Κατηγορία: Παιδεία

Ο Θουκυδίδης. Bust of Thucydides. 3rd c. BCE: Louvre Museum. Paris, France. ArtStor: Erich Lessing Culture and Fine Arts Archive

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Α’)

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…».

Διαβάστε περισσότερα ›
«Εξανόστεψές μου, κόρη, σαν τ’ Αυγούστου το πεπόνι.»

«Αύγουστε, καλέ μου μήνα, νάσουν δυό φορές το χρόνο.»

«Από Μαρτιού πουκάμισο κι από Αυγούστου κάπα.», «Αλωνάρης τ᾿ αλωνίζει κι Αύγουστος τα ξεχωρίζει.», «Να ‘σαι καλά τον Αύγουστο, με δεκαοχτώ βελέντζες.», «Βροχερός Γενάρης, Αύγουστος νοικοκύρης.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) – Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933)

Κ.Π. Καβάφης: Τρώες

Κ.Π. Καβάφης: Τρώες

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικηφόρος Λύτρας. «Η προσμονή».

Γλωσσικά θέματα (ΙΙΙ)

Το ρ. δημιουργώ έχει μόνο θετική σημασιολογική απόχρωση, ενώ για αρνητικές περιπτώσεις χρησιμοποιούμε τα ρ. προκαλώ, προξενώ, γεννώ, π.χ. τα λεγόμενά του μου γεννούν υποψίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. «Παιδική Συναυλία». Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Γλωσσικά θέματα (ΙΙ)

Οι νεότερες ξένες λέξεις που φθάνουν στη γλώσσα μας απλογραφούνται και γράφονται με –ι, –ο, και –ε. Π.χ. το βόλεϊ, το πέναλτι, το χολ, το μαγιό, η σεζόν, το τερέν, κ.λπ

Διαβάστε περισσότερα ›
“Κύκνειο άσμα”. Η φράση προήλθε από την παράδοση ότι ο κακόφωνος κύκνος, όταν διαισθανθεί τον θάνατό του, κελαηδεί με γλυκιά φωνή. “Κύκνειο άσμα” είναι το τελευταίο έργο πνευματικού δημιουργού, πριν από τον θάνατό του.

Παροιμιώδεις φράσεις στη νεοελληνική γλώσσα (ΙΙΙ)

“Κύκνειο άσμα”. Η φράση προήλθε από την παράδοση ότι ο κακόφωνος κύκνος, όταν διαισθανθεί τον θάνατό του, κελαηδεί με γλυκιά φωνή. “Κύκνειο άσμα” είναι το τελευταίο έργο πνευματικού δημιουργού, πριν από τον θάνατό του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. (1853-1932) «Μητρική στοργή», Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Γλωσσικά θέματα (Ι)

Την 1η Σεπτεμβρίου και όχι την 1η του Σεπτέμβρη αρχίζουν οι μετεγγραφές και όχι οι μεταγραφές των μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος (αρχ. Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος) ήταν Έλληνας προσωκρατικός φιλόσοφος που έζησε τον 6ο με 5ο π.Χ. αιώνα στην Έφεσο, στην Ιωνία της Μικράς Ασίας.

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική γλώσσα (ΙΙ)

Σύμφωνα με τη βιβλική αφήγηση, ενώ ο Λωτ και η οικογένειά του απομακρύνονταν από τα Σόδομα, για να αποφύγουν τη θεϊκή καταστροφή, η γυναίκα του Λωτ παρήκουσε την εντολή του Θεού και κοίταξε πίσω της, με αποτέλεσμα να γίνει “στήλη άλατος”.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (Ι)

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (Ι)

Δαναΐδες ήταν οι πενήντα κόρες του Δαναού, οι οποίες καταδικάστηκαν να γεμίζουν αιωνίως στον Άδη ένα πιθάρι χωρίς πυθμένα, επειδή σκότωσαν τους άντρες τους την πρώτη νύχτα του γάμου τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Καφενείο που σερβίρει σερμπέτια στην Αθήνα. (1838)

Ιστορικές απεικονίσεις της οθωμανικής περιόδου

Ιστορικές απεικονίσεις της οθωμανικής περιόδου

Διαβάστε περισσότερα ›
Θραύσμα λευκής κύλικας· ένας σάτυρος επιτίθεται εναντίον μιας μαινάδας. «Ζωγράφος του Πιστοξένου». Τάρας. Εθνικό Μουσείο.

