Κατηγορία: Φιλοσοφία

Τα επιγράμματα του Φιλόδημου

Τα επιγράμματα του Φιλόδημου

Η μετάφραση είναι του Γ.Ε. Καραμανώλη, από το βιβλίο «Φιλόδημος – Τα επιγράμματα, η ποίηση ενός επικούρειου»

Διαβάστε περισσότερα ›
Υπέρ ή κατά της τελειότητας; – Σχεδιάζοντας παιδιά με πατρόν

Υπέρ ή κατά της τελειότητας; – Σχεδιάζοντας παιδιά με πατρόν

Η παρέμβαση στο ανθρώπινο γονιδίωμα είναι δικαίωμα, υποχρέωση ή κάτι που πρέπει να απαγορευτεί;

Διαβάστε περισσότερα ›
Michel Foucault – Η κοινωνία τιμωρός (pdf)

Michel Foucault – Η κοινωνία τιμωρός (pdf)

«Γιατί ένα μόνο είναι σίγουρο: η κράτηση, η φυλάκιση δεν αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού ποινικού συστήματος πριν τουλάχιστον από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις των δεκαετιών 1780-1820»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κρίστοφερ Χίτσενς – Η θρησκεία μπορεί να βλάψει σοβαρά την υγεία

Κρίστοφερ Χίτσενς – Η θρησκεία μπορεί να βλάψει σοβαρά την υγεία

Απόσπασμα από το εξαντλημένο βιβλίο «Ο θεός δεν είναι μεγάλος»

Διαβάστε περισσότερα ›
Σαμ Χάρις – Επιστολή προς ένα χριστιανικό έθνος

Σαμ Χάρις – Επιστολή προς ένα χριστιανικό έθνος

Δύο αποσπάσματα από το βιβλίο του φιλοσόφου

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Συμπόσιο του Πλάτωνα και η αυτοκτονία του Ιωάννη Συκουτρή

Το Συμπόσιο του Πλάτωνα και η αυτοκτονία του Ιωάννη Συκουτρή

Για πολλά χρόνια υπήρχε η αμφιβολία αν αυτοκτόνησε ή πέθανε λόγω προβλήματος που είχε στην καρδιά, σήμερα όμως δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γράμματα του Αλμπέρ Καμύ σ’ έναν φίλο Γερμανό

Γράμματα του Αλμπέρ Καμύ σ’ έναν φίλο Γερμανό

«Ξέρω πως ο ουρανός που στάθηκε αδιάφορος στις απαίσιες νίκες σας θα παραμείνει απαράλλαχτος και στη δίκαιη ήττα σας. Ακόμα και σήμερα, δεν περιμένω τίποτα απ’ αυτόν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε βιβλία για τον Επίκουρο και τη φιλοσοφία του (pdf)

Κατεβάστε βιβλία για τον Επίκουρο και τη φιλοσοφία του (pdf)

9 βιβλία για τον φιλόσοφο

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αντόρνο εναντίον της τζαζ (pdf)

Ο Αντόρνο εναντίον της τζαζ (pdf)

Η τζαζ αναπαράγει την ίδια της τη μαζική βάση• αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μειώνει την ευθύνη αυτών που την παράγουν. Η αιωνιότητα της μόδας είναι ένας φαύλος κύκλος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μπακούνιν – Κριτική της Μαρξιστικής θεωρίας του Κράτους

Μπακούνιν – Κριτική της Μαρξιστικής θεωρίας του Κράτους

Αλλά σύμφωνα με τον κύριο Μαρξ, οι άνθρωποι, όχι μόνο δεν πρέπει να καταργήσουν το Κράτος, αλλ’ αντίθετα πρέπει να το δυναμώσουν και να το επεκτείνουν και τελικά να το αφήσουν στην πλήρη διάθεση των ευεργετών, κηδεμόνων και δασκάλων τους — των ηγετών του Κομμουνιστικού Κόμματος, δηλαδή στον κύριο Μαρξ και τους φίλους του…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Συκουτρής (Σμύρνη, 1 Δεκεμβρίου 1901 — Κόρινθος, 21 Σεπτεμβρίου 1937) ήταν διακεκριμένος Έλληνας φιλόλογος.

Ιωάννης Συκουτρής: [Κοινωνική Πρόνοια και ανθρώπινη αλληλεγγύη]

Κάθε ανθρώπινη ζωή, και η περισσότερον ταπεινή και άσημος, αποτελεί το Α μιας σειράς από ψυχικάς περιπέτειας, η όποια δεν έχει επέκτασιν προς τα προτού, η όποια δεν θα ύπαρξη ποτέ κατόπιν έτσι ακριβώς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε δωρεάν: Ιωάννης Συκουτρής – ‘Πλατωνικός Ευαγγελισμός’ (pdf)

Κατεβάστε δωρεάν: Ιωάννης Συκουτρής – ‘Πλατωνικός Ευαγγελισμός’ (pdf)

Τι μπορούμε να κερδίσουμε διαβάζοντας τα έργα του Πλάτωνα;

