Κατηγορία: Φιλοσοφία

Χάλκινη τεφροδόχος υδρία (κάλπις), λεπτομέρεια. 540-530 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Ο Αριστοτέλης, τα συναισθήματα και η αναζήτηση της αρετής

Ο Αριστοτέλης δίνει την εντύπωση ότι αποκόβει τα συναισθήματα από την ευθύνη του ανθρώπου, αφού «οργιζόμαστε και φοβούμαστε όχι από δική μας επιλογή».

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης

Κωστής Παπαγιώργης: Στους πέντε δρόμους

ο προλεταριάτο, περιούσια τάξη της Ιστορίας, δε βρήκε εντέλει τη γή Ευιλάτ. Η Ιστορία όχι μόνο δεν αποδείχτηκε «προϊστορία» αλλά κατάπιε σαν Καιάδας όλες τις ανάπηρες μεγαλοδοξίες των αναμορφωτών της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τμήμα μεγάλης επιτύμβιας στήλης στην οποία εικονίζεται η μορφή ενός νέου ακοντιστή. Από την Αθήνα, 550-540 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Part of a large tombstone depicting the shape of a new sharpener. From Athens, 550-540 BC National Archaeological Museum.

Ο Αριστοτέλης και η σημασία της ευχαρίστησης και της δυσαρέσκειας

«… ο άνθρωπος γίνεται δίκαιος από τις επανειλημμένες πράξεις δικαιοσύνης ή […] γίνεται σώφρων από τις επανειλημμένες πράξεις σωφροσύνης· άνθρωπος που δεν κάνει επανειλημμένα τις πράξεις αυτές, δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσει αυτές τις αρετές».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus, 26 Απριλίου 121 - 17 Μαρτίου 180) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 161 έως το 180. Κυβέρνησε ως συναυτοκράτορας με τον Λεύκιο Βέρο από το 161 έως το θάνατο του Βέρου το 169. Ήταν ο τελευταίος από τους «Πέντε Καλούς Αυτοκράτορες» και θεωρείται επίσης ως ένας από τους σημαντικότερους στωικούς φιλοσόφους.

Μάρκος Αυρήλιος: «Τὰ εἰς ἑαυτὸν»

Της ανθρώπινης ζωής η διάρκεια όσο μια στιγμή, η ουσία της ρευστή, η αίσθησή της θολή, το σώμα -από τη σύστασή του- έτοιμο να σαπίσει, και η ψυχή ένας στρόβιλος, η τύχη άδηλη, η δόξα αβέβαιη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Θησαυρός των Σιφνίων. Λεπτομέρεια από τη σκηνή της γιαγαντομαχίας. Γύρω στα 525 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. Treasure of the Siphnians. Detail from the scene of the crackdown. Around 525 BC Archaeological Museum of Delphi.

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της αρετής

Όλες οι αρετές έχουν ως βάση τη μεσότητα. Πρέπει να είναι κανείς ανδρείος, αλλά όχι θρασύς. Δεν είναι σωστό να γίνεται κανείς έρμαιο των ηδονών, αλλά δεν πρέπει και να στερεί από τον εαυτό του («σαν αγροίκος») τις απολαύσεις της ζωής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τμήμα επιτύμβιας στήλης με παράσταση νέου που κρατάει δίσκο (γύρω στο 550 π.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μούσειο.

Ο Αριστοτέλης, οι έξεις και η αρετή ως θέμα πολιτικό

Οι καθημερινές συνήθειες του ανθρώπου για τον Αριστοτέλη έχουν τεράστια σημασία, αφού εν τέλει καθορίζουν την ποιότητά του. Αν κάποιος θέλει να μάθει ποιος είναι, δεν έχει παρά να δει τις συνηθισμένες του αντιδράσεις στα ερεθίσματα της καθημερινότητας. Αυτά που κάνει, αυτά είναι.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Παν. Κονδύλης: Ο πελατειακός χαρακτήρας των νεοελληνικών κομμάτων και η εκποίηση του κράτους

Ο πατριαρχικός ή πελατειακός χαρακτήρας του κοινοβουλευτισμού και συνάμα η σπάνη των θέσεων στην ελεύθερη αγορά εργασίας είχαν ως συνέπεια να παίξει ο κρατικός μηχανισμός στην Ελλάδα ρόλο ανάλογο μ’ εκείνον που έπαιξαν τα βιομηχανικά αστικά κέντρα στη Δύση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κούρος της Μερέντας και η κόρη Φρασίκλεια. Έργο του γλύπτη Αριστίωνα από την Πάρο, γύρω στα 540-530 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Kouros of Meredanda and daughter Frasiclia. The work of sculptor Aristion from Paros, around 540-530 BC. National Archaeological Museum.

