Κατηγορία: Ιστορία

Η εξέγερση στην Ουγγαρία (1956). Οι πολίτες έχουν καταλάβει τα τεθωρακισμένα. Από τις σημαίες της Ουγγαρίας έχουν αφαιρεθεί τα σύμβολα του κομμουνισμού.

Η εξέγερση στην Ουγγαρία (1956). Μαρτυρία ενός φοιτητή

«Σοβιετικοί στρατιώτες! Φύγετε από τη χώρα μας! Δεν είμαστε φασίστες: θέλουμε μονάχα να ζήσουμε ελεύθεροι! Γυρίστε σπίτια σας: δεν έχουμε τίποτα μαζί σας και κανένας δεν θέλει το κακό σας».

Διαβάστε περισσότερα ›
Σπίτι με σκάλα στα Θερμιά. Κύθνος· από τετράδιο σχεδίων του Χριστιανού Χάνσεν· αρχές 19ου αιώνα.

Η Κοινοτική διοίκηση των Ελλήνων κατά την Τουρκοκρατία

Οι δημογέροντες εξεπροσώπουν την κοινότητα εις τας μετά των Τούρκων σχέσεις και είχον υποχρέωσιν να εμφανίζωνται ενώπιον οιασδήποτε τουρκικής αρχής ή επισκεπτομένου τον τόπον τούρκου τιτλούχου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ποτέ δεν παραδέχτηκε τη Γενοκτονία των Αρμενίων.

Η γενοκτονία των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία

Οι Αρμένιοι, υποχρεωμένοι να διαλέξουν μεταξύ δύο αρχηγών, ως χριστιανοί που ήταν, προτιμούσαν την επιτροπεία του τσάρου απ’ αυτήν των Τούρκων, που ήταν και πιο σκληρή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τα πολιτικά κόμματα στη νεότερη Ελλάδα

Τα πολιτικά κόμματα στη νεότερη Ελλάδα

Τα κόμματα απέκτησαν σταδιακά ένα μερίδιο ουσιαστικής πολιτικής δύναμης με τη μεταβολή του καθεστώτος πρώτα σε συνταγματική μοναρχία υπό τον Όθωνα το 1843, ύστερα σε κοινοβουλευτική δημοκρατία υπό τον Γεώργιο Α’ το 1864. Από εκεί κι έπειτα η θεσμοθετημένη κυριαρχία δεν κρυβόταν πια κάτω από το στέμμα, είχε μοιραστεί στα χέρια του λαού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Στρατής Μυριβήλης: Στο Βαλκανικό Μέτωπο

Στρατής Μυριβήλης: Στο Βαλκανικό Μέτωπο

Από μακριά έρχεται ως εδώ ώρες-ώρες ο θόρυβος του πολέμου. Είναι οβίδες που σκίζουν τον αγέρα και κάπου πέρα σκάνουν. Είναι πολυβόλα που δουλεύουν ήσυχα σα ραπτομηχανές. Κατόπι σωπαίνουν. Κατόπι ξαναρχίζουν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γυναίκες κρατούμενες στις φυλακές της Δράμας κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου. Έχουν συλληφθεί με την κατηγορία της «βοήθειας προς τον εχθρό».

Ένας Έλληνας στρατιώτης θυμάται: Το κομουνιστικό αντάρτικο, οι Σλαβομακεδόνες και οι συγκρούσεις στο Βίτσι και στο Γράμμο.

Η κυβέρνηση Σοφούλη-Τσαλδάρη ήθελε μια πολιτική συμφωνία με το ΚΚΕ/ΕΑΜ. Δεν τα βρήκαν. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν άγριες. Τότε ο πρωθυπουργός Σοφούλης πήρε πολύ σκληρές αποφάσεις. Έθεσε εκτός νόμου το ΚΚΕ, απαγόρευσε τις απεργίες, έκλεισε την εφημερίδα του ΚΚΕ τον ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αλέξανδρος, αφού κυρίεψε όλη την περιοχή δυτικά του Ευφράτη, προχωρούσε ακάθεκτος εναντίον του Δαρείου, που ερχόταν από τα ενδότερα με ένα εκατομμύριο στρατό.

Πλούταρχος: Η Μάχη στα Γαυγάμηλα. Κατάληψη της Μεσοποταμίας και της Περσίας

Ο Αλέξανδρος, αφού κυρίεψε όλη την περιοχή δυτικά του Ευφράτη, προχωρούσε ακάθεκτος εναντίον του Δαρείου, που ερχόταν από τα ενδότερα με ένα εκατομμύριο στρατό.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μέγας Αλέξανδρος νικά το Δαρείο στη μάχη της Ισσού.