Διαβάστε περισσότερα ›
«Η μεταστροφή του Κωνσταντίνου», πίνακας του Ρούμπενς

Παν. Κανελλόπουλος: Η μετάβαση από τον ελληνορωμαϊκό κόσμο στον ευρωπαϊκό

Όλες αυτές οι έννοιες και οι διακρίσεις δε μπορούν να γίνουν πέρα για πέρα νοητές, αν δεν τις ζήσουμε άμεσα μέσα στα έργα των μεγάλων δημιουργών κι αν δεν τις ξαναζήσουμε ύστερα μυστικά και με κάποιο πνευματικό δέος μέσα στον ίδιο τον εαυτό μας, που, χωρίς να ‘ναι μεγάλος, είναι για τον καθένα μας ο πιο σοφός και άγρυπνος συνοδοιπόρος. Σύμφωνα με τις έννοιες του κλασικού και του ρομαντικού, που βέβαια λιγότερο σαν έννοιες και περισσότερο σαν εικόνες τις περιγράψαμε παραπάνω, ο Αυγουστίνος μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν ο πρώτος (αρκετά χτυπητός και αντιπροσωπευτικός στην παρουσία του) νεώτερος Ευρωπαίος. Μέσα στον Αυγουστίνο υπάρχουν σε μια σύνθεση αρκετά «νέα» και αρκετά «ευρωπαϊκή» και τα δυο στοιχεία, το κλασικό και το ρομαντικό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φιόντορ Μιχάηλοβιτς Ντοστογιέφσκι (ρωσ.: Фёдор Михайлович Достоевский, ΔΦΑ [ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪt͡ɕ dəstɐˈjefskʲɪj] 11 Νοεμβρίου 1821 - 9 Φεβρουαρίου 1881) ήταν Ρώσος συγγραφέας, κορυφαία μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Ντοστογιέφσκι: «Η ψυχή γιατρεύεται όταν είσαι κοντά σε παιδιά»

Κανείς πρέπει να μιλά ανοιχτά με τους άλλους ώστε να αποκαλύπτει τις σκέψεις του μέσα από το πρόσωπό του, που δείχνει την ανησυχία που κρύβει η καρδιά του. Μια λέξη που λέγεται με πειθώ, με απόλυτη ειλικρίνεια και χωρίς κανένα δισταγμό, ενώ κοιτάς τον άλλον μέσα στα μάτια σημαίνει πολλά περισσότερα από ότι πολλές σελίδες από ένα βιβλίο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Breastfeeding Madonna Masters of the Parrot Maria lactans ca 1520

Ο Καντ για την ανατροφή των παιδιών και τον μητρικό θηλασμό

Από αυτή τη διαπίστωση, συμπέραναν ότι το καλύτερο και ωφελιμότερο για το παιδί, είναι να τρέφεται με κρέας η μητέρα ή η τροφός, για όσο διάστημα θηλάζει· διότι, το παιδί κάνει εμετό το πηγμένο γάλα· επομένως, όταν η μάνα καταναλώνει μόνο φυτικές τροφές, τα οξέα που βρίσκονται στο στομάχι του παιδιού προκαλούν την πήξη του γάλακτος – διαφορετικά, το ανθρώπινο γάλα «κατ’ ουδένα τρόπο δύναται να πήξει.» Αν αυτά συμβαίνουν με το γάλα της γυναίκας, στην περίπτωση που είδαμε, τα πράγματα θα είναι πολύ χειρότερα, αν το μωρό τρέφεται με γάλα φυτοφάγων ζώων, που πήζει από μόνο του.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Σκιαγραφώντας το πρόβλημα της «ανθρώπινης κατάστασης» υπό το πρίσμα του Σαρτρ και του Καμύ

Ο Καμύ δεν συμφωνεί με τον Σαρτρ στο θέμα της ελευθερίας. Γι’ αυτόν ο άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος παρά μόνο για να διαλέξει σε τι θα δώσει νόημα ή όχι στη ζωή του. Όσο κανείς δεν προσπαθεί να δώσει νόημα στη ζωή, επιμένει να την διανύει μέσα σε μια μηχανικότητα χωρίς ουσία. Όταν όμως συνειδητοποιεί την κατάστασή του και αναλογίζεται πάνω σ’ αυτή, τότε έρχεται αντιμέτωπος με την πραγματική της σημασία και ψάχνει να βρει αυτό που θα τον κάνει ευτυχισμένο.

Διαβάστε περισσότερα ›
1984 Έκδοση
Μάρμαρα του Παρθενώνα

Ο Ξενοφώντας και η πτώση της Αθήνας

Η εγκαθίδρυση της ολιγαρχίας στην πιο παραδοσιακή δημοκρατική δύναμη του αρχαίου κόσμου δεν ήταν και το πιο εύκολο πράγμα. Απαιτούσε την αποδυνάμωση της πόλης και τη βοήθεια από ξένο δάκτυλο. Την πρώτη φορά το επιχείρησε σε μια πολύ δύσκολη στιγμή, μετά τη συμφορά της Σικελίας, προκειμένου να εκμαιεύσει τη βοήθεια των Περσών εκμεταλλευόμενος το διπλό παιχνίδι του Αλκιβιάδη. Τώρα εκμεταλλεύεται την οριστική συμφορά έχοντας πίσω του τις πλάτες της Σπάρτης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Szmul Hirszenberg: Spinoza and the Rabbis, 1907

Η ελευθερία στον Σπινόζα

«Ο άνθρωπος προβάλλει λοιπόν στη φύση την εντύπωση ότι η φύση επιδιώκει κάποιους σκοπούς. Ο άνθρωπος τους ερμηνεύει στη φαντασία του σύμφωνα με τα πρότυπα που έχει, όταν δεν μπορεί να ξεπεράσει την παραστατική γνώση.»

