Κατηγορία: Λογοτεχνία

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας – Μ

μύγδαλο το: αμύγδαλο, μπαλάμι. «Στάσου, μύγδαλα!» φώναζε το 1967 ο Γιάννης Βόγλης στην 17χρονη τότε Anne Lonnberg στη θρυλική ταινία «Κορίτσια στον Ήλιο». Παρ.: «Ο ακαμάτης δεν τρώει τα μύγδαλα για να μην τα σπάσει.», «Για να το φας το μύγδαλο, πρέπει και να το σπάσεις.», «Και το κουκούτσι μύγδαλο.» | < αρχ. ελλ. ἀμύγδαλον.

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας – Λ

λωποδύτης ο: κλέφτης, απατεώνας. Τσιφ.: Ο καλός κόσμος είναι κρυφές κοκότες και λωποδύτες που παίζουνε τον ρόλο προέδρου ανωνύμων εταιρειών – Ο μεγάλος αυτός κλέφτης τούς έπρηξε επιτέλους τους ευγενείς και καμμιά φορά ο Ανζού της Νάπολης, ο επικυρίαρχος της Αχαΐας που δεν τον χώνευε από την αρχή, το πήρε απόφαση: -Το λωποδυτάκι θα τ᾿ απολύσω – Μάλιστα, διότι μας έχει ρημάξει στη ρεμούλα | < αρχ. ελλ. λωποδύτης: κάποιος που γλιστράει μέσα στα ρούχα κάποιου άλλου, κλέφτης ενδυμάτων, κυρίως αυτός που κλέβει τα ρούχα λουομένων ή απογυμνώνει διαβάτες· αρχ. ελλ. λώπη, ἡ (λέπω): ιμάτιο, μανδύας, φόρεμα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Βρέθηκε μοναδικό βίντεο με τον Μαρσέλ Προυστ

Βρέθηκε μοναδικό βίντεο με τον Μαρσέλ Προυστ

Πρόκειται για το πρώτο, και ίσως το μόνο, βίντεο του συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα ›
ΕΣΕ: 4ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Συγγραφής Σεναρίου

ΕΣΕ: 4ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Συγγραφής Σεναρίου

Η Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος προκηρύσσει: τον 4ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Συγγραφής Σεναρίου για Ταινία Μικρού και Μεγάλου Μήκους

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας Η-Θ-Ι-Κ

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας Η-Θ-Ι-Κ

Διαβάστε περισσότερα ›
χιόνι

Το ανεμοσούρι (διήγημα του Παύλου Α. Μουρουζίδη)

Το ανεμοσούρι διήγημα του Παύλου Α. Μουρουζίδη στη Βασιλική Η κατακόκκινη κουβέρτα με τ’ άσπρα ζωγραφιστά τριαντάφυλλα κρεμότανε, μισή μπρος – μισή πίσω στο αλουμινένιο κάγκελο του μπαλκονιού. Δίπλα της άρχισαν να παρατάσσονται ένα – ένα κι άλλα σκεπάσματα∙ ένα […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παλαμάς

Η λάμπα του Παλαμά

– Θυμούμαι λοιπόν την πρώτη μας λάμπα στο σπίτι. Την πρώτη λάμπα της ζωής μου! Σπουδαίο γεγονός και σταθμός. Είμασταν παιδιά, την έφερε λοιπόν ο πατέρας, και μονάχος του τη γιόμισε, μονάχος του την άναψε, μονάχος του έβαλε το λαμπογυάλι κι ανέβασε το φως στη φυτιλήθρα. Βλέπεις, αυτός μονάχα ήξερε το μηχανισμό της. Σαν άναψε κι έφεξε μας κύτταξε ένα γύρω θριαμβευτικά και χαμογέλασε με ικανοποίηση, που όλοι μας κάναμε «ααα!». Είχανε μαζευτεί στο σπίτι και γειτόνοι και συγγενείς να δούνε το θάμα. Σβήσαμε λοιπόν τους λύχνους και βλέπαμε τα πρόσωπα, εκστατικά μέσα στο φως της.. Ακόμα θυμάμαι πόσο άσπρο και πόσο άφθονο μου φάνηκε το φως της πρώτης μας λάμπας!

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παλαμάς

Κωστής Παλαμάς: «Γράμματα»

Κωστής Παλαμάς: «Γράμματα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης

Κωστής Παπαγιώργης: «Όταν πασχίζει κανείς να εκφραστεί, το μέγιστο εμπόδιο είναι η παιδεία του.»

Εδώ άλλωστε φωλιάζει το πρόβλημα με την ερίτιμο αδελφότητα των εγγραμμάτων: δε γυρεύουν να εγκολπωθούν την όποια διδασκαλία τους, να την εκθέσουν στα κύματα της ζωής, τους αρκεί να γίνουν τζουτζέδες της. Πώς να μην καταντήσει ο κόσμος των γραμμάτων μασκαράτα και κάλπικο ανθρωπομάζωμα; Όταν ακονιτί διδάσκουν ό,τι άλλοι άνθρωποι κατάκτησαν με βάσανα, πώς να εκτιμήσουν τα βάσανα; Αυτοί μελετητές είναι, ορντινάτσες, μεταφραστές, διερμηνείς, πιστοί στο γράμμα. Φυλάνε τα ρούχα του νεκρού. Τίποτε άλλο.

