Κατηγορία: Ιστορία

Αναπαράσταση της ορκωμοσίας των Ελλήνων επαναστατών στο ναό των Αγίων Αποστόλων στις 23 Μαρτίου 1821. Πίνακας του ζωγράφου Δράκου. Μουσείο Καλαμάτας.

Γιάνης Κορδάτος: Ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας των προγόνων μας από τη μια μεριά έδειξε τη ζωτικότητα της νεοελληνικής φυλής και από την άλλη το ξεχαρβάλωμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που θεωρούντανε μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις στις αρχές του 19ου αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τοιχογραφία της Θήρας. Mural of Thera.

Αργύρης Εφταλιώτης: Ρωμαιοκρατία. Αριστίωνας και Σύλλας

Μόλις έπεσε η Ελλάδα στην πρώτη σκλαβιά της, τη Ρωμαϊκη, και σαν αϊτός από μακρινά βουνά τη μάτιασε από τον Πόντο και χύμηξε καταπάνω της ο Μιθριδάτης (87 π. Χ.). Η Αθήνα, η καρδιά κι ο νους του Ελληνισμού, ήταν πρώτη τώρα στις μεγάλες τις συφορές, καθώς άλλοτε στις μεγάλες δόξες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μίλτον Φρίντμαν και το κραχ του 1929 στην Αμερική

Ο Μίλτον Φρίντμαν και το κραχ του 1929 στην Αμερική

Με το κραχ του 1929 η Αμερική πλήρωσε τα λάθη που υπονόμευαν την ανάπτυξή της σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε να την οδηγήσουν στην πλήρη κατάρρευση. Θα έλεγε κανείς ότι η Αμερική σε οικονομικό αναπτυξιακό επίπεδο έτρεχε μόνη της (ουσιαστικός ανταγωνιστής δεν υπήρχε) και βγήκε δεύτερη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τρομοκρατία και κοινωνία στην ΕΣΣΔ

Τρομοκρατία και κοινωνία στην ΕΣΣΔ

Προϋπόθεση και συνέπεια της τρομοκρατίας ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές στην ιστορία και πάντως άγνωστο στους νεότερους χρόνους εννοούμε την πλήρη μονοπώληση της ιδεολογικής εξουσίας από το κράτος, τη μετατροπή της αλήθειας σε κρατικό μονοπώλιο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Σοβιετική αφίσα με τον Ιωσήφ Στάλιν. Μια αληθινή χιονοστιβάδα από τρομοκρατικά διατάγματα χαρακτηρίζει τα έτη 1931-32 —χρόνια αθλιότητος και τρομοκρατίας στην ύπαιθρο και φοβερής φτώχειας στις πόλεις. Το διάταγμα της 7-8-1932 επιβάλλει την ποινή του θανάτου για κάθε κλοπή εμπορευμάτων στις μεταφορές.

Ο καταναγκασμός μέσα στις βιομηχανικές σχέσεις: φασισμός και μπολσεβικισμός

Ούτε και το τσαρικό καθεστώς (που μαζί με την Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν το μόνο κράτος πριν από το 1914 που επέβαλε στους υπηκόους του το διαβατήριο για τα ταξίδια στο εξωτερικό) δεν είχε διανοηθεί ποτέ να κάνει υποχρεωτικό το «εσωτερικό διαβατήριο»!

Διαβάστε περισσότερα ›
Σοβιετική αφίσα του 1922

Κώστας Παπαϊωάννου: Ο φασισμός, ο ναζισμός και ο μπολσεβικισμός απέναντι στο εργατικό κίνημα

Ο Mussolini το δήλωσε ανοιχτά και ξάστερα σε μια συνεδρίαση της Βουλής της 6ης Ιουνίου 1924: «Οι δάσκαλοι μας είναι στη Ρωσία. Δεν έχουμε παρά να μιμηθούμε αυτό πού γίνεται στη Ρωσία. Το λάθος μας είναι ότι δεν ακολουθήσαμε εντελώς το παράδειγμα τους.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Το εμπόριο σκλάβων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση. Στις αρχές του 17ου αιώνα, το 1/5 των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης ήταν δούλοι.

