Κατηγορία: Φιλοσοφία

Η θεά Αθηνά. Ναός του Δία στην Ολυμπία (χτίστηκε μεταξύ 472 και 456 π.Χ.) Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας. Godess Athena. Temple of Zeus in Olympia (built between 472 and 456 BC) Archaeological Museum of Olympia.

Παναγιώτης Κονδύλης: Η κλασσική γραμματεία και η ελληνική γλώσσα

Πέρα από τη γλώσσα, αλλά όχι άσχετα προς αυτήν, κλασσική είναι μια σκέψη ή μια εποχή της ιστορίας του πνεύματος όταν διατυπώνει με αναντικατάστατη εννοιολογία προβλήματα διηνεκώς επανερχόμενα, δηλαδή προβλήματα, στα οποία προσκρούει με εσωτερική αναγκαιότητα κάθε βαθύτερος στοχασμός -κοντολογής, έσχατα προβλήματα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάλκινο αγαλμάτιο ίππου, γύρω στα 470 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας. Bronze statue of a horse, around 470 BC Archaeological Museum of Olympia.

Ο Αριστοτέλης και ο τελικός ορισμός του δίκαιου ανθρώπου

«… αν δίνει κανείς στον άλλον μεγαλύτερο μερίδιο από ό,τι στον εαυτό του και αυτό το κάνει εν γνώσει του και με τη θέλησή του, αυτός αδικεί ο ίδιος τον εαυτό του, και αυτό το κάνουν, ως γνωστόν, οι μετρημένοι άνθρωποι· γιατί ο καλός και σωστός άνθρωπος έχει την τάση να κρατάει για τον εαυτό του τα λιγότερα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεφαλή νέου αθλητή, πιθανόν από ταφικό ναΐσκο, περίπου 330 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. Head of a new athlete, probably from a funerary temple, about 330 BC. Archaeological Museum of Piraeus.

Ο Αριστοτέλης για την έννοια και το περιεχόμενο του «αγαθού»

Ποιά αγαθά θα βάζαμε στον αριθμό των καθεαυτά αγαθών; Θα ήταν αυτά που οι άνθρωποι τα επιδιώκουν ακόμη και όταν μένουν μόνα τους, π.χ. τη φρόνηση και την όραση, καθώς και κάποιες ηδονές και τιμές;

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μηλιακό» ανάγλυφο Ηρακλής και Νέσσος. Από τάφο της Τροιζήνας (460-450 π.Χ.) Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. "Milliko" relief of Hercules and Nessos. From the tomb of Troizina (460-450 BC) Archaeological Museum of Piraeus.

Ο Αριστοτέλης και η ηθική ως ταξικό μέγεθος

Όπως είναι άδικο ο πλούσιος να αισχροκερδεί σε βάρος του φτωχού με τοκογλυφικούς δανεισμούς, έτσι είναι επίσης άδικο να δανείζεται ο φτωχός λεφτά για να τα σπαταλήσει σε ανούσια πράγματα αρνούμενος μετά να τα ξεπληρώσει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ελένη με τον Έρωτα στην αγκαλιά. Παράσταση σε αγγείο.

Ο Αριστοτέλης, η ολική και η μερική αδικία

Ο αλληλοσεβασμός, το ενδιαφέρον, η ανταπόδοση μιας ευεργεσίας, το φιλότιμο, το αίσθημα της ντροπής, η αναγνώριση της ανωτερότητας του άλλου σε κάποιο τομέα, με δυο λόγια η συνείδηση της αμοιβαιότητας που ξεπερνά κάθε ατομικό συμφέρον είναι η βάση της δικαιοσύνης που αναγκαστικά μεταφράζεται σε πεμπτουσία της συνύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παρμενίδης ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος.

Παρμενίδης ο Ελεάτης: O αντίποδας της ηρακλείτειας φιλοσοφίας

Παρμενίδης ο Ελεάτης: O αντίποδας της ηρακλείτειας φιλοσοφίας Γράφει ο Μιλτιάδης Ντόβας Ως γνωστόν, κατά τον 6ο και 5ο π. Χ αιώνα, τα κέντρα της πνευματικής ανάπτυξης της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης σταδιακά μεταφέρονται στη νότια Ιταλία. Σε αντίθεση με […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Η πολιτική σκέψη του Αριστοτέλη στον Διαφωτισμό

Ο 21ος αιώνας, ο αιώνας της βιογενετικής, της παγκοσμιοποίησης των διαδικτύων, της μεγάλης φτώχειας των πολλών και του τεράστιου πλούτου των ελαχίστων, της φαντασιακής δημοκρατίας και της πραγματικής ολιγαρχίας μας προκαλεί σε μια νέα ανάγνωση και του Αριστοτέλη και του διαφωτισμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
O Άνταμ Σμιθ (αγγλικά: Adam Smith, 16 Ιουνίου 1723 – 17 Ιουλίου 1790) ήταν Σκωτσέζος οικονομολόγος και ηθικός φιλόσοφος. Θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους της πολιτικής οικονομίας και θεμελιωτής της σχολής των κλασικών οικονομικών.