Πλούταρχος: Ο χαρακτήρας του Αλεξάνδρου

Ο Αλέξανδρος, όντας από τη φύση του πάρα πολύ γενναιόδωρος, έγινε ακόμη περισσότερο, όταν αυξήθηκε ο πλούτος του. Υπήρχε σ᾽ αυτόν και η φιλοφροσύνη, που και από μόνη της δίνει χαρά σε όσους προσφέρουν δώρα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σχέδιο από το Γκουλάγκ του Danzig Baldaev © FUEL Publishing (2010) ISBN: 978-0956356246 (© Danzig Baldaev / FUEL Publishing) Πηγή: www.lifo.gr

Η ολοκληρωτική εξουσία στην ΕΣΣΔ και το ταξικό περιεχόμενο της σταλινικής τρομοκρατίας

Η ολοκληρωτική εξουσία στην ΕΣΣΔ και το ταξικό περιεχόμενο της σταλινικής τρομοκρατίας Ο Κώστας Παπαϊωάννου (1925 – 1981) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, ακαδημαϊκός και συγγραφέας που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Παρίσι. Η Γένεση του Ολοκληρωτισμού, που εκδόθηκε […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Γουμένιστα της κεντρικής Μακεδονίας μετά από επίθεση ανταρτών του ΔΣΕ.

Ένας Έλληνας στρατιώτης θυμάται: Η μάχη της Κόνιτσας και «το κράτος του Γράμμου».

Ένας Έλληνας στρατιώτης θυμάται: Η μάχη της Κόνιτσας και «το κράτος του Γράμμου». Ο Δημήτριος (Δημητρός) Δεληγιάς, γόνος Θρακιώτη πρόσφυγα, γεννήθηκε στην Αυγή Κοζάνης το 1925. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας έλαβε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις του Εθνικού […]

Διαβάστε περισσότερα ›
O Χαρίλαος Τρικούπης (11 Ιουλίου 1832 - 30 Μαρτίου 1896) ήταν Έλληνας διπλωμάτης, πολιτικός και Πρωθυπουργός. Ελληνικό γραμματόσημο.

Ο ελληνικός Φιλελευθερισμός μέχρι το Μεσοπόλεμο

Ο ελληνικός Φιλελευθερισμός μέχρι το Μεσοπόλεμο Γράφει ο Χρήστος Τζήκας Η πρώτη επαφή Ελλήνων διανοουμένων και εμπόρων με τις ιδέες του  Φιλελευθερισμού θα γίνει στο τέλος του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα. Ο αστικός φιλελευθερισμός, γέννημα του διαφωτισμού […]

Διαβάστε περισσότερα ›
«Εγώ πήγα στο στρατό το φθινόπωρο του ’47, Οκτώβρης μήνας θα ήταν, στο Βόλο. Εμάς άργησαν κάνα χρόνο να μας καλέσουν στο στρατό.»

Στρατιωτικά ενθυμήματα (1947-1950): Η μαρτυρία ενός Έλληνα στρατιώτη για την γερμανική κατοχή και τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο.

Εγώ πήγα στο στρατό το φθινόπωρο του ’47, Οκτώβρης μήνας θα ήταν, στο Βόλο. Εμάς άργησαν κάνα χρόνο να μας καλέσουν στο στρατό. Βλέπεις μέχρι το ’46 το καλοκαίρι είχαμε πολύ λίγο στρατό. Είχαμε μόνο τους χωροφύλακες και πολύ λίγους στρατιώτες, παλιές σειρές από τη Μέση Ανατολή, τον «Ιερό Λόχο», την ταξιαρχία του Ρίμινι και κάτ’ λίγους ακόμα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Κολοκοτρώνης γράφει για την απελευθέρωση της Τριπολιτσάς

Ο Κολοκοτρώνης γράφει για την απελευθέρωση της Τριπολιτσάς

Καθημερινῶς εἴχαμε πόλεμο ἀπὸ τὸ μεσημέρι ἕως εἰς τὸ βράδυ, καὶ τὸ βράδυ τοὺς ἐμβάζαμεν μέσα. Ἐσιμώσαμεν τόσο κοντά, ὁποὺ ἐφέραμεν κοσμίτες διὰ νὰ φτιάσουν λαγούμι εἰς τὴν μεγάλη τάπια τῆς Τριπολιτζᾶς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ναυπλιακή επανάσταση

Η Ναυπλιακή επανάσταση

«Έστω ότι το Ναύπλιον παρεδόθη, μήπως τα πράγματα της ετελείωσαν; Εχειροτέρευσαν τουναντίον εις τοιούτον βαθμόν, ώστε και αν καταπαύση πάσα εν πάση της Ελλάδος γωνία η επανάστασις, ο βασιλεύς Όθων και η βασίλισσα Αμαλία αδύνατον του λοιπού επί του θρόνου των να καθήσωσιν».

Διαβάστε περισσότερα ›
Καθώς η ισχύς του ατμού έβρισκε αναρίθμητους τρόπους εφαρμογής σε σιδηρά μηχανήματα, οι μεταβολές στην κλίμακα γίνονταν μεταβολές σε είδος.