Το δουλεμπόριο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία

Το εμπόριο σκλάβων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση. Στις αρχές του 17ου αιώνα, το 1/5 των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης ήταν δούλοι. Το 1637 υπήρχαν στο Αλγέρι 25.000 χριστιανοί αιχμάλωτοι, ανάμεσά στους οποίους και πολλοί Έλληνες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Λένιν, η «αμάθεια των μαζών» και η «πρωτοπορία»

Ο Λένιν, η «αμάθεια των μαζών» και η «πρωτοπορία»

Αν λοιπόν τον πείραζε η «αμάθεια» των απλών εργατιών που δεν ήξεραν ακόμα το «Αλφαβήτα του οικονομικοί λογισμού, τι θάπρεπε να σκέφτεται για την ανικανότητα και την στειρότητα του νέου κρατικού μηχανισμού που φτιάχναν στις μέρες του τα πιο φωτισμένα μέλη της «πρωτοπορίας»;

Διαβάστε περισσότερα ›
Xρίστος Τσολάκης: «Η Ελληνικότητα της Μακεδονίας» και η καταγωγή των Ελλήνων (βίντεο)

Xρίστος Τσολάκης: «Η Ελληνικότητα της Μακεδονίας» και η καταγωγή των Ελλήνων (βίντεο)

Xρίστος Τσολάκης: «Η Ελληνικότητα της Μακεδονίας» και η καταγωγή των Ελλήνων (βίντεο).

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο κορυφαίος Έλληνας φιλόλογος Εμμανουήλ Κριαράς άφησε παρακαταθήκη ένα τεράστιο έργο.

Το αρχείο ενός σπουδαίου δημοτικιστή σε μία ιστοσελίδα

Το αρχείο ενός σπουδαίου δημοτικιστή σε μία ιστοσελίδα Ο κορυφαίος Έλληνας φιλόλογος Εμμανουήλ Κριαράς άφησε παρακαταθήκη ένα τεράστιο έργο. Αδρό πειστήριο της δυναμικής του έργου του αποτελεί σήμερα ο σημαντικός αριθμός εκείνων που αναζητούν βιβλία ή αρχειακό υλικό του Εμμανουήλ […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η ανταρσία της τοπικής φρουράς σημάδεψε τις πιο αιματηρές σελίδες στην ιστορία της Κροστάνδης. Με εντολή του Λέοντος Τρότσκι, αρχηγού του Κόκκινου Στρατού, εστάλησαν στην Κροστάνδη 50.000 άνδρες, υπό τον στρατάρχη Μιχαήλ Τουχατσέφσκι.

Η εξέγερση της Κρονστάνδης

Η εξέγερση της Κρονστάνδης Κείμενο: Κώστας Παπαϊωάννου Ο χειμώνας του 1920-21 ήταν ιδιαίτερα σκληρός στην Πετρούπολη, παρ’ όλον ότι ο πληθυσμός της είχε τότε ελαττωθεί κατά τα δύο τρίτα. Τα τρόφιμα είχαν αρχίσει να σπανίζουν από το 1917 και η […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Η πολιτική σκέψη του Αριστοτέλη στον Διαφωτισμό

Ο 21ος αιώνας, ο αιώνας της βιογενετικής, της παγκοσμιοποίησης των διαδικτύων, της μεγάλης φτώχειας των πολλών και του τεράστιου πλούτου των ελαχίστων, της φαντασιακής δημοκρατίας και της πραγματικής ολιγαρχίας μας προκαλεί σε μια νέα ανάγνωση και του Αριστοτέλη και του διαφωτισμού.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ναυμαχία στη Σαλαμίνα (Die Seeschlacht bei Salamis), του Γερμανού Βίλχελμ φον Κάουλμπαχ

Τα πολεμικά κατορθώματα των Αθηναίων κατά τους περσικούς πολέμους. Η εκστρατεία του Ξέρξη στην Ελλάδα. Η ναυμαχία στη Σαλαμίνα

Τα πολεμικά κατορθώματα των Αθηναίων κατά τους περσικούς πολέμους. Η εκστρατεία του Ξέρξη στην Ελλάδα. Η ναυμαχία στη Σαλαμίνα Ο Λυσίας (Αρχαία Αθήνα, περ. 445 π.Χ. (ή περ. 459 π.Χ. – περ. 380 π.Χ.) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ρήτορες της αρχαιότητας. Γεννήθηκε το 459 π.Χ. στην Αθήνα. Πατέρας του ήταν ο […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μάριος Πλωρίτης (πραγματικό όνομα: Μάριος Παπαδόπουλος, 19 Ιανουαρίου 1919 – 29 Δεκεμβρίου 2006) ήταν Έλληνας δημοσιογράφος-επιφυλλιδογράφος, κριτικός, μεταφραστής, λογοτέχνης, και θεατρικός σκηνοθέτης.