Ο Αριστοτέλης, η διαίρεση της ψυχής και το ζήτημα της ηθικής αρετής

Ο διαχωρισμός της ψυχής από τον Αριστοτέλη σε λόγον και άλογον μέρος και η τοποθέτηση της ηθικής αρετής στο σημείο που πλαισιώνεται και από το ένα και από το άλλο (λόγον – άλογον μέρος) είναι μια επανάσταση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ουμπέρτο Έκο – Τι είναι η φιλοσοφία

Ουμπέρτο Έκο – Τι είναι η φιλοσοφία

Αν η απόδειξη ενός θεωρήματος μας φαίνεται «λογική», το να πειστούμε για την ψήφο μας εξαρτάται από επιλογές «μη λογικές»;

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης

Eπιστημονικό συνέδριο στη μνήμη του Παναγιώτη Κονδύλη (Αρχαία Ολυμπία 26 έως 28 Ιανουαρίου 2018

Με τη διοργάνωση του επιστημονικού συνεδρίου «Η διαρκής επικαιρότητα της σκέψης του Παναγιώτη Κονδύλη», ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας εκπληρώνει ανεκπλήρωτο μέχρι σήμερα χρέος της γενέτειρας πατρίδας προς τον Παναγιώτη Κονδύλη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τσόμσκι εναντίον Φουκώ – ‘Ανθρώπινη φύση’ (κείμενο, βίντεο, pdf)

Τσόμσκι εναντίον Φουκώ – ‘Ανθρώπινη φύση’ (κείμενο, βίντεο, pdf)

Τσόμσκι εναντίον Φουκώ – ‘Ανθρώπινη φύση’ (κείμενο, βίντεο, pdf) ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΞΟΥΣΙΑΣ Συζητούν οι: ΜΙΣΕΛ ΦΟΥΚΩ και ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΙ Η συζήτηση αυτή των Noam Chomsky και Michel Foucault «Human Nature: justice versus power« είναι μια από τις τέσσερις […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αντιγόνη του Σοφοκλή. Συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας και τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού,

Η Αντιγόνη του Σοφοκλή ως πεδίο δοκιμασίας των σοφιστικών αντιλήψεων

Είναι πρόδηλη η τάση του Σοφοκλή να δεχτεί ιδέες που προάγουν το πνεύμα και εξελίσσουν τη δημοκρατία, ακόμη και αν αυτές διατυπώνονται από έναν κύκλο που χαρακτηρίζεται από την ανατροπή και την αμφισβήτηση των αρχών που με σύνεση υπηρέτησε ο ίδιος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Θεόφραστος Τριανταφυλλίδης. Οι συνδαιτυμόνες. 1935

Γλώσσα και Λόγος

Λογική είναι ο κλάδος εκείνος της φιλοσοφίας που ερευνά τα γενικά πλαίσια, μέσα στα οποία πρέπει να κινηθεί η σκέψη, ώστε να τηρεί τις θεμελιώδεις αρχές της και να καταλήγει σε συμπεράσματα χωρίς άλματα, κενά και αντιφάσεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
Le Penseur (Ο σκεπτόμενος) , 1882, Παρίσι, Μουσείο Ροντέν

Ο Σκεπτικισμός. Πύρρων. Αρκεσίλαος. Καρνεάδης. Αινησίδημος

Σκεπτικισμός είναι γενικά η αμφιβολία για τη δυνατότητα και το κύρος της γνώσης, αλλά ως ιδιαίτερο φιλοσοφικό ρεύμα ξεκίνησε στους αλεξανδρινούς χρόνους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πωλ Σεζάν, Οι χαρτοπαίχτες. 1892–1893. Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο

