν, ως ονόμαζε ο ελληνικός λαός κατά τους μέσους χρόνους την βυζαντινήν επικράτειαν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
.

Ο ρόλος των αντιστασιακών δυνάμεων από τη Χαλκιδική στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς

Ο ρόλος των αντιστασιακών δυνάμεων από τη Χαλκιδική στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς του Γιάννη Κ. Αικατερινάρη* Η έρευνα στηρίχτηκε κυρίως σε μαρτυρίες και έγγραφα της εποχής, πολλά από τις οποία δημοσιεύονται για πρώτη φορά. Η ιστορική περίοδος […]

Διαβάστε περισσότερα ›