Κατηγορία: Παιδεία

Νικόλαος Γύζης (1842-1901) - Μάνα με παιδί.

Παροιμίες του ελληνικού λαού για τη μάνα και το παιδί

Τα παλιά χρόνια που οι παροιμίες ήταν ένα αξιόλογο μέσο διαπαιδαγώγησης των αγράμματων λαϊκών ανθρώπων, σε κάθε μητέρα αντιστοιχούσαν πέντε, έξη, εφτά ή περισσότερα παιδιά, ενώ σήμερα σε κάθε παιδί αντιστοιχούν επτά, οκτώ ή περισσότεροι γέροι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αθανάσιος Σταγειρίτης: Ωγυγία. Αρχαιολογία. 5 τόμοι. Βιέννη, 1815. (PDF)

Αθανάσιος Σταγειρίτης: Ωγυγία. Αρχαιολογία. 5 τόμοι. Βιέννη, 1815. (PDF)

Περιέχουσαν των Αρχαιοτάτων Εθνών, ή των δύο Πρώτων Αιώνων του Αδήλου και Ηρωικού, την Ιστορίαν, τας Κοσμογονίας, Θεογονίας, την αρχήν και πρόοδον της Ειδωολολατρείας, και πάσης Κτιστολατρείας, τας Ιεροπραξίας, Ιεροσκοπίας, Μυθολογίαν πληρετάτην των Θεών και Ηρώων κατά γενεαλογίαν, σαφηνιζομένην διά της Ιστορίας και Αλληγορίας, τας Τελετάς, τους Αγώνας, τα Μαντεία, και πάντα τα συμβεβηκότα και Έθιμα, προς γνώσιν της Αρχαιολογίας, και κατάληψιν των Ποιητών και Συγγραφέων’.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωστής Παπαγιώργης

Κωστής Παπαγιώργης: «Μόνο οι άνθρωποι σε κάνουν να χαίρεσαι.»

Μόνο οι άνθρωποι σε κάνουν να χαίρεσαι. Μονάχα με ανθρώπους μπορείς να γλεντήσεις, να βγάλεις το μέσα έξω, να πετάξεις, αν χρειαστεί, την άχρηστη προσωπίδα που σε πνίγει και δε σε αφήνει ν’ ανασάνεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στην Αθήνα λ.χ. του τέλους του 6ου αιώνα και των αρχών του 5ου, οι δημοκράτες τραγουδούσαν τα λεγόμενα «σκόλια» (συμποσιακά τραγούδια), για να τιμήσουν τον Αρμόδιο και τον Αριστογείτονα, που «τον τύραννο (Ίππαρχο) εσκότωσαν / κι έφεραν την ισονομία στην Αθήνα» («τον τύραννον κτανέτην / ισονομίαν τα’ Αθήνας εποιησάτην»)

Μάριος Πλωρίτης: «Αλλαγές ηγεσίας

Η εποχή μας, που γεύτηκε κάθε τυραννικής καρυδιάς καρύδια, γνώρισε και τις λογής-λογής πτώσεις αυτών των σαπρόφυτων. Οι πιο τυχεροί τους πέθαναν στο κρεβάτι τους, αφού όμως σκόρπισαν, για χρόνια και χρόνια, τον θάνατο σε μυριάδες «υπηκόους» τους – όπως ο Στάλιν, ο Φράνκο, ο Σαλαζάρ.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο τάφος της Κρίσεως.  Διθάλαμος με καμαρωτή στέγη, πρόσοψη που δίνει την εντύπωση διώροφου κτηρίου και με αέτωμα που τώρα έχει αφαιρεθεί και είναι σε φάση συντήρησης με προοπτική σύντομα να τοποθετηθεί στην οικεία επί της κορυφής του μνημείου θέση.

Δύο μακεδονικοί τάφοι

Οι μακεδονικοί τάφοι αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία ταφικών μνημείων και βρίσκονται διάσπαρτοι στη Βόρεια Ελλάδα (μέχρι τα Κομνηνά της Ξάνθης!). Πιο γνωστοί, βέβαια, είναι οι βασιλικοί τάφοι της Βεργίνας, ενώ επίσης εντυπωσιάζουν ο τάφος (στο χωριό) τού Αγίου Αθανασίου, του Μακρίδη Μπέη στο Δερβένι στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, ο Πολυθάλαμος της Πέλλας (προσωρινά μη επισκέψιμος), ο πρόσφατα αναφερόμενος ως τάφος της Ολυμπιάδας στον Κορινό Κατερίνης κ.ά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Πηνελόπη και οι μνηστήρες από τον John William Waterhouse το 1912.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία σ’

Απ’ όσα ζούν και σέρνουνται πάνω στη γης, κανένα / απ’ το θνητό πιο αδύναμο δε βρίσκεται άλλο πλάσμα. / όσο βαστιέται κι οι θεοί καλοτυχιά του δίνουν, / θαρρεί πως δεν μπορεί κακό στον κόσμο πια να πάθη• / αν όμως οι μακαριστοί θεοί του φέρουν λύπες, / τότες κι αθέλητα μπορεί και τις βαστάει η καρδιά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ελένη αναγνωρίζει τον Τηλέμαχο. Jean-Jacques Lagrenée (18 September 1739 in Paris – 13 February 1821 in Paris)