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας Ε-Ζ

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας Ε-Ζ

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανάγλυφο από τερακότα. Διακρίνονται: Πηνελόπη, Οδυσσέας, δεξιά, ως ξεσκούφωτος ζητιάνος, Τηλέμαχος, αριστερά από την Πηνελόπη, χωρίς γένια, Εύμαιος, καθισμένος κάτω και αριστερά πιθανότατα άλλος βοσκός. 460-450 π.Χ., Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης

Ι.Θ. Κακριδής: Η Γεωγραφία της Οδύσσειας

Για τον απλοϊκό αναγνώστη υπάρχει και ένας άλλος κίντυνος: Το έντυπο, σαν έντυπο και μόνο, και ας λέει ανυπόστατα πράγματα, ασκεί πάνω του μια πειστικότητα, που κανείς δεν τη φαντάζεται: Αφού τα λέει το βιβλίο, πώς να μην είναι αληθινά; Αν μάλιστα προσθέσει κανείς τη δημοσιογραφική προβολή, τους χτυπητούς τίτλους και τη μαγεία που περιβάλλει κάθε παραδοξολογία, τότε θα καταλάβουμε πόσον αγώνα έχει να κάνει στο σχο­λείο ο φιλόλογος, για να κρατήσει την τάξη του μακριά από όλη αυτή την ψευτοφιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Project Gutenberg

Κατεβάστε δωρεάν 42.000 βιβλία από το Project Gutenberg

To Project Gutenberg προσφέρει εντελώς δωρεάν 42.000 ebooks, τα οποία μπορείτε να διαβάσετε online αλλά και να τα κατεβάσετε στον υπολογιστή σας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Καρυάτιδες. Η Πρόστασις των Κορών του Ερέχθειου

Οι Έλληνες του Ομήρου

Στον Όμηρο βρίσκουμε την απόδειξη για τα προηγούμενα: «…μολονότι έζησε πολύ ύστερον και από τα Τρωικά, πουθενά δεν ονόμασε με το όνομα αυτό όλους, ούτε άλλους εκτός εκείνων που ακολούθησαν τον Αχιλλέα από την Φθιώτιδα, οι οποίοι ήσαν και οι πρώτοι Έλληνες, αλλ’ αποκαλεί αυτούς εις τα ποιήματά του γενικώς Δαναούς και Αργείους και Αχαιούς. Ούτε βαρβάρους, άλλωστε, μνημονεύει διά τον λόγον, ως νομίζω, ότι ούτε οι Έλληνες είχαν ακόμη διακριθή διά κοινού αντιθέτου ονόματος.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιησούς του Κορανίου

Ο Ιησούς του Κορανίου

«…είναι σίγουρο πως οι μουσουλμάνοι έχουν σε μεγάλη εκτίμηση τον (δικό τους) Ιησού, αφού εξισώνεται με τον Μωάμεθ και τους υπόλοιπους προφήτες.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Φιόντορ Μιχάηλοβιτς Ντοστογιέφσκι (ρωσ.: Фёдор Михайлович Достоевский, ΔΦΑ [ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪt͡ɕ dəstɐˈjefskʲɪj] 11 Νοεμβρίου 1821 - 9 Φεβρουαρίου 1881) ήταν Ρώσος συγγραφέας, κορυφαία μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Ντοστογιέφσκι: «Η ψυχή γιατρεύεται όταν είσαι κοντά σε παιδιά»

Κανείς πρέπει να μιλά ανοιχτά με τους άλλους ώστε να αποκαλύπτει τις σκέψεις του μέσα από το πρόσωπό του, που δείχνει την ανησυχία που κρύβει η καρδιά του. Μια λέξη που λέγεται με πειθώ, με απόλυτη ειλικρίνεια και χωρίς κανένα δισταγμό, ενώ κοιτάς τον άλλον μέσα στα μάτια σημαίνει πολλά περισσότερα από ότι πολλές σελίδες από ένα βιβλίο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανθίμου Γαζή Λεξικόν ελληνικόν προς χρήσιν των περί τους παλαιούς συγγραφείς ενασχολουμένων. Επιστασία… Σπυρίδωνος Βλαντή.Έκδοσις πρώτη.Εν Βενετία Τύποις Μιχαήλ Γλυκύ του εξ Ιωαννίνων, 1809-1816

Κατεβαίνει ελεύθερα: Άνθιμος Γαζής – Λεξικόν Ελληνικόν – διηρημένον εις τόμους τρεις

Ανθίμου Γαζή Λεξικόν ελληνικόν προς χρήσιν των περί τους παλαιούς συγγραφείς ενασχολουμένων. Επιστασία… Σπυρίδωνος Βλαντή.Έκδοσις πρώτη.Εν Βενετία Τύποις Μιχαήλ Γλυκύ του εξ Ιωαννίνων, 1809-1816

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε δωρεάν: το Λεξικό Σούδα ή Σουίδα (PDF)

Κατεβάστε δωρεάν: το Λεξικό Σούδα ή Σουίδα (PDF)

