Κατηγορία: Παιδεία

ΝΙΚΗΣΩ. Επιτύμβια στήλη νέας γυναίκας που κρατάει με τα δυό χέρια της ένα πουλάκι. Το ονομά της Νικησώ.
425-410 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. NIKESO. Grave stele of a young woman holding a bird in her hands. Her name is Nikeso. 425-410 BC.

Ο Αριστοτέλης, η καλοκαγαθία και η ευτυχία ως χρήση της αρετής

«Ίσως κάποιος να διερευνούσε και το εξής: άραγε αν τα μάθω πράγματι όλα αυτά, θα γίνω σίγουρα ευτυχισμένος;» (1208a 10.6). Ο Αριστοτέλης θα απαντήσει ευθέως: «Έτσι φαντάζονται, αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Μια από τις κλασικές ταινίες του καλλιτεχνικού ζευγαριού Βουγιουκλάκη-Παπαμιχαήλ ήταν το “Ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο” σε σενάριο και σκηνοθεσία του Αλέκου Σακελλάριου, που έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες στις 16 Νοεμβρίου 1959.

«Ή δείρε τ’ αρχοντόπουλο ή μην το φοβερίζεις.»

«Όποιος θέλει να δείρει παπά πρέπει να τον αφήσει ξερό στο ξύλο.» και η αραβική «Αν δώσεις σε κανέναν να φάει, χόρτασέ τον· και αν θέλεις να δείρεις κανέναν, δείρε τον να του πονέσει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σκρουτζ Μακ Ντακ ή Θείος Σκρουτζ (Αγγλικά: Scrooge McDuck ή Uncle Scrooge) είναι φανταστικός χαρακτήρας της Ντίσνεϊ.

«Κάλλιο αφέντης ενός άσπρου παρά χίλιων άσπρων δούλος.»

«Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς φτωχός αφέντης παρά πλούσιος δούλος.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς αχαμνός αφέντης παρά παχύς δουλευτής.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανένας αφέντης μιας βάρκας παρά μισθωτός καπετάνιος καραβιού.», «Είναι κάλλιο να ‘ναι κανείς αφέντης μιας σέσουλας παρά υπηρέτης μιας βάρκας.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Οδυσσέας Ελύτης (πραγματικό όνομα: Οδυσσέας Αλεπουδέλης) (Ηράκλειο Κρήτης, 2 Νοεμβρίου 1911 - Αθήνα, 18 Μαρτίου 1996), ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30.

Οδυσσέας Ελύτης: «Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου.»

ΜΑΝΑ ΠΟΥ’ ΣΑΙ να με δεις: όπως γεννήθηκα, έφυγα. Παραήμουνα λίγος -άλλωστε ποιος νογάει;- και πολλά τα σερνάμενα τέρατα με τα πλάγια, λιπαρά πόδια. Έτσι, στο μάκρος μιας ζωής με τόση δυσκολία στημένης δεν έχουνε απομείνει παρά μια μισοκαταστραμμένη πόρτα και πολλές μεγάλες σάπιες ανεμώνες του νερού. Κείθε περνάω και πάω – που ξέρεις;- για μια κοιλιά γλυκύτερη από την πατρίδα»,

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Αρχείο Κουνάδη άρχισε να συγκροτείται στις αρχές της δεκαετίας του 1960 από τον Παναγιώτη Κουνάδη, ερευνητή και μελετητή της μουσικής και των τραγουδιών των Ελλήνων, και από το 2008 συστάθηκε ως αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία.

Δείτε: «Εικονικό Μουσείο Αρχείου Κουνάδη»

Το «Εικονικό Μουσείο Αρχείου Κουνάδη» αποτελεί μια προσέγγιση της εποχής του γραμμοφώνου και της δισκογραφίας των 78 στροφών υπό την οπτική των σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Ο ταβερνιάρης πρέπει να ‘χει κοιλιά μεγάλη και τρύπια αυτιά.»