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ρ’

Ένας αχρείος τον άλλονε μα την αλήθεια σέρνει / κι έτσι παντοτινά ο θεός όμοιο στον όμοιον φέρνει. / Πού τάχα, ω βρώμικε βοσκέ, τον πάς αυτόν τον χάφτη / τον παλιοζήτου-λα, μωρέ, των τραπεζιών τη λώβα;

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Αριστοτέλης: Ο σχηματισμός της πόλεως

Είναι λοιπόν φανερό ότι η πόλη υπάρχει εκ φύσεως και προηγείται του ατόμου. Διότι, αν ο καθένας, όταν χωριστεί από το σύνολο, δεν είναι αυτάρκης, θα είναι στην ίδια κατάσταση, όπως όλα τα μέρη προς το σύνολο. Όποιος δεν είναι ικανός να συμμετέχει σε μια κοινότητα ή δεν του χρειάζεται επειδή είναι αυτάρκης, σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί μέρος της πόλης, και κατά συνέπεια είναι ή άγριο ζώο ή θεός.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Όμηρος, ελληνικό γραμματόσημο

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία π’

Όλη απ’ εμένα, τέκνο μου, θ’ ακούσης την αλήθεια. / Με φέραν εδώ Φαίακες θαλασσοξακουσμένοι, / που κάθε ξένον προβοδούν που φτάση στο νησί τους• / με το γοργό καράβι τους, καθώς γλυκοκοιμόμουν, / ήρθαν στο Θιάκι, μ’ έβγαλαν, και με λαμπρά μ’ αφήκαν / δώρα, χρυσά και χάλκινα, και με φαντά περίσσια• / όλα κρυμμένα σε σπηλιά με θεϊκιά βοήθεια.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οδυσσέας και Καλυψώ. Luca Giordano «Ulisse e Calipso».

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία o’

Άμποτε όσο σ’ αγάπησα να σ’ αγαπάη κι ο Δίας, / που απ’ τη βαρειά του ζήτουλα κακομοιριά με σώζεις. / Έρμος στα ξένα σα γυρνάς, χειρότερο δεν είναι• / μόνε για μιά παλιοκοιλιά τόσα τραβούν οι ανθρώποι, / σαν τους πλακώνη η ρήμαξη κι η συφορά κι ο πόνος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Αγία Σοφία ή Αγια-Σοφιά (τουρκικά: Ayasofya, λατινικά: Sancta Sophia ή Sancta Sapientia), γνωστή και ως ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.

Μια δραματική ιστορία: τα τελευταία πενήντα χρόνια της χριστιανικής Κωνσταντινούπολης

Μια δραματική ιστορία: τα τελευταία πενήντα χρόνια της χριστιανικής Κωνσταντινούπολης  Γράφει ο Χρήστος Μπαρμπαγιαννίδης  Σε ένα παλαιότερο άρθρο (Οι κατακτήσεις των Οθωμανών Τούρκων ως την άλωση της Κωνσταντινούπολης) καταπιαστήκαμε με την τρομερή άνοδο των Οθωμανών και τις κατακτήσεις τους ως […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Το συμβούλιο των θεών στον Όλυμπο. Ομήρου Οδύσσεια. Peter Paul Rubens, Concilio degli dei, 1602, olio su tela. Praga, Collezione d’Arte del Castello di Praga.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ξ’

«Τρώγε, καλέ μου ξένε, εσύ και τα καλά μας χαίρου• / το ένα ο θεός χαρίζει μας, και τ’ άλλο μας τ’ αρνιέται / όπως στο νου του βουληθή, τι δύνεται τα πάντα.» / Αυτά είπε, κι έκαψε απαρχές στους θεούς τους παναιώνιους, / κι έσταξε, κι έβαλε καυκί λαμπρό κρασί γεμάτο / μες στου Οδυσσέα του κουρσευτή τα χέρια•

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλκίνοος και Αρήτη οργανώνουν γιορτή φιλοξενίας στον ναυαγό Οδυσσέα. Ο βασιλιάς της Ιθάκης σκεπάζει τα δάκρυα που του προκαλεί το συγκινητικό τραγούδι του Δημόδοκου (δεξιά με τη λύρα). Francesco Hayez, 1814 -15. Μουσείο Νάπολης. Ιταλία.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ν’

Πετιέται απάνω, στέκεται, κοιτάζει την πατρίδα, / και τότε θλιβερά βογγάει, και τα μεριά βαρώντας / με τις παλάμες, κλαίγεται και λέει μοιρολογώντας• / «Αλλοίς μου, και σε τι λογής ανθρώπων ήρθα χώρα; / νά ‘ναι άραγες ασύστατοι κι αδικοπράχτες κι άγριοι, / ή νά ‘χουνε φιλοξενιά και θεοφοβιά στο νου τους;

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Μασσαλιώτιδα (γαλλικά La Marseillaise - Λα Μαρσεγιέζ) είναι ο εθνικός ύμνος της Γαλλικής Δημοκρατίας. Η σύνθεση του ύμνου ανήκει στον αξιωματικό του γαλλικού στρατού (του μηχανικού) Ρουζέ ντε Λιλ (Claude Joseph Rouget de Lisle) ή, ελληνοποιημένα, Κλαύδιου Ιωσήφ Ρουζέ Ντελίλ. Γράφτηκε στο Στρασβούργο την νύκτα της κήρυξης του πολέμου μεταξύ Γαλλίας και Αυστρίας 17 Απριλίου 1792.