William H. McNeill: Η βιομηχανική επανάσταση

Η κοινωνική οργάνωση και τα ιδανικά που βρίσκονταν στα θεμέλια της βιομηχανικής οργάνωσης των Ηνωμένων Πολιτειών πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, παρουσίαζαν στενή συγγένεια μ’ εκείνα της Αγγλίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Ναύπλιο. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Η ληστοκρατία στην Ελλάδα

Η σημαντική ανάπτυξη που γνωρίζει η ληστεία από τον καιρό της δημιουργίας του ελληνικού κράτους ως τις αρχές του αιώνα μας, δεν αποτελεί παρά τη συνέχιση της κλέφτικης και αρματολίτικης παράδοσης, που, κι αυτή με τη σειρά της, πηγάζει από την παμπάλαιη παράδοση της ληστείας στα Βαλκάνια και τη Μ. Ασία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η τρίχρωμη σημαία του Ρήγα Φερραίου σε χειρόγραφο του 1907.

Το ψήφισμα περί «αυτοχθόνων» και «ετεροχθόνων» Ελλήνων [1844]

Η ολιγαρχία, εν τη διανομή των λαφύρων της εξουσίας, είνε η προκαλέσασα την καταχθόνιον και αντεθνικήν συζήτησιν. Η ζήτησις μεγάλη, η προσφορά ελαχίστη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τρίκροτο πολεμικό πλοίο από την εποχή της επανάστασης του 1821.

Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος ή Σύνταγμα της Επιδαύρου. Περί θρησκείας.

Όσοι αυτόχθονες κάτοικοι της επικρατείας της Ελλάδος πιστεύουσιν εις Χριστόν, εισίν Έλληνες και απολαμβάνουσιν, άνευ τινός διαφοράς, όλων των πολιτικών δικαιωμάτων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατεβάστε δωρεάν 5.979 βιβλία από τον 19o αιώνα έως το 1980

Κατεβάστε δωρεάν 5.979 βιβλία από τον 19o αιώνα έως το 1980

Η ψηφιακή Ιστορική Συλλογή Σχολικών Εγχειριδίων του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής αποτελείται από 5.979 βιβλία με πάνω από 1.000.000 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η έξοδος ορίστηκε για την νύχτα του Σαββάτου του Λαζάρου με ξημερώματα Κυριακής των Βαΐων, μεταξύ 10ης και 11ης Απριλίου 1826. Τ

Οι πολιορκημένοι στο Μεσολόγγι οπλαρχηγοί απορρίπτουν πρόταση για «έντιμη» παράδοση τον Σεπτέμβριο του 1825

-Και τι φαντάζεσθε, ότι από φόβον <τών Ελλήνων> επέτυχεν ο Ίμπραΐμης εις Νεόκαστρον καί Ναυαρίνους; Ημείς κ’ εκεί τον ενικήσαμεν, και εδώ αν έλθη, θα πάθη τα χειρότερα. […] Πώς δεν επέτυχεν και εις τας λοιπάς θέσεις; Ας έλθη εδώ, και πάλιν ομιλούμεν- και βλέπετε αυτόν τον φοβερόν Ιμβραΐμην πόσον αξίζει έμπροσθέν μας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Νίκος Ζαχαριάδης στο Νταχάου

O Νίκος Ζαχαριάδης για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Η Μικρασιατική εκστρατεία δεν χτυπούσε μόνο τη νέα Τουρκία, μα στρεφότανε και ενάντια στα ζωτικότατα συμφέροντα του Ελληνικού λαού. Γι αυτό εμείς όχι μόνο δεν λυπηθήκαμε για την αστικοτσιφλικάδικη ήττα στη Μικρασία ΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΔΙΩΞΑΜΕ…

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιωάννης Κωλέττης (1773 ή 1774 - 31 Αυγούστου 1847

«Μεγάλη Ιδέα» και Αλυτρωτισμός

Καπετάνιοι της Ρούμελης και της βορείου Ελλάδος, προσκείμενοι στον Κωλέττη, διενεργούσαν επιδρομές στις τουρκοκρατούμενες τότε ακόμη Θεσσαλία και Ήπειρο, στις οποίες χρησιμοποιούσαν εθελοντές κάθε προελεύσεως, μεταξύ των οποίων και πολλούς ληστές, προσκειμένους στους καπετάνιους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έγχρωμη γαλλική χαλκογραφία. Οι Έλληνες, ως τακτικός στρατός, τρέπουν σε φυγή τους Τούρκους. Αθήνα. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη.

