Κατηγορία: Παιδεία

Ό­μως το Πο­λυ­τε­χνεί­ο εί­χε και μια δεύ­τε­ρη ό­ψη. Α­πο­τε­λού­σε μια ε­ξέ­γερ­ση της ελ­λη­νι­κής νε­ο­λαί­ας, ε­νταγ­μέ­νη σε μια πα­γκό­σμια δυ­να­μι­κή, σε έ­να πα­γκό­σμιο κί­νη­μα, που, α­πό το Βιετ­νάμ και την Πο­λι­τι­στι­κή Ε­πα­νά­στα­ση στην Κί­να έ­ως το Πα­ρί­σι και το Μπέρ­κλε­ϋ, ξε­σή­κω­σε ό­λο τον κό­σμο ή του­λά­χι­στον τη νε­ο­λαί­α του.

Το νόημα του Πολυτεχνείου σήμερα

Σή­με­ρα, η πραγ­μα­τι­κή αμ­φι­σβή­τη­ση εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση της Νέ­ας Τά­ξης. Εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση του κό­σμου των δια­συν­δε­δε­μέ­νων χρη­μα­τι­στη­ρί­ων, των γιά­πη­δων που δεν έ­χουν γλώσ­σα, τό­πο, λα­ό. Εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση ε­κεί­νων που με­τέ­βα­λαν τα πα­λιά συν­θή­μα­τα του Πο­λυ­τε­χνεί­ου σε ό­χη­μα α­νά­δει­ξης και κυ­ριαρ­χί­ας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η σωφροσύνη, η πραότητα, η ανεξαρτησία και η μεγαλοψυχία ως πράξεις πολιτικές

«Όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με το χρήμα υπάρχουν πολλά είδη εξάρτησης· για παράδειγμα, κάποιους τους αποκαλούμε “σπαγκοραμμένους”, άλλους “εξηνταβελόνηδες” ή αισχροκερδείς ή “φραγκοφονιάδες”. Όλοι τους εντάσσονται στην κατηγορία των εξαρτημένων»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Είναι πολλοί μπαρμπέρηδες για του σπανού τα γένια.»

«Πολλοί μπαρμπέρηδες για του κασίδη το κεφάλι.»

«Πιάσ’ τον κασίδη κ’ έπαρε το μαλλί του.», «Ο κασιδιάρης όλα τα παιχνίδια τα παίζει, το κλωτσοσκούφι δεν το παίζει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

Ο Νοέμβριος λέγεται και Βροχάρης (γιατί έχει πολλές βροχές), Χαμένος (γιατί έχει τις μικρότερες σε διάρκεια ημέρες), Ανακατεμένος (λόγω του άστατου καιρού), Σκιγιάτης ή Νυκτιάτης ( έχει πολύ σκιά, και μεγάλη νύχτα), Παχνιστής (εξαιτίας της πάχνης), Κρασομηνάς (επειδή τότε άνοιγαν τα καινούρια κρασιά) και Μεθυστής, επειδή όσοι δοκιμάζουν τα νέα κρασιά μεθούνε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινο άγαλμα κοιμώμενης Mαινάδας από την Αθήνα. Εποχής Αδριανού (117-138 μ.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Ο Αριστοτέλης και η αρετή ως πολιτική πράξη

«… η διάνοια έχει με την αίσθηση την ακόλουθη διαφορά: Με την όραση δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, παρά μόνο να δούμε· και με την ακοή τίποτε άλλο, παρά να ακούσουμε· Παράλληλα, τόσο για την όραση όσο και για την ακοή ισχύει το εξής: δε σκεφτόμαστε ούτε αποφασίζουμε για το τι πρέπει να κάνουμε με την ακοή, να ακούσουμε ή να δούμε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου έλαβε χώρα για πρώτη φορά το 1941 στην Κατοχή, μόλις ένα έτος από τη νικηφόρο επέλαση των ελληνικών στρατευμάτων, και δεν ήταν κάτι επιβεβλημένο, κατασκευασμένο άνωθεν. Τον εορτασμό καθιέρωσε αυθορμήτως ο ίδιος ο λαός.

Ομιλία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Ομιλία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αινείας φεύγει από τη φλεγόμενη Τροία. Ζωγραφικός πίνακας του Federico Barocci, 1598.