Η Γαλλική Επανάσταση (1789-1815)

Το δεύτερον μέγα γεγονός είναι η Γαλλική Επανάστασις. Η επανάστασις αύτη επέφερε ριζικάς μεταβολάς εις την κατάστασιν όχι μόνον της Γαλλίας, άλλα και της Ευρώπης όλης. Το κίνημα ήρχισε κατά το 1789 και διήρκεσε μέχρι του 1815· διά τούτο ανήκει εις την ιστορίαν και των δύο αιώνων και είναι τρόπον τινά σύνδεσμος μεταξύ αυτών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο μέρμηγκας δουλεύει σκληρά μέσα στη ζέστη όλο το καλοκαίρι, κτίζοντας το σπίτι του και μαζεύοντας προμήθειες για τον χειμώνα. Ο τζίτζικας τον θεωρεί βλάκα που δουλεύει τόσο σκληρά, ενώ ο ίδιος παίζει κιθάρα και τραγουδάει.

«Ζ ί ν ζ ι ρ α ς και Μ υ ρ μ ή γ κ ι.»

Θέρος ήταν κι ο Ζίνζιρας όλος / στης φωνής του το μέριμνο μόνο, / μες τον ίσκιο των δένδρων κρυμμένος· / τον καιρό του διαβαίνει λαλώντας. / Το φιλόπονο ωστόσο μυρμήγκι, / με δουλειάς συγκρατούμενης κόπο, / μέρα νύχτα στιγμή δε σιγάει / στη φωλιά του θροφές να συνάζει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος. (1525 με 1530 - 1569). Γάμος χωρικών (1568). Ελαιογραφία σε σανίδι βελανιδιάς•1,14 Χ 1,63μ. Αναγράφεται στον κατάλογο του 1659 της συλλογής του Λεοπόλδου Γουλιέλμου.

Η Ευρώπη πριν τον 19ο μ.Χ. αιώνα

Οι Έλληνες κατοικούντες κατά την αρχαιότητα τας ιδίας περίπου χώρας, τας οποίας κατοικούν και σήμερον, υπήρξαν οι αρχηγοί και δημιουργοί του Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ούτοι ανέπτυξαν εις ανώτατον βαθμόν τας τέχνας, την ποίησιν, τας επιστήμας, την φιλοσοφίαν και όλον εν γένει τον πνευματικόν βίον, μετά δε την εμφάνισιν του Χριστιανισμού ούτοι ανέπτυξαν και ετελειοποίησαν την διδασκαλίαν της νέας πίστεως και διέδωκαν αυτήν εις όλην την άλλην Ευρώπην.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελεύθερα στο διαδίκτυο 30.000 έργα τέχνης από το Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ

Ελεύθερα στο διαδίκτυο 30.000 έργα τέχνης από το Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ

Απεριόριστη πρόσβαση προσφέρει πλέον σε περισσότερο από το μισό της συλλογής τέχνης του το Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ, αφού «απελευθέρωσε» περίπου 30.000 έργα τέχνης, τα οποία μαζί με τα προηγούμενα φτάνουν τα 60.000 έργα ελεύθερα για κάθε χρήση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οδυσσέας και Σειρήνες. Herbert James Draper (1909).

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία μ’

«Έλα, καμάρι των Αχαιών, πολύμνητε Οδυσσέα, / το πλοίο σου κράτα, τη γλυκειά φωνή μας για ν’ ακούσης, / Δεν πέρασε απ’ εδώ κανείς με μελανό καράβι, / χωρίς ν’ ακούση από κοντά το γλυκολάλημά μας, / παρά μισεύει χαίροντας που έμαθε κι άλλα ακόμα, / τι ξέρουμε όσα τράβηξαν μες στην πλατειά Τρωάδα / και Τρωαδίτες κι Αχαιοί, καθώς οι θεοί τα ορίσαν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μάνα, γιατί δε στέκεσαι που θέλω να σ' αδράξω, / να κρατηθούμε αγκαλιαστά μέσα στον Άδη οι δυό μας / να βρούμε κάν παρηγοριά στο κρύο το μοιρολόγι; / Για τάχα να 'σαι φάντασμα που η θεία η Περσεφόνη, / μου 'στειλε, ακόμα πιο πικρά για να βαριοστενάζω;»

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία λ’

«Περίλαμπρε Οδυσσέα, / το θάνατο μη μου ζητάς με λόγια να γλυκάνης. / Κάλλιο στη γης να βρίσκομουν, κι ας δούλευα σε ανθρώπου /μικρού, με δίχως βιός πολύ, παρά στον Άδη να είμαι, / και βασιλέας να λέγουμαι των πεθαμένων όλων.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Κίρκη προσφέρει το ποτήρι στον Οδυσσέα (1891) του Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία κ’

Ώ Κίρκη, πως ζητάς εγώ να σου φερθώ με γλύκα, / που χοίρους στα παλάτια σου τους φίλους μου έχεις κάμει, / κι εμένα εδώ κρατώντας με πονηρευτά καλείς με / στο θάλαμό σου, τάχα εκεί μαζί σου να πλαγιάσω, / κι έτσι, σα γυμνωθώ, αντρειά και δύναμη μου πάρης;