Χρήσιμες οδηγίες για τη σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (VI)

Η λέξη αλιτήριος γράφεται με -ι-, γιατί προέρχεται από το αρχ. ρήμα: αλιταίνω (=βλάπτω), ενώ το ουσ. αλήτης γράφεται με -η-, γιατί προέρχεται από το ρ. αλώμαι (= περιπλανώμαι).

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μάρκος Αυρήλιος σε νεαρή ηλικία. Προτομή στο Καπιτολινό Μουσείο της Ρώμης. Marcos Aurelius at a young age. Bust in the Roman Catholic Museum.

Ο Πλάτων, ο Μάρκος Αυρήλιος και οι φιλόσοφοι-βασιλείς. (Μέρος Β’)

Μοναδικό κεφάλαιο στη ζωή του και βασικός στόχος της πλατωνικής Πολιτείας, είναι η γνωριμία του Μάρκου Αυρηλίου με τη στωική φιλοσοφία καθώς τον επηρέασε τόσο στον τρόπο ζωής του όσο και στον τρόπο διακυβέρνησης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) - Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές της σύγχρονης εποχής.

Κ.Π. Καβάφης: «Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα»

Κ.Π. Καβάφης: «Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα» διαβάζει: Σουλιώτης Μίμης, Ανέκδοτη ηχογράφηση, Αθήνα 2002   A δεν συγχίζομαι που έσπασε μια ρόδα του αμαξιού, και που έχασα μια αστεία νίκη. Με τα καλά κρασιά, και μες στα ωραία ρόδα την νύχτα […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Χρήσιμες οδηγίες για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (V)

Δεν είναι σωστό και ωφέλιμο για τη γλώσσα μας να υιοθετούμε ξένα γλωσσικά στοιχεία, εφόσον υπάρχουν αντίστοιχα Ελληνικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γεώργιος Ροϊλός (Στεμνίτσα Γορτυνίας, 1867 – Αθήνα, 28 Αυγούστου 1928) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους της «Ομάδας του Μονάχου».

«Αργία μήτηρ πάσης κακίας.»

«Όταν δεν κάνει κανείς τίποτα, μαθαίνει να κάνει το κακό.», «Η ακαμωσιά είναι αιτία χίλιων κακών.», «Η οκνιά είναι η μητέρα της δυστυχίας· η δουλειά γεννά τα πλούτη.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμες οδηγίες για την σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (IV)

Χρήσιμες οδηγίες για την σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (IV)

παίζω εν ου παικτοίς (= παίζω με πράγματα με τα οποία δεν πρέπει να παίζει κανείς, αντιμετωπίζω κάτι χωρίς την απαιτούμενη σοβαρότητα), κατά κόρον (= σε υπερβολικό βαθμό), παρ’ ελπίδα, ή του ύψους ή του βάθους

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙΙ)

Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙΙ)

Η φράση επίσης που αποδίδεται στον Κλεόβουλο, στον τύραννο της Ρόδου κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα και σ’ έναν από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, είναι: Μέτρον άριστον και όχι παν μέτρον άριστον.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙ)

Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙ)

Η φράση επί κεφαλής, που έχει επιρρηματική σημασία, δεν κλίνεται: Συνεπώς, ορθά λέγεται: Να παρουσιαστείτε αμέσως στον επί κεφαλής του τμήματος. Η ήττα οφείλεται στις αστοχίες των επί κεφαλής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Διονύσιος Σολωμός. Ελληνικό γραμματόσημο. Dionysios Solomos. Greek stamp.