«Πιο σπουδαίος από άνθρωπο, αλλά όχι ακόμα θεός»: Η λατρεία του αυτοκράτορα στην αρχαία Ρώμη. (Μέρος Α’)

«Πιο σπουδαίος από άνθρωπο, αλλά όχι ακόμα θεός»: Η λατρεία του αυτοκράτορα στην αρχαία Ρώμη. (Μέρος Α’) Της Ιωάννας Μαλλιότα «Τὶ θεός; τὸ κρατoῦν. Τὶ βασιλεῦς; ἰσόθεος». (Απόσπασμα από αιγυπτιακό πάπυρο του 2ου αι. μ.Χ.) Η αυτοκρατορική λατρεία ως πολιτικό […]

Διαβάστε περισσότερα ›
«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.»

«Κάθε πόνος είναι πόνος, μα του φαγητού μεγαλύτερος.»

«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.», «Με ψωμί όλα τα βάσανα είναι γλυκά.», «Οι λύπες με ψωμί δεν είναι λύπες, οι αληθινές λύπες είναι χωρίς ψωμί.», «Τ’ αληθινά βάσανα είναι όταν λείπει το ψωμί.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Με άλλα λόγια, αν κάποιος βρίσκει χαρά στις τιποτένιες πράξεις, είναι τιποτένιος, ενώ, αν χαίρεται με πράξεις που αξίζουν, είναι άξιος. Αυτό είναι και το ασφαλέστερο κριτήριο για να οδηγηθεί κανείς στην αυτογνωσία: η παρατήρηση και η αξιολόγηση των καθημερινών πράξεων που προκαλούν ευχαρίστηση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Franc Kavcic – Ο Σωκράτης με μαθητή του, και ίσως τη Διοτίμα (πριν το 1820)

Ο Αριστοτέλης, η σωκρατική ρήση «ουδείς έκων κακός» και οι φυσικές δυνατότητες του ανθρώπου

Για το Σωκράτη η πρόθεση του ανθρώπου να υπηρετήσει το καλό τίθεται με τρόπο αδιαπραγμάτευτο, καθώς αυτός που δεν το πράττει αποτελεί θύμα της άγνοιας ή της πλάνης, που τον καθηλώνει στο κακό άθελά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
O καλλιτέχνης που ζωγράφιζε τα αλφαβητάρια της παιδικής μας ηλικίας.

O καλλιτέχνης που ζωγράφιζε τα αλφαβητάρια της παιδικής μας ηλικίας

Ο Κώστας Γραμματόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1916 και καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών κατά τα έτη 1934-1940, έχοντας καθηγητή ζωγραφικής τον Ουμβέρτο Αργυρό και χαρακτικής τον Γιάννη Κεφαλληνό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Βίνσεντ βαν Γκογκ. Γυναίκες που μαζεύουν ελιές.

«Οκτώβρης και δεν έσπειρες, λίγο ψωμί θα πάρεις.»

«Οκτώβρη και δεν έσπειρες, στάρι μην περιμένεις.», «Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σπυριά δεν κάνεις.», «Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οχτώ σωρούς δεν έκανες.», «Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη, έχει οκτώ σειρές στ’ αλώνι.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

«Πάθη, λοιπόν, είναι η οργή, ο φόβος, το μίσος, ο πόθος, ο ζήλος, η συμπόνια και τα παρόμοιά τους, αυτά που συνήθως συνοδεύονται από δυσαρέσκεια και ευχαρίστηση»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Τζόρτζο ντε Κίρικο. Giorgio de Chirico (10 Ιουλίου 1888 - 20 Νοεμβρίου 1978.)

«Είστε αριστερός ή δεξιός;»

Ωστόσο, ακόμα και η παντελής έλλειψη χιούμορ φαίνεται κατανοητή και συγχωρητέα, αν σκεφθούμε πόσο βαθειά είναι η ανάγκη να έχει κανείς μια ταυτότητα και πόσο άτεγκτη είναι η λογική της περιφρούρησής της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο παλαιός ναός του Αγίου Νικολάου στη Θεσσαλονίκη που καταστράφηκε ολοσχερώς κατά την μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Ταχυδρομική κάρτα (καρτ ποστάλ) εποχής.