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Ιμμάνουελ Καντ για την τέχνη της αγωγής

Ο Ιμμάνουελ Καντ για την τέχνη της αγωγής «Sapere aude!» («Τόλμησε να γνωρίζεις»). Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας Η αγωγή είναι τέχνη και η άσκησή της «οφείλει να τελειοποιηθεί» δια μέσου πολλών γενεών· κάθε νέα γενιά, γράφει ο Καντ, εξοπλισμένη με την […]

Διαβάστε περισσότερα ›
πάλη σε αρχαίο ανάγλυφο

Ο Αριστοτέλης για τη γυμναστική

Αυτό που μένει είναι οι τελικές συστάσεις του Αριστοτέλη για τη σωστή εκγύμναση των νέων, η οποία οφείλει να συνδέεται άρρηκτα με την ηλικία τους: «… ως την εφηβική ηλικία χρειάζεται να δίνονται ελαφρότερες γυμναστικές ασκήσεις, να αποφεύγονται η αυστηρή δίαιτα και ο εξαναγκασμός σε επίπονες ασκήσεις, για να μην εμποδίζεται καθόλου η φυσιολογική ανάπτυξη του σώματος. […] Όταν περάσουν τρία χρόνια από την αρχή της εφηβείας, τότε μαζί με τα άλλα μαθήματα είναι ο κατάλληλος χρόνος να επιδίδονται οι νέοι σε επίπονες ασκήσεις και σε αναγκαστική δίαιτα».

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Ιμμάνουελ Καντ, η φύση του ανθρώπου και η αγωγή

Το σχέδιο για μια «Θεωρία της Αγωγής», αν και η ανθρωπότητα δεν είναι σε θέση να το πραγματοποιήσει αμέσως, είναι «ιδανικό ευγενές.» Θα ήταν λάθος, συνεχίζει ο Καντ, να θεωρήσουμε ένα χιμαιρικό το σχέδιο για μια Θεωρία της αγωγής και να το παρουσιάσουμε ως «ωραίο όνειρο», επειδή πολλά και διάφορα εμπόδια θα βρεθούν στο δρόμο για την πραγματοποίησή της. Άλλωστε, τι πράγμα είναι η ιδέα; Τίποτα άλλο, λέει ο Καντ, παρά «η αντίληψη της τελειότητας», όπως δεν την έχουμε γνωρίσει εμπειρικά μέχρι τώρα· λόγου χάρη, η ιδέα μιας «τέλειας πολιτείας», η οποία θα κυβερνάται κατά τους νόμους του δικαίου, μπορεί να θεωρηθεί «αδύνατη»;

Διαβάστε περισσότερα ›
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα οφείλει να δώσει βαρύτητα σε δημιουργικές δραστηριότητες ανεξάρτητα από τη χρηστική τους αξία

Ο Αριστοτέλης και το περιεχόμενο της άριστης παιδείας

Η παιδεία οφείλει να εστιάσει σ’ αυτό, αν θέλει να διαπλάσει ελεύθερους ανθρώπους. Οφείλει δηλαδή, να μεριμνήσει για την εκμάθηση των πρακτικών ζητημάτων που θα χρειαστούν εργασιακά, αλλά πρωτίστως οφείλει να μεταδώσει τις γνώσεις που θα χρησιμεύσουν στις ασχολίες του ελεύθερου χρόνου, αφού, τελικά, εκεί κρίνεται η ολοκλήρωση της ύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι επιστήμες έχουν νόημα μόνο όταν υπηρετούν το σύνολο των ανθρώπων και η συνείδηση αυτού είναι πρωτίστως πολιτικό θέμα.

Ο Αριστοτέλης, η παιδεία και τα πολιτεύματα

Το σίγουρο είναι ότι, αφού το σύστημα της εκπαίδευσης εξυπηρετεί τις πολιτειακές και εθνικές ανάγκες μιας χώρας, το ζήτημα λειτουργεί κι αντίστροφα. Αν δηλαδή το πολίτευμα είναι καθοριστικός παράγοντας για το είδος της παιδείας που πρέπει να αναμένει κανείς, αντιστοίχως η δομή, η οργάνωση και ο τρόπος λειτουργίας ενός εκπαιδευτικού συστήματος αποτελεί ξεκάθαρο μήνυμα για το είδος του πολιτεύματος που κρύβεται από πίσω.

Διαβάστε περισσότερα ›
προσχολική αγωγή

Ο Αριστοτέλης για την προσχολική αγωγή

Το σίγουρο είναι ότι ο Αριστοτέλης δεν τάχθηκε ποτέ κατά των κωμωδιών ή οποιασδήποτε άλλης μορφής τέχνης κι ούτε πρόκειται για πρόσχημα λογοκρισίας ή, έστω, επίκρισης. Εξάλλου, η αναγνώριση ότι μπορεί να υπάρχουν θεοί που να επιτρέπουν όλους τους εμπαιγμούς δείχνουν τη διάθεσή του, όπως και τη διάθεση της αθηναϊκής κοινωνίας εν γένει. Το ζήτημα που τίθεται είναι η διαπαιδαγώγηση των μικρών ηλικιών και το δεδομένο της δυσκολίας που έχουν να ερμηνεύσουν αυτού του είδους τις προκλήσεις. Η σύγχρονη παιδαγωγική αποδέχεται πλήρως αυτές τις δυσκολίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
- Αυτή η κρίση θα διαρκέσει χρόνια.
     - Επιτέλους λίγη σταθερότητα. Altan