Χρήσιμα στοιχεία για την ορθή χρήση της γλώσσας μας (Ι)

Η ελληνική γλώσσα είναι μια δύσκολη γλώσσα και φυσικό είναι να κάνομε λάθη, όταν μιλάμε ή γράφομε.

Διαβάστε περισσότερα ›
“De facto”. (Ντε φάκτο). Κατά λέξη σημαίνει: Εκ των πραγμάτων, στην πράξη. Τη χρησιμοποιούμε για να δηλωθεί το τετελεσμένο γεγονός που δεν επιδέχεται ανάκληση ή ακύρωση.

Παροιμιακές λατινικές φράσεις στον καθημερινό μας λόγο

“Casus belli”. (κάζους μπέλλι). Η φράση κατά λέξη σημαίνει αιτία πολέμου. Μεταφορικά είναι η αιτία ή αφορμή προστριβής, διένεξης ή εχθρότητας μεταξύ πολιτών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και ναυτικός Νίκος Καββαδίας (11 Ιανουαρίου 1910 - 10 Φεβρουαρίου 1975).

Νίκος Καββαδίας: «Παιδεία»

Κάπου ἐκεῖ κοντὰ στοὺς Λαιστρυγόνες / ἀγκαστρώσαμε ὅλες τὶς γοργόνες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλώνισμα. Χρήστου Γ. Δημάρχου, Ο ελληνικός Πόντος – Μορφές και εικόνες ζωής, Αθήνα 1947

«Κότα πίτα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.»

«Αλωνάρης τ᾿ αλωνίζει κι Αύγουστος τα ξεχωρίζει.», «Χιόνι μέσα στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη.», «Αλωνάρη με τ᾿ αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια.», «Έτσι το ‘χει το λινάρι, να ανθεί τον Αλωνάρη.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι καταστροφικές επιπτώσεις του φαινομένου του brain drain παραμένουν ανυπολόγιστες για την Ελλάδα – μόλις την οκταετία μεταξύ του 2008 και του 2016 μετανάστευσαν συνολικά 427.000 άτομα, η πλειονότητα των οποίων αποτελείται από νέους Έλληνες με σημαντικές δεξιότητες.

Καθυστερεί η «μεγάλη επιστροφή»

Οι καταστροφικές επιπτώσεις του φαινομένου του brain drain παραμένουν ανυπολόγιστες για την Ελλάδα – μόλις την οκταετία μεταξύ του 2008 και του 2016 μετανάστευσαν συνολικά 427.000 άτομα, η πλειονότητα των οποίων αποτελείται από νέους Έλληνες με σημαντικές δεξιότητες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλεξάντερ Λιτοβτσένκο: Ο Χάρων οδηγεί τις Ψυχές στον Άδη, 1861, Κρατικό Ρωσικό Μουσείο Ιστορίας, Μόσχα

«Της άρνης το νερό.»

«Πίνουν της άρνας το νερό, τον κόσμο λησμονάνε.», «Ήπιες της άρνας το νερό κι απολησμόνησές μας.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μούσα στη μαρμάρινη βάση της Μαντινείας που παίζει ένα είδος λαγούτου (ίσως «πανδούρα» ή «τρίχοδο»). Πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα. Muse on the marble base of Mantineia that plays a kind of hare (perhaps "pandora" or "trihodo"). First half of the 4th century BC National Archaeological Museum. Athena.

«Έπεα πτερόεντα.»

«Verba volant, scripta manent» – «Τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιακωβίδης Γεώργιος. «Ο μικρός βιοπαλαιστής.»

«Το άνθος της ηλικίας.»

«..με την αντρεία του πλήθος δύνεται στη μάχη να σκοτώσει· / πα στον ανθό της είναι η νιότη του και πλήθια η δύναμη της.»