Έτσι το λεξικό του αντιπροσωπεύει ένα καλό έργο αναφοράς για πρόσωπα που διαδραμάτισαν ρόλο στην πολιτική, εκκλησιαστική, και λογοτεχνική ιστορία της ανατολής ως τον δέκατο αιώνα. Η κύρια πηγή του για αυτό είναι η εγκυκλοπαίδεια του Κωνσταντίνου Ζ’ Πορφυρογέννητου (912-59), και για τη ρωμαϊκή ιστορία τα αποσπάσματα του Ιωάννη του Αντιόχειου (7ος αιώνας). Άλλες πηγές του είναι το Ονοματολόγιο ή Πίναξ του Ησύχιου του Μιλήσιου, το Χρονικό του Γεωργίου Μοναχού, οι βιογραφίες του Διογένη Λαέρτιου και τα έργα των Αθήναιου και Φιλόστρατου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ψηφιακή Επιθεώρηση Τέχνης (1954-1967)

Επιθεώρηση Τέχνης: Όλα τα τεύχη σε ψηφιακή μορφή (1954-1967)

Επιθεώρηση Τέχνης: Όλα τα τεύχη σε ψηφιακή μορφή (1954-1967)

Διαβάστε περισσότερα ›
Μετά από χρόνια, όταν ξαναβλέπουμε τον ασυμπλεγμάτιστο και τον επιτυχημενάκια, με κατάπληξη διαπιστώνουμε ότι στο πλάι του -αόρατες- κάθονται οι θεές της θλίψης και της μεταμέλειας.

Κωστή Παπαγιώργης: Oι σκιαγμένοι και οι άνετοι

Μετά από χρόνια, όταν ξαναβλέπουμε τον ασυμπλεγμάτιστο και τον επιτυχημενάκια, με κατάπληξη διαπιστώνουμε ότι στο πλάι του -αόρατες- κάθονται οι θεές της θλίψης και της μεταμέλειας. Τι απέγιναν τα λάβαρα και οι νίκες; Απλώς ήταν αέρας φρέσκος. Μάλιστα, αν του έχει μείνει δράμι μυαλό, αρχίζει να υποψιάζεται ότι την παρτίδα με τη ζωή κανείς δεν την κερδίζει. Το αναπόφευκτο σύμπλεγμα του χαμένου, πέρα από τις ψυχολογίες του ποδαριού, αν γίνει συνείδηση προικίζει τον ψυχισμό του με τις πτυχές που κάποτε περιφρονούσε. Όταν ακούς επιτυχημενάκια να κρύβεσαι, όταν ακούς διστακτικό άνθρωπο να βγαίνεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
πίνακας για τον πόλεμο του 1940

Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας

Στεριές ιριδοχτυπημένες πέφτουν στά νερά

Kαράβια μ’ ανοιχτά πανιά πλέουν μες στους λειμώνες

Tα πιο αθώα κορίτσια

Tρέχουν γυμνά στα μάτια των αντρών

Kι η σεμνότη φωνάζει πίσω από το φράχτη

Παιδιά! δεν είναι άλλη γη ωραιότερη…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ήφαιστος και Αφροδίτη. Venus at Vulcan's Forge by Frans Floris, 1560-1564.

Νίκος Τσιφόρος: Ο Προμηθέας πριν γίνη εμπορική φίρμα

Γίνανε όλ’ αυτά και «τιμή στον Προμηθέα τον φίλο μας που μας έδωσε πια τα πάντα». Μέχρι καινούργιους ανθρώπους έφτιαξε στη Φωκίδα από λάσπη, μέχρι τα δάκρυα του έβαλε για να ζυμωθή αυτή η λάσπη, μέχρι έκλεψε από την Αθηνά επιστήμες και γνώσεις και τα πάντα, αλλά ήρθε και η ώρα του να τιμωρηθή, τώρα που ο Ζεύς είχε πιά την εξουσία στα χέρια του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Εμμανουήλ Ροΐδης (28 Ιουλίου 1836 – 7 Ιανουαρίου 1904) ήταν σημαντικός Έλληνας λογοτέχνης και δοκιμιογράφος.

Ροΐδης Εμμανουήλ: Η Πάπισσα Ιωάννα (κείμενο & PDF)

Αλλ’ οι δαίμονες ήσαν δυσμετάπιστοι και εις των Αγγέλων τα επιχειρήματα αντέταττον τα κέρατά των, ενώ εκείνοι εγύμνουν τας ρομφαίας. Η μεταξύ των πνευμάτων πάλη ευρίσκετο εις την ακμήν, τα όπλα των αντήχουν ως συγκρουόμενα νέφη και αιματώδης βροχή έσταζεν επί των εν τη πλατεία συνηγμένων πιστών, ότε αίφνης ο φανείς εις την Ιωάνναν άγγελος, διασχίσας τας τάξεις των μαχομένων συνέλαβε την αθλίαν αυτής ψυχήν, πόθεν δεν γνωρίζω, και επιβάς νέφους μετέφερεν αυτήν… εις το Καθαρτήριον πιθανώς.