Ο Αριστοτέλης, ο ελεύθερος άνθρωπος και η ευθύνη του νομοθέτη

Το φαινόμενο των ανθρώπων, που, ενώ έχουν εξασφαλίσει χρήμα για τις ανάγκες ολόκληρων γενεών, εξακολουθούν και στα βαθιά τους γεράματα να συγκρούονται και να χρησιμοποιούν αθέμιτα μέσα προκειμένου να συσσωρεύσουν κι άλλο, είναι η κενότητα της ύπαρξης, που αντιλαμβάνεται τον πλούτο ως έπαθλο ταυτίζοντάς τον με την κοινωνική καταξίωση. Η πόλη που ανάγει αυτή τη λογική σε κοινωνικό πρότυπο είναι η αποτυχημένη πόλη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και το παιδαγωγικό χρέος του νομοθέτη

Ο Αριστοτέλης και το παιδαγωγικό χρέος του νομοθέτη

Τελικά, αυτό που απομένει είναι η συνείδηση της σκοπιμότητας όλων των ασχολιών. Ο ποιοτικός άνθρωπος, εκείνος που καλλιεργεί το ανώτερο μέρος της ψυχής, δηλαδή – αριστοτελικά μιλώντας – ο ελεύθερος άνθρωπος, είναι αυτός που όχι μόνο αντιλαμβάνεται την αξία του ελεύθερου χρόνου, αλλά είναι σε θέση να προχωρήσει και στην εποικοδομητική αξιοποίησή του: «Επιπλέον και όλος ο βίος διαιρείται σε ασχολία και σε άνεση του ελεύθερου χρόνου, σε πόλεμο και ειρήνη, το ίδιο και οι δραστηριότητες διακρίνονται σε εκείνες που αποβλέπουν στα αναγκαία και στα χρήσιμα από τη μία και στα καλά από την άλλη».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πλατωνισμός απέναντι στον Χριστιανισμό και ο φιλοσοφικός βίος του Σωκράτη κατά του αμοραλιστικού σχετικισμού

Ο Πλατωνισμός απέναντι στον Χριστιανισμό και ο φιλοσοφικός βίος του Σωκράτη κατά του αμοραλιστικού σχετικισμού

Εδώ συγκρούονται δύο εντελώς διαφορετικές όψεις του πώς πρέπει να ζει ο άνθρωπος. Από τη μία μεριά ο συμφεροντολογικός, ωφελιμιστικός λόγος του Καλλικλή και από την άλλη ο φιλοσοφικός βίος του Σωκράτη.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Αριστοτέλης και οι κοινωνικές τάξεις του άριστου πολιτεύματος

Ο Αριστοτέλης και οι κοινωνικές τάξεις του άριστου πολιτεύματος Γράφει ο Θανάσης Μπαντές Για τον Αριστοτέλη το ιδανικό πολίτευμα, πριν απ’ όλα, προϋποθέτει πολίτες που θα είναι κατάλληλοι γι’ αυτό, που θα έχουν δηλαδή την πρέπουσα ιδιοσυγκρασία, η οποία θα […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Συνέντευξη του Σαπαρδάνη Κωνσταντίνου για τον Σωκράτη

Συνέντευξη του Σαπαρδάνη Κωνσταντίνου για τον Σωκράτη

Συνέντευξη στον Μιχάλη Κατσαρό για λογαριασμό του e-radio Turkey Greece Media Bridging.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίτσε

Νίτσε: Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα (PDF)

Νίτσε: Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα (PDF)

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης σε ελληνικό γραμματόσημο του 1996

Ο Αριστοτέλης και η θεωρία της πράξης για την ιδανική εξουσία

Οι κοινωνίες που στα λόγια προάγουν αξίες διαφορετικές από αυτές που υπηρετούν σε επίπεδο εξουσίας, πέρα από υποκριτικές, είναι τελικά αδιέξοδες, αφού νομοτελειακά προάγουν τη συλλογική δυστυχία: «Συνεπώς έχει αποδειχθεί ότι ο ίδιος βίος είναι κατ’ ανάγκη ο άριστος βίος και για τον καθένα άνθρωπο ξεχωριστά και για τις πόλεις και για τους ανθρώπους συλλογικά».

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Αριστοτέλης και η κατάλυση της πολιτικής

Φυσικά, η απερίφραστη καταδίκη του επεκτατισμού ως κατάλυση δικαίου κι ως μοιραία εννοιολογική ματαίωση της πολιτικής δεν ακυρώνει τις στρατιωτικές προετοιμασίες που πρέπει πάντα να κάνει μια πόλη: «… όλες οι φροντίδες για τον πόλεμο πρέπει να θεωρηθούν καλές, όχι όμως με την έννοια ότι αποτελούν τον έσχατο σκοπό από όλους, αλλά αντίθετα ότι αυτές οι φροντίδες γίνονται για να εξυπηρετήσουν το σκοπό της πολιτικής κοινωνίας».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και τα κριτήρια της ευτυχίας ως προϋπόθεση της ιδανικής πόλης