Μόνον ὁ Γιάννης τῆς Κ᾽σάφους τελευταῖον εἶπεν ὅτι «δὲν τοῦ γεμίζει τὸ μάτι κι αὐτὸς καὶ τὸ μαγαζί του». Ὁ κάπηλος ἐπειράχθη τότε, καὶ ἤρχισε νὰ τοὺς ὀνειδίζῃ σκληρῶς, ἀλλ᾽ ὁ Κωνσταντὴς ὁ Καλόβολος, μὲ ἀτάραχον μειδίαμα, τοῦ εἶπεν ὅτι «ἂν θέλῃ νὰ ἔχῃ μαγαζί, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ κοιλιὰ σὰν τὸ μαγαζί του, μεγαλύτερη μάλιστα ἀπ᾽ τὸ μαγαζί του».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Ο Αριστοτέλης και η ηδονή ως επισφράγιση της αρετής

«Διότι τότε λέμε ότι υπάρχει αρετή, όταν το λογικό είναι σε καλή κατάσταση και είναι σύμμετρο με τα πάθη που και αυτά έχουν τη δική τους αρετή, και όταν παράλληλα τα πάθη είναι σύμμετρα με το λογικό· όταν συμβαίνουν αυτά, τότε το λογικό και τα πάθη θα συμφωνούν μεταξύ τους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πρακτικές συμβουλές για το ύφος και την τέχνη του λόγου

Πρακτικές συμβουλές για το ύφος και την τέχνη του λόγου

Με συνειδητή προσπάθεια δεν μπορεί κανείς ν’ απόκτηση καλό ύφος και να γίνει στυλίστας. Το καλύτερο που έχουν να κάμουν οι νέοι επί του προκειμένου είναι να μη κάμουν τίποτε. Αφού μελετήσουν καλά ό,τι αξιόλογο έχουν να πουν, να το διατυπώσουν με αβίαστη φυσικότητα και ειλικρίνεια και το ύφος, ας είναι βέβαιοι, θα έρθει μόνο του, αν είναι να ‘ρθει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ηδονή σε σχέση με τη γένεση και την κακία

Ο Αριστοτέλης και η ηδονή σε σχέση με τη γένεση και την κακία

«Άλλο η φύση του αλόγου, άλλο του ανθρώπου, και του γαϊδάρου, και του σκύλου» (1205b 7.15). Επομένως: «Δεν ισχύουν τα ίδια και για το άλογο και για τον άνθρωπο και ομοίως ούτε για τα υπόλοιπα· αλλά αφού ακριβώς οι φύσεις τους είναι διαφορετικές, και οι ηδονές είναι διαφορετικές» (

Διαβάστε περισσότερα ›
Χτες, για δεύτερη φορά τα συνδικάτα των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων πορεύτηκαν στο Σύνταγμα διαμαρτυρόμενα που η κυβέρνηση εξισώνει με νόμο τα πτυχία των ξένων κολλεγίων με εκείνα των ελληνικών ΑΕΙ και ΤΕΙ όταν γίνονται προσλήψεις στο δημόσιο.

Δάσκαλε που δίδασκες

Αν οι πολίτες δεν πάρουν πίσω τη χώρα τους από τις διεφθαρμένες κρατικοδίαιτες κομματικές συντεχνίες, κι αν δεν ξεφύγουν από την νοοτροπία της κομματοκρατίας και της κοντόφθαλμης μικροπολιτικής ως υπέρτατου αγαθού, είναι καταδικασμένοι να μη δουν ποτέ καλύτερη μέρα. Θα ζουν στο βόθρο με τα λύματα, που τους έφερε εδώ. Μοιραίοι κι άβουλοι.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανατολικό αέτωμα του Ναού της Αφαίας στην Αίγινα (λεπτομέρεια)· γύρω στο 500-490 π.Χ.

Ο Αριστοτέλης και η διαφοροποίηση του ακρατή από τον ακόλαστο

Διότι σώφρων είναι αυτός που δεν έχει πάθη, ενώ ο εγκρατής αυτός που έχει αλλά τα ελέγχει ή τουλάχιστον μπορεί και τα αντέχει· κανένα από αυτά τα δύο δεν είναι γνώρισμα του σώφρονος· γι’ αυτό και ο εγκρατής δεν είναι υποχρεωτικά και σώφρων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Έλληνας γλωσσολόγος Γιάννης Ψυχάρης αποτελεί μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες στον «αγώνα» για την επικράτηση του δημοτικισμού.

Προς την «επικράτηση» του δημοτικισμού

Ο Έλληνας γλωσσολόγος Γιάννης Ψυχάρης αποτελεί μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες στον «αγώνα» για την επικράτηση του δημοτικισμού. Γεννήθηκε το 1854 στην Οδησσό, μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Γαλλία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κώστας Μαλάμος. (1913 – 2007).