Ο ελληνικός αλυτρωτισμός και το «Ρωμαίικον»

Ρωμαίικον. Εις τας ψυχάς όλων των απλών χριστιανών, των υπό το κράτος της Τουρκίας, απ’ αιώνων τεσσάρων και επέκεινα (αφ’ ότου δηλ. εκυριεύθη υπό των Τούρκων η Ευρωπαϊκή λεγομένη Τουρκία, έπειτα καν αυτή η Κωνσταντινούπολις) διεφυλάττετο η ιδέα και ελπίς της ελευθερώσεως και ανακτήσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιωάννης Καποδίστριας

Μια περιοδεία του Ιωάννη Καποδίστρια στην ελληνική επαρχία

Συνοδούς δε κατά την παρούσαν περιήγησιν ο Καποδίστριας είχε τον Γεν. Γραμματέα, τον Κολοκοτρώνην, τον Νικήταν, τον χαράξαντα το σχέδιον της πόλεως Πατρών μηχανικόν Βούλγαρην, τους δύο ιδιαιτέρους αυτού γραμματείς και τους δύο νεωτέρους συντάκτας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αναπαράσταση της ορκωμοσίας των Ελλήνων επαναστατών στο ναό των Αγίων Αποστόλων στις 23 Μαρτίου 1821. Πίνακας του ζωγράφου Δράκου. Μουσείο Καλαμάτας.

Γιάνης Κορδάτος: Ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας των προγόνων μας από τη μια μεριά έδειξε τη ζωτικότητα της νεοελληνικής φυλής και από την άλλη το ξεχαρβάλωμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που θεωρούντανε μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις στις αρχές του 19ου αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τοιχογραφία της Θήρας. Mural of Thera.

Αργύρης Εφταλιώτης: Ρωμαιοκρατία. Αριστίωνας και Σύλλας

Μόλις έπεσε η Ελλάδα στην πρώτη σκλαβιά της, τη Ρωμαϊκη, και σαν αϊτός από μακρινά βουνά τη μάτιασε από τον Πόντο και χύμηξε καταπάνω της ο Μιθριδάτης (87 π. Χ.). Η Αθήνα, η καρδιά κι ο νους του Ελληνισμού, ήταν πρώτη τώρα στις μεγάλες τις συφορές, καθώς άλλοτε στις μεγάλες δόξες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μίλτον Φρίντμαν και το κραχ του 1929 στην Αμερική

Ο Μίλτον Φρίντμαν και το κραχ του 1929 στην Αμερική

Με το κραχ του 1929 η Αμερική πλήρωσε τα λάθη που υπονόμευαν την ανάπτυξή της σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε να την οδηγήσουν στην πλήρη κατάρρευση. Θα έλεγε κανείς ότι η Αμερική σε οικονομικό αναπτυξιακό επίπεδο έτρεχε μόνη της (ουσιαστικός ανταγωνιστής δεν υπήρχε) και βγήκε δεύτερη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τρομοκρατία και κοινωνία στην ΕΣΣΔ

Τρομοκρατία και κοινωνία στην ΕΣΣΔ

Προϋπόθεση και συνέπεια της τρομοκρατίας ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές στην ιστορία και πάντως άγνωστο στους νεότερους χρόνους εννοούμε την πλήρη μονοπώληση της ιδεολογικής εξουσίας από το κράτος, τη μετατροπή της αλήθειας σε κρατικό μονοπώλιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σοβιετική αφίσα με τον Ιωσήφ Στάλιν. Μια αληθινή χιονοστιβάδα από τρομοκρατικά διατάγματα χαρακτηρίζει τα έτη 1931-32 —χρόνια αθλιότητος και τρομοκρατίας στην ύπαιθρο και φοβερής φτώχειας στις πόλεις. Το διάταγμα της 7-8-1932 επιβάλλει την ποινή του θανάτου για κάθε κλοπή εμπορευμάτων στις μεταφορές.

Ο καταναγκασμός μέσα στις βιομηχανικές σχέσεις: φασισμός και μπολσεβικισμός

Ούτε και το τσαρικό καθεστώς (που μαζί με την Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν το μόνο κράτος πριν από το 1914 που επέβαλε στους υπηκόους του το διαβατήριο για τα ταξίδια στο εξωτερικό) δεν είχε διανοηθεί ποτέ να κάνει υποχρεωτικό το «εσωτερικό διαβατήριο»!

Διαβάστε περισσότερα ›
Σοβιετική αφίσα του 1922

Κώστας Παπαϊωάννου: Ο φασισμός, ο ναζισμός και ο μπολσεβικισμός απέναντι στο εργατικό κίνημα

Ο Mussolini το δήλωσε ανοιχτά και ξάστερα σε μια συνεδρίαση της Βουλής της 6ης Ιουνίου 1924: «Οι δάσκαλοι μας είναι στη Ρωσία. Δεν έχουμε παρά να μιμηθούμε αυτό πού γίνεται στη Ρωσία. Το λάθος μας είναι ότι δεν ακολουθήσαμε εντελώς το παράδειγμα τους.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Το εμπόριο σκλάβων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση. Στις αρχές του 17ου αιώνα, το 1/5 των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης ήταν δούλοι.