Ξαναδιαβάζοντας τον Πλούτο των Εθνών. Το «αόρατο χέρι» της αγοράς

Ο Φιλελευθερισμός είναι κατά βάση μια πολιτική φιλοσοφία, που αντιλαμβάνεται την οικονομική ελευθερία ως απαραίτητο συστατικό της ευρύτερης ανθρώπινης ελευθερίας στο πλαίσιο μιας ιεραρχικά δομημένης πολιτικής κοινωνίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Καλβίνος (γαλ.: Jean Calvin, πραγματικό όνομα Jehan Cauvin, 10 Ιουλίου 1509 - 27 Μαΐου 1564) γεννήθηκε στο Νουαγιόν της Πικαρδίας στη Γαλλία.

Μαξ Βέμπερ: Ο Καλβινισμός και η Θεία Χάρη

Ο Καλβινισμός ήταν η πίστη γύρω από την οποία δόθηκαν οι μεγάλες πολιτικές και πολιτιστικές μάχες του 16ου και 17ου αιώνα στις πιο αναπτυγμένες χώρες, την Ολλανδία, την Αγγλία και τη Γαλλία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι πυγμάχοι. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Αριστοτέλης: Ο φόβος και το θάρρος

Θάρρος λοιπόν είναι η ελπίδα που προέρχεται από την ιδέα ότι ζυγώνει η ώρα της σωτηρίας μας και ότι τα επίφοβα πράγματα, είτε δεν υπάρχουν καθόλου είτε βρίσκονται μακριά μας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516). Το κάρο με τον σανό (λεπτομέρεια), 1510-16, Μαδρίτη, Μουσείο του Πράδο.

Ο Αριστοτέλης για τη σωφροσύνη

Μόνο ο σώφρων μπορεί να είναι αληθινά ανδρείος, αφού μόνο εκείνος θα φερθεί σωστά εκπληρώνοντας τις επιταγές της μεσότητας. Ο ακόλαστος δεν μπορεί παρά να επιδείξει το παράτολμο θράσος, αν νιώσει ότι υπάρχει κίνδυνος να στερηθεί την ηδονή που στρεβλά έχει ταυτίσει με την ευτυχία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Επίκουρος για τις αισθήσεις και τα κριτήρια της αλήθειας

Ο Επίκουρος για τις αισθήσεις και τα κριτήρια της αλήθειας

«Να συνηθίζεις στην ιδέα ότι ο θάνατος είναι για μας ένα τίποτα (μηδὲν πρὸς ἡμᾶς εἶναι τὸν θάνατον)· γιατί κάθε καλό και κάθε κακό έγκειται στον τρόπο με τον οποίο γίνεται αισθητό -και ο θάνατος είναι στέρηση της αίσθησης (στέρησις δέ ἐστιν αἰσθήσεως ὁ θάνατος).

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Κοσμαδόπουλος - Η υπαίθρια αγορά των κεραμικών, Μύκονος

Ο Αριστοτέλης και οι παρανοήσεις στο ζήτημα της ανδρείας

Για τον Αριστοτέλη η αντίληψη που ταυτίζει τις εν βρασμώ ψυχής πράξεις με την ανδρεία, δεν είναι παρά η σύγχυση ανάμεσα στην ανδρεία και τη μαχητικότητα. Τα ζώα μπορεί να δείχνουν μαχητικότητα, όταν νιώθουν ότι κινδυνεύουν, όμως αυτό δεν έχει καμία σχέση με την ανδρεία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωνσταντίνος Παρθένης - Η Καλυψώ και το πνεύμα

Ο Αριστοτέλης και η ευτυχία ως εκούσια πράξη

Η φιλία, ο έρωτας, η εμπιστοσύνη, η αγάπη, η ειλικρινής χαρά για τον άλλο, η αγωνία, με δυο λόγια όλα τα δυνατά συναισθήματα που πλουτίζουν την ύπαρξη είναι αδύνατο να εκπληρωθούν χωρίς το δέσιμο με τους άλλους ανθρώπους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Περικλής Βυζάντιος (Αθήνα, 16 Ιανουαρίου 1893 – Αθήνα, 9 Φεβρουαρίου 1972). Μπιστρό.