Ο Αριστοτέλης και η διερεύνηση της λογικής με την επιστήμη, τη φρόνηση, το νου, τη σοφία και την υπόληψη

Ο συσχετισμός της σοφίας με την καταπολέμηση των παθών δεν μπορεί παρά να σηματοδοτεί το αλληλένδετο της γνώσης με την κατάκτηση της ηθικής αρετής. Σε τελική ανάλυση και η σοφία ανήκει στις αρετές.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παύλος Καλλιγάς (1814-1896). Νικηφόρος Λύτρας.

Ο «Θάνος Βλέκας» και η «γένεση» του νεοελληνικού μυθιστορήματος

Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, δεν μπορεί να γίνει λόγος για νεοελληνικό μυθιστόρημα. Ο λόγος είναι ότι υπήρχε μία «παγίωση» της «πατριωτικής» ποίησης, η οποία εκφράστηκε εν πολλοίς από τους κορυφαίους Επτανήσιους ποιητές, Σολωμό και Κάλβο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και το αδύνατο της αδικίας του εαυτού

Ο ακρατής, ως δέσμιος των παθών του, υποκύπτει σε αυτά παραβιάζοντας κάθε έννοια μέτρου και λογικής. Η αδυναμία διατήρησης της ισορροπίας μετατρέπει την υπερβολή σε συνθήκη ζωής οδηγώντας τη συμπεριφορά στο ανεξέλεγκτο. Γι’ αυτό και ο ακρατής δεν είναι περήφανος για τα πάθη του. Γιατί ξέρει ότι τον βλάπτουν, ότι δηλαδή τον αδικούν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ομιλία | Θ. Μπαντές | «Ο Αριστοτέλης και η γέννεση της πολιτικής επιστήμης»

Ομιλία | Θ. Μπαντές | «Ο Αριστοτέλης και η γέννηση της πολιτικής επιστήμης»

Εισήγηση του φιλόλογου και συγγραφέα Θανάση Μπαντέ με θέμα: «Ο Αριστοτέλης και η γέννηση της πολιτικής επιστήμης», κατά την παρουσίαση του ομώνυμου βιβλίου του στο Εργαστήρι Πολιτικής και Πολιτισμού του Άρδην στην Θεσσαλονίκη, το Σάββατο 23 Νοεμβρίου 2019.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Γουναρόπουλος (1889-1977).

Ο Αριστοτέλης και η δικαιοσύνη ως μεσότητα

Ο Αριστοτέλης προσεγγίζοντας το ζήτημα της δικαιοσύνης, πριν από όλα ξεκαθαρίζει τι είναι δίκαιο: «Ξεκινούμε καταρχήν από το τι είναι δίκαιο· το δίκαιο είναι δύο ειδών· πρώτο είναι το “κατά νόμον δίκαιο”. Δίκαια, λένε οι άνθρωποι, είναι όσα επιτάσσει ο νόμος. Και ο νόμος επιτάσσει να πράττουμε τα ανδρεία, τα σώφρονα και με ένα λόγο όσα αντιστοιχούν στις αρετές»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ό­μως το Πο­λυ­τε­χνεί­ο εί­χε και μια δεύ­τε­ρη ό­ψη. Α­πο­τε­λού­σε μια ε­ξέ­γερ­ση της ελ­λη­νι­κής νε­ο­λαί­ας, ε­νταγ­μέ­νη σε μια πα­γκό­σμια δυ­να­μι­κή, σε έ­να πα­γκό­σμιο κί­νη­μα, που, α­πό το Βιετ­νάμ και την Πο­λι­τι­στι­κή Ε­πα­νά­στα­ση στην Κί­να έ­ως το Πα­ρί­σι και το Μπέρ­κλε­ϋ, ξε­σή­κω­σε ό­λο τον κό­σμο ή του­λά­χι­στον τη νε­ο­λαί­α του.

Το νόημα του Πολυτεχνείου σήμερα

Σή­με­ρα, η πραγ­μα­τι­κή αμ­φι­σβή­τη­ση εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση της Νέ­ας Τά­ξης. Εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση του κό­σμου των δια­συν­δε­δε­μέ­νων χρη­μα­τι­στη­ρί­ων, των γιά­πη­δων που δεν έ­χουν γλώσ­σα, τό­πο, λα­ό. Εί­ναι η αμ­φι­σβή­τη­ση ε­κεί­νων που με­τέ­βα­λαν τα πα­λιά συν­θή­μα­τα του Πο­λυ­τε­χνεί­ου σε ό­χη­μα α­νά­δει­ξης και κυ­ριαρ­χί­ας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η σωφροσύνη, η πραότητα, η ανεξαρτησία και η μεγαλοψυχία ως πράξεις πολιτικές

«Όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με το χρήμα υπάρχουν πολλά είδη εξάρτησης· για παράδειγμα, κάποιους τους αποκαλούμε “σπαγκοραμμένους”, άλλους “εξηνταβελόνηδες” ή αισχροκερδείς ή “φραγκοφονιάδες”. Όλοι τους εντάσσονται στην κατηγορία των εξαρτημένων»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Είναι πολλοί μπαρμπέρηδες για του σπανού τα γένια.»