Συμβολικό κεφάλαιο και το μέλλον της Θεσσαλονίκης

Στην Ελλάδα ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, στο πλαίσιο της συγκρότησης εθνικού κράτους και έχοντας επίγνωση της σπουδαιότητας της πνευματικής παραγωγής για την οικονομική και πολιτική ανασυγκρότηση, άρχισε να υλοποιεί την ιδέα της δημιουργίας μιας εθνικής βιβλιοθήκης το 1829.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία πόλη Αφροδισιάδα

Ο Αριστοτέλης, το θρεπτικό μέρος της ψυχής, η υπερβολή και η έλλειψη

Ο Αριστοτέλης, αφού κατέδειξε ότι η ευτυχία είναι ενέργεια της ψυχής προς την κατεύθυνση της αρετής, προκειμένου να συνεχίσει τη διερεύνηση του τελικού ορισμού της ευτυχίας επανέρχεται στο ζήτημα της διαίρεσης της ψυχής.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

«Φεμινισμός» και «σχολικός εκφοβισμός»

Σκίτσα του Αρκά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Έλληνες επαναστάτες Γιάννης Φαρμάκης, Νικόλαος Αξελός, Χαράλαμπος Λελούδας, Νικόλαος (επίσκοπος) Κίτρους, Ευάγγελος Χαστέβας, Δημήτριος Τετίπης, Παναγιώτης Κολόγυρος και Δημήτριος Εξάρχος. 1878.

Η επανάσταση στα Πιέρια Όρη

Την άνοιξη του 1877 άρχισε ένας νέος ρωσο- τουρκικός πόλεμος. Την ίδια περίοδο, στην Ελλάδα, είχε καταψηφιστεί ο Κουμουνδούρος και, είχε αναλάβει μία νέα, «οικουμενική» κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον ηλικιωμένο αγωνιστή του 1821, Κωνσταντίνο Κανάρη και υπουργό Εξωτερικών τον Χαρίλαο Τρικούπη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι κάμερες εστιάζουν στα χαριτωμένα μας πρωτάκια. Κακώς. Οι γονείς έχουν περισσότερη πλάκα. Πρώτον επειδή δεν ξέρουν τι τους περιμένει. Και δεύτερον επειδή μόλις μπήκαν στη Ζώνη του Λυκόφωτος.

Τα δώδεκα χρόνια του γονιού

Οι κάμερες εστιάζουν στα πρωτάκια. Κακώς. Οι γονείς έχουν περισσότερη πλάκα. Μόλις μπήκαν στη Ζώνη του Λυκόφωτος. Σήμερα πέρασαν την πύλη του σχολείου, κρατώντας στο χέρι ένα παιδάκι. Θα ξαναβγούν μετά από δώδεκα χρόνια, μεσήλικες που θα νομίζουν ότι ο χρόνος πέρασε μέσα σε μία στιγμή .

Διαβάστε περισσότερα ›
Σκηνή από την τηλεοπτική σειρά της ΕΡΤ «Κώστας Καρυωτάκης».

Κώστας Καρυωτάκης, η κορυφαία μορφή του αθηναϊκού νεορομαντισμού (Τρίπολη 1896-Πρέβεζα 1928)

Κώστας Καρυωτάκης, η κορυφαία μορφή του αθηναϊκού νεορομαντισμού (Τρίπολη 1896-Πρέβεζα 1928) (Με αφορμή τη δραματική σειρά της Κρατικής Τηλεόρασης (ΕΤ1)) Γράφει ο κ. Μιχ. Γ. Καβουλάκης, φιλόλογος, πρ. λυκειάρχης Από την Πέμπτη, 15η Ιανουαρίου, άρχισε να προβάλλεται από την Κρατική […]

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

«Σχολικός εκφοβισμός» – «Bullying»

«Σχολικός εκφοβισμός» – «Bullying»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο πλούτος, η εξουσία, η χαρά των σωματικών ηδονών κρίνονται ιδιαιτέρως επίφοβα μέσα στο χρόνο. Ο άνθρωπος που στηρίζει την ευτυχία του σε αυτά είναι εύκολο να τη χάσει, γεγονός που αποδεικνύει τον επιφανειακό τρόπο που την προσέγγισε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μάριος Πλωρίτης: Εκάς οι βέβηλοι Αρχαίοι!

Μάριος Πλωρίτης: Εκάς οι βέβηλοι Αρχαίοι!