Αριστοτέλης: Λόγος περί παθών. Αγάπη και έχθρα.

Ας πούμε τώρα ποιους αγαπούν οι άνθρωποι και θέλουν να τους έχουν φίλους τους και ποιους μισούν, καθώς και για ποιον λόγο ― αφού όμως πρώτα δώσουμε τον ορισμό της φιλίας και της αγάπης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η περιβόητη εταίρα Φρύνη μπροστά στο δικαστήριο. Ο ρήτορας που την υπερασπίζεται αποκαλύπτει τα κάλλη της μπροστά τους δικαστές.

Αριστοτέλης: Η ρητορική τέχνη

Τρία είδη ρητορικής υπάρχουν· γιατί τόσων ειδών είναι και οι ακροατές των λόγων. Τρία είναι τα συστατικά στοιχεία ενός λόγου: ο ομιλητής, [1358b] το θέμα για το οποίο μιλάει και, τέλος, αυτός στον οποίο απευθύνεται· αυτός, δηλαδή ο ακροατής, είναι και ο τελικός στόχος του λόγου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σάντρο Μποττιτσέλλι. Αλληγορία της Άνοιξης (λεπτομέρεια).

Πλωτίνος (203-270): Η θέαση του κάλλους

Γιατί αυτό που βλέπει είναι συγγενικό με αυτό που βλέπεται, και πρέπει να στραφεί στη θέασή του αφού πρώτα έχει γίνει όμοιο μ᾽ εκείνο. Αφού ποτέ κανένα μάτι δεν θα μπορούσε να δει τον ήλιο αν δεν ήταν ηλιόμορφο, ούτε η ψυχή μπορεί να δει το Ωραίο, αν δεν έχει πρώτα γίνει ωραία η ίδια.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρενέ Μαγκρίτ (René François Ghislain Magritte, 21 Νοεμβρίου 1898 – 15 Αυγούστου 1967)

Ο Αριστοτέλης, το εκούσιο μιας πράξης και το αίσθημα της ντροπής

«Αν, τώρα, πρέπει να αποφασίσουμε με αντίτιμο τίνος κακού πρέπει να επιλέγουμε κάποιο καλό, δεν είναι κάτι που μπορούμε να το ορίσουμε εύκολα· ο λόγος είναι ότι οι επιμέρους περιπτώσεις παρουσιάζουν μεγάλες μεταξύ τους διαφορές».

Διαβάστε περισσότερα ›
To Της κακομοίρας (γνωστή και ως Ο μπακαλόγατος) είναι ελληνική κωμική ταινία παραγωγής του 1963, σε σενάριο και σκηνοθεσία Ντίνου Κατσουρίδη.

Ο Αριστοτέλης και τα όρια του κωμικού

Το γέλιο, ως στιγμιαία εκδήλωση ευτυχίας, έχει την τάση να λειτουργεί αυτόνομα, σαν εκτόνωση της ψυχής, ακόμη και μέσα σε συνθήκες απόλυτης δυστυχίας. Κι αυτός είναι ο λόγος που συνδέεται με την ανάπαυση, σαν απόδραση που προσφέρει αναψυχή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Επαμεινώνδας Θωμόπουλος (Πάτρα, 1878 – Αθήνα, 4 Ιανουαρίου 1976)

Παν. Κονδύλης: Οι προοπτικές της μαζικής δημοκρατίας και το «τέλος της ιστορίας»

Η αστική εικόνα για τον άνθρωπο και ο αστικός ανθρωποκεντρισμός μπορεί πράγματι να έχουν πεθάνει, όμως αυτό σημαίνει απλώς ότι οι εχθροί τούτων των αντιλήψεων έχουν επιβληθεί ιδεολογικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Επίκουρος και η ζωή του

Ο Επίκουρος βρέθηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα σε ηλικία δεκαοχτώ χρονών, την εποχή που σχολάρχης στην Ακαδημία ήταν ο Ξενοκράτης· ο Αριστοτέλης βρισκόταν τότε στη Χαλκίδα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος.  «Θησέας και Μινώταυρος», 1950.