Διαβάστε περισσότερα ›
ΑΝΤΟΝ ΤΣΕΧΟΦ Ο ΓΛΑΡΟΣ Απόδοση, Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς. Φωτογραφίες από την παράσταση. (7.11.2017)

Τσέχοφ ο είρων. Το τραγικό και το γελοίο στον Γλάρο

Τσέχοφ ο είρων. Το τραγικό και το γελοίο στον Γλάρο «Εκείνο που μ’ ενδιαφέρει περισσότερο σε μια πόλη είναι το νεκροταφείο και το τσίρκο» Α. Π. ΤΣΕΧΩΦ Κείμενο: Μάριος Πλωρίτης «Σκεφθείτε, γράφω ένα θεατρικό έργο… Είναι κωμωδία κι έχει τρεις […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κώστας Ρούκουνας είχε ηχηρότατη φωνή και διακρινόταν ιδιαίτερα στους αμανέδες. Έμπειρος και ταλαντούχος μουσικός, τραγουδούσε με την ίδια ευκολία και δημοτικό τραγούδι.

«Νεραντζούλα φουντωμένη»

Ποῦ ‘ ναι ἡ πρώτη ἐμορφιά σου, ποῦ ‘ ναι ἡ πρώτη ἐμορφιά σου / καὶ τὰ κάλη σου, Νεραντζούλα, καὶ τὰ κάλλη σου, / – Φύσηξε Βοριᾶς κι ἀέρας, φύσηξε Βοριᾶς κι ἀέρας /
καὶ τὰ τίναξε, Νεραντζούλα, καὶ τὰ τίναξε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Βιογραφία του Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη

Ὁ μικρὸς Ἀλέξανδρος φοίτησε στὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο τῆς Σκιάθου (1856 ἕως 1860), ὅπου φέρεται ἐγγεγραμμένος μὲ τὸ ὄνομα Ἀλέξανδρος Παπὰ Διαμάντης, στὸ Ἑλληνικὸ Σχολεῖο Σκιάθου (1860-1862), μὲ τὸ ὄνομα Ἀλέξανδρος Παπὰ Ἀδαμαντίου καὶ στὸ Σχολαρχεῖο Σκοπέλου (στὴν Γ´ τάξη, κατὰ τὸ σχολικὸ ἔτος 1865-1866), μὲ τὸ ὄνομα Ἀλέξανδρος Ἀδαμαντίου ἱερέως.

Διαβάστε περισσότερα ›
Jean François Millet, Oι συλλέκτριες, 1857. Musée d' Orsay.

«Αργός εργάτης δρέπανον αλλάσσει.»

«Στον κακό σκαφτιά κάθε αξίνα του φαίνεται χειρότερη.», «Στον κακό εργάτη κάθε αξίνα φέρνει πόνο.», «Κακός εργάτης ρίχνει την αιτία σε κάθε σίδερο.», «Κακός εργάτης δε βρίσκει ποτέ καλό χωράφι.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι φερομόνες, η ατροβαστίνη, τα γιαούρτια, η οιστραδιόλη, οι ασπιρίνες, η παρακεταμόλη, τα λιπάσματα, η φαινοβαρβιτάλη, η πορεία Ostwald και η επέτειος των 150 χρόνων του Περιοδικού Πίνακα τους μάραναν εκεί στην Επιτροπή του Υπουργείου και εκτέθηκαν κατά πολύ.