Ο Αριστοτέλης και τα κριτήρια της ευτυχίας ως προϋπόθεση της ιδανικής πόλης

Η παρουσίαση των υλικών επιθυμιών (φαγητού – ποτού) ως πλέον βλαβερές, δεν πρέπει να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο Αριστοτέλης προτάσσει τον ασκητισμό ή τη στέρηση ως αντίβαρο του υλιστικού πειρασμού. Η φράση «δεν μπορεί να συγκρατήσει καθόλου» είναι καθοριστική. Ο άνθρωπος που δεν έχει καμία αυτοσυγκράτηση είναι ο άνθρωπος που δεν έχει κανένα μέτρο, εκλαμβάνοντας την ευτυχία ως κατανάλωση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Άρειος Πάγος

Ο Αριστοτέλης και οι θεσμοί της εξουσίας

Η ορθή λειτουργία των θεσμών είναι η προϋπόθεση του ιδανικού πολιτεύματος. Η διαφάνεια, η δικαιοσύνη, η εφαρμογή του νόμου, η αξιοκρατία, η εδαφική ακεραιότητα, όλα αυτά που δομούν την πόλη εξασφαλίζοντας τη συνοχή και την ομαλότητα είναι ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση της εξουσίας, που δεν μπορεί παρά να διαμοιράζεται καλύπτοντας όλες τις ανάγκες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρήγας και Κοραής σηκώνουν τη σκλαβωμένη Ελλάδα.

Ελληνική Νομαρχία: [Η φύση των ανθρώπων, οι νόμοι και ο αγώνας για την ισότητα] – (απόδοση στα νέα ελληνικά)

Επιτέλους, ποιός, σε όποια κατάσταση κι αν βρίσκεται, δε θ’ αναγνωρίσει τη μεγάλη ωφέλεια της ελεύθερης ζωής; Σ’ αυτήν, ο πραματευτής βρίσκει ασφάλεια στην περιουσία του (εις το έχειν του), ο τεχνίτης έπαινο για τα έργα του κι ο παντρεμένος βεβαιότητα για την τιμή του· ο νέος έχει ευρύχωρο δρόμο για ν’ αναπτύξει τη φυσική κλίση του και να δείξει την εξυπνάδα του· αναμφίβολα, ο στρατιώτης θα ευεργετηθεί για τις ηρωικές πράξεις του· ο φτωχός δε φοβάται την ατιμία, αλλά βρίσκει συμπάθεια και βοήθεια στις δυστυχίες του και όχι ανυποληψία και ύβρεις· τέλος πάντων, κάθε καλός άνθρωπος βλέπει φανερά την ανάγκη της ελεύθερης ζωής και μόνον ο κακός θα διαλέξει τη δουλεία· αδελφοί μου, αυτό είναι φανερό, κι εσείς πολύ καλά πρέπει να το καταλάβετε.

Διαβάστε περισσότερα ›
These gargantuan North Korean statues can be found all over Africa

Ο Αριστοτέλης και τα μικρά μυστικά της ολιγαρχίας

Τα μεγάλα μνημεία δεν είναι παρά επιτεύγματα του πολιτεύματος. Κάθε πολίτευμα που θέλει να παραμείνει, οφείλει να δείχνει τα σύμβολα της υπεροχής του. Όσο πιο λαμπρά, τόσο πιο λαμπρή και η αίγλη του πολιτεύματος. Και για την ολιγαρχία υπάρχει κι ένας λόγος παραπάνω. Τα πανίσχυρα σύμβολα της ισχύος καθιστούν τον πολίτη απολύτως μηδαμινό. Ποιος θα τολμήσει να αμφισβητήσει μια τόσο μεγαλειώδη εξουσία;

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελληνική Νομαρχία

Ελληνική Νομαρχία: Το καλύτερο πολίτευμα και η ανθρώπινη ευδαιμονία – (απόδοση στα νέα ελληνικά)

Αφού λοιπόν, όπως είπα, έπαψε το πρώτο σύστημα των ανθρώπων, στο οποίο υπήρχε η φύση αντί για τους νόμους, ολόκληρη η γη αντί για τις πολιτείες και η θέληση του καθενός αντί για τα ήθη, αφού, λέω, ο άνθρωπος δε θέλησε να ευχαριστηθεί με τη σημερινή τροφή, αλλά ζήτησε να προετοιμαστεί και για την αυριανή μέρα, και αφού, τέλος πάντων, αποφάσισε να ζήσει μαζί με άλλους, έχασε την αληθινή ευτυχία κι έγινε δούλος όχι μόνο του εαυτού του και άλλων, αλλά και των δικών του άψυχων πραγμάτων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Και πράγματι: οι αρχαίες δημοκρατίες ποτέ δεν καυχήθηκαν για την ειρηνοφιλία τους προκειμένου να την παρουσιάσουν ως το διακριτικό τους γνώρισμα απέναντι στις ολιγαρχίες και στις τυραννίες.