Μάριος Πλωρίτης: Δημοκρατίας πηγές και απόβλητα

«Ο λαός έχει γίνει κυρίαρχος σε όλα και ορίζει τα πάντα με ψηφίσματα και με δικαστήρια όπου κυριαρχεί, αφού οι αποφάσεις τις οποίες άλλοτε έπαιρνε η βουλή, έχουν περιέλθει στα χέρια τον λαού. Και αυτό φαίνεται ότι είναι μέτρο ορθό, αφού είναι πιο εύκολο να διαφθείρεις με χρήματα ή με υποσχέσεις λίγους ανθρώπους παρά πολλούς»

Διαβάστε περισσότερα ›
Βάσος Γερμενής (1896 – 1966). Αλώνι.

Άνταμ Σμιθ: Σχετικά με τους μισθούς των εργατών, τις ανισότητες και το κέρδος

Η υπέρμετρη έπαρση που έχει η πλειονότητα των ανθρώπων σχετικά με τις ικανότητές τους είναι ένα πανάρχαιο ελάττωμα, που είχαν επισημάνει οι φιλόσοφοι και οι ηθικοδιδάσκαλοι όλων των εποχών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το σχολείο του χωριού. La scuola del Villaggio, olio su tavola 1870 (45×35 cm).si trova presso la sede dell’INDIRE (Istituto Nazionale di Documentazione, Innovazione e Ricerca Educativa), a Firenze.

Ο Άνταμ Σμιθ για τους «ανθρώπους των γραμμάτων» και το επάγγελμα του δασκάλου

Σε όλα τα μέρη της Ευρώπης, στην πλειονότητά τους, οι άνθρωποι αυτοί έχουν εκπαιδευτεί για την εκκλησία, αλλά διάφορα λόγοι τούς εμπόδισαν να εισχωρήσουν στις τάξεις των ιερωμένων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Καλβίνος (γαλ.: Jean Calvin, πραγματικό όνομα Jehan Cauvin, 10 Ιουλίου 1509 - 27 Μαΐου 1564) γεννήθηκε στο Νουαγιόν της Πικαρδίας στη Γαλλία.

Μαξ Βέμπερ: Ο Καλβινισμός και η Θεία Χάρη

Ο Καλβινισμός ήταν η πίστη γύρω από την οποία δόθηκαν οι μεγάλες πολιτικές και πολιτιστικές μάχες του 16ου και 17ου αιώνα στις πιο αναπτυγμένες χώρες, την Ολλανδία, την Αγγλία και τη Γαλλία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Salvator mundi - Ο Σωτήρας του Κόσμου, 1475, Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη.

Μαξ Βέμπερ: Τα θρησκευτικά θεμέλια του κοσμικού ασκητισμού

Τα θρησκευτικά θεμέλια του κοσμικού ασκητισμού Κείμενο: Μαξ Βέμπερ Στην ιστορία υπήρξαν τέσσερις κύριες μορφές ασκητικού Προτεσταντισμού (με την έννοια με την οποία χρησιμοποιούμε εδώ αυτή την έκφραση): (α) ο Καλβινισμός με τη μορφή που πήρε στην κυρίως περιοχή της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι γυναίκες του Παρισιού εναντίον των Βερσαλλιών.

Γαλλική Επανάσταση: Η πτώση της Βαστίλλης και η κατάρρευση του καθεστώτος.

Η ιδιοκτησία διακηρύχθηκε φυσικό δικαίωμα, όπως η ελευθερία η ασφάλεια και η «αντίσταση στην καταπίεση». Η ελευθερία του λόγου, η ανεξιθρησκεία και η ελευθεροτυπία διακηρύχθηκαν απαράβατες. Διακηρύχθηκε επίσης το δικαίωμα των πολιτών για ίση μεταχείριση στα δικαστήρια.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Ψάθινο Καπέλο, ελαιογραφία του Νικολάου Λύτρα (1925)

Τα Σκιαδικά

Στις αρχές του 1859 η αντιπολίτευση ενάντια στον Όθωνα άρχισε να γίνεται εντονότερη. Το αντιδυναστικό κίνημα δυνάμωνε και ο πόλεμος που είχε ξεσπάσει ανάμεσα στην Ιταλία και στην Αυστροουγγαρία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Oι κοσκινίστρες του σιταριού (Νάντη, Μουσείο Καλών Τεχνών),1854. Γκυστάβ Κουρμπέ (γαλ. Jean Désiré Gustave Courbet, 10 Ιουνίου 1819 - 31 Δεκεμβρίου 1877).