Παναγιώτης Κονδύλης: «Το πολιτικό και ο άνθρωπος»

Εάν δεν υπήρχαν τα μικρά κβάντα της ισχύος, η κοινωνία δεν θα γνώριζε ούτε τα μεγάλα – έστω και αν η μετάβαση από τα πρώτα στα δεύτερα δεν γίνεται γραμμικά. Μικρά κβάντα είναι ακόμα και όσα μου επιτρέπουν να κινούμαι και να ενεργώ, καταρχήν χωρίς αναγκαία σύνδεση με άλλους.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Αριστοτέλης για την καυχησιολογία

Η ανειλικρίνεια του καυχησιάρη δεν είναι τίποτε άλλο από το συναισθηματικό κενό της ανασφάλειας, που χρειάζεται ένα ψέμα για να καλυφθεί. Σε τελική ανάλυση ο καυχησιάρης είναι θύμα του εαυτού του, όπως και κάθε άλλος που αδυνατεί να ακολουθήσει το δρόμο της μεσότητας.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Αριστοτέλης και οι ανθρώπινοι χαρακτήρες μέσα από τις κοινωνικές επαφές

Όλες οι ηθικές αρετές σχετίζονται με την ανθρώπινη επαφή, ως προσωπικό πλέγμα συνηθειών που καθορίζει την προσέγγιση του άλλου. Ηθική αρετή χωρίς συνύπαρξη δεν υφίσταται.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης

Επιστημονικό Συνέδριο στη μνήμη του Παναγιώτη Κονδύλη (βίντεο-εισηγήσεις)

Το Επιστημονικό Συνέδριο στη μνήμη του Παναγιώτη Κονδύλη (1943-1998) «Η διαρκής επικαιρότητα της σκέψης του Παναγιώτη Κονδύλη», διοργάνωσε ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας με την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, 26 με 28 Ιανουαρίου 2018.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Ο Αριστοτέλης, η φιλοδοξία και η οργή

Ο άπληστος που θα παρουσιαστεί σαν φιλόδοξος θα προσπαθήσει να πείσει ότι η συμπεριφορά του είναι και κοινωνικά επωφελής. Θα ισχυριστεί ότι πλούτος του θα περάσει και στην κοινωνία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Αρχαία Αγορά της Αθήνας

Πώς ήταν πραγματικά η Αθηναϊκή Δημοκρατία

Πώς ήταν πραγματικά η Αθηναϊκή Δημοκρατία Γράφει ο Γιάννης Σιατούφης    Η Αθήνα, μαζί με το λιμάνι της, τον Πειραιά, την περίοδο της μεγάλης ακμής της, ήταν η μεγαλύτερη πόλη της Μεσογείου. Ο πληθυσμός της υπολογίζεται σε 300 έως 500 […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος. Γάμος, 1957, Αυγοτέμπερα σε ξύλο, 24,5 x 20 εκ., Ιδιωτική συλλογή.

Η κενοδοξία, η μικροψυχία και η προβληματική της αριστοτελικής μεγαλοψυχίας

Η επίδειξη είναι η τροφή της κενοδοξίας. Οτιδήποτε ενδείκνυται ως κοινωνικά αποδεκτό τίθεται προς χρήση. Τα ρούχα, τα αξιώματα, οι τίτλοι τιμής, και το χρήμα είναι τα προσφιλέστερα πεδία. Στην ουσία ο κενόδοξος στερείται προσωπικότητας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος – Δύο Φιλόσοφοι και Ένας Στρατιωτικός Ήρωας

Ο Αριστοτέλης για τη μεγαλοψυχία

Για να φερθεί, λοιπόν, κάποιος με μεγαλοψυχία πρέπει να είναι και γενναίος και δίκαιος και σώφρων και δοτικός και σπλαχνικός και πράος και γενικά να εκπληρώνει όλες τις εκδοχές της αρετής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος. Ομηρικό με τον ήρωα, 1938, Λάδι σε καμβά, 130,5 Χ 125 εκ., Ιδιωτική συλλογή

Μάριος Πλωρίτης: Οι «αντιδραστικοί» και οι άλλοι

«Οι δημοκρατίες είναι πιο ασφαλείς από τις ολιγαρχίες. Οι πολλοί δηλαδή είναι πιο ισχυροί και αγαπούν το πολίτευμά τους περισσότερο, αφού τους εξασφαλίζει την ισότητα. Αντίθετα, οι πλούσιοι, όταν το πολίτευμα τους δίνει υπεροχή, φέρνονται αλαζονικά και ζητούν περισσότερα προνόμια».