Είναι οι Δημοκρατίες Αναγκαία Ειρηνόφιλες;

Η ανανέωση της συμμαχίας των Δυτικών Δημοκρατιών με τη Ρωσσία στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο οφειλόταν άραγε στο γεγονός ότι εν έτει 1941 τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως του Στάλιν ήσαν άνθρωπινότερα από εκείνα του Χίτλερ; Και ποιά μορφή θα έπαιρναν οι συμμαχίες, αν ο Στάλιν είχε π.χ. επικρατήσει στην Ισπανία και αν στη Δύση είχαν επικρατήσει οι κύκλοι που συνιστούσαν μιαν αντικομμουνιστική συμμαχία με τον Χίτλερ; Συμπέρασμα: τα γεωστρατηγικά και οικονομικά κριτήρια παραμένουν αποφασιστικά και όταν οι δημοκρατίες διεξάγουν πόλεμο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Judge is sleeping in courtyard

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της ιδανικής δημοκρατίας από την πλευρά των θεσμών

Από την άλλη, η ιδιοκτησία όλων των εκτάσεων από έναν μετατρέπει τους άλλους σε άνεργους, που πρέπει να προσληφθούν από αυτόν ή να καταφύγουν στα κρατικά βοηθήματα. Αυτό το μοντέλο παραγωγής οδηγεί στον πλουτισμό του ενός, αυξάνει το ωράριο εργασίας και μετατρέπει την εργασιακή συνθήκη σε υποτέλεια, αφού όλα επαφίενται στην κρίση του αφεντικού. Αν το πρώτο μοντέλο παραγωγής ταιριάζει στη δημοκρατία, είναι φανερό ότι το δεύτερο ταιριάζει στην ολιγαρχία. Η πόλη έχει τρόπους να ευνοήσει το ένα ή το άλλο μοντέλο. Η φορολογία είναι ένας από αυτούς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι ανορθολογιστές κάνουν ένα σοβαρό λάθος όταν θέλουν να χωρίσουν την υπαρξιακή πηγή της σκέψης, που ορθά την τοποθετούν πέρα από τις λογικά επεξεργασμένες επιχειρηματολογίες, από την απορροή της, δηλ. από τη σκέψη την ίδια.

Παναγιώτης Κονδύλης: Ορθολογισμός και ανορθολογισμός

Για μας, λοιπόν, ορθολογισμός είναι η σκόπιμη και άψογη (από την άποψη της τυπικής λογικής) χρήση των επιχειρηματολογικών μέσων της σκέψης, για να κατοχυρωθεί θεωρητικά μια δεδομένη θεμελιώδης στάση απέναντι στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Με άλλα λόγια, οι κτηνοτρόφοι προτείνονται ως δεύτερη καταλληλότερη πληθυσμιακή ομάδα για την εγκαθίδρυση της ιδανικής δημοκρατίας, επειδή συμμετέχουν στην εκκλησία του δήμου

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της ιδανικής δημοκρατίας από την πλευρά του πληθυσμού

Σχετικά με τη σύσταση του πληθυσμού (ως προς τις βιοποριστικές δραστηριότητες) που θα μπορούσε να ευνοήσει με τον καλύτερο τρόπο τη δημοκρατία ο Αριστοτέλης είναι ξεκάθαρος: «… ο γεωργικός είναι ο καλύτερος δήμος, με αποτέλεσμα να είναι δυνατόν να καθιδρυθεί δημοκρατία εκεί όπου το πλήθος ζει από τη γεωργία ή την κτηνοτροφία».

Διαβάστε περισσότερα ›
History of the World by Milo Manara

Οι φιλόσοφοι και η ηδονή

Κάθε εποχή, κάθε πολιτισμός και κάθε κοινωνία πασχίζει να προλάβει παρόμοιους κινδύνους με τον λυσιτελή διακανονισμό ή την κατάλληλη καθοδήγηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς· ωστόσο τούτος ο διακανονισμός και τούτη η καθοδήγηση ευοδώνονται απόλυτα μονάχα πάνω στο ιδεατό επίπεδο των διακηρυγμένων άρχων ή της ιδεώδους συλλογικής αυτοσυνειδησίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Eugene Delacroix's Liberty Leading the People

Ο Αριστοτέλης και η ιδανική δημοκρατία από την πλευρά της ισότητας

Ο Αριστοτέλης και η ιδανική δημοκρατία από την πλευρά της ισότητας

Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Παρακολουθώντας τη λειτουργία των πολιτευμάτων ο Αριστοτέλης αποφαίνεται ότι είναι αδύνατο να βρεθεί ένα αμιγές πρότυπο πολιτεύματος, που να μπορεί κανείς να το χαρακτηρίσει με τρόπο απόλυτο ολιγαρχία ή δημοκρατία. Η τελική αποτίμηση του εκάστοτε πολιτεύματος αφορά το γενικό πλαίσιο της λειτουργίας του, μέσα από το οποίο αναδεικνύονται οι ολιγαρχικές ή οι δημοκρατικές (ή όποιες άλλες) προτιμήσεις του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Βολταίρος και η αντιμετώπιση του εξτρεμισμού

Ο Βολταίρος και η αντιμετώπιση του εξτρεμισμού

«Η επικράτηση της μετριοπάθειας εναντίον του εξτρεμισμού, η αποριζοσπαστικοποίηση, δεν μπορεί να έρθει με πλήρη απόρριψη της ιδεολογίας, ή της θρησκείας, που τον γεννά, αλλά με μικρές νίκες σε μικρές μάχες.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η σωκρατική μέθοδος – existential comics

Η σωκρατική μέθοδος – existential comics

Η σωκρατική μέθοδος Το κόμικ δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Existential Comics.