«Πολλοί μπαρμπέρηδες για του κασίδη το κεφάλι.»

«Πιάσ’ τον κασίδη κ’ έπαρε το μαλλί του.», «Ο κασιδιάρης όλα τα παιχνίδια τα παίζει, το κλωτσοσκούφι δεν το παίζει.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

«Τον Οκτώβρη τα κουδούνια, το Νοέμβρη παραμύθια.»

Ο Νοέμβριος λέγεται και Βροχάρης (γιατί έχει πολλές βροχές), Χαμένος (γιατί έχει τις μικρότερες σε διάρκεια ημέρες), Ανακατεμένος (λόγω του άστατου καιρού), Σκιγιάτης ή Νυκτιάτης ( έχει πολύ σκιά, και μεγάλη νύχτα), Παχνιστής (εξαιτίας της πάχνης), Κρασομηνάς (επειδή τότε άνοιγαν τα καινούρια κρασιά) και Μεθυστής, επειδή όσοι δοκιμάζουν τα νέα κρασιά μεθούνε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινο άγαλμα κοιμώμενης Mαινάδας από την Αθήνα. Εποχής Αδριανού (117-138 μ.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Ο Αριστοτέλης και η αρετή ως πολιτική πράξη

«… η διάνοια έχει με την αίσθηση την ακόλουθη διαφορά: Με την όραση δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, παρά μόνο να δούμε· και με την ακοή τίποτε άλλο, παρά να ακούσουμε· Παράλληλα, τόσο για την όραση όσο και για την ακοή ισχύει το εξής: δε σκεφτόμαστε ούτε αποφασίζουμε για το τι πρέπει να κάνουμε με την ακοή, να ακούσουμε ή να δούμε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου έλαβε χώρα για πρώτη φορά το 1941 στην Κατοχή, μόλις ένα έτος από τη νικηφόρο επέλαση των ελληνικών στρατευμάτων, και δεν ήταν κάτι επιβεβλημένο, κατασκευασμένο άνωθεν. Τον εορτασμό καθιέρωσε αυθορμήτως ο ίδιος ο λαός.

Ομιλία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Ομιλία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αινείας φεύγει από τη φλεγόμενη Τροία. Ζωγραφικός πίνακας του Federico Barocci, 1598.

«Πιο σπουδαίος από άνθρωπο, αλλά όχι ακόμα θεός»: Η λατρεία του αυτοκράτορα στην αρχαία Ρώμη. (Μέρος Α’)

«Πιο σπουδαίος από άνθρωπο, αλλά όχι ακόμα θεός»: Η λατρεία του αυτοκράτορα στην αρχαία Ρώμη. (Μέρος Α’) Της Ιωάννας Μαλλιότα «Τὶ θεός; τὸ κρατoῦν. Τὶ βασιλεῦς; ἰσόθεος». (Απόσπασμα από αιγυπτιακό πάπυρο του 2ου αι. μ.Χ.) Η αυτοκρατορική λατρεία ως πολιτικό […]

Διαβάστε περισσότερα ›
«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.»

«Κάθε πόνος είναι πόνος, μα του φαγητού μεγαλύτερος.»

«Όλα τα βάσανα είναι βάσανα, μα το βάσανο χωρίς ψωμί είναι μεγαλύτερο.», «Με ψωμί όλα τα βάσανα είναι γλυκά.», «Οι λύπες με ψωμί δεν είναι λύπες, οι αληθινές λύπες είναι χωρίς ψωμί.», «Τ’ αληθινά βάσανα είναι όταν λείπει το ψωμί.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Ο Αριστοτέλης και η όρεξη ως δύναμη που κινεί την ψυχή

