Κατηγορία: Πολιτισμός

Η Αγία Σοφία ή Αγια-Σοφιά (τουρκικά: Ayasofya, λατινικά: Sancta Sophia ή Sancta Sapientia), γνωστή και ως ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.

Μια δραματική ιστορία: τα τελευταία πενήντα χρόνια της χριστιανικής Κωνσταντινούπολης

Μια δραματική ιστορία: τα τελευταία πενήντα χρόνια της χριστιανικής Κωνσταντινούπολης  Γράφει ο Χρήστος Μπαρμπαγιαννίδης  Σε ένα παλαιότερο άρθρο (Οι κατακτήσεις των Οθωμανών Τούρκων ως την άλωση της Κωνσταντινούπολης) καταπιαστήκαμε με την τρομερή άνοδο των Οθωμανών και τις κατακτήσεις τους ως […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Λιβίσι. Ο θρύλος της Λυκίας.

Λιβίσι. Ο θρύλος της Λυκίας.

ο Λιβίσι ποτέ δεν ξανακατοικήθηκε, αφού οι τουρκοκρητικοί νέοι οικιστές του αμέσως και αυτοί το εγκατέλειψαν, θεωρώντας, λέγεται, πως είναι ένα «καταραμένο χωριό» κι από τότε έζησε για πολλές δεκαετίες τυλιγμένο σε μια νεκρική σιωπή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το συμβούλιο των θεών στον Όλυμπο. Ομήρου Οδύσσεια. Peter Paul Rubens, Concilio degli dei, 1602, olio su tela. Praga, Collezione d’Arte del Castello di Praga.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ξ’

«Τρώγε, καλέ μου ξένε, εσύ και τα καλά μας χαίρου• / το ένα ο θεός χαρίζει μας, και τ’ άλλο μας τ’ αρνιέται / όπως στο νου του βουληθή, τι δύνεται τα πάντα.» / Αυτά είπε, κι έκαψε απαρχές στους θεούς τους παναιώνιους, / κι έσταξε, κι έβαλε καυκί λαμπρό κρασί γεμάτο / μες στου Οδυσσέα του κουρσευτή τα χέρια•

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλκίνοος και Αρήτη οργανώνουν γιορτή φιλοξενίας στον ναυαγό Οδυσσέα. Ο βασιλιάς της Ιθάκης σκεπάζει τα δάκρυα που του προκαλεί το συγκινητικό τραγούδι του Δημόδοκου (δεξιά με τη λύρα). Francesco Hayez, 1814 -15. Μουσείο Νάπολης. Ιταλία.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ν’

Πετιέται απάνω, στέκεται, κοιτάζει την πατρίδα, / και τότε θλιβερά βογγάει, και τα μεριά βαρώντας / με τις παλάμες, κλαίγεται και λέει μοιρολογώντας• / «Αλλοίς μου, και σε τι λογής ανθρώπων ήρθα χώρα; / νά ‘ναι άραγες ασύστατοι κι αδικοπράχτες κι άγριοι, / ή νά ‘χουνε φιλοξενιά και θεοφοβιά στο νου τους;

Διαβάστε περισσότερα ›
Βενετός νομισματοκόπος (αριστερά)· παράσταση σε λιθογραφία. Αθήνα. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη. Βενετός τραπεζίτης μετράει τα νομίσματά του. Μικρογραφία του 1754. Βενετία, μουσείο Correr.

Η Ευρώπη τις παραμονές του 19ου αιώνα

Όταν λέγωμεν σήμερον Αμερικανούς, εννοούμεν όχι όλους τους κατοίκους της μεγάλης ηπείρου της Αμερικής, αλλά κυρίως τους κατοίκους των Ηνωμένων Πολιτειών της βορείου Αμερικής, οίτινες ιδίως είναι απόγονοι Άγγλων αποίκων και λαλούν την Αγγλικήν, μολονότι ηύξησαν τον αριθμόν των μεγάλαι μεταναστεύσεις εκ των διαφόρων εθνών της Ευρώπης, ιδίως Ιρλανδών και Γερμανών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο μέρμηγκας δουλεύει σκληρά μέσα στη ζέστη όλο το καλοκαίρι, κτίζοντας το σπίτι του και μαζεύοντας προμήθειες για τον χειμώνα. Ο τζίτζικας τον θεωρεί βλάκα που δουλεύει τόσο σκληρά, ενώ ο ίδιος παίζει κιθάρα και τραγουδάει.

«Ζ ί ν ζ ι ρ α ς και Μ υ ρ μ ή γ κ ι.»