Οι Στωικοί φιλόσοφοι. Η αρχαία Στοά. Ζήνων. Χρύσιππος. Παναίτιος. Ποσειδώνιος

Σ’ αυτή την περίοδο ο άνθρωπος ζήτησε από τη φιλοσοφία κυρίως δυο πράγματα: να του παρασταθεί στον προβληματισμό του γύρω από την πράξη και τις ανάγκες της ζωής και να του αποκαταστήσει την ψυχική γαλήνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ένα από τα σύμβολα του Ισλάμ: Η λέξη «Ο Θεός» (Αλλάχου) γραμμένη σε αραβική καλλιγραφική γραφή, στην Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη.

Οι Άραβες. Ο Μωάμεθ και η διδασκαλία του

Πας μουσλίμ ή μουσουλμάνος πρέπει κατά τον Μωάμεθ να εργάζηται διηνεκώς υπέρ του θριάμβου του Ισλάμ, ουχί μόνον διά του λόγου, αλλά και δι’ έργου, ήτοι διά του ξίφους. Τούτο απαιτεί αυτή η σωτηρία του ανθρωπίνου γένους και η προς αυτό ευσπλαγχνία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (αρχ.: Ἀριστοτέλης, 384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής στη βόρεια περιφέρεια της κλασικής Ελλάδας.

Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης είδε ότι το πολίτευμα μπορεί να παρουσιάζεται σε τρεις κύριες μορφές και τρεις εκτροπές από αυτές: οι τρεις κύριες μορφές είναι η βασιλεία, η αριστοκρατία και η δημοκρατία και οι αντίστοιχες εκτροπές από αυτές είναι της βασιλείας η τυραννίδα, της αριστοκρατίας η ολιγαρχία και της δημοκρατίας η οχλοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι τρεις Χάριτες, 1504, Chantilly, Μουσείο Κοντέ

Η φιλοσοφία του Πλάτωνα

Η θεωρία των ιδεών αποτέλεσε τον πυρήνα της φιλοσοφίας του Πλάτωνα (427-347 π.Χ.), του μεγαλοφυέστερου από τους μαθητές του Σωκράτη. Ο Πλάτων πίστευε ότι η ψυχή είχε γνωρίσει τις έννοιες των πραγμάτων σε μια υποτιθέμενη προσωματική περίοδο της ύπαρξής της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Ζακ-Λουί Νταβίντ (1787) Ο Θάνατος του Σωκράτη

Η φιλοσοφία του Σωκράτη (470-399 π.Χ.)

Ηθικός νόμος σήμαινε για το Σωκράτη ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να ακολουθούμε αυτό που μας φαίνεται καλύτερο ύστερα από ένα λογικό έλεγχο, όπου με συλλογισμούς έχει φανεί η δύναμη του καθενός από τα υπάρχοντα επιχειρήματα, υπέρ και κατά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Εμμανουήλ Ροΐδης

Εμμανουήλ Ροΐδης: Τα εφήμερα

Πολλοί εναβρύνονται πιστεύοντες, ότι το υποκείμενον αυτών προϋπήρχε λανθάνον παρά τοις ενδόξοις προγόνοις, οίτινες εγέννησαν τους μέλλοντας να γεννήσωσιν αυτούς, κατορθούντες ούτω να επεκτείνωσιν επί τινας αιώνας την ύπαρξιν αυτών εν τω παρελθόντι. Tούτων η μωρία είναι προφανής·

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πρωταγόρας στο κέντρο μαζί με τον Δημόκριτο, Μουσείο Ερμιτάζ. Salvator Rosa - Démocrite et Protagoras

Οι Σοφιστές

Έτσι ο Πρωταγόρας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «για όλα τα πράγματα μέτρο είναι ο άνθρωπος, για όσα υπάρχουν ότι υπάρχουν, για όσα δεν υπάρχουν ότι δεν υπάρχουν».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Δημόκριτος από τα Άβδηρα της Θράκης έζησε περίπου από το 460 π.Χ. ως το 370 π.Χ. Χαρτονόμισμα των 100 δραχμών (λεπτομέρεια)

Οι Ατομικοί φιλόσοφοι. Ο Δημόκριτος, οι Ελεάτες και η θεωρία του «ατόμου»