Διαβάστε περισσότερα ›
Richard Feynman (1918-1988)

Ο Richard Feynman για την αρχαιολατρία των Ελλήνων

«Πάσχουν από κάποιου είδους προγονολατρεία, δίνουν πάντα έμφαση στο πόσο υπέροχοι ήταν οι αρχαίοι Έλληνες – και όντως ήταν υπέροχοι.»

Διαβάστε περισσότερα ›
αστυνομικοί στην Ιταλία

Ο Αριστοτέλης και η διαχρονικότητα της τυραννίας

Θα λέγαμε ότι η ιδανική εκδοχή της τυραννίας θέλει τον τύραννο αόρατο και το λαό διασπασμένο, παρουσιάζοντας την καταπίεση και τον εκβιασμό ως ιστορική ή οικονομική συνθήκη που επέρχεται εξ’ ανάγκης και που όλοι οφείλουν να προσαρμοστούν σαν αναπόφευκτη – αντικειμενική πραγματικότητα. Ο σύγχρονος τύραννος δεν εμπλέκεται ποτέ άμεσα με την πολιτική σκηνή. Αρκείται να την καθοδηγεί από το παρασκήνιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ζακ Μεσρίν. Booking photo of Mesrine, taken in 1973.

Ο Ζακ Μεσρίν και η άλλη όψη της ηθικής

Ο Ζακ Μεσρίν δεν είναι συγγραφέας· είναι εγκληματίας και μάλιστα με πολύ πλούσιο βιογραφικό που περιλαμβάνει από ληστείες τραπεζών μέχρι αιματηρά ξεκαθαρίσματα μαφιόζικου τύπου, από κινηματογραφικές αποδράσεις μέχρι δολοφονίες αστυνομικών. Απασχόλησε υπερβολικά τον τύπο και την παγκόσμια αστυνομία και ανακηρύχτηκε νούμερο 1 δημόσιος κίνδυνος σε Ευρώπη και Καναδά. Το 1975 μέσα από τη φυλακή κατάφερε να εκδώσει ένα βιβλίο αυτοβιογραφικού χαρακτήρα που έχει τον τίτλο «Το ένστικτο του θανάτου».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και τα αδιέξοδα τυραννίας και βασιλείας

Ο Αριστοτέλης και τα αδιέξοδα τυραννίας και βασιλείας

Όμως, ένα πολίτευμα που στηρίζεται στην απόλυτη υπεροχή του ενός, αν θέλει να παραμείνει αξιόπιστο, πρέπει πρωτίστως να εξασφαλίσει το αδιαφιλονίκητο αυτής της ανωτερότητας. Κι εδώ ακριβώς κρύβεται η επιβολή της αξίας, ως κατοχύρωση της λαϊκής αποδοχής. Ο βασιλιάς που δεν έχει λαϊκό έρεισμα οδηγείται σχεδόν μαθηματικά στη χρήση της βίας, και η βία είναι ο δρόμος της τυραννίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο μεσαίωνας αδιαφόρησε για την κοσμική σοφία. Συγκαταβατικός όμως σ’ ένα σημείο μίλησε για «φυσικό φως», χαρισμένο από το θεό για να πορεύεται ο άνθρωπος στην επίγεια ζωή, ακόμα και για να βρίσκει μερικές αλήθειες. Οι ανώτε­ρες όμως φανερώνονται μονάχα με την αποκάλυψη, με το «υπερφυσικό φως».

Χαράλαμπος Θεοδωρίδης: Ο πόλεμος κατά του λογικού

Τρεις είναι οι χαρακτηριστικοί σταθμοί του διαφωτισμού, το ιωνικό ξύπνημα στην πρώτη πριν από το Χριστό χιλιετηρίδα, που κορυφώνεται στην ακμή της Αθήνας προς το τέλος του 5ου αιώνα, η Αναγέννηση ύστερα από τη νάρκη του μεσαίωνα που με βήματα κάποτε αργινά, κάποτε πιο γοργά τραβάει στη μεγάλη ζύ­μωση του 18ου αιώνα, τέλος το βαθύ όργωμα που γίνεται στις μέρες μας από αφορμή τους μεγάλους ιμπεριαλιστικούς πολέμους του 20ού αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Gravestone of a woman with her slave child-attendant, c. 100 BC

Ελληνίδες Επιστήμονες και φιλόσοφοι της Αρχαιότητας

Η χώρα μας από τους κλασικούς ακόμη χρόνους πέρασε στη συνείδηση των λαών ως η πατρίδα των Γραμμάτων, των Τεχνών και της Φιλοσοφίας. Δεν είναι τυχαίο ότι επάνω στις φιλοσοφική σκέψη μεγάλων Ελλήνων διανοητών, όπως των κορυφαίων Αριστοτέλη (Στάγειρα 384 – Χαλκίδα 322 π. Χ.) και Πλάτωνα (427-347 π. Χ.), αλλά και πολλών άλλων, στηρίχτηκαν ιδεολογίες και προβληματισμοί που έφεραν ανατροπές στις κοινωνικές δομές και σημάδεψαν ολόκληρες γενιές ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Jean Delville - The School of Plato (1898)

Σωκράτης και Ιησούς – Ένας παρεξηγημένος συσχετισμός

«…Στη φιλοσοφία, όπως και στην επιστήμη, δεν υπάρχουν αυθεντίες. Ο φιλόσοφος πρέπει να πείσει με τη λογική, όπως ο επιστήμονας με αποδείξεις…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Ευρωκοινοβούλιο