Το δουλεμπόριο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία

Το εμπόριο σκλάβων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση. Στις αρχές του 17ου αιώνα, το 1/5 των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης ήταν δούλοι. Το 1637 υπήρχαν στο Αλγέρι 25.000 χριστιανοί αιχμάλωτοι, ανάμεσά στους οποίους και πολλοί Έλληνες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Λένιν, η «αμάθεια των μαζών» και η «πρωτοπορία»

Ο Λένιν, η «αμάθεια των μαζών» και η «πρωτοπορία»

Αν λοιπόν τον πείραζε η «αμάθεια» των απλών εργατιών που δεν ήξεραν ακόμα το «Αλφαβήτα του οικονομικοί λογισμού, τι θάπρεπε να σκέφτεται για την ανικανότητα και την στειρότητα του νέου κρατικού μηχανισμού που φτιάχναν στις μέρες του τα πιο φωτισμένα μέλη της «πρωτοπορίας»;

Διαβάστε περισσότερα ›
Xρίστος Τσολάκης: «Η Ελληνικότητα της Μακεδονίας» και η καταγωγή των Ελλήνων (βίντεο)

Xρίστος Τσολάκης: «Η Ελληνικότητα της Μακεδονίας» και η καταγωγή των Ελλήνων (βίντεο)

Xρίστος Τσολάκης: «Η Ελληνικότητα της Μακεδονίας» και η καταγωγή των Ελλήνων (βίντεο).

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο κορυφαίος Έλληνας φιλόλογος Εμμανουήλ Κριαράς άφησε παρακαταθήκη ένα τεράστιο έργο.

Το αρχείο ενός σπουδαίου δημοτικιστή σε μία ιστοσελίδα

Το αρχείο ενός σπουδαίου δημοτικιστή σε μία ιστοσελίδα Ο κορυφαίος Έλληνας φιλόλογος Εμμανουήλ Κριαράς άφησε παρακαταθήκη ένα τεράστιο έργο. Αδρό πειστήριο της δυναμικής του έργου του αποτελεί σήμερα ο σημαντικός αριθμός εκείνων που αναζητούν βιβλία ή αρχειακό υλικό του Εμμανουήλ […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η ανταρσία της τοπικής φρουράς σημάδεψε τις πιο αιματηρές σελίδες στην ιστορία της Κροστάνδης. Με εντολή του Λέοντος Τρότσκι, αρχηγού του Κόκκινου Στρατού, εστάλησαν στην Κροστάνδη 50.000 άνδρες, υπό τον στρατάρχη Μιχαήλ Τουχατσέφσκι.

Η εξέγερση της Κρονστάνδης

Η εξέγερση της Κρονστάνδης Κείμενο: Κώστας Παπαϊωάννου Ο χειμώνας του 1920-21 ήταν ιδιαίτερα σκληρός στην Πετρούπολη, παρ’ όλον ότι ο πληθυσμός της είχε τότε ελαττωθεί κατά τα δύο τρίτα. Τα τρόφιμα είχαν αρχίσει να σπανίζουν από το 1917 και η […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Η πολιτική σκέψη του Αριστοτέλη στον Διαφωτισμό

Ο 21ος αιώνας, ο αιώνας της βιογενετικής, της παγκοσμιοποίησης των διαδικτύων, της μεγάλης φτώχειας των πολλών και του τεράστιου πλούτου των ελαχίστων, της φαντασιακής δημοκρατίας και της πραγματικής ολιγαρχίας μας προκαλεί σε μια νέα ανάγνωση και του Αριστοτέλη και του διαφωτισμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ναυμαχία στη Σαλαμίνα (Die Seeschlacht bei Salamis), του Γερμανού Βίλχελμ φον Κάουλμπαχ

Τα πολεμικά κατορθώματα των Αθηναίων κατά τους περσικούς πολέμους. Η εκστρατεία του Ξέρξη στην Ελλάδα. Η ναυμαχία στη Σαλαμίνα

Τα πολεμικά κατορθώματα των Αθηναίων κατά τους περσικούς πολέμους. Η εκστρατεία του Ξέρξη στην Ελλάδα. Η ναυμαχία στη Σαλαμίνα Ο Λυσίας (Αρχαία Αθήνα, περ. 445 π.Χ. (ή περ. 459 π.Χ. – περ. 380 π.Χ.) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ρήτορες της αρχαιότητας. Γεννήθηκε το 459 π.Χ. στην Αθήνα. Πατέρας του ήταν ο […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μάριος Πλωρίτης (πραγματικό όνομα: Μάριος Παπαδόπουλος, 19 Ιανουαρίου 1919 – 29 Δεκεμβρίου 2006) ήταν Έλληνας δημοσιογράφος-επιφυλλιδογράφος, κριτικός, μεταφραστής, λογοτέχνης, και θεατρικός σκηνοθέτης.

Μάριος Πλωρίτης: Δημοκρατίας πηγές και απόβλητα

«Ο λαός έχει γίνει κυρίαρχος σε όλα και ορίζει τα πάντα με ψηφίσματα και με δικαστήρια όπου κυριαρχεί, αφού οι αποφάσεις τις οποίες άλλοτε έπαιρνε η βουλή, έχουν περιέλθει στα χέρια τον λαού. Και αυτό φαίνεται ότι είναι μέτρο ορθό, αφού είναι πιο εύκολο να διαφθείρεις με χρήματα ή με υποσχέσεις λίγους ανθρώπους παρά πολλούς»

Διαβάστε περισσότερα ›
Βάσος Γερμενής (1896 – 1966). Αλώνι.