«Κάποιος αποφασίζει να βγάλει απ’ τη μέση τους Έλληνες. Τι μένει; Ένα συνεχές τραύλισμα».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Μάριος Πλωρίτης: Ασάφεια και σαφήνεια

Το γράψιμο-διάβασμα είναι -τι άλλο;- μια επικοινωνία συγγραφέα-αναγνώστη, ένας διάλογος, ένα δούναι και λαβείν. Η έλλειψη αυτής της επικοινωνίας σημαίνει είτε αδυναμία του συγγραφέα να μεταδώσει τις σκέψεις του, είτε αδυναμία του αναγνώστη να τις «μεταλάβει». Πράγμα που ακυρώνει και τη γραφή και την ανάγνωση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θουκυδίδης. Bust of Thucydides. 3rd c. BCE: Louvre Museum. Paris, France. ArtStor: Erich Lessing Culture and Fine Arts Archive

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Γ’)

Τρεις σχεδόν δεκαετίες ενόπλων συγκρούσεων είχαν αφήσει την Αθήνα ηττημένη, οικονομικά κατεστραμμένη και χωρίς ηθικό, ανατρέποντας την ισορροπία με την Περσική Αυτοκρατορία. Η ηγεμονία της είχε χαθεί και, μαζί με την πολιτική, έχασε και την πολιτιστική ηγεσία της Ελλάδας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν

Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν

Πρώτες σκέψεις πάνω στο έργο της κυβέρνησης στην Παιδεία

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαιότητες στο Μετρό της Θεσσαλονίκης. Σταθμός Βενιζέλου.

«Η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού είναι τεράστια»

«Η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού είναι τεράστια» σημειώνει μεταξύ άλλων το ψήφισμα της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας προς τον πρωθυπουργό για τα αρχαία της Βενιζέλου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Φτωχός άγιος δε δοξολογιέται.»

«Μήτε του άγιου τάξε κερί, μήτε του μικρού παιδιού κουλούρα.», «Μωρού κι αγιού μην τάξεις κι αν τάξεις, μη γελάσεις.», «Καθενός αγιού κι η μνήμη.», «Άγιος που δε θαυματουργεί μηδέ και δόξαν έχει.», «Κατά τον άγιο και το θυμίαμα.», «Τον άγιο πούχω τη δόξα του την ξέρω.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης, οι αισθήσεις ως πηγή γνώσης και η διαίρεση των αγαθών

Τα αγαθά χωρίζονται σε: α) ψυχικά (όπως οι αρετές), β) σωματικά (όπως η υγεία και η ομορφιά), γ) εξωτερικά (όπως ο πλούτος, η εξουσία, η τιμή και όλα τα παρόμοια). Ανώτερα όλων τούτων είναι τα ψυχικά αγαθά· αυτά διακρίνονται σε τρία: διανοητική ικανότητα, αρετή και ηδονή

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ουμπέρτο Έκο προς τον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»

Ο Ουμπέρτο Έκο προς τον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»

Μια συγκλονιστική επιστολή του Ουμπέρτο Έκο με παραλήπτη τον εγγονό του, ένα κείμενο που ο εκλιπών μεγάλος στοχαστής έγραψε το 2014, κατά παραγγελία του ιταλικού περιοδικού «L’ Espresso»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (V)

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (V)

Κατά τον 19ο αι. γραφή ονομαζόταν και η επιστολή, το γράμμα. Επειδή οι επιστολές άρχιζαν με τυπικές εκφράσεις, έπρεπε ο παραλήπτης, να προσπεράσει όλα αυτά και να πληροφορηθεί για τα ουσιώδη στις τελευταίες σειρές (στο κάτω-κάτω της γραφής).

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. «Τα πρώτα βήματα», 1893, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (IV)

Κατά τον στωικό φιλόσοφο Επίκτητο (1ος μ.Χ. αι.) πρέπει κανείς να τα ανέχεται όλα και να απέχει από την αγωνιώδη αναζήτηση των υλικών αγαθών. Δίδασκε ότι η ψυχική γαλήνη και αταραξία οδηγούν στην αληθινή ευδαιμονία. Είναι ευτυχισμένος εκείνος του οποίου η ψυχή δεν ταράσσεται από πάθη και επιθυμίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Διογένης συχνά κυκλοφορούσε την ημέρα με ένα αναμμένο φανό, όταν τον ρωτούσαν "γιατί κρατάς φανό, ημέρα;" αυτός απαντούσε "ψάχνω να βρώ τίμιους ανθρώπους" O Διογένης έψαχνε να βρεί ένα ανθρώπινο ον, αλλά έλεγε πως έβλεπε μόνο κατεργάρηδες και αχρείους. Πίνακας του J. H. W. Tischbein (1780)

«Πολύς λαός, ολίγοι άνθρωποι.»