Θέρος ήταν κι ο Ζίνζιρας όλος / στης φωνής του το μέριμνο μόνο, / μες τον ίσκιο των δένδρων κρυμμένος· / τον καιρό του διαβαίνει λαλώντας. / Το φιλόπονο ωστόσο μυρμήγκι, / με δουλειάς συγκρατούμενης κόπο, / μέρα νύχτα στιγμή δε σιγάει / στη φωλιά του θροφές να συνάζει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569). Γάμος χωρικών (1568). Ελαιογραφία σε σανίδι βελανιδιάς•1,14 Χ 1,63μ. Αναγράφεται στον κατάλογο του 1659 της συλλογής του Λεοπόλδου Γουλιέλμου.

Η Ευρώπη πριν τον 19ο μ.Χ. αιώνα

Οι Έλληνες κατοικούντες κατά την αρχαιότητα τας ιδίας περίπου χώρας, τας οποίας κατοικούν και σήμερον, υπήρξαν οι αρχηγοί και δημιουργοί του Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ούτοι ανέπτυξαν εις ανώτατον βαθμόν τας τέχνας, την ποίησιν, τας επιστήμας, την φιλοσοφίαν και όλον εν γένει τον πνευματικόν βίον, μετά δε την εμφάνισιν του Χριστιανισμού ούτοι ανέπτυξαν και ετελειοποίησαν την διδασκαλίαν της νέας πίστεως και διέδωκαν αυτήν εις όλην την άλλην Ευρώπην.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελεύθερα στο διαδίκτυο 30.000 έργα τέχνης από το Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ

Ελεύθερα στο διαδίκτυο 30.000 έργα τέχνης από το Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ

Απεριόριστη πρόσβαση προσφέρει πλέον σε περισσότερο από το μισό της συλλογής τέχνης του το Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ, αφού «απελευθέρωσε» περίπου 30.000 έργα τέχνης, τα οποία μαζί με τα προηγούμενα φτάνουν τα 60.000 έργα ελεύθερα για κάθε χρήση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οδυσσέας και Σειρήνες. Herbert James Draper (1909).

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία μ’

«Έλα, καμάρι των Αχαιών, πολύμνητε Οδυσσέα, / το πλοίο σου κράτα, τη γλυκειά φωνή μας για ν’ ακούσης, / Δεν πέρασε απ’ εδώ κανείς με μελανό καράβι, / χωρίς ν’ ακούση από κοντά το γλυκολάλημά μας, / παρά μισεύει χαίροντας που έμαθε κι άλλα ακόμα, / τι ξέρουμε όσα τράβηξαν μες στην πλατειά Τρωάδα / και Τρωαδίτες κι Αχαιοί, καθώς οι θεοί τα ορίσαν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μάνα, γιατί δε στέκεσαι που θέλω να σ' αδράξω, / να κρατηθούμε αγκαλιαστά μέσα στον Άδη οι δυό μας / να βρούμε κάν παρηγοριά στο κρύο το μοιρολόγι; / Για τάχα να 'σαι φάντασμα που η θεία η Περσεφόνη, / μου 'στειλε, ακόμα πιο πικρά για να βαριοστενάζω;»

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία λ’

«Περίλαμπρε Οδυσσέα, / το θάνατο μη μου ζητάς με λόγια να γλυκάνης. / Κάλλιο στη γης να βρίσκομουν, κι ας δούλευα σε ανθρώπου /μικρού, με δίχως βιός πολύ, παρά στον Άδη να είμαι, / και βασιλέας να λέγουμαι των πεθαμένων όλων.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η άλλη Επανάσταση του ’21: Ο Καποδίστριας και η πανώλης του 1828

Η άλλη Επανάσταση του ’21: Ο Καποδίστριας και η πανώλης του 1828

«Αν περιστάσεως τυχούσης, πόλις τις ή χωρίον είναι ύποπτα λοιμού, συγχρόνως μετά την περιστοίχησιν των υπό υγειονομικής γραμμής, ανάγκη πάσα να ληφθώσιν ευθέως τα εξής μέτρα: Υποχρεούνται οι κάτοικοι να μένουν εις τα ίδια, εμποδίζεται πάσα θρησκευτική τελετή. Δεν σημαίνονται οι κώδωνες».

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινο άγαλμα κοιμώμενης Mαινάδας από την Αθήνα. Εποχής Αδριανού (117-138 μ.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Ο αρχαιοελληνικός βιοκεντρισμός

Η συλλογική εξατομίκευση των Ελλήνων σε έθνος δεν οφείλεται σε κάποιας μορφής μονοθεϊσμό, ούτε στην εγκαθίδρυση κληρονομικών δικαιωμάτων πάνω σε μια πνευματική παράδοση. Οφείλεται στην ανθρωπολογική τους εξατομίκευση, που τους διαφοροποιεί τελείως. Σε αντίθεση με όλους τους άλλους που είναι λαοί υπηκόων, οι Έλληνες είναι έθνος εταίρων (ελευθέρων ατόμων).