Με άλλα λόγια, αν κάποιος βρίσκει χαρά στις τιποτένιες πράξεις, είναι τιποτένιος, ενώ, αν χαίρεται με πράξεις που αξίζουν, είναι άξιος. Αυτό είναι και το ασφαλέστερο κριτήριο για να οδηγηθεί κανείς στην αυτογνωσία: η παρατήρηση και η αξιολόγηση των καθημερινών πράξεων που προκαλούν ευχαρίστηση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Franc Kavcic – Ο Σωκράτης με μαθητή του, και ίσως τη Διοτίμα (πριν το 1820)

Ο Αριστοτέλης, η σωκρατική ρήση «ουδείς έκων κακός» και οι φυσικές δυνατότητες του ανθρώπου

Για το Σωκράτη η πρόθεση του ανθρώπου να υπηρετήσει το καλό τίθεται με τρόπο αδιαπραγμάτευτο, καθώς αυτός που δεν το πράττει αποτελεί θύμα της άγνοιας ή της πλάνης, που τον καθηλώνει στο κακό άθελά του.

Διαβάστε περισσότερα ›
O καλλιτέχνης που ζωγράφιζε τα αλφαβητάρια της παιδικής μας ηλικίας.

O καλλιτέχνης που ζωγράφιζε τα αλφαβητάρια της παιδικής μας ηλικίας

Ο Κώστας Γραμματόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1916 και καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών κατά τα έτη 1934-1940, έχοντας καθηγητή ζωγραφικής τον Ουμβέρτο Αργυρό και χαρακτικής τον Γιάννη Κεφαλληνό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Βίνσεντ βαν Γκογκ. Γυναίκες που μαζεύουν ελιές.

«Οκτώβρης και δεν έσπειρες, λίγο ψωμί θα πάρεις.»

«Οκτώβρη και δεν έσπειρες, στάρι μην περιμένεις.», «Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σπυριά δεν κάνεις.», «Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οχτώ σωρούς δεν έκανες.», «Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη, έχει οκτώ σειρές στ’ αλώνι.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

«Πάθη, λοιπόν, είναι η οργή, ο φόβος, το μίσος, ο πόθος, ο ζήλος, η συμπόνια και τα παρόμοιά τους, αυτά που συνήθως συνοδεύονται από δυσαρέσκεια και ευχαρίστηση»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίνακας του Τζόρτζο ντε Κίρικο. Giorgio de Chirico (10 Ιουλίου 1888 - 20 Νοεμβρίου 1978.)

«Είστε αριστερός ή δεξιός;»

Ωστόσο, ακόμα και η παντελής έλλειψη χιούμορ φαίνεται κατανοητή και συγχωρητέα, αν σκεφθούμε πόσο βαθειά είναι η ανάγκη να έχει κανείς μια ταυτότητα και πόσο άτεγκτη είναι η λογική της περιφρούρησής της.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο παλαιός ναός του Αγίου Νικολάου στη Θεσσαλονίκη που καταστράφηκε ολοσχερώς κατά την μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Ταχυδρομική κάρτα (καρτ ποστάλ) εποχής.

Συμβολικό κεφάλαιο και το μέλλον της Θεσσαλονίκης

Στην Ελλάδα ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, στο πλαίσιο της συγκρότησης εθνικού κράτους και έχοντας επίγνωση της σπουδαιότητας της πνευματικής παραγωγής για την οικονομική και πολιτική ανασυγκρότηση, άρχισε να υλοποιεί την ιδέα της δημιουργίας μιας εθνικής βιβλιοθήκης το 1829.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία πόλη Αφροδισιάδα

Ο Αριστοτέλης, το θρεπτικό μέρος της ψυχής, η υπερβολή και η έλλειψη

Ο Αριστοτέλης, αφού κατέδειξε ότι η ευτυχία είναι ενέργεια της ψυχής προς την κατεύθυνση της αρετής, προκειμένου να συνεχίσει τη διερεύνηση του τελικού ορισμού της ευτυχίας επανέρχεται στο ζήτημα της διαίρεσης της ψυχής.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

«Φεμινισμός» και «σχολικός εκφοβισμός»

Σκίτσα του Αρκά.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Έλληνες επαναστάτες Γιάννης Φαρμάκης, Νικόλαος Αξελός, Χαράλαμπος Λελούδας, Νικόλαος (επίσκοπος) Κίτρους, Ευάγγελος Χαστέβας, Δημήτριος Τετίπης, Παναγιώτης Κολόγυρος και Δημήτριος Εξάρχος. 1878.