«Επί συναθροίσεως πολλού πλήθους εν ω ολίγιστοι διακρίνονται αγαθοί και σπουδαίοι άντρες. Άνθρωπος θεωρείται ο άξιος του ονόματος τούτου, διαστελλόμενος του κοινού όχλου.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Έρκος οδόντων»

«Έρκος οδόντων»

«Τα παχιά πρόβατα κουρσεύουνται, κουρσεύουνται τα βόδια, / τα ξανθοκέφαλα αγοράζουνται φαριά και τα τριπόδια· / μόνο η ζωή του ανθρώπου, ως ξέφυγε της δοντωσιάς το φράχτη, / πίσω δε γέρνει, δεν κουρσεύεται, δεν πιάνεται ποτέ της.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Λοιμός σε αρχαία πόλη, πίνακας του 17ου αιώνα του Μίχιελ Σβέιρτς· θεωρείται ότι αναφέρεται στο λοιμό των Αθηνών (430 π.Χ.)

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Β’)

Ἀνδρῶν γὰρ ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος, καὶ οὐ
στηλῶν μόνον ἐν τῇ οἰκείᾳ σημαίνει ἐπιγραφή, ἀλλὰ καὶ ἐν
τῇ μὴ προσηκούσῃ ἄγραφος μνήμη παρ’ ἑκάστῳ τῆς γνώμης
μᾶλλον ἢ τοῦ ἔργου ἐνδιαιτᾶται.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στις 9 Νοεμβρίου, το ισχυρό πυροβόλο των Τούρκων έσπασε την μεγάλη πόρτα της μονής και, οι Οθωμανοί εισέβαλαν στην αυλή του μοναστηριού. Λίγη ώρα αργότερα, ένας νεαρός Κρητικός, ο Κ. Γιαμπουδάκης, έβαλε φωτιά σε μία πυριτιδαποθήκη, που βρισκόταν εκεί, και, από την έκρηξη, σκοτώθηκαν πολλοί από τους αντιμαχόμενους.

Η επανάσταση στην Κρήτη (1866- 1869)

Το 1866, επικρατούσε στο νησί της Κρήτης το αίσθημα του «μεγαλοϊδεατισμού». Απετέλεσε την ύψιστη έκφραση του πόθου των Κρητών για την ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Το «Κρητικό Ζήτημα» πήρε, όπως αναμενόταν, μεγάλες διαστάσεις και, απασχόλησε σοβαρά την ευρωπαϊκή διπλωματία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η πολιορκία της Πόλης από τους Σταυροφόρους στα 1204.

Η 4η Σταυροφορία και η Λατινοκρατία στο Αιγαίο

Η κατάληψη της Ιερουσαλήμ από τα στρατεύματα του Σαλαδίν στα 1187 κλόνισε την χριστιανική Ευρώπη που είδε την ιερή πόλη να πέφτει στα χέρια των μουσουλμάνων. Σχεδόν άμεσα, στα 1189, ξεκίνησε σταυροφορία για την ανάκτηση των Αγίων Τόπων, γνωστή και ως η «Σταυροφορία των Βασιλέων».

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικόλαος Γύζης. Ορφανά

«Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης.»

«Όποιος παραπολλά πιάνει πολλά του πέφτουν.», «Όποιος σε πολλά ξαμώνει κανένα δεν κρατεί σφιχτά.», «Όποιος πολλά καταπιάνει λίγα βγάνει πέρα.», «Όποιος πολλά καταπιάνει μονομιάς κανένα δεν καταφέρνει καλά.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Γιώργος Σεφέρης: Τὸ σπίτι κοντὰ στὴ θάλασσα

Τὰ σπίτια ποὺ εἶχα μου τὰ πῆραν. Ἔτυχε
νά᾿ ναι τὰ χρόνια δίσεχτα πόλεμοι χαλασμοὶ ξενιτεμοὶ

Διαβάστε περισσότερα ›
Η τεχνική «φατσούλες-καρδούλες» στοχεύει  στην ομαδική συμμετοχή των μαθητών με ταυτόχρονη κοινωνικοποίησή τους και αποβολή τους άγχους τους.

Oμαδοσυνεργατική διδασκαλία: «Φατσούλες – καρδούλες»

Oμαδοσυνεργατική διδασκαλία: «Φατσούλες – καρδούλες»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Άπλωνε τον πόδα σου κατά το πάπλωμά σου.»