Σύμφωνα με τη θεωρία του Ατόμου, ο Δημόκριτος δίδαξε ότι ένας κόσμος συντίθεται, όταν σε μεγάλο κενό του διαστήματος συναθροίζονται αλληλοσυγκρουόμενα πολλά άτομα και με τη φορά τους σχηματίζεται δίνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ηράκλειτος και Δημόκριτος. "Eraclito e Democrito", Bramante, 1477, affresco trasferito su tela, Milano, Pinacoteca di Brera

Πυθαγόρειοι και Ελεάτες. Πυθαγόρας. Παρμενίδης. Ζήνων. Εμπεδοκλής. Αναξαγόρας

Έτσι ο Ηράκλειτος δίδαξε ότι «τον κόσμο τούτο, τον ίδιο για όλους γενικά, ούτε θεός ούτ’ άνθρωπος τον έκανε, μα ήταν πάντα και είναι και θα ‘ναι πυρ αείζωο, που ανάβει με μέτρο και σβήνει με μέτρο».

Διαβάστε περισσότερα ›
Piet Mondrian

Αρχαία ελληνική κοσμολογία. Θαλής, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης

Από θερμοκρασιακές μεταπτώσεις πάνω στην επιφάνεια της Γης αιτιολόγησε ο Αναξίμανδρος και την εμφάνιση της ζωής και υπέθεσε πρώτος ότι ο άνθρωπος έχει προέλθει «έξ άλλοειδών ζώων».

Διαβάστε περισσότερα ›
Η λογική στην εξορία

Η λογική στην εξορία

Οι περισσότεροι άνθρωποι σε αυτόν τον κόσμο πιστεύουν ότι ο Δημιουργός του σύμπαντος έχει γράψει ένα βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φρίντριχ Βίλχελμ Νίτσε (γερμ. Friedrich Wilhelm Nietzsche) (Ραίκεν, 15 Οκτωβρίου 1844 - Βαϊμάρη, 25 Αυγούστου 1900)

Νίτσε: Για τη φυσική ιστορία του καθήκοντος και του δικαιώματος

Το δικαίωμα των άλλων είναι μια παραχώρηση του αισθήματος μας για δύναμη, προς το αίσθημα δύναμης αυτών των άλλων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φρίντριχ Βίλχελμ Νίτσε (γερμ. Friedrich Wilhelm Nietzsche) (Ραίκεν, 15 Οκτωβρίου 1844– Βαϊμάρη, 25 Αυγούστου 1900[1]). Γερμανικό γραμματόσημο

Νίτσε: Η αυτοκυριαρχία, η μετριοπάθεια και τα τελευταία τους κίνητρα

Δεν βρίσκω λιγότερες από έξι βαθιά διαφορετικές μεθόδους για να καταπολεμήσω τη σφοδρότητα μιας ορμής. Πρώτα πρώτα, μπορούμε να αποκρύψουμε τα ελατήρια για την ικανοποίηση της ορμής, να την αποδυναμώσουμε και να την αποστεγνώσουμε, αποφεύγοντας να την ικανοποιήσουμε για ολοένα μεγαλύτερα διαστήματα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Φρειδερίκος Νίτσε

Ο Φρειδερίκος Νίτσε και η κλασική φιλολογία

Γιατί βέβαια όπως δεν είναι και τόσο γνωστό, ο Νίτσε σπούδασε και δίδαξε ως πανεπιστημιακός καθηγητής κλασική φιλολογία· έγραψε και δημοσίευσε ακραιφνώς φιλολογικές μελέτες και άρθρα, και υπήρξε ιδρυτής μιας τουλάχιστον ένωσης κλασικών φιλολόγων σε μια από τις «ηρωικότερες» περιόδους της γερμανικής κλασικής φιλολογίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φρίντριχ Βίλχελμ Νίτσε (γερμ. Friedrich Wilhelm Nietzsche) (Ραίκεν, 15 Οκτωβρίου 1844 - Βαϊμάρη, 25 Αυγούστου 1900)

Νίτσε: «Το ελάχιστο βήμα προς τα εμπρός»