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γιάκομπ Γιόρντενς (φλαμανδικά: Jacob Jordaens, 19 Μαΐου 1593 – 18 Οκτωβρίου 1678) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος, χαράκτης και σχεδιαστής ταπισερί, γνωστός για τους πίνακες με ιστορικά θέματα, θέματα καθημερινότητας και τις προσωπογραφίες του. Ο Οδυσσέας στη σπηλιά του Πολύφημου, λάδι σε μουσαμά, 76 × 96 εκ., Μουσείο Πούσκιν

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ι’

Κύκλωπα, αν άνθρωπος θνητός κανένας σε ρωτήξη / πως έτυχε το μάτι σου κακοτυφλιά να πάθη, / τό ‘χει τυφλώσει να τους πης ο κουρσευτής Δυσσέας, / του Λαέρτη ο γιός, που βρίσκεται στο Θιάκι η κατοικιά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μεσιακό γομάρι, το τρώει ο λύκος.»

«Είμαστε για τον γάιδαρο καβάλα.»

Ο βυζαντινός χρονογράφος Θεοφάνης (760 – 818) περιγράφει με ποιον τρόπο «πείραζαν οι Πράσινοι τον δύστυχο εκείνονα πούμοιαζε του Μαυρίκιου, και που αφού τονέ φορέσανε «σαγίον μαύρον» και τονέ στεφανώσανε με σκόρδα, τονέ καθίσανε σε γαδούρι και τον κορόιδευαν.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αττική κύλικα με λευκό βάθος. Λεπτομέρεια παράστασης με τον Απόλλωνα να τελεί σπονδή. 430-470 π.χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών

Ετυμολογία Ελληνικών ονομάτων

Ετυμολογία Ελληνικών ονομάτων

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Σειρήνες ήταν γυναικείες θεότητες που σχετίζονταν με το νερό, τον έρωτα και τον θάνατο.

«Νόστιμον ἦμαρ»

«Όμως περίσσια λαχταρώ, και το ζητώ ολοένα, / να πάω στον τόπο, να χαρώ του γυρισμού τη μέρα. («οἴκαδέ τ᾿ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι.») / Κι αν με χτυπήσει οργή θεού στα μελανά πελάγη, / έχω καρδιά βασταχτερή, κι απομονή θα κάνω· / έπαθα που έπαθα πολλά και ‘πόφερα άλλα τόσα / στις μάχες και στις θάλασσες· ας μου γενεί και τούτο.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομήρου Οδύσσεια. Homer's Odyssey.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία θ’

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία θ’ Οδυσσέως σύστασις προς Φαιάκας. Μετάφραση Αργύρη Εφταλιώτη      Έφεξ’ η ροδοδάχτυλη της νύχτας κόρη Αυγούλα, κι ο Αλκίνος ο τρανόψυχος σηκώθη από τον ύπνο· σηκώθη κι ο διογέννητος, ο κουρσευτής Δυσσέας· κι ο Αλκίνος ο τρανόψυχος τον […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Οδυσσέας και Ναυσικά. Michele Desubleo, Odisseo e Nausicaa.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία η’

Δέ λείπει ολοχρονίς καρπός, χειμώνα καλοκαίρι• / τί άλλα τ’ αγέρι το γλυκό γεννάει κι άλλα ωριμάζει. / Μεστώνει απίδι, κι άλλο ανθεί, και μήλο πάς στο μήλο, / πάς στο σταφύλι άλλο τσαμπί, και σύκο πάς στο σύκο…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ζ'

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ζ’

Αλλοίς μου, και σε τί λογής ανθρώπων να ήρθα χώρα; / να ‘ναι άραγες ασύστατοι κι αδικοπράχτες κι άγριοι, / ή να ‘χουνε φιλοξενιά και θεοφοβιά στο νου τους; / Σάν κοριτσιών ψιλή φωνή στ’ αυτιά μου να βουΐζη, / σα νύφες, που έχουν κατοικιά ψηλά στα κορφοβούνια…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομήρου Οδύσσεια. Οδυσσέας και Καλυψώ. Ulisse e Calipso, William Russell Flint.

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία ε’

…αφού κανένας το θεϊκό Οδυσσέα δε θυμάται / μες στο λαό που σα γονιός με αγάπη κυβερνούσε. / Πάς σε νησί αυτός κοίτεται και δέρνεται από πόνους, / στης θέαινας της Καλυψώς, που με το ζόρι εκείθε / κρατάει τον, και δε δύνεται να δή γλυκειά πατρίδα•

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Αταλάντη τρέχει μακριά από τον Έρωτα. Λήκυθος της Αταλάντης, που αποδίδεται στον Δουρή (Αττική, περίπου 500-490 π.Χ.), Μουσείο Τέχνης του Cleveland

Ο Αριστοτέλης, η φιλία και η έννοια της αυτάρκειας

«Ύστερα, αν έχει κανείς πολλούς φίλους, θα είναι συνέχεια μέσα στη στεναχώρια· πολλοί φίλοι σημαίνει αυξημένες πιθανότητες να παρουσιαστεί σε κάποιον από αυτούς μια αναποδιά της τύχης· και τέτοιες αναποδιές μοιραία φέρνουν στενοχώρια»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Πηνελόπη και οι μνηστήρες από τον John William Waterhouse (1912)