Διαβάστε περισσότερα ›
The Greek Cafe in Rome, 1856 by Ludwig Passini

Καφφενεία και κομήτες ύστερα από τα μεσάνυχτα

οι ταξιδιώτες λες εφύγαν ήρθανε
ελύσανε τα μάγια
λύσανε τις πριμάτσες
που τους κρατούσανε δεμένους στο μουράγιο
δεν είταν
ένας χορός ευγενικά θλιμμένος
όλες τούτες οι εξάρσεις των νοσταλγών
που σβει το κύμα
ως δαγκάνει λυσσαγμένο
των πεύκων των αναμαλλιάρικων το δίχτυ;

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο δάσκαλος Δ.Ν. Μαρωνίτης

Ο δάσκαλος Δ.Ν. Μαρωνίτης

Γεώργησε με πάθος και γνώση την ελληνική γλώσσα επί πολλές δεκαετίες ο Δ.Ν. Μαρωνίτης. Και σμίλεψε έναν τρόπο γραφής απολύτως δικό του, με αυστηρά ελεγμένη τη συναισθηματική του θέρμη, πυκνό σε σκέψεις αλλά χωρίς φτιασίδια, ευθύ και απερίστροφο. Με το πλούσιο και καίριο λεκτικό του να μην καυχιέται και να μην επιδεικνύεται· η ρητορική χλιδή δεν ήταν του γούστου του. Τα κείμενά του, με το νόημα κάθε λέξης βαθιά κατακτημένο, κατονόμαζαν τον συντάκτη τους ακόμα κι αν τα διάβαζε κάποιος δίχως την υπογραφή τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Λίνος Πολίτης: Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (PDF)

Λίνος Πολίτης: Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (PDF)

Λίνος Πολίτης: Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (PDF)

Διαβάστε περισσότερα ›
Σε εποχή που η νεοελληνική γλώσσα διαβάλλεται πολλαπλώς, η σύνταξη βασικών κανόνων για την ορθή χρήση της στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν είναι εγχείρημα άτοπο.

Δ. Ν. Μαρωνίτης: «Το Εγκόλπιο της Ορθής Γραφής» (pdf)

Στίξη • Τονισμός – Έγκλιση τόνου • Συλλαβισμός • Πάθη φωνηέντων και συμφώνων • Αρχικά κεφαλαία και αρχικά μικρά • Βραχυγραφία-ακεραιότητα λέξεων • Ονόματα: ουσιαστικά, επίθετα, αντωνυμίες • Ρήματα: κλίση, αύξηση, αρχαιόμορφοι τύποι • Μόρια: σύνδεσμοι, προθέσεις, επιρρήματα • Μεταγραφή ξενικών κυρίων ονομάτων προσωπωνυμιών και τοπωνυμιών • Ημερομηνίες και ωροδείκτες • Αρχαίες ελληνικές και λατινικές εκφράσεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
παπαγαλάκια

Εμμανουήλ Ροΐδης: Η Μηλιά

Εἰς ἕνα χωριὸ τῆς Μεγάλης Ἑλλάδας ἐζοῦσεν ἕνα καιρὸ ἕνα κορίτσι τόσο καλόκαρδο καὶ χαριτωμένο, ποὺ ὅλος ὁ κόσμος τὸ ἀγαποῦσεν. Ἂν καὶ δὲν ἦταν πλούσιο, εὕρισκε τρόπο νὰ βοηθῇ τοὺς πτωχούς· ὅ,τι τῆς ἔδιδαν τὸ ἐμοίραζε μὲ αὐτούς, καὶ ὅταν τὰ χέρια της ἦσαν ἄδεια, ἡ καρδιὰ καὶ τὸ στόμα της ἦσαν παντότες γεμάτα καλὰ αἰσθήματα καὶ καλὰ λόγια γιὰ νὰ τοὺς παρηγορῇ. Καὶ ὄχι μόνον οἱ ἄνθρωποι καὶ τὰ σπιτικὰ ζῷα, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ πουλιὰ τοῦ δάσους τὴν ἀγαποῦσαν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι αρχαίες ελληνικές τραγωδίες στο διαδίκτυο

Κατεβάστε δωρεάν: Οι αρχαίες ελληνικές τραγωδίες στο διαδίκτυο (pdf)

Οι συνεργάτες του 24grammata.com σε συνεργασία με το Φιλολογικό Φροντιστήριο “Γιώργος Δαμιανός” για πρώτη φορά, παγκοσμίως, συγκέντρωσαν όλες τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες, πλήρες κείμενο, στο πρωτότυπο, στη νέα ελληνική και στην αγγλική γλώσσα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίτσε

Νίτσε: Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα (PDF)

Νίτσε: Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα (PDF)

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αδαμάντιος Κοραής (Σμύρνη, 27 Απριλίου 1748 – Παρίσι, 6 Απριλίου 1833

Ο Αδαμάντιος Κοραής αυτοβιογραφούμενος

Ο Αδαμάντιος Κοραής αυτοβιογραφούμενος «Ενεκρώθησαν λοιπόν τόσο πολύ οι ρωμαίοι οπού χρειάζεται θαύμα θείον δια να τους αναστήση; Όχι βέβαια! Παύσον την τυραννίαν των τούρκων, και την αλαζονικήν φιλαρχίαν των καλογήρων και εις διάστημα ολίγων χρόνων οι ρωμαίοι θέλουν σοφισθώσιν […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Λεξικόν Ομηρικόν περιέχον πάσας τας ευρισκομένας λέξεις παρ' Ομήρω και τοις Ομηρίδαις.