Τίποτα δεν πληρώθηκε πιο ακριβά απ’ αυτό το μικρό κομμάτι ανθρώπινης λογικής και απ’ αυτό το αίσθημα της ελευθερίας για το οποίο είμαστε τόσο περήφανοι σήμερα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κέλτικος σταυρός σε παλιό νεκροταφείο των Βογομίλων στη Νέα Χαλκηδόνα. Celtic cross in an old cemetery of Bogomillas in Nea Chalkidona

Georg Ostrogorsky: Το Βυζάντιο και ο Συμεών Βουλγαρίας. Η αίρεση των Βογομίλων

Μετά το θάνατο του Συμεών άλλαξε τελείως η κατάσταση. Οι φιλόδοξες απαιτήσεις και το ακάματο αγωνιστικό πνεύμα του Συμεών ήταν κάτι το εντελώς ξένο στο γιο και διάδοχό του Πέτρο. Η συνέχιση του αγώνα δεν είχε πια κανένα νόημα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οπλιτοδρόμος, ανάγλυφη τραπεζιόσχημη πλάκα που βρέθηκε στην Αθήνα. Γύρω στο 500 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Stretcher, embossed billboard found in Athens. Around 500 BC National Archaeological Museum

Το βαρύνον φορτίο της ηθικής αρετής στην αριστοτελική εκπαιδευτική πρόταση

Πρακτικός και ρεαλιστής, λογικός και αναλυτικός ο Αριστοτέλης πρόσφερε την καθαρή του σκέψη, προκειμένου να οδηγήσει το άτομο στην ευδαιμονία μέσα από τη μαθητεία του στην ηθική αρετή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φρανσουά Μαρί Αρουέ (François-Marie Arouet, 21 Νοεμβρίου 1694 – 30 Μαΐου 1778), ευρύτερα γνωστός με το ψευδώνυμο Βολταίρος (Voltaire), ήταν Γάλλος συγγραφέας, ιστορικός και φιλόσοφος

Βολταίρος: «Είμαι ελεύθερος;»

Είμαι ελεύθερος σημαίνει να μην κάνω μια κακή πράξη αν ο νους μου τη φαντάζεται αναγκαστικά τέτοια· να δαμάσω ένα πάθος αν ο νους μου μου κάνει αισθητό τον κίνδυνό του, και η φρίκη αυτής της πράξης αντιμάχεται με δύναμη την επιθυμία μου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Τζων Λοκ (John Locke, 29 Αυγούστου 1632 – 28 Οκτωβρίου 1704) ήταν Άγγλος φιλόσοφος και ιατρός, ο οποίος θεωρείται ένας από τους πλέον σημαίνοντες στοχαστές του Διαφωτισμού και είναι ευρύτερα γνωστός ως ο Πατέρας του Κλασικού Φιλελευθερισμού.

Τζων Λοκ: Δοκίμιο για την Ανθρώπινη Νόηση

Επειδή ονόμασα την πρώτη πηγή των ιδεών μας αίσθηση, θα ονομάσω αυτήν εδώ τη δεύτερη πηγή ιδεών διαλογισμό (διαστοχασμό), γιατί απ’ αυτή την πηγή η ψυχή δέχεται ιδέες, που η ίδια τις δημιουργεί διαλογιζόμενη (διαστοχαζόμενη) πάνω στις δικές της ενέργειες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ντενί Ντιντερό (Denis Diderot, 5 Οκτωβρίου 1713 – 31 Ιουλίου 1784) ήταν Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας

Ντενί Ντιντερό: Σκέψεις για την ερμηνεία της φύσης

Έχουμε τρία κύρια μέσα έρευνας: την παρατήρηση της φύσης, το λογισμό και το πείραμα. Η παρατήρηση συγκεντρώνει τα φαινόμενα ο λογισμός επαληθεύει το αποτέλεσμα του συνδυασμού. Πρέπει η παρατήρηση της φύσης να είναι διαρκής, ο λογισμός μας να είναι βαθύς και το πείραμα να είναι ακριβές.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι δημιουργικές ασχολίες, η ουσιαστική επαφή με τους άλλους ανθρώπους, τα ισχυρά –ποιοτικά ενδιαφέροντα, η συνείδηση της αξίας που έχουν όλες οι στιγμές και η εκτίμηση κάθε μικροχαράς που προσφέρει η καθημερινότητα συνθέτουν το πορτρέτο της εσωτερικής γαλήνης.