Η επανάσταση στα Πιέρια Όρη

Την άνοιξη του 1877 άρχισε ένας νέος ρωσο- τουρκικός πόλεμος. Την ίδια περίοδο, στην Ελλάδα, είχε καταψηφιστεί ο Κουμουνδούρος και, είχε αναλάβει μία νέα, «οικουμενική» κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον ηλικιωμένο αγωνιστή του 1821, Κωνσταντίνο Κανάρη και υπουργό Εξωτερικών τον Χαρίλαο Τρικούπη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι κάμερες εστιάζουν στα χαριτωμένα μας πρωτάκια. Κακώς. Οι γονείς έχουν περισσότερη πλάκα. Πρώτον επειδή δεν ξέρουν τι τους περιμένει. Και δεύτερον επειδή μόλις μπήκαν στη Ζώνη του Λυκόφωτος.

Τα δώδεκα χρόνια του γονιού

Οι κάμερες εστιάζουν στα πρωτάκια. Κακώς. Οι γονείς έχουν περισσότερη πλάκα. Μόλις μπήκαν στη Ζώνη του Λυκόφωτος. Σήμερα πέρασαν την πύλη του σχολείου, κρατώντας στο χέρι ένα παιδάκι. Θα ξαναβγούν μετά από δώδεκα χρόνια, μεσήλικες που θα νομίζουν ότι ο χρόνος πέρασε μέσα σε μία στιγμή .

Διαβάστε περισσότερα ›
Σκηνή από την τηλεοπτική σειρά της ΕΡΤ «Κώστας Καρυωτάκης».

Κώστας Καρυωτάκης, η κορυφαία μορφή του αθηναϊκού νεορομαντισμού (Τρίπολη 1896-Πρέβεζα 1928)

Κώστας Καρυωτάκης, η κορυφαία μορφή του αθηναϊκού νεορομαντισμού (Τρίπολη 1896-Πρέβεζα 1928) (Με αφορμή τη δραματική σειρά της Κρατικής Τηλεόρασης (ΕΤ1)) Γράφει ο κ. Μιχ. Γ. Καβουλάκης, φιλόλογος, πρ. λυκειάρχης Από την Πέμπτη, 15η Ιανουαρίου, άρχισε να προβάλλεται από την Κρατική […]

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

«Σχολικός εκφοβισμός» – «Bullying»

«Σχολικός εκφοβισμός» – «Bullying»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο πλούτος, η εξουσία, η χαρά των σωματικών ηδονών κρίνονται ιδιαιτέρως επίφοβα μέσα στο χρόνο. Ο άνθρωπος που στηρίζει την ευτυχία του σε αυτά είναι εύκολο να τη χάσει, γεγονός που αποδεικνύει τον επιφανειακό τρόπο που την προσέγγισε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μάριος Πλωρίτης: Εκάς οι βέβηλοι Αρχαίοι!

Μάριος Πλωρίτης: Εκάς οι βέβηλοι Αρχαίοι!

«Κάποιος αποφασίζει να βγάλει απ’ τη μέση τους Έλληνες. Τι μένει; Ένα συνεχές τραύλισμα».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Μάριος Πλωρίτης: Ασάφεια και σαφήνεια

Το γράψιμο-διάβασμα είναι -τι άλλο;- μια επικοινωνία συγγραφέα-αναγνώστη, ένας διάλογος, ένα δούναι και λαβείν. Η έλλειψη αυτής της επικοινωνίας σημαίνει είτε αδυναμία του συγγραφέα να μεταδώσει τις σκέψεις του, είτε αδυναμία του αναγνώστη να τις «μεταλάβει». Πράγμα που ακυρώνει και τη γραφή και την ανάγνωση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θουκυδίδης. Bust of Thucydides. 3rd c. BCE: Louvre Museum. Paris, France. ArtStor: Erich Lessing Culture and Fine Arts Archive

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Γ’)

Τρεις σχεδόν δεκαετίες ενόπλων συγκρούσεων είχαν αφήσει την Αθήνα ηττημένη, οικονομικά κατεστραμμένη και χωρίς ηθικό, ανατρέποντας την ισορροπία με την Περσική Αυτοκρατορία. Η ηγεμονία της είχε χαθεί και, μαζί με την πολιτική, έχασε και την πολιτιστική ηγεσία της Ελλάδας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν

Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν

Πρώτες σκέψεις πάνω στο έργο της κυβέρνησης στην Παιδεία

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαιότητες στο Μετρό της Θεσσαλονίκης. Σταθμός Βενιζέλου.