«Άπλωνε τον πόδα σου κατά το πάπλωμά σου.»

«Τέντωνε την αρίδα σου όσο είναι το σκέπασμα.», «Ξάπλωνε το πόδι όσο φτάνει το πάπλωμα.», «Όταν είναι μικρό το κρεβάτι, να πλαγιάζει κανείς συμμαζωχτά και στενόχωρα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η εξέγερση του 1854 στην Δυτική Μακεδονία

Η εξέγερση του 1854 στην Δυτική Μακεδονία

Στην Δυτική Μακεδονία, πρωτεύοντα ρόλο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των επαναστατών είχε η μορφή του Θεόδωρου Ζιάκα, ενός παλιού αγωνιστή του 1821.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θουκυδίδης. Bust of Thucydides. 3rd c. BCE: Louvre Museum. Paris, France. ArtStor: Erich Lessing Culture and Fine Arts Archive

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Α’)

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…».

Διαβάστε περισσότερα ›
«Εξανόστεψές μου, κόρη, σαν τ’ Αυγούστου το πεπόνι.»

«Αύγουστε, καλέ μου μήνα, νάσουν δυό φορές το χρόνο.»

«Από Μαρτιού πουκάμισο κι από Αυγούστου κάπα.», «Αλωνάρης τ᾿ αλωνίζει κι Αύγουστος τα ξεχωρίζει.», «Να ‘σαι καλά τον Αύγουστο, με δεκαοχτώ βελέντζες.», «Βροχερός Γενάρης, Αύγουστος νοικοκύρης.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) – Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933)

Κ.Π. Καβάφης: Τρώες

Κ.Π. Καβάφης: Τρώες

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικηφόρος Λύτρας. «Η προσμονή».

Γλωσσικά θέματα (ΙΙΙ)

Το ρ. δημιουργώ έχει μόνο θετική σημασιολογική απόχρωση, ενώ για αρνητικές περιπτώσεις χρησιμοποιούμε τα ρ. προκαλώ, προξενώ, γεννώ, π.χ. τα λεγόμενά του μου γεννούν υποψίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. «Παιδική Συναυλία». Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Γλωσσικά θέματα (ΙΙ)

Οι νεότερες ξένες λέξεις που φθάνουν στη γλώσσα μας απλογραφούνται και γράφονται με –ι, –ο, και –ε. Π.χ. το βόλεϊ, το πέναλτι, το χολ, το μαγιό, η σεζόν, το τερέν, κ.λπ

Διαβάστε περισσότερα ›
“Κύκνειο άσμα”. Η φράση προήλθε από την παράδοση ότι ο κακόφωνος κύκνος, όταν διαισθανθεί τον θάνατό του, κελαηδεί με γλυκιά φωνή. “Κύκνειο άσμα” είναι το τελευταίο έργο πνευματικού δημιουργού, πριν από τον θάνατό του.

Παροιμιώδεις φράσεις στη νεοελληνική γλώσσα (ΙΙΙ)

“Κύκνειο άσμα”. Η φράση προήλθε από την παράδοση ότι ο κακόφωνος κύκνος, όταν διαισθανθεί τον θάνατό του, κελαηδεί με γλυκιά φωνή. “Κύκνειο άσμα” είναι το τελευταίο έργο πνευματικού δημιουργού, πριν από τον θάνατό του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. (1853-1932) «Μητρική στοργή», Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Γλωσσικά θέματα (Ι)

Την 1η Σεπτεμβρίου και όχι την 1η του Σεπτέμβρη αρχίζουν οι μετεγγραφές και όχι οι μεταγραφές των μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος (αρχ. Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος) ήταν Έλληνας προσωκρατικός φιλόσοφος που έζησε τον 6ο με 5ο π.Χ. αιώνα στην Έφεσο, στην Ιωνία της Μικράς Ασίας.