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία δ’

Τότες αυτό σοφίστηκε του Δία η κόρη Ελένη• / απ’ όπου πίνανε κρασί τους έριξε βοτάνι, / συχαστικό κι ανέχολο, που κάθε πόνο πνίγει. / Όποιος αυτό το καταπιή σμιγμένο στο κροντήρι, / ολημερίς δε χύνεται στο μάγουλο του δάκρυο, / μα κι άξαφνα αν η μάνα του ή ο κύρης του πεθάνη, / ή κι ομπροστά στα μάτια του με το μαχαίρι άν κόβουν / αγαπημένο αδέρφι του, ή γιό μονάκριβό του. / Τέτοια ‘χε γιατροβότανα καλά του Δία η κόρη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θουκυδίδης γράφει για τον λοιμό της Αθήνας (430 π.Χ.)

Ο Θουκυδίδης γράφει για τον λοιμό της Αθήνας (430 π.Χ.)

Αλλά η λοιμική προκάλεσε και πολλά άλλα κακά που πρώτη φορά αναφάνηκαν στην πολιτεία, γιατί ο καθένας τολμούσε πιο φανερά, τώρα, να κάνει πράγματα που πριν τα έκανε κρυφά, και τούτο επειδή έβλεπαν πόσο απότομη είναι η μεταβολή της τύχης του ανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ι. Θ. Κακριδής: Η ασπίδα του Αχιλλέα

Ι. Θ. Κακριδής: Η ασπίδα του Αχιλλέα

Ένας μεγάλος δημιουργός, όπως στάθηκε ο Όμηρος, είναι πάντα πολύφωνος· γι’ αυτό μπορεί και κλείνει μέσα στην ψυχή του όλο τον κόσμο, όλες τις ομορφιές του, όλες τις χαρές του κι όλους τους πόνους του. Ωστόσο σαν να ήθελε να υποδηλώσει πως όσο και να ψάλλει πολέμους, μια φορά η καρδιά του δεν ανήκει σ’ αυτούς, πως η αγριότητα τους είναι ξένη με την ψυχή του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Όμηρος

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία γ’

Από το Θιάκι ερχόμαστε, ποκάτω από το Νείο, / για ανάγκη που όχι του λαού, παρά δική μας είναι. / Νά μάθω που ‘ναι ο κύρης μου, τη φήμη του ακλουθώντας, / του καρτερόψυχου Οδυσσέα, που έναν καιρό μαζί σου / λέν πολεμώντας κούρσεψε τη χώρα της Τρωάδας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η χολέρα (γνωστή και ως Ασιατική χολέρα ή Επιδημιακή χολέρα) είναι ένα νόσημα που προκαλείται απο το βακτήριο Δονάκιο της χολέρας (Vibrio cholerae) και χαρακτηρίζεται από έντονη διάρροια, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αφυδάτωση.

«Οι χολεριασμένοι»

― Τώρα εἶναι δίκιο Θεοῦ νὰ πατήσετε νύχτα στὸ χωριό μας, νὰ μᾶς δώσετε μεγάλο φόβο, τὸ φόβο ποὺ μπορεῖ νὰ γεννήσῃ τὴ χολέρα καὶ χωρὶς νὰ εἶναι χολέρα; Εἴτε τελείωσεν ἡ καραντίνα σας εἴτε ὄχι, πρέπει νὰ λάβετε ὑπομονή, ἀφοῦ ἡ ἀρχὴ λέγει ναὶ καὶ ὄχι, καὶ μεῖς καλὰ-καλὰ δὲ ξέρουμε ἂν ἦρθε ὁ καιρὸς γιὰ νὰ πάρετε πράτιγο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οδυσσέας και Καλυψώ. Αθηναϊκό ερυθρόμορφο αγγείο, 450 π.Χ

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία β’

Μωρέ λογά, αχαλίνωτε Τηλέμαχε, τί λες μας; / μάς βρίζεις, κι αβανιάσματα να μάς κολλήσης θέλεις• / μα ξέρε το πως δε σου φταίν οι Αχαιοί οι μνηστήρες, / παρά η μανούλα σου τα φταίει, που χίλια ξέρει ο νούς της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η σφαγή των μνηστήρων από τον Οδυσσέα και τον Τηλέμαχο, το 330 π.Χ., Λούβρο

Ομήρου Οδύσσεια. Ραψωδία α’

Τον άντρα τον πολύπραγο τραγούδησέ μου, ω Μούσα, / που περισσά πλανήθηκε, σαν κούρσεψε τής Τροίας / το ιερό κάστρο, και πολλών ανθρώπων είδε χώρες / κι έμαθε γνώμες, και πολλά στα πέλαα βρήκε πάθια, / για μία ζωή παλεύοντας και γυρισμό συντρόφων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (Αρχαία Στάγειρα, 384 π.Χ. - Αρχαία Χαλκίδα, 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής, στην Μακεδονία. Σε ηλικία 17 ετών εισέρχεται στην Ακαδημία του Πλάτωνα, στην Αθήνα, όπου παραμένει έως τα 37 του έτη

Ο Αριστοτέλης και η ευτυχία ως φιλία προς τον εαυτό

«Υπάρχουν, όμως, και φιλικές σχέσεις που χαρακτηρίζονται από ισότητα μεταξύ των μελών τους· για παράδειγμα, η συντροφική σχέση χαρακτηρίζεται από ισότητα τόσο στην ποσότητα όσο και στην ποιότητα των αγαθών (κανένας από τους δυο συντρόφους δεν αξίζει να έχει περισσότερα αγαθά από τον άλλο ούτε από άποψη ποσότητας ούτε από άποψη ποιότητας ούτε από άποψη μεγέθους, αλλά ίσα· και βέβαια, οι σύντροφοι το θέλουν να είναι ίσοι)»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία ελληνική αρωγή με ήρωες και προσκυνητές από τη Σπάρτη. γύρω στο 540 π.Χ.