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Δημόκριτος (~460 π.Χ.- 370 π.Χ.): Η ευδιαθεσία

Πρέπει λοιπόν να έχει κανείς το νου του σε πράγματα που ανταποκρίνονται στις δυνάμεις του και να είναι ευχαριστημένος με αυτά που έχει. Να μη δίνει μεγάλη σημασία στα όσα ζηλεύουν ή θαυμάζουν οι πολλοί και να μην τα σκέφτεται συνεχώς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Δίας στο αέτωμα της αποθέωσης του Ηρακλή. Μουσείο της Ακρόπολης. Αθήνα. Jupiter at the pediment of Heracles' deposition. Acropolis Museum. Athena.

Ο Αριστοτέλης για τη μεγαλοπρέπεια

Η μεγαλοπρέπεια, δηλαδή, έχει να κάνει με δαπάνες υψηλού κόστους που αφορούν το σύνολο της πόλης. Η θρησκευτική λατρεία, η χρηματοδότηση τριηρών, η χορηγία καλλιτεχνικών έργων κλπ, σχετίζονται με το κοινό όφελος και αυτός που αναλαμβάνει τέτοια έξοδα έχει επίγνωση του χρηματικού μεγέθους που θα ξοδευτεί.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Επίκτητος (50 μ.Χ. – 138 μ.Χ.): Το ταξίδι της ζωής

Ο Επίκτητος έζησε δύσκολη ζωή, η οποία επηρέασε καθοριστικά τη διδασκαλία του. Γεννήθηκε δούλος στη Φρυγία, ενώ γνωρίζουμε επίσης ότι κατέστη χωλός εξαιτίας της βάναυσης συμπεριφοράς του κυρίου του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το άγαλμα του Ηνίοχου αποτελεί το σωζόμενο τμήμα χάλκινου συμπλέγματος που είχε αφιερωθεί στο ιερό από τους Δεινομενίδες, δυναστική οικογένεια της Γέλας στη Σικελία. Βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. The statue of Iniohos is the preserved part of a copper complex dedicated to the sanctuary by the Daenomenes, a dynastic family of the Gel in Sicily. It is located in the Archaeological Museum of Delphi.

Ο Αριστοτέλης και η ελευθεριότητα

Η ελευθεριότητα δεν έχει να κάνει με τον πλούτο, αλλά με την αντίληψη που έχει κάποιος στη διαχείριση και την αξία του χρήματος

Διαβάστε περισσότερα ›
Αριστοτέλης και χάρτης της
Μακεδονίας. Ελληνικό γραμματόσημο

Ο Αριστοτέλης και η αρετή σε σχέση με το χρήμα

Με άλλα λόγια, ανελεύθερος δεν είναι μόνο αυτός που τσιγκουνεύεται, αλλά κι αυτός που είναι πρόθυμος να κάνει τα πάντα για να αποκτήσει περισσότερα, ασχέτως αν δεν τα χρειάζεται πραγματικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κορνήλιος Καστοριάδης – Πλάτων: Ένας μεγαλοφυής… εχθρός της δημοκρατίας

Κορνήλιος Καστοριάδης – Πλάτων: Ένας μεγαλοφυής… εχθρός της δημοκρατίας

Κορνήλιος Καστοριάδης – Πλάτων: Ένας μεγαλοφυής… εχθρός της δημοκρατίας Άρθρο δημοσιευμένο στην Ελευθεροτυπία, 15/12/2001 Σας έλεγα την προηγούμενη φορά ότι ο Πλάτων έπαιξε εξαιρετικά σημαντικό ρόλο σε αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε καταστροφή του ελληνικού κόσμου: η καταστροφή των Αθηνών […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αναθηματικό ανάγλυφο με παράσταση νέου που στεφανώνεται. Βρέθηκε στο Σούνιο, κοντά στον ναό της Αθηνάς. Γύρω στο 460 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Ο Αριστοτέλης, η μεσότητα και ο τελικός ορισμός της αρετής

Η αυτογνωσία, η λογική, η ελεύθερη βούληση και η γνώση είναι παράγοντες που καθορίζουν αποφασιστικά τη δυνατότητα του ανθρώπου να βρει και να επιλέξει το δικό του υποκειμενικό μέσο, ώστε να οδηγηθεί στο άριστο. Κι αυτά σηματοδοτούν και την προσωπική του ευθύνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάλκινη τεφροδόχος υδρία (κάλπις), λεπτομέρεια. 540-530 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Ο Αριστοτέλης, τα συναισθήματα και η αναζήτηση της αρετής

Ο Αριστοτέλης δίνει την εντύπωση ότι αποκόβει τα συναισθήματα από την ευθύνη του ανθρώπου, αφού «οργιζόμαστε και φοβούμαστε όχι από δική μας επιλογή».