Ο Αριστοτέλης και η προστασία των πολιτευμάτων

Η εντιμότητα της οικονομικής διαχείρισης είναι το θεμέλιο της κοινωνικής συνοχής και της αποδοχής της εξουσίας. Το πολίτευμα που δε διασφαλίζει την εμπιστοσύνη δεν μπορεί παρά να γεννήσει τη δυσαρέσκεια. Ως εκ τούτου είναι ευάλωτο. Οι αξιωματούχοι που ασκούν την εξουσία δε διακυβεύουν μόνο την προσωπική τους ακεραιότητα, αλλά και την ακεραιότητα του πολιτεύματος που εκπροσωπούν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Pericles' Funeral Oration (Perikles hält die Leichenrede) by Philipp Foltz (1852)

Ο Αριστοτέλης και η φθορά σε αριστοκρατία και πολιτεία

Η αριστοκρατία είναι το πολίτευμα που την εξουσία την ασκούν οι άριστοι, δηλαδή οι καλύτεροι, οι πιο ικανοί. Αυτή είναι η σημασία που δίνει ο Αριστοτέλης στον όρο κι όχι εκείνη του αριστοκράτη – ευγενή που αναδεικνύεται λόγω του πλούτου ή της καταγωγής. Όμως η αντίληψη της αριστοτελικής αξιοκρατίας, όσο κι αν στηρίζεται στο δίκαιο, δεν μπορεί παρά να πραγματωθεί ως αποκλεισμός των περισσότερων από την εξουσία.

Διαβάστε περισσότερα ›
λύκος

Ο Νίτσε για τη λησμονιά

«To να μη μπορούν να πάρουν για πολύ καιρό στα σο­βαρά τους εχθρούς τους, τα ατυχήματα τους, κι ακόμα και τα ανοσιουργήματα τους, είναι το χαρακτηριστικό σημάδι των ισχυρών φύσεων, που βρίσκονται στην πληρότητα της ανά­πτυξής τους και που έχουν υπεραφθονία από πλαστική, ανανεω­τική και θεραπευτική δύναμη, που φτάνει στο σημείο να φέρνει τη λησμονιά.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η εκτελεστική εξουσία

Ο Αριστοτέλης και η εκτελεστική εξουσία

Οι προβληματισμοί αυτού του είδους δεν καταδεικνύουν μόνο την επιστημονική μεθοδολογία του Αριστοτέλη που ως ερευνητής οφείλει να εξετάσει όλα τα πιθανά ενδεχόμενα, αλλά και την ίδια την πολυπλοκότητα της διαχείρισης της εξουσίας που καλείται να λεπτολογήσει προκειμένου να εκπληρώσει με επάρκεια τα καθήκοντά της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έρωτας, Θάνατος, Ειρωνεία και Αμφισβήτηση στον Ομάρ Καγιάμ

Έρωτας, Θάνατος, Ειρωνεία και Αμφισβήτηση στον Ομάρ Καγιάμ

«Μια και πηγαίνει ο δρόμος μας προς το νεκροταφείο
Δίχως αγάπη και κρασί ειν’ η ζωή φορτίο.
Φιλόσοφε, πες μας λοιπόν, τι σκέπτεσαι για τούτα;
Το κέρδος ποιο να ξέρουμε του κόσμου το βιβλίο;»

Διαβάστε περισσότερα ›
Εξώφυλλο από την έκδοση κόμικ των Νεφελών, των Αποστολίδη-Ακοκαλίδη.

Αριστοφάνης εναντίον Σωκράτη – Μια παρεξηγημένη επίθεση

«Ο Αριστοφάνης προειδοποιεί τους Αθηναίους να μην εμπιστευτούν τα παιδιά τους στους σοφιστές, όσο ελκυστική και να φαίνεται η διδασκαλία τους, όσο κι αν υπόσχονται μεγάλα κέρδη και αξιώματα σε αυτούς που θα διδάξουν. Η ικανότητα να πείσουν για το άδικο θα γυρίσει εναντίον τους…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρωμαϊκό μωσαϊκό του 1ου αιώνα π.Χ. από την Πομπηία. Ενδεχομένως να αναπαριστά την Ακαδημία του Πλάτωνα.

Ο Σωκράτης για το νόμο της φύσης και την αξία του φιλοσοφικού βίου

«…Όπως μας έμαθε και ο διάλογος Ευθύφρων, η ηθική (και άρα οι ηθικοί, δίκαιοι νόμοι) δεν μας έρχεται έξωθεν, ούτε από τους θεούς ούτε από αλλού, αλλά είναι ευθύνη των ανθρώπων να κρίνουμε ποια συμπεριφορά και ποια πράξη είναι σωστή και δίκαιη….»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή

Ο Σωκράτης για τη σωφρονιστική δύναμη της τιμωρίας

«Ο Σωκράτης δεν είναι ο πασιφιστής που αρνείται πλήρως τη θανάτωση, ούτε την εξορία ή την απόσπαση της περιουσίας κάποιου, παρά μόνο όταν γίνεται άδικα. Με άλλα λόγια, μιλάει για την τιμωρία και τη δικαιοσύνη. Αρνείται όμως απόλυτα την ανταποδοτικότητα…»

Διαβάστε περισσότερα ›