Ο Αριστοτέλης, η ευτυχία και ο παράγοντας της τύχης

Η αριστοτελική ευτυχία τίθεται με τρόπο βαθύτερο κι ως εκ τούτου πιο σταθερό. Το ότι τα σκαμπανεβάσματα της τύχης επηρεάζουν την ανθρώπινη ζωή κρίνεται δεδομένο. Όμως, αυτό ακριβώς είναι και το νόημα που δίνει ο Αριστοτέλης στην αρετή: ο ενάρετος άνθρωπος οφείλει να προστατέψει τις ισορροπίες (ακολουθώντας πάντα το δρόμο της μεσότητας) και στην άκρατη εύνοια και στη συμφορά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομιλία για τη φιλοσοφία του Σωκράτη στο Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου (κείμενο)

Ομιλία για τη φιλοσοφία του Σωκράτη στο Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου (κείμενο)

Ακολουθεί η ομιλία που παρουσιάστηκε στις 27 Νοεμβρίου 2017 από τον Κώστα Σαπαρδάνη, για το Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου. Ανατρέχοντας στην αρχαία σκέψη για μια καλύτερη ζωή Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης Σήμερα θα επικεντρωθούμε στην αρχαία ελληνική σκέψη, και πιο συγκεκριμένα στον […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάλκινο σφυρήλατο έλασμα με γυναικεία μορφή. Τέλος 6ου αιώνα π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας

Η αριστοτελική εκδοχή του αγαθού και το ύψιστο έργο του ανθρώπου

Η λογική, ως κυρίαρχο ανθρώπινο γνώρισμα, πρέπει να κινητοποιεί τη δράση προς την κατεύθυνση της αρετής. Η ηθική αρετή έχει άμεση σχέση με τη λογική, καθώς αποτελεί επίσης ειδοποιό διαφορά του ανθρώπου από τα ζώα. Κι αυτός είναι ο λόγος που ο άνθρωπος είναι σε θέση να οργανώσει κοινωνίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Ο κίονας με τις χορεύτριες», λεπτομέρεια. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών

Ο Αριστοτέλης και η προβληματική του πλατωνικού αγαθού

Τα απόλυτα δεν έχουν σχέση με τα ανθρώπινα κι αυτή είναι η βαθύτερη προβληματική του πλατωνικού αγαθού. Από αυτή την άποψη, και η αναζήτηση της αλήθειας δεν μπορεί παρά να αφορά τα ανθρώπινα μεγέθη. Μιλάμε, δηλαδή, όχι για την απόλυτη, αλλά για την ανθρώπινη αλήθεια.

Διαβάστε περισσότερα ›
Με μια έκφραση του Stace, «η φιλοσοφία παίρνει το νήμα της γνώσης εκεί όπου το αφήνουν οι επιστήμες».

Θεόφιλος Βέικος: Η φιλοσοφία, η θρησκεία και η επιστήμη

Συχνά η φιλοσοφία θεωρείται σαν σκέψη που δεν είναι τόσο κριτική ώστε να πλησιάζει την επιστήμη, ούτε τόσο ανορθόλογη που να πλησιάζει τη θρησκεία, και γι’ αυτό παρουσιάζεται σαν ένα ενδιάμεσο πεδίο, μια «νεκρή ζώνη», όπως έλεγε ο Ράσελ, ανάμεσα στη θρησκεία και στην επιστήμη, και γι’ αυτό εκτεθειμένη σε επιθέσεις και από τις δύο πλευρές.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Φιλοσοφώ» είναι μάλλον σαν να επιχειρώ μία έξοδο από τον συνηθισμένο τόπο της κοινής σκέψης, το χώρο των παραστάσεων, των αναμνήσεων και των εμπειριών.