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική γλώσσα (ΙΙ)

Σύμφωνα με τη βιβλική αφήγηση, ενώ ο Λωτ και η οικογένειά του απομακρύνονταν από τα Σόδομα, για να αποφύγουν τη θεϊκή καταστροφή, η γυναίκα του Λωτ παρήκουσε την εντολή του Θεού και κοίταξε πίσω της, με αποτέλεσμα να γίνει “στήλη άλατος”.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (Ι)

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (Ι)

Δαναΐδες ήταν οι πενήντα κόρες του Δαναού, οι οποίες καταδικάστηκαν να γεμίζουν αιωνίως στον Άδη ένα πιθάρι χωρίς πυθμένα, επειδή σκότωσαν τους άντρες τους την πρώτη νύχτα του γάμου τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Καφενείο που σερβίρει σερμπέτια στην Αθήνα. (1838)

Ιστορικές απεικονίσεις της οθωμανικής περιόδου

Ιστορικές απεικονίσεις της οθωμανικής περιόδου

Διαβάστε περισσότερα ›
Θραύσμα λευκής κύλικας· ένας σάτυρος επιτίθεται εναντίον μιας μαινάδας. «Ζωγράφος του Πιστοξένου». Τάρας. Εθνικό Μουσείο.

Χρήσιμες οδηγίες για τη σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (VI)

Η λέξη αλιτήριος γράφεται με -ι-, γιατί προέρχεται από το αρχ. ρήμα: αλιταίνω (=βλάπτω), ενώ το ουσ. αλήτης γράφεται με -η-, γιατί προέρχεται από το ρ. αλώμαι (= περιπλανώμαι).

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μάρκος Αυρήλιος σε νεαρή ηλικία. Προτομή στο Καπιτολινό Μουσείο της Ρώμης. Marcos Aurelius at a young age. Bust in the Roman Catholic Museum.

Ο Πλάτων, ο Μάρκος Αυρήλιος και οι φιλόσοφοι-βασιλείς. (Μέρος Β’)

Μοναδικό κεφάλαιο στη ζωή του και βασικός στόχος της πλατωνικής Πολιτείας, είναι η γνωριμία του Μάρκου Αυρηλίου με τη στωική φιλοσοφία καθώς τον επηρέασε τόσο στον τρόπο ζωής του όσο και στον τρόπο διακυβέρνησης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 (17 Απριλίου με το π.η.) - Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές της σύγχρονης εποχής.

Κ.Π. Καβάφης: «Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα»

Κ.Π. Καβάφης: «Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα» διαβάζει: Σουλιώτης Μίμης, Ανέκδοτη ηχογράφηση, Αθήνα 2002   A δεν συγχίζομαι που έσπασε μια ρόδα του αμαξιού, και που έχασα μια αστεία νίκη. Με τα καλά κρασιά, και μες στα ωραία ρόδα την νύχτα […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Χρήσιμες οδηγίες για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (V)

Δεν είναι σωστό και ωφέλιμο για τη γλώσσα μας να υιοθετούμε ξένα γλωσσικά στοιχεία, εφόσον υπάρχουν αντίστοιχα Ελληνικά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Γεώργιος Ροϊλός (Στεμνίτσα Γορτυνίας, 1867 – Αθήνα, 28 Αυγούστου 1928) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους της «Ομάδας του Μονάχου».

«Αργία μήτηρ πάσης κακίας.»

«Όταν δεν κάνει κανείς τίποτα, μαθαίνει να κάνει το κακό.», «Η ακαμωσιά είναι αιτία χίλιων κακών.», «Η οκνιά είναι η μητέρα της δυστυχίας· η δουλειά γεννά τα πλούτη.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμες οδηγίες για την σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (IV)

Χρήσιμες οδηγίες για την σωστή χρήση της Νεοελληνικής Γλώσσας (IV)

παίζω εν ου παικτοίς (= παίζω με πράγματα με τα οποία δεν πρέπει να παίζει κανείς, αντιμετωπίζω κάτι χωρίς την απαιτούμενη σοβαρότητα), κατά κόρον (= σε υπερβολικό βαθμό), παρ’ ελπίδα, ή του ύψους ή του βάθους

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙΙ)

Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙΙ)

Η φράση επίσης που αποδίδεται στον Κλεόβουλο, στον τύραννο της Ρόδου κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα και σ’ έναν από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, είναι: Μέτρον άριστον και όχι παν μέτρον άριστον.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙ)

Χρήσιμα στοιχεία για τη σωστή χρήση της γλώσσας μας (ΙΙ)

Η φράση επί κεφαλής, που έχει επιρρηματική σημασία, δεν κλίνεται: Συνεπώς, ορθά λέγεται: Να παρουσιαστείτε αμέσως στον επί κεφαλής του τμήματος. Η ήττα οφείλεται στις αστοχίες των επί κεφαλής.

Διαβάστε περισσότερα ›