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης

Κωστής Παπαγιώργης: Στους πέντε δρόμους

ο προλεταριάτο, περιούσια τάξη της Ιστορίας, δε βρήκε εντέλει τη γή Ευιλάτ. Η Ιστορία όχι μόνο δεν αποδείχτηκε «προϊστορία» αλλά κατάπιε σαν Καιάδας όλες τις ανάπηρες μεγαλοδοξίες των αναμορφωτών της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τμήμα μεγάλης επιτύμβιας στήλης στην οποία εικονίζεται η μορφή ενός νέου ακοντιστή. Από την Αθήνα, 550-540 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Part of a large tombstone depicting the shape of a new sharpener. From Athens, 550-540 BC National Archaeological Museum.

Ο Αριστοτέλης και η σημασία της ευχαρίστησης και της δυσαρέσκειας

«… ο άνθρωπος γίνεται δίκαιος από τις επανειλημμένες πράξεις δικαιοσύνης ή […] γίνεται σώφρων από τις επανειλημμένες πράξεις σωφροσύνης· άνθρωπος που δεν κάνει επανειλημμένα τις πράξεις αυτές, δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσει αυτές τις αρετές».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus, 26 Απριλίου 121 - 17 Μαρτίου 180) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 161 έως το 180. Κυβέρνησε ως συναυτοκράτορας με τον Λεύκιο Βέρο από το 161 έως το θάνατο του Βέρου το 169. Ήταν ο τελευταίος από τους «Πέντε Καλούς Αυτοκράτορες» και θεωρείται επίσης ως ένας από τους σημαντικότερους στωικούς φιλοσόφους.

Μάρκος Αυρήλιος: «Τὰ εἰς ἑαυτὸν»

Της ανθρώπινης ζωής η διάρκεια όσο μια στιγμή, η ουσία της ρευστή, η αίσθησή της θολή, το σώμα -από τη σύστασή του- έτοιμο να σαπίσει, και η ψυχή ένας στρόβιλος, η τύχη άδηλη, η δόξα αβέβαιη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Θησαυρός των Σιφνίων. Λεπτομέρεια από τη σκηνή της γιαγαντομαχίας. Γύρω στα 525 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. Treasure of the Siphnians. Detail from the scene of the crackdown. Around 525 BC Archaeological Museum of Delphi.

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της αρετής

Όλες οι αρετές έχουν ως βάση τη μεσότητα. Πρέπει να είναι κανείς ανδρείος, αλλά όχι θρασύς. Δεν είναι σωστό να γίνεται κανείς έρμαιο των ηδονών, αλλά δεν πρέπει και να στερεί από τον εαυτό του («σαν αγροίκος») τις απολαύσεις της ζωής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τμήμα επιτύμβιας στήλης με παράσταση νέου που κρατάει δίσκο (γύρω στο 550 π.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μούσειο.

Ο Αριστοτέλης, οι έξεις και η αρετή ως θέμα πολιτικό

Οι καθημερινές συνήθειες του ανθρώπου για τον Αριστοτέλη έχουν τεράστια σημασία, αφού εν τέλει καθορίζουν την ποιότητά του. Αν κάποιος θέλει να μάθει ποιος είναι, δεν έχει παρά να δει τις συνηθισμένες του αντιδράσεις στα ερεθίσματα της καθημερινότητας. Αυτά που κάνει, αυτά είναι.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Παν. Κονδύλης: Ο πελατειακός χαρακτήρας των νεοελληνικών κομμάτων και η εκποίηση του κράτους

Ο πατριαρχικός ή πελατειακός χαρακτήρας του κοινοβουλευτισμού και συνάμα η σπάνη των θέσεων στην ελεύθερη αγορά εργασίας είχαν ως συνέπεια να παίξει ο κρατικός μηχανισμός στην Ελλάδα ρόλο ανάλογο μ’ εκείνον που έπαιξαν τα βιομηχανικά αστικά κέντρα στη Δύση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κούρος της Μερέντας και η κόρη Φρασίκλεια. Έργο του γλύπτη Αριστίωνα από την Πάρο, γύρω στα 540-530 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Kouros of Meredanda and daughter Frasiclia. The work of sculptor Aristion from Paros, around 540-530 BC. National Archaeological Museum.