Θεόφιλος Βέικος: Φιλοσοφία και κοινός νους

Η φιλοσοφία είναι η επίμονη αναζήτηση της ετερότητας, αυτού του άλλου που η γνώση του μας επιτρέπει να αναγνωρίσουμε την ταυτότητά μας. Η φιλοσοφία είναι βασικά αρνητική σκέψη: καταστρέφει κάθε βεβαιότητα, κατακτά αυτό που είναι ξένο και κάνει προβληματικό αυτό που είναι οικείο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης: «Ο Κοραής και η Φιλοσοφία του Διαφωτισμού»

Παναγιώτης Κονδύλης: «Ο Κοραής και η Φιλοσοφία του Διαφωτισμού» (κείμενο & ηχητικό ντοκουμέντο)

Το σπάνιο αυτό ηχητικό ντοκουμέντο -πρόκειται για τη μοναδική γνωστή καταγραφή της φωνής του Παναγιώτη Κονδύλη- προέρχεται από το Αρχείο Φωνών του Γιώργου Ζεβελάκη

Διαβάστε περισσότερα ›
Η ομιλία του Αλμπέρ Καμύ όταν παρέλαβε το Νόμπελ λογοτεχνίας

Η ομιλία του Αλμπέρ Καμύ όταν παρέλαβε το Νόμπελ λογοτεχνίας

«η ευγένεια του επαγγέλματός μας θα έχει πάντα τις ρίζες της στις δυο δυσβάσταχτες υποχρεώσεις: την άρνηση να πει ψέματα για κάτι που γνωρίζει και την αντίσταση στην καταπίεση»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κορνήλιος Καστοριάδης – Μια άνοδος σημαντικότητας;

Κορνήλιος Καστοριάδης – Μια άνοδος σημαντικότητας;

Μια συνέντευξη του Κορνήλιου Καστοριάδη

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε βιβλία του αναρχικού Αλφρέντο Μπονάνο (pdf)

Κατεβάστε βιβλία του αναρχικού Αλφρέντο Μπονάνο (pdf)

7 βιβλία του αναρχικού συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλμπέρ Καμύ – επιλογή από το έργο του

Αλμπέρ Καμύ – επιλογή από το έργο του

Όλες οι ηθικές θεωρίες θεμελιώνονται στην ίδια πάντα αρχή: η πράξη έχει συνέπειες, οι όποιες ή την νομιμο­ποιούν ή την μηδενίζουν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε βιβλία του αναρχικού Κροπότκιν (pdf)

Κατεβάστε βιβλία του αναρχικού Κροπότκιν (pdf)

14 βιβλία του αναρχικού συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Γιάννη Σπυρόπουλου

Πρωταγόρας – Feyerabend – Μιχάλης Ράπτης (Πάμπλο). Από το δημοκρατικό σχετικισμό στην Γενικευμένη κοινωνική αυτοδιαχείριση

Το κείμενο που ακολουθεί παρουσιάστηκε ως εισήγηση επιστημονικό συμπόσιο «Το πεδίο της κοινωνικής και πολιτικής φιλοσοφίας». Αφιερωμένο στο Παναγιώτη Νούτσο, Ομότιμο Καθηγητή κοινωνικής και πολιτικής Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα ›
Το πρόβλημα με το Ισλάμ

Το πρόβλημα με το Ισλάμ

Είναι το Ισλάμ συμβατό με μία πολιτισμένη κοινωνία; Είναι δυνατόν να πιστεύεις όσα πρέπει να πιστεύεις για να είσαι καλός μουσουλμάνος, να έχεις στρατιωτική και οικονομική ισχύ, και να μην αποτελείς μία ασυνείδητη απειλή για τις πολιτισμένες κοινωνίες τρίτων;

Διαβάστε περισσότερα ›
Τα επιγράμματα του Φιλόδημου

Τα επιγράμματα του Φιλόδημου

Η μετάφραση είναι του Γ.Ε. Καραμανώλη, από το βιβλίο «Φιλόδημος – Τα επιγράμματα, η ποίηση ενός επικούρειου»

Διαβάστε περισσότερα ›
Υπέρ ή κατά της τελειότητας; – Σχεδιάζοντας παιδιά με πατρόν

Υπέρ ή κατά της τελειότητας; – Σχεδιάζοντας παιδιά με πατρόν

Η παρέμβαση στο ανθρώπινο γονιδίωμα είναι δικαίωμα, υποχρέωση ή κάτι που πρέπει να απαγορευτεί;

Διαβάστε περισσότερα ›
Michel Foucault – Η κοινωνία τιμωρός (pdf)