Μαξ Βέμπερ: Το πνεύμα του καπιταλισμού

O άνθρωπος κυριαρχείται από την απόκτηση χρημάτων, από την απόκτηση γενικά σαν υπέρτατο σκοπό της ζωής του. Η οικονομική απόκτηση δεν είναι πια υποταγμένη στον άνθρωπο σαν μέσο για την ικανοποίηση των υλικών αναγκών του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μαξ Βέμπερ γεννήθηκε στην Ερφούρτη της Γερμανίας στις 21 Απριλίου του 1864. Σπούδασε νομικά και έλαβε σε σχετικά μικρή ηλικία την έδρα του καθηγητή της Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ

Μαξ Βέμπερ: Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού

Η εξαιρετικά αναπτυγμένη ιστοριογραφία της Κίνας δεν είχε τη μέθοδο του Θουκυδίδη. Είναι αλήθεια πως ο Μακιαβέλι είχε προδρόμους στις Ινδίες· αλλά από ολόκληρη την ινδική πολιτική σκέψη έλειπε μια συστηματική μέθοδος που να μπορεί να συγκριθεί με του Αριστοτέλη, όπως έλειπαν γενικά οποιεσδήποτε ορθολογικές βασικές έννοιες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινη εικόνα στην οποία απεικονίζεται ένας αρχαίος Έλληνας να ισορροπεί μία μπάλα με το πόδι του. Έκθεμα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Το ποδόσφαιρο. Πώς φτάσαμε στο σημερινό άθλημα.

Το ποδόσφαιρο, έτσι όπως παίζεται σήμερα, είναι εφεύρεση των Άγγλων. Πώς όμως έφτασε το άθλημα αυτό στο Βρετανικό νησί; Μάλλον το παιχνίδι αυτό το έφεραν οι Ρωμαίοι μετά την κατάκτηση της χώρας το 43 μ.Χ.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία Ελληνικά κράνη της κλασικής περίοδου, από την αποθήκη του Μουσείου της Ολυμπίας. Ancient Greek helmets, classical period, from Olympia Museum storeroom.

Θουκυδίδης: Η «Παθολογία» του πολέμου

Λαμβάνοντας αφορμή από τα γεγονότα της Κέρκυρας και τις εκεί βαρβαρότητες (βλ. ΘΟΥΚ 3.69.1–3.81.5), ο Θουκυδίδης ανατέμνει στο σημείο αυτό την ανθρώπινη ψυχή και αναπτύσσει την παθολογία του εμφύλιου πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πηγή: Ομηρική γεωγραφία: Μετά γεωγραφικών πινάκων, εικόνων και παραρτημάτων / υπό Ευαγ. Κ. Κοφινιώτου

Ομηρική γεωγραφία: Μετά γεωγραφικών πινάκων, εικόνων και παραρτημάτων

«Ομηρική γεωγραφία: Μετά γεωγραφικών πινάκων, εικόνων και παραρτημάτων υπό Ευαγ. Κ. Κοφινιώτου … Εν Αθήναις :Εκ του Τυπογραφείου «»O Παλαμήδης»», 1884.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Όμηρος, ελληνικό γραμματόσημο

Ομήρου Ιλιάς / Εκδοθείσα μετά σχολίων υπό Γεωργίου Μιστριώτου…

Ομήρου Ιλιάς / Εκδοθείσα μετά σχολίων υπό Γεωργίου Μιστριώτου… Εν Αθήναις: Εκ του Τυπογραφείου Π. Δ. Σακελλαρίου,1875.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν «άκρες».

Το πολιτειακό σύνταγμα του Βυζαντινού κράτους

Η τιμητική προσωνυμία του υπερτάτου άρχοντος ήτο βασιλεύς και αυτοκράτωρ. Το μεγαλειότατος ήτο άγνωστον εν Βυζαντίω, και η προσηγορία μεγαλειότης, η περί βασιλέως, είναι σπανιωτάτη και δεν σημαίνει ακριβώς εκείνο, όπερ σημαίνει νυν «η αυτού μεγαλειότης».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού. Ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη. Στάθηκε από τους πρωτεργάτες του Μακεδονικού αγώνα.

Φάκελος «Μακεδονικό»: μια (νηφάλια) ιστορική προσέγγιση του ζητήματος

Το πρόβλημα, λοιπόν, με το όνομα Μακεδονία υπάρχει απ’ το 1913 και όχι από το 1945, όταν ο Τίτο εγκαθίσταται στην εξουσία και, για λόγους δικής του πολιτικής σκοπιμότητας, δημιουργεί την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας, που μέχρι τότε ήταν περιφέρεια της Σερβίας και από πολλούς λεγόταν Μακεδονία!