ΧΗΜΕΙΑ ή ΤΕΡΑΤΑ στις διατυπώσεις των θεμάτων του 2019;

ΧΗΜΕΙΑ ή ΤΕΡΑΤΑ στις διατυπώσεις των θεμάτων του 2019; Γράφει ο Νίκος Γ. Μπουκουβάλας, Χημικός Σέρβια 14/06/2019 Οι φερομόνες, η ατροβαστίνη, τα γιαούρτια, η οιστραδιόλη, οι ασπιρίνες, η παρακεταμόλη, τα λιπάσματα, η φαινοβαρβιτάλη, η πορεία Ostwald και η επέτειος των […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ίδε ο άνθρωπος πίνακας του Αντόνιο Τσίζερι

«Υμείς εστέ το άλας της γης…»

«Υμείς εστέ το άλας της γης…» Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας Πρόκειται για εκκλησιαστική φράση που είπε ο Κύριος στους μαθητές του: «Υμείς εστέ το άλας της γης· εάν δε το άλας μωρανθή, εν τίνι αλισθήσεται.»[1] Η μεταφορά έχει σχέση με […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η θεά Αθηνά

«Περί λύχνων αφάς»

«Τότε ο Oδυσσέας κι ο γιος του ο ασύγκριτος τα κοφτερά κοντάρια, / τ’ αφαλωτά σκουτάρια αρπάζοντας με βιάση και τα κράνη / τα κουβαλούσαν μπρος τους η Αθηνά Παλλάδα, ανακρατώντας / χρυσό λυχνάρι, φως πανέμορφο σκορπούσα, για να φέγγουν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ στην «Κ»: Αριστερός είναι αυτός που κάνει αριστερά πράγματα, όχι αυτός που λέει ότι είναι.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ στην «Κ»: Αριστερός είναι αυτός που κάνει αριστερά πράγματα, όχι αυτός που λέει ότι είναι.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ στην «Κ»: Αριστερός είναι αυτός που κάνει αριστερά πράγματα, όχι αυτός που λέει ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεραμική των Πάρθων – κεφαλή ανδρός (1ος – 2ος αιώνας μ.Χ.)

Το «Πάρθιον βέλος.»

H φράση του τίτλου έχει την αρχή της στην ικανότητα των αρχαίων Πάρθιων στην τοξοβολία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στην κορυφή της παγκόσμιας λίστας της ειδικής ιστοσελίδας του πανεπιστημίου, Pantheon, βρίσκεται ο φιλόσοφος Αριστοτέλης, ο οποίος ακολουθείται από τον δάσκαλό του Πλάτωνα. Στη δεκάδα υπάρχουν ακόμα ο Σωκράτης, ο Μέγας Αλέξανδρος ο Όμηρος και ο Πυθαγόρας.

Ο Αριστοτέλης η πιο διάσημη προσωπικότητα του κόσμου σύμφωνα με το ΜΙΤ

Στην κορυφή της παγκόσμιας λίστας της ειδικής ιστοσελίδας του πανεπιστημίου, Pantheon, βρίσκεται ο φιλόσοφος Αριστοτέλης, ο οποίος ακολουθείται από τον δάσκαλό του Πλάτωνα. Στη δεκάδα υπάρχουν ακόμα ο Σωκράτης, ο Μέγας Αλέξανδρος ο Όμηρος και ο Πυθαγόρας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών. Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος (λεπτομέρεια).

«Γουρούνι στο σακί.»

«Η γουρούνα αγάλια αγάλια και τα γουρουνόπουλα τρεχάλα, φτάνουν ίσια στο κουμάσι.», «Γουρούνια παλεύουν; Βροχή θάχουμε.», «Μήτε γουρούνια είχ’ ο παπάς, μήτε και θέλει νάχει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Δεν είναι μαλλιά τα γένια!»

«Δεν είναι μαλλιά τα γένια!»

― Γιά νὰ σοῦ πῶ, κὺρ Γιάννη, εἶπε μεθ᾽ ὑποζέοντος θυμοῦ ὁ καλόγηρος· εἶναι μιὰ παροιμία ποὺ λέγει: Ἐκεῖνος πὄχει τὰ γένεια, ἔχει καὶ τὰ χτένια. ― Τὸ ξέρω, πάτερ Σαμουήλ, ἀπήντησεν ὁ κὺρ Γιάννης, μὰ εἶναι καὶ μιὰ ἄλλη ποὺ λέει: ὅποιος μ᾽ θέλει τὸ καλό μ᾽, μὲ κάνει καὶ κλαίω.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Ο σπουργίτης μένει και το χελιδόνι φεύγει.»