Άνταμ Σμιθ: Σχετικά με τους μισθούς των εργατών, τις ανισότητες και το κέρδος

Η υπέρμετρη έπαρση που έχει η πλειονότητα των ανθρώπων σχετικά με τις ικανότητές τους είναι ένα πανάρχαιο ελάττωμα, που είχαν επισημάνει οι φιλόσοφοι και οι ηθικοδιδάσκαλοι όλων των εποχών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το σχολείο του χωριού. La scuola del Villaggio, olio su tavola 1870 (45×35 cm).si trova presso la sede dell’INDIRE (Istituto Nazionale di Documentazione, Innovazione e Ricerca Educativa), a Firenze.

Ο Άνταμ Σμιθ για τους «ανθρώπους των γραμμάτων» και το επάγγελμα του δασκάλου

Σε όλα τα μέρη της Ευρώπης, στην πλειονότητά τους, οι άνθρωποι αυτοί έχουν εκπαιδευτεί για την εκκλησία, αλλά διάφορα λόγοι τούς εμπόδισαν να εισχωρήσουν στις τάξεις των ιερωμένων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Καλβίνος (γαλ.: Jean Calvin, πραγματικό όνομα Jehan Cauvin, 10 Ιουλίου 1509 - 27 Μαΐου 1564) γεννήθηκε στο Νουαγιόν της Πικαρδίας στη Γαλλία.

Μαξ Βέμπερ: Ο Καλβινισμός και η Θεία Χάρη

Ο Καλβινισμός ήταν η πίστη γύρω από την οποία δόθηκαν οι μεγάλες πολιτικές και πολιτιστικές μάχες του 16ου και 17ου αιώνα στις πιο αναπτυγμένες χώρες, την Ολλανδία, την Αγγλία και τη Γαλλία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Salvator mundi - Ο Σωτήρας του Κόσμου, 1475, Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη.

Μαξ Βέμπερ: Τα θρησκευτικά θεμέλια του κοσμικού ασκητισμού

Τα θρησκευτικά θεμέλια του κοσμικού ασκητισμού Κείμενο: Μαξ Βέμπερ Στην ιστορία υπήρξαν τέσσερις κύριες μορφές ασκητικού Προτεσταντισμού (με την έννοια με την οποία χρησιμοποιούμε εδώ αυτή την έκφραση): (α) ο Καλβινισμός με τη μορφή που πήρε στην κυρίως περιοχή της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι γυναίκες του Παρισιού εναντίον των Βερσαλλιών.

Γαλλική Επανάσταση: Η πτώση της Βαστίλλης και η κατάρρευση του καθεστώτος.

Η ιδιοκτησία διακηρύχθηκε φυσικό δικαίωμα, όπως η ελευθερία η ασφάλεια και η «αντίσταση στην καταπίεση». Η ελευθερία του λόγου, η ανεξιθρησκεία και η ελευθεροτυπία διακηρύχθηκαν απαράβατες. Διακηρύχθηκε επίσης το δικαίωμα των πολιτών για ίση μεταχείριση στα δικαστήρια.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Ψάθινο Καπέλο, ελαιογραφία του Νικολάου Λύτρα (1925)

Τα Σκιαδικά

Στις αρχές του 1859 η αντιπολίτευση ενάντια στον Όθωνα άρχισε να γίνεται εντονότερη. Το αντιδυναστικό κίνημα δυνάμωνε και ο πόλεμος που είχε ξεσπάσει ανάμεσα στην Ιταλία και στην Αυστροουγγαρία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Oι κοσκινίστρες του σιταριού (Νάντη, Μουσείο Καλών Τεχνών),1854. Γκυστάβ Κουρμπέ (γαλ. Jean Désiré Gustave Courbet, 10 Ιουνίου 1819 - 31 Δεκεμβρίου 1877).

Μαξ Βέμπερ: Το πνεύμα του καπιταλισμού

O άνθρωπος κυριαρχείται από την απόκτηση χρημάτων, από την απόκτηση γενικά σαν υπέρτατο σκοπό της ζωής του. Η οικονομική απόκτηση δεν είναι πια υποταγμένη στον άνθρωπο σαν μέσο για την ικανοποίηση των υλικών αναγκών του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μαξ Βέμπερ γεννήθηκε στην Ερφούρτη της Γερμανίας στις 21 Απριλίου του 1864. Σπούδασε νομικά και έλαβε σε σχετικά μικρή ηλικία την έδρα του καθηγητή της Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ

Μαξ Βέμπερ: Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού

Η εξαιρετικά αναπτυγμένη ιστοριογραφία της Κίνας δεν είχε τη μέθοδο του Θουκυδίδη. Είναι αλήθεια πως ο Μακιαβέλι είχε προδρόμους στις Ινδίες· αλλά από ολόκληρη την ινδική πολιτική σκέψη έλειπε μια συστηματική μέθοδος που να μπορεί να συγκριθεί με του Αριστοτέλη, όπως έλειπαν γενικά οποιεσδήποτε ορθολογικές βασικές έννοιες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινη εικόνα στην οποία απεικονίζεται ένας αρχαίος Έλληνας να ισορροπεί μία μπάλα με το πόδι του. Έκθεμα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Το ποδόσφαιρο. Πώς φτάσαμε στο σημερινό άθλημα.