Κατεβάστε: Λεξικόν Ομηρικόν (pdf)

Λεξικόν Ομηρικόν περιέχον πάσας τας ευρισκομένας λέξεις παρ’ Ομήρω και τοις Ομηρίδαις. Μετά διαφωτίσεως του Οικιακού, Θρησκευτικού, Πολιτικού και Πολεμικού Βίου των ηρωϊκών χρόνων και ερμηνείας των δυσνοητοτέρων χωρίων και των Μυθολογικών και Γεωγραφικών ονομάτων / Το μεν πρώτον συνταχθέν υπό Κρουσίου πολλαχώς δ’επεκταθέν και κατά τας νεωτέρας έρευνας διορθώσεων υπό Ε. Ε. Σέϊλερ εκ δε της έκτης γερμανικής εκδόσεως διασκευασθέν χάριν των Ελλήνων υπό Ι. Πανταζίδου ___ Εκδότης Ανέστης Κωνσταντινίδης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γ. Ιακωβίδης, Παιδική Συναυλία (1894). Λάδι σε μουσαμά, 176 εκ. x 250 εκ. Εθνική Πινακοθήκη

Η λαϊκή γλώσσα στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη

«Είστε ευτυχείς άνθρωποι εσείς οι νέοι· κατέχετε και μπορείτε να μεταχειριστείτε ένα όργανο τέλειο, που τα εκφράζει όλα με όση δύναμη τα αισθάνεστε, τη δημοτική γλώσσα. Δυστυχώς εμείς…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Νίκου Εγγονόπουλου

Διονύσιος Σολωμός – Ὁ Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν (ολόκληρος)

158 στροφὲς συνθέτουν τὸν Ὕμνο, ὅπου ἡ Ἐλευθερία ταυτίζεται μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἑλλάδα. Οἱ θεματικὲς ἑνότητες ποὺ περιλαμβάνονται στὰ ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα εἶναι ἡ ἀρχαία λαμπρότητα, τὰ δεινοπαθήματα τῆς σκλαβιᾶς, ἡ ἀπήχηση τοῦ ἀγῶνα, οἱ κορυφαῖες στιγμὲς τῆς Τριπολιτσᾶς καὶ τοῦ Μεσολογγίου, οἱ νικηφόρες μάχες στὴ θάλασσα καὶ τέλος ἡ σπαρακτικὴ ἔκκληση τῆς Ἐλευθερίας πρὸς τοὺς Ἕλληνες γιὰ ὁμόνοια καὶ ἀδερφοσύνη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ευγένιος Τριβιζάς

Φαντασία, ma non troppo…

Ελπίζω να προλάβουμε να δούμε αυτόν τον νέο κόσμο της ισότητας, της απόλυτης Ελευθερίας και της αχαλίνωτης φαντασίας. Ελπίζω να τον προλάβουμε όλοι, κι εγώ και ο Ευγένιος Τριβιζάς. Και τότε, όχι απλά θα του χτυπήσω το ότι είχα δίκιο, αλλά θα τον προκαλέσω και σε έναν αγώνα δρόμου καβάλα σε κβαντικά λάμα που θα φτύνουν καραμέλες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ένας βλάκας και μισός (1959)

Ο Δημήτρης Ψαθάς και ο βλάκας ως θύμα των ηλιθίων

Η αθωωτική απόφαση «λόγω βλακείας» είναι η πιστοποίηση της κάθαρσης. Οι εξομολογήσεις της Ανθής και το τρυφερό αγκάλιασμα του Θωμά δεν είναι μόνο το happy end, που οφείλει να έχει μια κωμωδία, αλλά και η υπόσχεση ότι πλέον ο Θωμάς μπορεί να κρίνει σωστά την πραγματικότητα: «Θεέ μου, κάνε να απαλλαγεί κι αυτή λόγω βλακείας! Βλάκας εγώ, βλάκας αυτή, θα κάνουμε ένα βλακοζεύγαρο! Μα ένα βλακοζεύγαρο!…».

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης, Παιδικός καβγάς

Να ‘σαι καλά, δάσκαλε!

Το παρακάτω διήγημα του Γιώργου Ιωάννου, που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1979 και προέρχεται από τη συλλογή Εφήβων και μη (1982), συνδέεται στενά με τις σχολικές εμπειρίες. Αναφέρεται στην αγάπη του φιλολόγου για τη λαϊκή παράδοση, στη διδακτική μεθοδολογία του και στις δραστηριότητες που αναθέτει στους μαθητές του με σκοπό να εφαρμόσουν στην πράξη τις θεωρητικές γνώσεις του μαθήματος, να έρθουν σε επαφή με την τοπική λαϊκή τους παράδοση και να την αγαπήσουν και εκείνοι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911)

Η Σαπφώ Νοταρά διαβάζει Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη – Ωχ! Βασανάκια

Ἦτο ὥρα δεκάτη τῆς πρωίας. Ὁ διδάσκαλος, ἀφοῦ ἐτελείωσε τὸ πρωινὸν μάθημα τῆς πρώτης τάξεως, εἶχεν ἀποπέμψει τοὺς βαρυκεφάλους μαθητὰς καὶ εἶχεν ἀρχίσει νὰ παραδίδῃ εἰς τὴν δευτέραν. Κάτω εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ σχολείου, ἐπὶ τοῦ κατωφλίου τῆς θύρας καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, μὲ τὰ βιβλία των ὑπὸ τὴν μασχάλην ἢ ἀνοικτὰ ἐπὶ τῶν γονάτων, χωρὶς ν᾽ ἀναγινώσκωσιν, ἐκάθηντο οἱ μαθηταὶ τῆς τρίτης τάξεως, περιμένοντες νὰ ἔλθῃ ἡ σειρά των, περὶ τὴν ἑνδεκάτην, διὰ ν᾽ ἀκροασθῶσι καὶ αὐτοὶ τὸ πρωινὸν μάθημα.