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γιάκομπ Γιόρντενς (φλαμανδικά: Jacob Jordaens, 19 Μαΐου 1593 – 18 Οκτωβρίου 1678) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος, χαράκτης και σχεδιαστής ταπισερί, γνωστός για τους πίνακες με ιστορικά θέματα, θέματα καθημερινότητας και τις προσωπογραφίες του. Ο Οδυσσέας στη σπηλιά του Πολύφημου, λάδι σε μουσαμά, 76 × 96 εκ., Μουσείο Πούσκιν

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ι’

Κύκλωπα, αν άνθρωπος θνητός κανένας σε ρωτήξη / πως έτυχε το μάτι σου κακοτυφλιά να πάθη, / τό ‘χει τυφλώσει να τους πης ο κουρσευτής Δυσσέας, / του Λαέρτη ο γιός, που βρίσκεται στο Θιάκι η κατοικιά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μεσιακό γομάρι, το τρώει ο λύκος.»

«Είμαστε για τον γάιδαρο καβάλα.»

Ο βυζαντινός χρονογράφος Θεοφάνης (760 – 818) περιγράφει με ποιον τρόπο «πείραζαν οι Πράσινοι τον δύστυχο εκείνονα πούμοιαζε του Μαυρίκιου, και που αφού τονέ φορέσανε «σαγίον μαύρον» και τονέ στεφανώσανε με σκόρδα, τονέ καθίσανε σε γαδούρι και τον κορόιδευαν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αττική κύλικα με λευκό βάθος. Λεπτομέρεια παράστασης με τον Απόλλωνα να τελεί σπονδή. 430-470 π.χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών

Ετυμολογία Ελληνικών ονομάτων

Ετυμολογία Ελληνικών ονομάτων

Διαβάστε περισσότερα ›
Χολέρα. A Court for King Cholera. Illustration from Punch (1852).

Η χολέρα του 1854

«[…] η Κατοχή του 1854 δεν απέφερε μόνον την ταπείνωσιν, αλλά και τον όλεθρον, αποβιβάζουσα εις Πειραιά την απαίσιον χολέραν, ήτις εθέρισε τόσας υπάρξεις, σκληρώς δεκατίσασα την πόλιν ταύτην και κατόπιν την πρωτεύουσαν και άλλας επαρχίας».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο νεωτερικός μεσσιανισμός

Ο νεωτερικός μεσσιανισμός

Ο μεσσιανισμός είναι ένα σύστημα ελπίδας. Προσφέρεται στον Δούλο και του υπό­σχεται την απελευθέρωσή του. Αναπτύχθηκε με την έξοδο από την “παραδείσια” πρωτόγονη κατάσταση και με το πέρασμα στους κολεκτιβιστικούς πολιτισμούς. Κάτω από τις βαριές κολεκτιβιστικές πυραμίδες της Αιγύπτου, της Βαβυλώνας, της Ινδίας, της Κίνας, ή των Αζτέκων, η ελπίδα στέναζε παίρνοντας διάφορες μορφές μεσσιανισμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Σειρήνες ήταν γυναικείες θεότητες που σχετίζονταν με το νερό, τον έρωτα και τον θάνατο.

«Νόστιμον ἦμαρ»

«Όμως περίσσια λαχταρώ, και το ζητώ ολοένα, / να πάω στον τόπο, να χαρώ του γυρισμού τη μέρα. («οἴκαδέ τ᾿ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι.») / Κι αν με χτυπήσει οργή θεού στα μελανά πελάγη, / έχω καρδιά βασταχτερή, κι απομονή θα κάνω· / έπαθα που έπαθα πολλά και ‘πόφερα άλλα τόσα / στις μάχες και στις θάλασσες· ας μου γενεί και τούτο.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομήρου Οδύσσεια. Homer's Odyssey.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία θ’

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία θ’ Οδυσσέως σύστασις προς Φαιάκας. Μετάφραση Αργύρη Εφταλιώτη      Έφεξ’ η ροδοδάχτυλη της νύχτας κόρη Αυγούλα, κι ο Αλκίνος ο τρανόψυχος σηκώθη από τον ύπνο· σηκώθη κι ο διογέννητος, ο κουρσευτής Δυσσέας· κι ο Αλκίνος ο τρανόψυχος τον […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Οδυσσέας και Ναυσικά. Michele Desubleo, Odisseo e Nausicaa.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία η’

Δέ λείπει ολοχρονίς καρπός, χειμώνα καλοκαίρι• / τί άλλα τ’ αγέρι το γλυκό γεννάει κι άλλα ωριμάζει. / Μεστώνει απίδι, κι άλλο ανθεί, και μήλο πάς στο μήλο, / πάς στο σταφύλι άλλο τσαμπί, και σύκο πάς στο σύκο…

Διαβάστε περισσότερα ›