Το ποδόσφαιρο, έτσι όπως παίζεται σήμερα, είναι εφεύρεση των Άγγλων. Πώς όμως έφτασε το άθλημα αυτό στο Βρετανικό νησί; Μάλλον το παιχνίδι αυτό το έφεραν οι Ρωμαίοι μετά την κατάκτηση της χώρας το 43 μ.Χ.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία Ελληνικά κράνη της κλασικής περίοδου, από την αποθήκη του Μουσείου της Ολυμπίας. Ancient Greek helmets, classical period, from Olympia Museum storeroom.

Θουκυδίδης: Η «Παθολογία» του πολέμου

Λαμβάνοντας αφορμή από τα γεγονότα της Κέρκυρας και τις εκεί βαρβαρότητες (βλ. ΘΟΥΚ 3.69.1–3.81.5), ο Θουκυδίδης ανατέμνει στο σημείο αυτό την ανθρώπινη ψυχή και αναπτύσσει την παθολογία του εμφύλιου πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή: Ομηρική γεωγραφία: Μετά γεωγραφικών πινάκων, εικόνων και παραρτημάτων / υπό Ευαγ. Κ. Κοφινιώτου

Ομηρική γεωγραφία: Μετά γεωγραφικών πινάκων, εικόνων και παραρτημάτων

«Ομηρική γεωγραφία: Μετά γεωγραφικών πινάκων, εικόνων και παραρτημάτων υπό Ευαγ. Κ. Κοφινιώτου … Εν Αθήναις :Εκ του Τυπογραφείου «»O Παλαμήδης»», 1884.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Όμηρος, ελληνικό γραμματόσημο

Ομήρου Ιλιάς / Εκδοθείσα μετά σχολίων υπό Γεωργίου Μιστριώτου…

Ομήρου Ιλιάς / Εκδοθείσα μετά σχολίων υπό Γεωργίου Μιστριώτου… Εν Αθήναις: Εκ του Τυπογραφείου Π. Δ. Σακελλαρίου,1875.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν «άκρες».

Το πολιτειακό σύνταγμα του Βυζαντινού κράτους

Η τιμητική προσωνυμία του υπερτάτου άρχοντος ήτο βασιλεύς και αυτοκράτωρ. Το μεγαλειότατος ήτο άγνωστον εν Βυζαντίω, και η προσηγορία μεγαλειότης, η περί βασιλέως, είναι σπανιωτάτη και δεν σημαίνει ακριβώς εκείνο, όπερ σημαίνει νυν «η αυτού μεγαλειότης».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού. Ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη. Στάθηκε από τους πρωτεργάτες του Μακεδονικού αγώνα.

Φάκελος «Μακεδονικό»: μια (νηφάλια) ιστορική προσέγγιση του ζητήματος

Το πρόβλημα, λοιπόν, με το όνομα Μακεδονία υπάρχει απ’ το 1913 και όχι από το 1945, όταν ο Τίτο εγκαθίσταται στην εξουσία και, για λόγους δικής του πολιτικής σκοπιμότητας, δημιουργεί την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας, που μέχρι τότε ήταν περιφέρεια της Σερβίας και από πολλούς λεγόταν Μακεδονία!

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516). Το κάρο με τον σανό (λεπτομέρεια), 1510-16, Μαδρίτη, Μουσείο του Πράδο.

Ο Αριστοτέλης για τη σωφροσύνη

Μόνο ο σώφρων μπορεί να είναι αληθινά ανδρείος, αφού μόνο εκείνος θα φερθεί σωστά εκπληρώνοντας τις επιταγές της μεσότητας. Ο ακόλαστος δεν μπορεί παρά να επιδείξει το παράτολμο θράσος, αν νιώσει ότι υπάρχει κίνδυνος να στερηθεί την ηδονή που στρεβλά έχει ταυτίσει με την ευτυχία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης: Oι Σλαβικοί λαοί τον 6ο αιώνα

Η κάθοδος των Σλάβων στα Βαλκάνια και στην Ελλάδα

Στα μέσα του 9ου αιώνα λαμβάνει χώρα η βυζαντινή ανάκαμψη, με τους βυζαντινούς να θέτουν σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα επανάκτησης των αυτοκρατορικών εδαφών που κατέχονταν για τα διακόσια προηγούμενα χρόνια από τους Σλάβους και η αφομοίωση αυτών των βάρβαρων εισβολέων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σαλάμοφ στην φωτογραφία των αρχείων του γκουλαγκ 