Διαβάστε περισσότερα ›
πίνακας του Θεόφιλου - ο χορός των Μεγάρω

Νικόλαος Πολίτης: Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού (pdf)

Η συλλογή δημοτικών τραγουδιών την οποίαν μας δίδει ο κ. Πολίτης θα ευχαριστήσει πιστεύω τους ενδιαφερόμενους εις την λαϊκή μας ποίηση· είναι με προσοχή μεγάλη καμωμένη, έχει σημειώσεις επεξηγηματικές του θέματος κάθε τραγουδιού, έχει άλλες σημειώσεις που εξηγούν τις ασυνήθιστες λέξεις και τους ασυνήθεις τύπους, έχει έναν πολύ καλό πίνακα εις τον οποίον αναγράφονται με ακρίβειαν και σαφήνειαν οι πηγές και η διαίρεσις του βιβλίου -εις 14 μέρη και 2 επίμετρα-, είναι πολύ επιτυχής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στο καφέ Bazzar – Παπαμάρκου 34  Πλατεία Άθωνος - στις 19:00

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ στη Θεσσαλονίκη: ΛΕΞΙΚΟ λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ στη Θεσσαλονίκη: ΛΕΞΙΚΟ λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων
Στο καφέ Bazzar – Παπαμάρκου 34 Πλατεία Άθωνος – στις 19:00

Διαβάστε περισσότερα ›
Νεοελληνικά Αναγνώσματα

Δωρεάν: Κατεβάστε τώρα 129 συλλεκτικά σχολικά βιβλία από το 1884 έως το 1977

129 Νεοελληνικά Αναγνώσματα, 3.390 έργα 480 συγγραφέων, τα οποία συγκροτούν το διασωσμένο και προσωπικό, πλήρες κατά το δυνατόν, Αρχείο της Χρ. Κουμπάρου-Χανιώτη. Πρόκειται για τα σχολικά εγχειρίδια που διδάσκονταν στην Ελλάδα για το μάθημα των «Νέων Ελληνικών» (Λογοτεχνίας) από το 1884 έως το 1977 στους κύκλους εκπαίδευσης που αντιστοιχούν στη σημερινή Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Βολταίρος και η αντιμετώπιση του εξτρεμισμού

Ο Βολταίρος και η αντιμετώπιση του εξτρεμισμού

«Η επικράτηση της μετριοπάθειας εναντίον του εξτρεμισμού, η αποριζοσπαστικοποίηση, δεν μπορεί να έρθει με πλήρη απόρριψη της ιδεολογίας, ή της θρησκείας, που τον γεννά, αλλά με μικρές νίκες σε μικρές μάχες.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παπαδιαμάντης, ο ελληνισμός και η πτώση του Βυζαντίου

Ο Παπαδιαμάντης, ο ελληνισμός και η πτώση του Βυζαντίου

Ο Παπαδιαμάντης τοποθετώντας όλη τη δράση της «Γυφτοπούλας» στην Πελοπόννησο δεν εξυπηρετεί απλώς τη δυναμική της μυθοπλασίας που επιχειρεί, αλλά προσπαθεί να μείνει πιστός και στην ιστορική πραγματικότητα που αναπαριστά. Η Πελοπόννησος αποτελεί μεγάλο κέντρο της εποχής και συνδέεται με μεγάλες προσωπικότητες, όπως ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911)

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: ΦΩΤΑ – ΟΛΟΦΩΤΑ

Ἐκινδύνευε νὰ βυθισθῇ εἰς τὸ κῦμα ἡ μικρὴ βάρκα τοῦ Κωνσταντῆ τοῦ Πλαντάρη, πλέουσα ἀνάμεσα εἰς βουνὰ κυμάτων, ἕκαστον τῶν ὁποίων ἤρκει διὰ νὰ ἀνατρέψῃ πολλὰ καὶ δυνατὰ σκάφη καὶ νὰ μὴ ἀποκάμῃ, καὶ εἰς ἀβύσσους, ἑκάστη τῶν ὁποίων θὰ ἦτο ἱκανὴ νὰ καταπίῃ ἑκατὸν καράβια καὶ νὰ μὴ χορτάσῃ. Ὀλίγον ἀκόμη καὶ θὰ κατεποντίζετο. Ἄγριος ἐφύσα βορρᾶς, ὀργώνων βαθέως τὰ κύματα, καὶ ἡ μικρὰ φελούκα, διὰ νὰ μὴν ἀρμενίζῃ κατεπάν᾽ τὸν ἀέρα, εἶχε μαϊνάρει* τὸ πανί της, καὶ εἶχε μείνει ξυλάρμενη καὶ ὠρτσάριζε κ᾽ ἐδοκίμαζε νὰ κάμῃ βόλτες