«Όλα τα πουλιά μισεύουν κι οι σπουργίτες απομένουν.»

«Ο σπουργίτης μένει και το χελιδόνι φεύγει.», «Αν όλα τα πουλιά πετάξουν μακριά, οι κουρούνες απομένουν.», «Όλα τα πουλιά πηγαίνουν, όμως μας μένουν ο σπουργίτης κι η κουρούνα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ είναι το μοναδικό δημοσιευμένο μυθιστόρημα του Όσκαρ Ουάιλντ, το οποίο κυκλοφόρησε στο μηνιαίο περιοδικό Lippincott's Monthly Magazine στις 20 Ιουνίου 1890, για το τεύχος Ιουλίου του ίδιου έτους.

«Δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.»

Στους δρόμους θα γυρνάς / τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς· / και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις— / δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σκηνή από την ελληνική ταινία "Η τιμή της αγάπης".

«Η τιμή τιμή δεν έχει…»

«Η τιμή τιμή δεν έχει και χαρά στον που την έχει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αχιλλέας επιδένει το τραύμα του Πάτροκλου (Ερυθρόμορφη Κύλιξ του 500 π.Χ., Άλτες Μουζέουμ, Βερολίνο)

«Άχθος αρούρης»

«Μα τώρα, μια και στην πατρίδα μου πια δε διαγέρνω πίσω, και μήτε γλίτωσα τον Πάτροκλο και μήτε τους συντρόφους / τους άλλους, που απ’ το θείο τον Έχτορα πολλοί στο χώμα έπεσαν, / μον᾿ φόρτωμα της γης ανώφελο πλάι στα καράβια οκνεύω…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες των Κάτω Χωρών. Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (λεπτομέρεια)

«Για να γλιτώσεις από τον καπνό μην πέφτεις μέσα στη φωτιά.»

«Συχνά, όποιος πιστεύει πως θα ξεφύγει απ’ τον καπνό πέφτει στη φωτιά.», «Να πέσει από το τηγάνι στη θράκα.», «Να πέσει από τη θράκα στη φωτιά.», «Έπεσε απ’ το καζάνι στη φωτιά.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Όμηρος

«Αἰδὼς Ἀργεῖοι!»

Η λέξη «αἰδώς» σημαίνει αίσθημα ντροπής, ντροπή, αίσχος, όνειδος, μετριοφροσύνη, αυτοεκτίμηση, φροντίδα για τους άλλους, έγνοια, σεβασμός, ευλάβεια, σέβας, καθετί που προκαλεί ντροπή· αισχύνη, σκάνδαλο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιμμάνουελ Καντ: Παρατηρήσεις πάνω στο αίσθημα του ωραίου και του υπέροχου.

Ιμμάνουελ Καντ: Παρατηρήσεις πάνω στο αίσθημα του ωραίου και του υπέροχου.

Δεν υπάρχει μέσα στην ανθρώπινη φύση καμία εξαίρετη ιδιότητα που να μη μπορεί να εκφυλιστεί ποικιλοτρόπως σε μια μείζονα ατέλεια. Το υπέροχο-τρομακτικό, όταν παύει να είναι φυσικό, γίνεται αλλόκοτο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σημειώσεις του Νεύτωνα στα αρχαία ελληνικά.

«Είναι ελληνικά, δεν διαβάζονται.»