Ο ζόφος της Κολιμά: το στρατόπεδο όπου εξόντωναν τους τροτσκιστές στον Αρκτικό Βορρά

ο επιχείρημα της συζήτησης είναι η γροθιά, το στειλιάρι. Μέσο προτροπής ο υποκόπανος, το χτύπημα κατευθείαν στο πρόσωπο. Έτσι, ο διανοούμενος μετατρέπεται σε δειλό κι ο εγκέφαλός του τού υπαγορεύει δικαιολογίες για τις πράξεις του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Κοσμαδόπουλος - Η υπαίθρια αγορά των κεραμικών, Μύκονος

Ο Αριστοτέλης και οι παρανοήσεις στο ζήτημα της ανδρείας

Για τον Αριστοτέλη η αντίληψη που ταυτίζει τις εν βρασμώ ψυχής πράξεις με την ανδρεία, δεν είναι παρά η σύγχυση ανάμεσα στην ανδρεία και τη μαχητικότητα. Τα ζώα μπορεί να δείχνουν μαχητικότητα, όταν νιώθουν ότι κινδυνεύουν, όμως αυτό δεν έχει καμία σχέση με την ανδρεία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατά το πνεύμα της ρητορικής του για μια ειρηνική λύση του ελληνικού πολιτικού ζητήματος, ο Νίκος Ζαχαριάδης (δεξιά) στράφηκε το 1945 κατά του ΝΟΦ (Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέωπο), της διάδοχης οργάνωσης του ΣΝΟΦ που προπαγάνδιζε τη συνένωση του «μακεδονικού λαού» και δρούσε ανεξέλεγκτα στην ελληνική Μακεδονία.

Τυχοδιωκτισμοί στο «Μακεδονικό»

Το ΚΚΕ αναγνώριζε από το 1934 την ύπαρξη σλαβομακεδονικού έθνους -σύμφωνα με την απόφαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς- αλλά το 1935 εγκατέλειψε τη θέση του 1924 για «Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία» και υιοθέτησε τη γραμμή της ισοτιμίας στις μειονότητες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Επί τούτω ο Σουλτάνος ωργίσθη σφόδρα, μη αναγνωρίζων τοις Βενετοίς το δικαίωμα του αγοράζειν πόλιν υπό των πατέρων αυτού τοις Έλλησι δωρηθείσαν και μετά τινα έτη (τω 1430) επελθών επολιόρκει την Θεσσαλονίκην και κυριεύσας αυτήν εξ εφόδου παρέδωκεν εις σφαγήν και λεηλασίαν. Μετά την άλωσιν της Θεσσαλονίκης μετά φόβου ησθάνοντο νυν οι Έλληνες τον αυτόν κίνδυνον επικείμενον τη Κωνσταντινουπόλει. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης σε παλιά φωτογραφία του 1910.

Το Οθωμανικόν κράτος μετά την αιχμαλωσίαν και τον θάνατον του Βαγιαζίτ. Μουράτ Β’ (1421-1452) και Ιωάννης Η’ (1424-1449).

Το Οθωμανικόν κράτος μετά την αιχμαλωσίαν και τον θάνατον του Βαγιαζίτ. Μουράτ Β’ (1421-1452) και Ιωάννης Η’ (1424-1449). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Μετά την αιχμαλωσίαν του Βαγιαζίτ εκ των υιών αυτού ο Σουλεϊμάν, ο Μουσάς και ο Μωάμεθ, διασωθέντες εκ της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Παραγναθίδα χάλκινου κράνους από την Δωδώνη με ανάγλυφη παράσταση μάχης ανάμεσα σε δύο πολεμιστές. Τέλη 5ου – αρχές 4ου αιώνα π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα. A bronze helmet parade from Dodoni with a relief battle between two warriors. End of the 5th - early 4th century BC National Archaeological Museum. Athena.

Ο Αριστοτέλης για την ανδρεία

«Όπως λοιπόν είπαμε, η ανδρεία είναι μεσότητα απέναντι στα πράγματα που προκαλούν θάρρος και φόβο στις περιστάσεις που περιγράψαμε· είπαμε επίσης ότι ο ανδρείος επιλέγει και αντιμετωπίζει διάφορα πράγματα επειδή αυτό είναι ωραίο, ή γιατί θα ήταν άσχημο να μην το κάνει έτσι».

Διαβάστε περισσότερα ›
Από την εκδήλωση του Σ.Φ.Ε.Α 25-5-2018 στο Στρατιωτικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Μαρτυρίες για τη Δημοκρατία και τη ζωή

Η ευαισθησία και ο σεβασμός των κανόνων ζωής που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει τους ανθρώπους, πέρασε αλλού. Τα σκυλιά έδωσαν στους βασανιστές ένα μάθημα, αλλά το ερώτημα παρέμενε μετέωρο: Μπορούσαν άραγε αυτοί να το καταλάβουν;

Διαβάστε περισσότερα ›