«Η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού είναι τεράστια»

«Η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού είναι τεράστια» σημειώνει μεταξύ άλλων το ψήφισμα της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας προς τον πρωθυπουργό για τα αρχαία της Βενιζέλου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

«Φτωχός άγιος δε δοξολογιέται.»

«Μήτε του άγιου τάξε κερί, μήτε του μικρού παιδιού κουλούρα.», «Μωρού κι αγιού μην τάξεις κι αν τάξεις, μη γελάσεις.», «Καθενός αγιού κι η μνήμη.», «Άγιος που δε θαυματουργεί μηδέ και δόξαν έχει.», «Κατά τον άγιο και το θυμίαμα.», «Τον άγιο πούχω τη δόξα του την ξέρω.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης, οι αισθήσεις ως πηγή γνώσης και η διαίρεση των αγαθών

Τα αγαθά χωρίζονται σε: α) ψυχικά (όπως οι αρετές), β) σωματικά (όπως η υγεία και η ομορφιά), γ) εξωτερικά (όπως ο πλούτος, η εξουσία, η τιμή και όλα τα παρόμοια). Ανώτερα όλων τούτων είναι τα ψυχικά αγαθά· αυτά διακρίνονται σε τρία: διανοητική ικανότητα, αρετή και ηδονή

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ουμπέρτο Έκο προς τον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»

Ο Ουμπέρτο Έκο προς τον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»

Μια συγκλονιστική επιστολή του Ουμπέρτο Έκο με παραλήπτη τον εγγονό του, ένα κείμενο που ο εκλιπών μεγάλος στοχαστής έγραψε το 2014, κατά παραγγελία του ιταλικού περιοδικού «L’ Espresso»

Διαβάστε περισσότερα ›
Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (V)

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (V)

Κατά τον 19ο αι. γραφή ονομαζόταν και η επιστολή, το γράμμα. Επειδή οι επιστολές άρχιζαν με τυπικές εκφράσεις, έπρεπε ο παραλήπτης, να προσπεράσει όλα αυτά και να πληροφορηθεί για τα ουσιώδη στις τελευταίες σειρές (στο κάτω-κάτω της γραφής).

Διαβάστε περισσότερα ›
Γεώργιος Ιακωβίδης. «Τα πρώτα βήματα», 1893, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη.

Παροιμιώδεις φράσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα (IV)

Κατά τον στωικό φιλόσοφο Επίκτητο (1ος μ.Χ. αι.) πρέπει κανείς να τα ανέχεται όλα και να απέχει από την αγωνιώδη αναζήτηση των υλικών αγαθών. Δίδασκε ότι η ψυχική γαλήνη και αταραξία οδηγούν στην αληθινή ευδαιμονία. Είναι ευτυχισμένος εκείνος του οποίου η ψυχή δεν ταράσσεται από πάθη και επιθυμίες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Διογένης συχνά κυκλοφορούσε την ημέρα με ένα αναμμένο φανό, όταν τον ρωτούσαν "γιατί κρατάς φανό, ημέρα;" αυτός απαντούσε "ψάχνω να βρώ τίμιους ανθρώπους" O Διογένης έψαχνε να βρεί ένα ανθρώπινο ον, αλλά έλεγε πως έβλεπε μόνο κατεργάρηδες και αχρείους. Πίνακας του J. H. W. Tischbein (1780)

«Πολύς λαός, ολίγοι άνθρωποι.»

«Επί συναθροίσεως πολλού πλήθους εν ω ολίγιστοι διακρίνονται αγαθοί και σπουδαίοι άντρες. Άνθρωπος θεωρείται ο άξιος του ονόματος τούτου, διαστελλόμενος του κοινού όχλου.»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Έρκος οδόντων»

«Έρκος οδόντων»

«Τα παχιά πρόβατα κουρσεύουνται, κουρσεύουνται τα βόδια, / τα ξανθοκέφαλα αγοράζουνται φαριά και τα τριπόδια· / μόνο η ζωή του ανθρώπου, ως ξέφυγε της δοντωσιάς το φράχτη, / πίσω δε γέρνει, δεν κουρσεύεται, δεν πιάνεται ποτέ της.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Λοιμός σε αρχαία πόλη, πίνακας του 17ου αιώνα του Μίχιελ Σβέιρτς· θεωρείται ότι αναφέρεται στο λοιμό των Αθηνών (430 π.Χ.)