Michel Foucault – Η κοινωνία τιμωρός (pdf)

«Γιατί ένα μόνο είναι σίγουρο: η κράτηση, η φυλάκιση δεν αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού ποινικού συστήματος πριν τουλάχιστον από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις των δεκαετιών 1780-1820»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κρίστοφερ Χίτσενς – Η θρησκεία μπορεί να βλάψει σοβαρά την υγεία

Κρίστοφερ Χίτσενς – Η θρησκεία μπορεί να βλάψει σοβαρά την υγεία

Απόσπασμα από το εξαντλημένο βιβλίο «Ο θεός δεν είναι μεγάλος»

Διαβάστε περισσότερα ›
Σαμ Χάρις – Επιστολή προς ένα χριστιανικό έθνος

Σαμ Χάρις – Επιστολή προς ένα χριστιανικό έθνος

Δύο αποσπάσματα από το βιβλίο του φιλοσόφου

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Συμπόσιο του Πλάτωνα και η αυτοκτονία του Ιωάννη Συκουτρή

Το Συμπόσιο του Πλάτωνα και η αυτοκτονία του Ιωάννη Συκουτρή

Για πολλά χρόνια υπήρχε η αμφιβολία αν αυτοκτόνησε ή πέθανε λόγω προβλήματος που είχε στην καρδιά, σήμερα όμως δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γράμματα του Αλμπέρ Καμύ σ’ έναν φίλο Γερμανό

Γράμματα του Αλμπέρ Καμύ σ’ έναν φίλο Γερμανό

«Ξέρω πως ο ουρανός που στάθηκε αδιάφορος στις απαίσιες νίκες σας θα παραμείνει απαράλλαχτος και στη δίκαιη ήττα σας. Ακόμα και σήμερα, δεν περιμένω τίποτα απ’ αυτόν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε βιβλία για τον Επίκουρο και τη φιλοσοφία του (pdf)

Κατεβάστε βιβλία για τον Επίκουρο και τη φιλοσοφία του (pdf)

9 βιβλία για τον φιλόσοφο

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αντόρνο εναντίον της τζαζ (pdf)

Ο Αντόρνο εναντίον της τζαζ (pdf)

Η τζαζ αναπαράγει την ίδια της τη μαζική βάση• αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μειώνει την ευθύνη αυτών που την παράγουν. Η αιωνιότητα της μόδας είναι ένας φαύλος κύκλος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μπακούνιν – Κριτική της Μαρξιστικής θεωρίας του Κράτους

Μπακούνιν – Κριτική της Μαρξιστικής θεωρίας του Κράτους

Αλλά σύμφωνα με τον κύριο Μαρξ, οι άνθρωποι, όχι μόνο δεν πρέπει να καταργήσουν το Κράτος, αλλ’ αντίθετα πρέπει να το δυναμώσουν και να το επεκτείνουν και τελικά να το αφήσουν στην πλήρη διάθεση των ευεργετών, κηδεμόνων και δασκάλων τους — των ηγετών του Κομμουνιστικού Κόμματος, δηλαδή στον κύριο Μαρξ και τους φίλους του…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Συκουτρής (Σμύρνη, 1 Δεκεμβρίου 1901 — Κόρινθος, 21 Σεπτεμβρίου 1937) ήταν διακεκριμένος Έλληνας φιλόλογος.

Ιωάννης Συκουτρής: [Κοινωνική Πρόνοια και ανθρώπινη αλληλεγγύη]

Κάθε ανθρώπινη ζωή, και η περισσότερον ταπεινή και άσημος, αποτελεί το Α μιας σειράς από ψυχικάς περιπέτειας, η όποια δεν έχει επέκτασιν προς τα προτού, η όποια δεν θα ύπαρξη ποτέ κατόπιν έτσι ακριβώς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε δωρεάν: Ιωάννης Συκουτρής – ‘Πλατωνικός Ευαγγελισμός’ (pdf)

Κατεβάστε δωρεάν: Ιωάννης Συκουτρής – ‘Πλατωνικός Ευαγγελισμός’ (pdf)

Τι μπορούμε να κερδίσουμε διαβάζοντας τα έργα του Πλάτωνα;

Διαβάστε περισσότερα ›