Διαβάστε περισσότερα ›
Το λιμάνι της Σκιάθου (από παλιά γκραβούρα)

Ο χριστουγεννιάτικος Παπαδιαμάντης

Ο Παπαδιαμάντης αντιμετωπίζει τα Χριστούγεννα, όπως και κάθε άλλη θεματογραφία, από την οπτική του λαϊκού βιώματος, που αποδίδεται ακριβώς όπως έχει, χωρίς εξιδανικεύσεις, διδακτισμό ή τυμπανοκρουσίες. Οι γιορτές είναι το αναπόσπαστο μέρος της συνολικής παρουσίας των ανθρώπων ολοκληρώνοντας την εικόνα μιας εποχής τόσο σε κοινωνικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Κι αυτός είναι ο λόγος που οι χριστουγεννιάτικες ιστορίες συνυφαίνονται αξεδιάλυτα με την καθημερινή ζωή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παιδικό Βιβλίο: Ο καλός μας Κύριος Ύπνος που χάθηκε

Παιδικό Βιβλίο: Ο καλός μας Κύριος Ύπνος που χάθηκε

Η νέα παιδική ιστορία της Νίκης Δαγδαλιανίδου, «Ο καλός μας Κύριος Ύπνος που χάθηκε», με ζωγραφιές της Μαρίας Φλωριάν, που θα ταξιδέψει μικρούς και μεγάλους στο Βασίλειο της Αντάρια και στις περιπέτειες του Πάρη, του Μάρκου, της Μόνας και του Αία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Μπαρμπαγιαννίδη, «Κτήνη στον παράδεισο»

Βιβλιοπαρουσίαση: «Κτήνη στον παράδεισο»

Το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Μπαρμπαγιαννίδη, «Κτήνη στον παράδεισο» σας προσκαλεί να βυθιστείτε στην μοναδική του ιστορία, στο συνοριακό φυλάκιο Βροντερού Πρεσπών. Ο Λουκάς Λάσκαρης που έρχεται σε επαφή με το αμόλυντο φυσικό περιβάλλον και η γνωριμία του με την γοητευτική Αριάδνη θα τον απελευθερώσουν από τα δεσμά της αστικής μίζερης ζωής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αγία Πετρούπολη, Ρωσία, 1815

Ο Ντοστογιέβσκη, ο ηλίθιος και η κοινωνική συμπεριφορά

Ο πρίγκιπας Μίσκιν, ως κεντρικός χαρακτήρας του Ντοστογιέβσκη στο έργο «Ο Ηλίθιος», στέκεται επάξια στο ύψος του ρόλου απ’ την αρχή· είναι εντελώς ηλίθιος. Εξάλλου, το επιβεβαιώνει και το ιατρικό του ιστορικό. Επιληπτικός, άρτι αφιχθείς από κλινική της Ελβετίας, όπου νοσηλευότανε χάρη στην ευσπλαχνία ενός καθηγητή, με παραληρηματική συμπεριφορά, κενά μνήμης, παροδική αδυναμία ορισμού της πραγματικότητας, πλήρη σύγχυση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης – Η μελωδία των πραγμάτων

Κωστής Παπαγιώργης – Η μελωδία των πραγμάτων

Ο μικρόκοσμος κυριαρχεί και φυλάει καλά τα σύνορά του. Αλλά υπάρχει και η δύσκολη μεριά. Σε ένα μικρό βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα (Ράινερ Μαρία Ρίλκε, Μικρά δοκίμια για την τέχνη, Printa) ο αναγνώστης δεν χρειάζεται να είναι ερασιτέχνης (έρως+τέχνη) για να δανειστεί κάποιες σκέψεις. Ούτε απαιτείται κάποια σοφολογιότατη προπαιδεία για να το διεξέλθει όχι ξεφυλλίζοντας, παρά κάνοντας τον γύρο της συνείδησής του με άλλον τρόπο.

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας -Δ-

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας -Δ-

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι εκδόσεις Φυλάτος σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος του Χρήστου Μπαρμπαγιαννίδη ΚΤΗΝΗ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ στο καφέ Ζώγια - Βιβλίο Τσάι Και Συμπάθεια, Αλεξανδρου Σβωλου 54, 54621 Θεσσαλονίκη.

Παρουσίαση βιβλίου: ΚΤΗΝΗ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ – Χρήστος Μπαρμπαγιαννίδης

Οι εκδόσεις Φυλάτος σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος του Χρήστου Μπαρμπαγιαννίδη ΚΤΗΝΗ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ στο καφέ Ζώγια – Βιβλίο Τσάι Και Συμπάθεια, Αλεξανδρου Σβωλου 54, 54621 Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τό χωριό δέν θέλει κολαοῦζο: εἶναι ψεύτης, μαϊμοῦ, ζεῖ μέ ξένα λεφτά, δέ βγάζει τό ψωμί του, τά ὅσα ἀραδιάζει δέν εἶναι προσωπικό του πρόβλημα ἀλλά δοτή μονέδα.