Ἤγουν, διὰ νὰ καταλάβετε καλά, πατέρες, τί λέγω, θέλεις ἐσὺ νά ᾽ρχωνται νὰ κάνουν πατινάδες ἀπὸ κάτω ἀπὸ τὰ παραθύρια σου, τὴν νύχτα; ― Δὲν τὰ λὲς καὶ τόσο βαθιὰ ἑλληνικά, καταλάβαμε, εἶπεν ὁ πρῶτος λαλήσας, ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Κονόμος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μάριος Πλωρίτης: Η ευθύνη ως χρέος και ως άλλοθι

Μάριος Πλωρίτης: Η ευθύνη ως χρέος και ως άλλοθι

Η πρόταξη, το προ-βάδισμα του δημόσιου συμφέροντος αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο της αθηναϊκής δημοκρατικής πολιτείας. Και συνακόλουθη, η ευθύνη των πολιτών για την πόλη τους και της πόλης για κάθε πολίτη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο αγωγιάτης όμως του ζήτησε μεγαλύτερο αγώι, επειδή, λέει, του είχε νοικιάσει μόνο το γάιδαρο, όχι και τη σκιά του!

«Περί όνου σκιάς»

Όταν οι Αβδηρίτες έφτιαξαν μια τεράστια πύλη για τη σχετικά μικρή πόλη τους, ο φιλόσοφος Διογένης τους συμβούλεψε σαρκαστικά «να κλείσουν την πύλη γιατί μπορεί να φύγει από εκεί η πόλη ολόκληρη»…

Διαβάστε περισσότερα ›
Βιβλιοπαρουσίαση: «Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η κατάκτηση της ευτυχίας.» - 18 Μαΐου 2019.

Βιβλιοπαρουσίαση: «Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η κατάκτηση της ευτυχίας.» – 18 Μαΐου 2019.

Βιβλιοπαρουσίαση: «Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η κατάκτηση της ευτυχίας.» Θεσσαλονίκη, 18 Μαΐου 2019.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Πινόκιο (ιταλικά.:Pinocchio) είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας που πρωτοεμφανίστηκε το 1883, ως κεντρικός ήρωας στο ιταλικό παραμύθι «Οι Περιπέτειες του Πινόκιο»

«Ρώτα και τον μπάρμπα μου τον ψεύτη.»

«Χωρίς ψέμα, δεν πυτιάζει η δουλειά.», «Είπες ψέμα κι εγεύθης, μα λες αλήθεια και δε δειπνάς.», «Ψέμα άκουσες όλο ψέμα δεν είναι.»· ως γνωστόν, «ο ψεύτης κι ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται» και το «το ψέμα δε ζει για να γεράσει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Θησαυρός των Σιφνίων. Λεπτομέρεια από τη σκηνή της γιαγαντομαχίας. Γύρω στα 525 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών. Treasure of the Siphnians. Detail from the scene of the crackdown. Around 525 BC Archaeological Museum of Delphi.

Μάριος Πλωρίτης: Λόγος και λόγοι. Παλιά και νέα λογο-λογία

Αν σήμερα η δημαγωγία φόρεσε το πιο «μοντέρνο» ρούχο του λαϊκισμού, οι μέθοδοί της μένουν το ίδιο απατηλές κι οι στόχοι της το ίδιο ολέθριοι. Ο άλλοτε «ανθηρός ελληνικός λόγος» έχει γεμίσει όσο ποτέ από τριβόλους και παγίδες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμίες για τον Μάιο

Παροιμίες για τον Μάιο

«Αν βρέξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνον το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) - Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές της σύγχρονης εποχής.

Καβάφης, ο ποιητής της Ιστορίας

Καβάφης, ο ποιητής της Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικηφόρος Λύτρας. «Άνθη Επιταφίου»

«Άλλα είν’ τ’ άλλα κι άλλο της Παρασκευής το γάλα!»

Ένας Επτανήσιος εξομολογούμενος στον πνευματικό του ανέφερε ότι την Παρασκευή ήπιε γάλα· ταυτόχρονα παρακάλεσε να τον εξιλεώσει και ο πνευματικός τον προέτρεψε να μην το ξανακάνει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ροϊλός (Στεμνίτσα Γορτυνίας, 1867 – Αθήνα, 28 Αυγούστου 1928). «Οι ποιητές της γενιάς του 1880». εικονίζονται οι κυριότεροι εκπρόσωποι της γενιάς του 1880 (αριστερά οι Στρατήγης, Δροσίνης, Πολέμης και δεξιά οι Σουρής και Προβελέγγιος). Ο Κωστής Παλαμάς στο κέντρο.