Ο Αριστοτέλης, οι διενέξεις μεταξύ φίλων και η αρετή ως πολιτική πράξη

Οι άνθρωποι, όμως, επειδή λατρεύουν τις τιμές, θέλουν πιο πολύ να αγαπιούνται παρά να αγαπούν· το να αγαπιέσαι εμπεριέχει ένα είδος υπεροχής· διότι σε κάθε περίπτωση αυτός που αγαπιέται υπερέχει στην ευχαρίστηση ή στο κέρδος ή στην αρετή, και όποιος λατρεύει τις τιμές ορέγεται την υπεροχή.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.»

«Εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.»

Εμείς τη γνώμη του Διός ν’ ακούμε πρέπει, π’ όλους / ορίζει αθρώπους και θεούς. Ένα πουλί είναι απ’ όλα / το πιο καλό, να πολεμάς για τη γλυκιά πατρίδα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κοζάνη, ίσως στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

«Αφρίζεις, ξαφρίζεις, σε πλήρωσα και θα σε φάω.»

«Αφρίζει, δεν αφρίζει, τον παρά μου έχω δοσμένο.», «Τι αφρίζεις και ξαφρίζεις; Τον παρά μου έδωκα, να σε φάω θέλω.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Έρχεται η αρρώστια από την τρύπα της βελόνας και δεν μπορείς να τη βγάλεις από την πόρτα της εκκλησιάς.»

«Η αρρώστια με το σακί μπαίνει και με το βελόνι βγαίνει.»

«Οι αρρώστιες έρχονται καβάλα και φεύγουν με τα πόδια.», «Οι αρρώστιες έρχονται με τη λίτρα και φεύγουν με το δράμι.», «Οι αρρώστιες στο ερχομό κάνουν λιγουλάκι, μα για να φύγουν κάνουν έναν αιώνα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αθήνα, ο Παρθενώνας στα 1821. Edward Dodwell: Views in Greece, London 1821

Οι Προτεστάντες μισιονάριοι στην Ελλάδα

Η «Mission to Greece», όπως και οι αντίστοιχες προς τους Αρμένιους και τους Νεστοριανούς της νοτιοδυτικής Περσίας, στόχευαν σε μια γενικότερη αναγέννηση της χριστιανικής Ανατολής. Θεωρούσαν οι προτεστάντες ιεραπόστολοι, πολλές φορές όχι άδικα, ότι η Ορθόδοξη εκκλησία βρισκόταν σε κατάπτωση και ήταν σε μεγάλο βαθμό διεφθαρμένη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και τα είδη της φιλίας

Ο Αριστοτέλης και τα είδη της φιλίας

«Συμβαίνει, όμως, να αγανακτούν οι άνθρωποι, όταν κάνουν φίλους κακούς, και να εκπλήττονται· μα τούτο δεν είναι καθόλου παράξενο. Η αιτία: αν η φιλία που τους ενώνει έχει ως αρχή της την ευχαρίστηση ή το συμφέρον, τότε, με το που εκλείψουν αυτά, εξαφανίζεται και η φιλία» (1209b 11.23).

Διαβάστε περισσότερα ›
Η οργή του Αχιλλέα είναι έργο του γάλλου ζωγράφου Jacques-Louis David, 1819.

«Τι μουλάρια έχασες;»

«Γιατί χτυπιούνται αλήθεια / οι Τρώες κι οι Αργίτες; γιατί μάζεψε κι έφερε εδώ τ’ ασκέρι / ο γιος του Ατρέα; Για την ωριόμαλλην Ελένη—ή μήπως όχι; / Οι Ατρεΐδες μόνο στις γυναίκες τους απ’ όλους τους ανθρώπους / έχουν αγάπη; Ποιος καλόγνωμος και μυαλωμένος άντρας / δε νιώθει αγάπη και δε γνοιάζεται το ταίρι του; και τούτη / όμοια κι εγώ περίσσια αγάπησα, κι ας ήταν σκλαβοπούλα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο διαδραστικός πίνακας (Interactive whiteboard) είναι μια ψηφιακή συσκευή που συνδέεται με έναν υπολογιστή (Computer) και έναν προβολέα (Data projector).

Ο Διαδραστικός Πίνακας και η χρήση του στην τάξη

Έρευνα σε μαθητές της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κατέδειξε ότι τα μαθήματα με το διαδραστικό πίνακα γίνονται πιο ενδιαφέροντα και πιο ευχάριστα (Beeland, 2002). Ιδιαίτερα σε ειδικά σχολεία για μαθητές με ειδικές ανάγκες μπορούν να δημιουργηθούν ασκήσεις με διαφορετικές προσεγγίσεις σε μαθητές με αυτισμό, νοητική υστέρηση, κινητικά προβλήματα, μαθησιακές δυσκολίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Νίκος Καββαδίας (11 Ιανουαρίου 1910 - 10 Φεβρουαρίου 1975) ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και ναυτικός.