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Β’)

Ἀνδρῶν γὰρ ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος, καὶ οὐ
στηλῶν μόνον ἐν τῇ οἰκείᾳ σημαίνει ἐπιγραφή, ἀλλὰ καὶ ἐν
τῇ μὴ προσηκούσῃ ἄγραφος μνήμη παρ’ ἑκάστῳ τῆς γνώμης
μᾶλλον ἢ τοῦ ἔργου ἐνδιαιτᾶται.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στις 9 Νοεμβρίου, το ισχυρό πυροβόλο των Τούρκων έσπασε την μεγάλη πόρτα της μονής και, οι Οθωμανοί εισέβαλαν στην αυλή του μοναστηριού. Λίγη ώρα αργότερα, ένας νεαρός Κρητικός, ο Κ. Γιαμπουδάκης, έβαλε φωτιά σε μία πυριτιδαποθήκη, που βρισκόταν εκεί, και, από την έκρηξη, σκοτώθηκαν πολλοί από τους αντιμαχόμενους.

Η επανάσταση στην Κρήτη (1866- 1869)

Το 1866, επικρατούσε στο νησί της Κρήτης το αίσθημα του «μεγαλοϊδεατισμού». Απετέλεσε την ύψιστη έκφραση του πόθου των Κρητών για την ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Το «Κρητικό Ζήτημα» πήρε, όπως αναμενόταν, μεγάλες διαστάσεις και, απασχόλησε σοβαρά την ευρωπαϊκή διπλωματία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η πολιορκία της Πόλης από τους Σταυροφόρους στα 1204.

Η 4η Σταυροφορία και η Λατινοκρατία στο Αιγαίο

Η κατάληψη της Ιερουσαλήμ από τα στρατεύματα του Σαλαδίν στα 1187 κλόνισε την χριστιανική Ευρώπη που είδε την ιερή πόλη να πέφτει στα χέρια των μουσουλμάνων. Σχεδόν άμεσα, στα 1189, ξεκίνησε σταυροφορία για την ανάκτηση των Αγίων Τόπων, γνωστή και ως η «Σταυροφορία των Βασιλέων».

Διαβάστε περισσότερα ›
Νικόλαος Γύζης. Ορφανά

«Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης.»

«Όποιος παραπολλά πιάνει πολλά του πέφτουν.», «Όποιος σε πολλά ξαμώνει κανένα δεν κρατεί σφιχτά.», «Όποιος πολλά καταπιάνει λίγα βγάνει πέρα.», «Όποιος πολλά καταπιάνει μονομιάς κανένα δεν καταφέρνει καλά.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος

Γιώργος Σεφέρης: Τὸ σπίτι κοντὰ στὴ θάλασσα

Τὰ σπίτια ποὺ εἶχα μου τὰ πῆραν. Ἔτυχε
νά᾿ ναι τὰ χρόνια δίσεχτα πόλεμοι χαλασμοὶ ξενιτεμοὶ

Διαβάστε περισσότερα ›
Η τεχνική «φατσούλες-καρδούλες» στοχεύει  στην ομαδική συμμετοχή των μαθητών με ταυτόχρονη κοινωνικοποίησή τους και αποβολή τους άγχους τους.

Oμαδοσυνεργατική διδασκαλία: «Φατσούλες – καρδούλες»

Oμαδοσυνεργατική διδασκαλία: «Φατσούλες – καρδούλες»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Άπλωνε τον πόδα σου κατά το πάπλωμά σου.»

«Άπλωνε τον πόδα σου κατά το πάπλωμά σου.»

«Τέντωνε την αρίδα σου όσο είναι το σκέπασμα.», «Ξάπλωνε το πόδι όσο φτάνει το πάπλωμα.», «Όταν είναι μικρό το κρεβάτι, να πλαγιάζει κανείς συμμαζωχτά και στενόχωρα.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Η εξέγερση του 1854 στην Δυτική Μακεδονία

Η εξέγερση του 1854 στην Δυτική Μακεδονία

Στην Δυτική Μακεδονία, πρωτεύοντα ρόλο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των επαναστατών είχε η μορφή του Θεόδωρου Ζιάκα, ενός παλιού αγωνιστή του 1821.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θουκυδίδης. Bust of Thucydides. 3rd c. BCE: Louvre Museum. Paris, France. ArtStor: Erich Lessing Culture and Fine Arts Archive

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…». (Μέρος Α’)

«Θα κληροδοτήσουμε τον πόλεμο στα παιδιά μας…».

Διαβάστε περισσότερα ›