«Ο αχάριστος ξεχνάει και της μάνας του το γάλα!…»

Όταν ήταν νέος, ένας από τους Νεοέλληνας ποιητάς, που αργότερα έγινε Ακαδημαϊκός και τώρα είναι πεθαμένος, πήγε στο Παρίσι, όπου ο Ψυχάρης τον περιποιήθηκε, τον προστάτεψε και τον επέβαλε στους εκεί πνευματικούς κύκλους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Καβάλα την εποχή της απελευθέρωσής της. Πηγή: Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια. Χρόνος Έκδοσης: 1929. Αθήνα.

Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια (PDF)

Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία (PDF) Έκδοσις Μεγάλης Στρατιωτικής και Ναυτικής Εγκυκλοπαιδείας. Χρόνος Έκδοσης: 1929. Αθήνα. Οι 6 τόμοι κατεβαίνουν από εδώ: https://anemi.lib.uoc.gr/metadata/e/3/e/metadata- Περισσότερα δωρεάν e-books  μπορείτε να βρείτε στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του Ερανιστή, ΕΔΩ

Διαβάστε περισσότερα ›
Λεξικόν εγκυκλοπαιδικόν τη συμπράξει των κυρίων Δ. Αραβαντινού ___ / εκδιδόμενον επιμελεία Ν. Γ. Πολίτου.

Κατεβάστε δωρεάν: Λεξικόν εγκυκλοπαιδικόν (PDF)

Κατεβάστε δωρεάν: Λεξικόν εγκυκλοπαιδικόν (PDF)

Διαβάστε περισσότερα ›
Περιοδικό ΡΟΜΑΝΤΣΟ, τεύχος 1052, 30 Απριλίου 1963. Εξώφυλλο με την Αλίκη Βουγιουκλάκη

«Θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι!»

«Βγάζει από τη μύγα ξύγκι.», «Όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται.», «Έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο.» και «Ποιος έφαγε το μέλι; Όποιος έχει τη μύγα στο σκιάδι [= στο καπέλο].»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης. Πλανητική πολιτική μετά τον ψυχρό πόλεμο. Εκδ. Ποντίκι.  Αθήνα.

«Ο χασάπης δεν έχει έχθρα με τον μανάβη απέναντι παρά με τον χασάπη δίπλα.»

Ωστόσο η ειρηνική συνύπαρξη και η αγαστή σύμπνοια διόλου δεν προκύπτουν από την κοινότητα των σκοπών καθ’ αυτήν, παρά από τη συμφωνία πάνω στο ποια θέση θα καταλάβει ή κάθε πλευρά κατά την επιδίωξη του κοινού σκοπού και ποια πλεονεκτήματα θα αντλήσει από την ενδεχόμενη πραγματοποίησή του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν (15 Ιουλίου 1606 - 4 Οκτωβρίου 1669). Μάθημα ανατομίας του Δρ. Τουλπ, 1632. Χάγη, Mauritshuis.

Ο Αριστοτέλης για την επιείκεια

Οι δημοκρατίες που στο όνομα της επιείκειας ισοπεδώνουν τα πάντα δεν μπορούν να είναι υγιείς. Κι αυτό γιατί υπονομεύουν, αντί να αναδείξουν, τα καλύτερα στοιχεία τους. Υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορούμε να μιλάμε για την ορθή εκδοχή της επιείκειας, αλλά για το λαϊκισμό που καπηλεύεται το όνομά της. Κι αυτό δεν έχει καμία σχέση με την αριστοτελική οπτική.

Διαβάστε περισσότερα ›