«Άπαξ πυρρός και δέκατον χλωρός.»

Στον Όμηρο (Η478-79) η φράση «χλωρὸν δέος» λέγεται για τον φόβο: «παννύχιος δέ σφιν κακὰ μήδετο μητίετα Ζεὺς / σμερδαλέα κτυπέων· τοὺς δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει·» Απόδοση: «κι ολονυχτίς κακά ο βαθύγνωμος ο Δίας τους μελετούσε / βροντώντας δυνατά, κι ολόχλωμη τους έκοβε τρομάρα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
ΝΙΚΗΣΩ. Επιτύμβια στήλη νέας γυναίκας που κρατάει με τα δυό χέρια της ένα πουλάκι. Το ονομά της Νικησώ.
425-410 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. NIKESO. Grave stele of a young woman holding a bird in her hands. Her name is Nikeso. 425-410 BC.

Ο Αριστοτέλης, η καλοκαγαθία και η ευτυχία ως χρήση της αρετής

«Ίσως κάποιος να διερευνούσε και το εξής: άραγε αν τα μάθω πράγματι όλα αυτά, θα γίνω σίγουρα ευτυχισμένος;» (1208a 10.6). Ο Αριστοτέλης θα απαντήσει ευθέως: «Έτσι φαντάζονται, αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μια από τις κλασικές ταινίες του καλλιτεχνικού ζευγαριού Βουγιουκλάκη-Παπαμιχαήλ ήταν το “Ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο” σε σενάριο και σκηνοθεσία του Αλέκου Σακελλάριου, που έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες στις 16 Νοεμβρίου 1959.

«Ή δείρε τ’ αρχοντόπουλο ή μην το φοβερίζεις.»

«Όποιος θέλει να δείρει παπά πρέπει να τον αφήσει ξερό στο ξύλο.» και η αραβική «Αν δώσεις σε κανέναν να φάει, χόρτασέ τον· και αν θέλεις να δείρεις κανέναν, δείρε τον να του πονέσει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σκρουτζ Μακ Ντακ ή Θείος Σκρουτζ (Αγγλικά: Scrooge McDuck ή Uncle Scrooge) είναι φανταστικός χαρακτήρας της Ντίσνεϊ.

«Κάλλιο αφέντης ενός άσπρου παρά χίλιων άσπρων δούλος.»

«Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς φτωχός αφέντης παρά πλούσιος δούλος.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς αχαμνός αφέντης παρά παχύς δουλευτής.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανένας αφέντης μιας βάρκας παρά μισθωτός καπετάνιος καραβιού.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς αφέντης μιας σέσουλας παρά υπηρέτης μιας βάρκας.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Οδυσσέας Ελύτης (πραγματικό όνομα: Οδυσσέας Αλεπουδέλης) (Ηράκλειο Κρήτης, 2 Νοεμβρίου 1911 - Αθήνα, 18 Μαρτίου 1996), ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30.

Οδυσσέας Ελύτης: «Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου.»

ΜΑΝΑ ΠΟΥ’ ΣΑΙ να με δεις: όπως γεννήθηκα, έφυγα. Παραήμουνα λίγος -άλλωστε ποιος νογάει;- και πολλά τα σερνάμενα τέρατα με τα πλάγια, λιπαρά πόδια. Έτσι, στο μάκρος μιας ζωής με τόση δυσκολία στημένης δεν έχουνε απομείνει παρά μια μισοκαταστραμμένη πόρτα και πολλές μεγάλες σάπιες ανεμώνες του νερού. Κείθε περνάω και πάω – που ξέρεις;- για μια κοιλιά γλυκύτερη από την πατρίδα»,

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Αρχείο Κουνάδη άρχισε να συγκροτείται στις αρχές της δεκαετίας του 1960 από τον Παναγιώτη Κουνάδη, ερευνητή και μελετητή της μουσικής και των τραγουδιών των Ελλήνων, και από το 2008 συστάθηκε ως αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία.

Δείτε: «Εικονικό Μουσείο Αρχείου Κουνάδη»

Το «Εικονικό Μουσείο Αρχείου Κουνάδη» αποτελεί μια προσέγγιση της εποχής του γραμμοφώνου και της δισκογραφίας των 78 στροφών υπό την οπτική των σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Ο ταβερνιάρης πρέπει να ‘χει κοιλιά μεγάλη και τρύπια αυτιά.»