Κωστής Παπαγιώργης: Μαϊμούδες

Οἱ πανεπιστημιακές ἐπιτροπές πού διανέμουν τά διπλώματα κατέχουν σέ βάθος αὐτό τό πολύτιμο μυστικό. Ὅταν ἔχουν νά προκρίνουν κανένα χειρουργό, κανέναν ὀφθαλμίατρο, κανέναν οἰκονομολόγο, τοῦ βγάζουν τό λάδι στίς ἐξετάσεις γιατί, δέ θέλει καί πολλή σοφία, ἕνας ἀδέξιος χειρουργός ἀποτελεῖ δημόσιο κίνδυνο, ὅπως ἄλλωστε καί ἕνας ἀδαής τραπεζίτης.

Διαβάστε περισσότερα ›
κυκλαδικά ειδώλια

Οδυσσέας Ελύτης: Ο λόγος στην Ακαδημία της Στοκχόλμης

Ο Λόγος στην Ακαδημία της Στοκχόλμης του Οδυσσέα Ελύτη εκφωνήθηκε στα γαλλικά κατά την τελετή απονομής του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας στις 8/12/1979. Η μετάφραση είναι του Νεοκλή Κουτούζη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έρωτας, Θάνατος, Ειρωνεία και Αμφισβήτηση στον Ομάρ Καγιάμ

Έρωτας, Θάνατος, Ειρωνεία και Αμφισβήτηση στον Ομάρ Καγιάμ

«Μια και πηγαίνει ο δρόμος μας προς το νεκροταφείο
Δίχως αγάπη και κρασί ειν’ η ζωή φορτίο.
Φιλόσοφε, πες μας λοιπόν, τι σκέπτεσαι για τούτα;
Το κέρδος ποιο να ξέρουμε του κόσμου το βιβλίο;»

Διαβάστε περισσότερα ›
Εξώφυλλο από την έκδοση κόμικ των Νεφελών, των Αποστολίδη-Ακοκαλίδη.

Αριστοφάνης εναντίον Σωκράτη – Μια παρεξηγημένη επίθεση

«Ο Αριστοφάνης προειδοποιεί τους Αθηναίους να μην εμπιστευτούν τα παιδιά τους στους σοφιστές, όσο ελκυστική και να φαίνεται η διδασκαλία τους, όσο κι αν υπόσχονται μεγάλα κέρδη και αξιώματα σε αυτούς που θα διδάξουν. Η ικανότητα να πείσουν για το άδικο θα γυρίσει εναντίον τους…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Φάρμα των ζώων

Η Φάρμα των ζώων

Τα ζώα, μετά την επιτυχημένη επανάσταση εναντίον του ανθρώπου – ιδιοκτήτη της φάρμας, αρχίζουν σιγά σιγά ν’ αντιμετωπίζουν πολλά πρακτικά προβλήματα. Τα γουρούνια, ως «τα πιο έξυπνα ζώα» έχουν αναλάβει τη διοίκηση και δείχνουν σιγά σιγά τι αποτελέσματα μπορεί να έχει η εξουσία, σ’ όποιον την κατέχει σχεδόν απόλυτα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Πάπισσα Ιωάννα - Μεσαιωνικόν εικονογραφημένον - Λευτέρης Παπαθανάσης. Εκδόσεις ΚΨΜ

Κυκλοφορεί: Η Πάπισσα Ιωάννα – Μεσαιωνικόν εικονογραφημένον

Η εικονογραφημένη ιστορία της Πάπισσας Ιωάννας, βασισμένη στο γνωστό έργο του μεγάλου Εμμουνουήλ Ροίδη. Ο δημιουργός Λευτέρης Παπαθανάσης σε άλλη μια καταπληκτική δουλειά, αποδίδει την ιστορία ως «μεσαιωνικό εικονογραφημένον».

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας -Γ-

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας -Γ-

Διαβάστε περισσότερα ›
Το νέο μυθιστόρημα τού Χρήστου Μπαρμπαγιαννίδη, «Κτήνη στον παράδεισο»

Νέο μυθιστόρημα: Κτήνη στον παράδεισο

Το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Μπαρμπαγιαννίδη, «Κτήνη στον παράδεισο» σας προσκαλεί να βυθιστείτε στην μοναδική του ιστορία, στο συνοριακό φυλάκιο Βροντερού Πρεσπών. Ο Λουκάς Λάσκαρης που έρχεται σε επαφή με το αμόλυντο φυσικό περιβάλλον και η γνωριμία του με την γοητευτική Αριάδνη θα τον απελευθερώσουν από τα δεσμά της αστικής μίζερης ζωής.

Διαβάστε περισσότερα ›
ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας -Β-

ΛΕΞΙΚΟ Λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας -Β-

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος, Ο Οδυσσέας διηγείται στον Όμηρο, ελαιογραφία, 1957. Αθήνα, Συλλογή Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι

Mε τον όρο βόρειες διάλεκτοι (ή βόρεια νεοελληνικά ιδιώματα) εννοείται η παραλλαγή της νέας ελληνικής που χρησιμοποιείται και ακούγεται από τη βόρεια ακτή του κορινθιακού κόλπου ως τα βόρεια σύνορα της ελληνικής επικράτειας, αλλά και σ’ ένα τμήμα της Άνδρου και της Τήνου (εξαιρούνται ένα μικρό τμήμα της Μακεδονίας, αλλά και ο νομός Θεσπρωτίας).

Διαβάστε περισσότερα ›