Ο Αριστοτέλης, η διαίρεση της ψυχής και το ζήτημα της ηθικής αρετής

Ο διαχωρισμός της ψυχής από τον Αριστοτέλη σε λόγον και άλογον μέρος και η τοποθέτηση της ηθικής αρετής στο σημείο που πλαισιώνεται και από το ένα και από το άλλο (λόγον – άλογον μέρος) είναι μια επανάσταση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ουμπέρτο Έκο – Τι είναι η φιλοσοφία

Ουμπέρτο Έκο – Τι είναι η φιλοσοφία

Αν η απόδειξη ενός θεωρήματος μας φαίνεται «λογική», το να πειστούμε για την ψήφο μας εξαρτάται από επιλογές «μη λογικές»;

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης

Eπιστημονικό συνέδριο στη μνήμη του Παναγιώτη Κονδύλη (Αρχαία Ολυμπία 26 έως 28 Ιανουαρίου 2018

Με τη διοργάνωση του επιστημονικού συνεδρίου «Η διαρκής επικαιρότητα της σκέψης του Παναγιώτη Κονδύλη», ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας εκπληρώνει ανεκπλήρωτο μέχρι σήμερα χρέος της γενέτειρας πατρίδας προς τον Παναγιώτη Κονδύλη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τσόμσκι εναντίον Φουκώ – ‘Ανθρώπινη φύση’ (κείμενο, βίντεο, pdf)

Τσόμσκι εναντίον Φουκώ – ‘Ανθρώπινη φύση’ (κείμενο, βίντεο, pdf)

Τσόμσκι εναντίον Φουκώ – ‘Ανθρώπινη φύση’ (κείμενο, βίντεο, pdf) ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΞΟΥΣΙΑΣ Συζητούν οι: ΜΙΣΕΛ ΦΟΥΚΩ και ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΙ Η συζήτηση αυτή των Noam Chomsky και Michel Foucault «Human Nature: justice versus power« είναι μια από τις τέσσερις […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αντιγόνη του Σοφοκλή. Συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας και τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού,

Η Αντιγόνη του Σοφοκλή ως πεδίο δοκιμασίας των σοφιστικών αντιλήψεων

Είναι πρόδηλη η τάση του Σοφοκλή να δεχτεί ιδέες που προάγουν το πνεύμα και εξελίσσουν τη δημοκρατία, ακόμη και αν αυτές διατυπώνονται από έναν κύκλο που χαρακτηρίζεται από την ανατροπή και την αμφισβήτηση των αρχών που με σύνεση υπηρέτησε ο ίδιος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Θεόφραστος Τριανταφυλλίδης. Οι συνδαιτυμόνες. 1935

Γλώσσα και Λόγος

Λογική είναι ο κλάδος εκείνος της φιλοσοφίας που ερευνά τα γενικά πλαίσια, μέσα στα οποία πρέπει να κινηθεί η σκέψη, ώστε να τηρεί τις θεμελιώδεις αρχές της και να καταλήγει σε συμπεράσματα χωρίς άλματα, κενά και αντιφάσεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
Le Penseur (Ο σκεπτόμενος) , 1882, Παρίσι, Μουσείο Ροντέν

Ο Σκεπτικισμός. Πύρρων. Αρκεσίλαος. Καρνεάδης. Αινησίδημος

Σκεπτικισμός είναι γενικά η αμφιβολία για τη δυνατότητα και το κύρος της γνώσης, αλλά ως ιδιαίτερο φιλοσοφικό ρεύμα ξεκίνησε στους αλεξανδρινούς χρόνους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πωλ Σεζάν, Οι χαρτοπαίχτες. 1892–1893. Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο

Οι Στωικοί φιλόσοφοι. Η αρχαία Στοά. Ζήνων. Χρύσιππος. Παναίτιος. Ποσειδώνιος

Σ’ αυτή την περίοδο ο άνθρωπος ζήτησε από τη φιλοσοφία κυρίως δυο πράγματα: να του παρασταθεί στον προβληματισμό του γύρω από την πράξη και τις ανάγκες της ζωής και να του αποκαταστήσει την ψυχική γαλήνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ένα από τα σύμβολα του Ισλάμ: Η λέξη «Ο Θεός» (Αλλάχου) γραμμένη σε αραβική καλλιγραφική γραφή, στην Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη.