Μόνον ὁ Γιάννης τῆς Κ᾽σάφους τελευταῖον εἶπεν ὅτι «δὲν τοῦ γεμίζει τὸ μάτι κι αὐτὸς καὶ τὸ μαγαζί του». Ὁ κάπηλος ἐπειράχθη τότε, καὶ ἤρχισε νὰ τοὺς ὀνειδίζῃ σκληρῶς, ἀλλ᾽ ὁ Κωνσταντὴς ὁ Καλόβολος, μὲ ἀτάραχον μειδίαμα, τοῦ εἶπεν ὅτι «ἂν θέλῃ νὰ ἔχῃ μαγαζί, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ κοιλιὰ σὰν τὸ μαγαζί του, μεγαλύτερη μάλιστα ἀπ᾽ τὸ μαγαζί του».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Ο Αριστοτέλης και η ηδονή ως επισφράγιση της αρετής

«Διότι τότε λέμε ότι υπάρχει αρετή, όταν το λογικό είναι σε καλή κατάσταση και είναι σύμμετρο με τα πάθη που και αυτά έχουν τη δική τους αρετή, και όταν παράλληλα τα πάθη είναι σύμμετρα με το λογικό· όταν συμβαίνουν αυτά, τότε το λογικό και τα πάθη θα συμφωνούν μεταξύ τους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πρακτικές συμβουλές για το ύφος και την τέχνη του λόγου

Πρακτικές συμβουλές για το ύφος και την τέχνη του λόγου

Με συνειδητή προσπάθεια δεν μπορεί κανείς ν’ απόκτηση καλό ύφος και να γίνει στυλίστας. Το καλύτερο που έχουν να κάμουν οι νέοι επί του προκειμένου είναι να μη κάμουν τίποτε. Αφού μελετήσουν καλά ό,τι αξιόλογο έχουν να πουν, να το διατυπώσουν με αβίαστη φυσικότητα και ειλικρίνεια και το ύφος, ας είναι βέβαιοι, θα έρθει μόνο του, αν είναι να ‘ρθει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ηδονή σε σχέση με τη γένεση και την κακία

Ο Αριστοτέλης και η ηδονή σε σχέση με τη γένεση και την κακία

«Άλλο η φύση του αλόγου, άλλο του ανθρώπου, και του γαϊδάρου, και του σκύλου» (1205b 7.15). Επομένως: «Δεν ισχύουν τα ίδια και για το άλογο και για τον άνθρωπο και ομοίως ούτε για τα υπόλοιπα· αλλά αφού ακριβώς οι φύσεις τους είναι διαφορετικές, και οι ηδονές είναι διαφορετικές» (

Διαβάστε περισσότερα ›
Χτες, για δεύτερη φορά τα συνδικάτα των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων πορεύτηκαν στο Σύνταγμα διαμαρτυρόμενα που η κυβέρνηση εξισώνει με νόμο τα πτυχία των ξένων κολλεγίων με εκείνα των ελληνικών ΑΕΙ και ΤΕΙ όταν γίνονται προσλήψεις στο δημόσιο.

Δάσκαλε που δίδασκες

Αν οι πολίτες δεν πάρουν πίσω τη χώρα τους από τις διεφθαρμένες κρατικοδίαιτες κομματικές συντεχνίες, κι αν δεν ξεφύγουν από την νοοτροπία της κομματοκρατίας και της κοντόφθαλμης μικροπολιτικής ως υπέρτατου αγαθού, είναι καταδικασμένοι να μη δουν ποτέ καλύτερη μέρα. Θα ζουν στο βόθρο με τα λύματα, που τους έφερε εδώ. Μοιραίοι κι άβουλοι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανατολικό αέτωμα του Ναού της Αφαίας στην Αίγινα (λεπτομέρεια)· γύρω στο 500-490 π.Χ.

Ο Αριστοτέλης και η διαφοροποίηση του ακρατή από τον ακόλαστο

Διότι σώφρων είναι αυτός που δεν έχει πάθη, ενώ ο εγκρατής αυτός που έχει αλλά τα ελέγχει ή τουλάχιστον μπορεί και τα αντέχει· κανένα από αυτά τα δύο δεν είναι γνώρισμα του σώφρονος· γι’ αυτό και ο εγκρατής δεν είναι υποχρεωτικά και σώφρων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Έλληνας γλωσσολόγος Γιάννης Ψυχάρης αποτελεί μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες στον «αγώνα» για την επικράτηση του δημοτικισμού.

Προς την «επικράτηση» του δημοτικισμού

Ο Έλληνας γλωσσολόγος Γιάννης Ψυχάρης αποτελεί μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες στον «αγώνα» για την επικράτηση του δημοτικισμού. Γεννήθηκε το 1854 στην Οδησσό, μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Γαλλία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κώστας Μαλάμος. (1913 – 2007).

Ο Αριστοτέλης και η διερεύνηση της λογικής με την επιστήμη, τη φρόνηση, το νου, τη σοφία και την υπόληψη

Ο συσχετισμός της σοφίας με την καταπολέμηση των παθών δεν μπορεί παρά να σηματοδοτεί το αλληλένδετο της γνώσης με την κατάκτηση της ηθικής αρετής. Σε τελική ανάλυση και η σοφία ανήκει στις αρετές.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παύλος Καλλιγάς (1814-1896). Νικηφόρος Λύτρας.

Ο «Θάνος Βλέκας» και η «γένεση» του νεοελληνικού μυθιστορήματος

Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, δεν μπορεί να γίνει λόγος για νεοελληνικό μυθιστόρημα. Ο λόγος είναι ότι υπήρχε μία «παγίωση» της «πατριωτικής» ποίησης, η οποία εκφράστηκε εν πολλοίς από τους κορυφαίους Επτανήσιους ποιητές, Σολωμό και Κάλβο.

Διαβάστε περισσότερα ›