Οι Άραβες. Ο Μωάμεθ και η διδασκαλία του

Πας μουσλίμ ή μουσουλμάνος πρέπει κατά τον Μωάμεθ να εργάζηται διηνεκώς υπέρ του θριάμβου του Ισλάμ, ουχί μόνον διά του λόγου, αλλά και δι’ έργου, ήτοι διά του ξίφους. Τούτο απαιτεί αυτή η σωτηρία του ανθρωπίνου γένους και η προς αυτό ευσπλαγχνία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (αρχ.: Ἀριστοτέλης, 384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής στη βόρεια περιφέρεια της κλασικής Ελλάδας.

Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης είδε ότι το πολίτευμα μπορεί να παρουσιάζεται σε τρεις κύριες μορφές και τρεις εκτροπές από αυτές: οι τρεις κύριες μορφές είναι η βασιλεία, η αριστοκρατία και η δημοκρατία και οι αντίστοιχες εκτροπές από αυτές είναι της βασιλείας η τυραννίδα, της αριστοκρατίας η ολιγαρχία και της δημοκρατίας η οχλοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι τρεις Χάριτες, 1504, Chantilly, Μουσείο Κοντέ

Η φιλοσοφία του Πλάτωνα

Η θεωρία των ιδεών αποτέλεσε τον πυρήνα της φιλοσοφίας του Πλάτωνα (427-347 π.Χ.), του μεγαλοφυέστερου από τους μαθητές του Σωκράτη. Ο Πλάτων πίστευε ότι η ψυχή είχε γνωρίσει τις έννοιες των πραγμάτων σε μια υποτιθέμενη προσωματική περίοδο της ύπαρξής της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Ζακ-Λουί Νταβίντ (1787) Ο Θάνατος του Σωκράτη

Η φιλοσοφία του Σωκράτη (470-399 π.Χ.)

Ηθικός νόμος σήμαινε για το Σωκράτη ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να ακολουθούμε αυτό που μας φαίνεται καλύτερο ύστερα από ένα λογικό έλεγχο, όπου με συλλογισμούς έχει φανεί η δύναμη του καθενός από τα υπάρχοντα επιχειρήματα, υπέρ και κατά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Εμμανουήλ Ροΐδης

Εμμανουήλ Ροΐδης: Τα εφήμερα

Πολλοί εναβρύνονται πιστεύοντες, ότι το υποκείμενον αυτών προϋπήρχε λανθάνον παρά τοις ενδόξοις προγόνοις, οίτινες εγέννησαν τους μέλλοντας να γεννήσωσιν αυτούς, κατορθούντες ούτω να επεκτείνωσιν επί τινας αιώνας την ύπαρξιν αυτών εν τω παρελθόντι. Tούτων η μωρία είναι προφανής·

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πρωταγόρας στο κέντρο μαζί με τον Δημόκριτο, Μουσείο Ερμιτάζ. Salvator Rosa - Démocrite et Protagoras

Οι Σοφιστές

Έτσι ο Πρωταγόρας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «για όλα τα πράγματα μέτρο είναι ο άνθρωπος, για όσα υπάρχουν ότι υπάρχουν, για όσα δεν υπάρχουν ότι δεν υπάρχουν».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Δημόκριτος από τα Άβδηρα της Θράκης έζησε περίπου από το 460 π.Χ. ως το 370 π.Χ. Χαρτονόμισμα των 100 δραχμών (λεπτομέρεια)

Οι Ατομικοί φιλόσοφοι. Ο Δημόκριτος, οι Ελεάτες και η θεωρία του «ατόμου»

Σύμφωνα με τη θεωρία του Ατόμου, ο Δημόκριτος δίδαξε ότι ένας κόσμος συντίθεται, όταν σε μεγάλο κενό του διαστήματος συναθροίζονται αλληλοσυγκρουόμενα πολλά άτομα και με τη φορά τους σχηματίζεται δίνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ηράκλειτος και Δημόκριτος. "Eraclito e Democrito", Bramante, 1477, affresco trasferito su tela, Milano, Pinacoteca di Brera

Πυθαγόρειοι και Ελεάτες. Πυθαγόρας. Παρμενίδης. Ζήνων. Εμπεδοκλής. Αναξαγόρας

Έτσι ο Ηράκλειτος δίδαξε ότι «τον κόσμο τούτο, τον ίδιο για όλους γενικά, ούτε θεός ούτ’ άνθρωπος τον έκανε, μα ήταν πάντα και είναι και θα ‘ναι πυρ αείζωο, που ανάβει με μέτρο και σβήνει με μέτρο».

Διαβάστε περισσότερα ›