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516). Το κάρο με τον σανό (λεπτομέρεια), 1510-16, Μαδρίτη, Μουσείο του Πράδο.

Ο Αριστοτέλης για τη σωφροσύνη

Μόνο ο σώφρων μπορεί να είναι αληθινά ανδρείος, αφού μόνο εκείνος θα φερθεί σωστά εκπληρώνοντας τις επιταγές της μεσότητας. Ο ακόλαστος δεν μπορεί παρά να επιδείξει το παράτολμο θράσος, αν νιώσει ότι υπάρχει κίνδυνος να στερηθεί την ηδονή που στρεβλά έχει ταυτίσει με την ευτυχία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης: Oι Σλαβικοί λαοί τον 6ο αιώνα

Η κάθοδος των Σλάβων στα Βαλκάνια και στην Ελλάδα

Στα μέσα του 9ου αιώνα λαμβάνει χώρα η βυζαντινή ανάκαμψη, με τους βυζαντινούς να θέτουν σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα επανάκτησης των αυτοκρατορικών εδαφών που κατέχονταν για τα διακόσια προηγούμενα χρόνια από τους Σλάβους και η αφομοίωση αυτών των βάρβαρων εισβολέων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Σαλάμοφ στην φωτογραφία των αρχείων του γκουλαγκ 

Ο ζόφος της Κολιμά: το στρατόπεδο όπου εξόντωναν τους τροτσκιστές στον Αρκτικό Βορρά

ο επιχείρημα της συζήτησης είναι η γροθιά, το στειλιάρι. Μέσο προτροπής ο υποκόπανος, το χτύπημα κατευθείαν στο πρόσωπο. Έτσι, ο διανοούμενος μετατρέπεται σε δειλό κι ο εγκέφαλός του τού υπαγορεύει δικαιολογίες για τις πράξεις του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Κοσμαδόπουλος - Η υπαίθρια αγορά των κεραμικών, Μύκονος

Ο Αριστοτέλης και οι παρανοήσεις στο ζήτημα της ανδρείας

Για τον Αριστοτέλη η αντίληψη που ταυτίζει τις εν βρασμώ ψυχής πράξεις με την ανδρεία, δεν είναι παρά η σύγχυση ανάμεσα στην ανδρεία και τη μαχητικότητα. Τα ζώα μπορεί να δείχνουν μαχητικότητα, όταν νιώθουν ότι κινδυνεύουν, όμως αυτό δεν έχει καμία σχέση με την ανδρεία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κατά το πνεύμα της ρητορικής του για μια ειρηνική λύση του ελληνικού πολιτικού ζητήματος, ο Νίκος Ζαχαριάδης (δεξιά) στράφηκε το 1945 κατά του ΝΟΦ (Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέωπο), της διάδοχης οργάνωσης του ΣΝΟΦ που προπαγάνδιζε τη συνένωση του «μακεδονικού λαού» και δρούσε ανεξέλεγκτα στην ελληνική Μακεδονία.

Τυχοδιωκτισμοί στο «Μακεδονικό»

Το ΚΚΕ αναγνώριζε από το 1934 την ύπαρξη σλαβομακεδονικού έθνους -σύμφωνα με την απόφαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς- αλλά το 1935 εγκατέλειψε τη θέση του 1924 για «Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία» και υιοθέτησε τη γραμμή της ισοτιμίας στις μειονότητες.

Διαβάστε περισσότερα ›
Επί τούτω ο Σουλτάνος ωργίσθη σφόδρα, μη αναγνωρίζων τοις Βενετοίς το δικαίωμα του αγοράζειν πόλιν υπό των πατέρων αυτού τοις Έλλησι δωρηθείσαν και μετά τινα έτη (τω 1430) επελθών επολιόρκει την Θεσσαλονίκην και κυριεύσας αυτήν εξ εφόδου παρέδωκεν εις σφαγήν και λεηλασίαν. Μετά την άλωσιν της Θεσσαλονίκης μετά φόβου ησθάνοντο νυν οι Έλληνες τον αυτόν κίνδυνον επικείμενον τη Κωνσταντινουπόλει. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης σε παλιά φωτογραφία του 1910.

Το Οθωμανικόν κράτος μετά την αιχμαλωσίαν και τον θάνατον του Βαγιαζίτ. Μουράτ Β’ (1421-1452) και Ιωάννης Η’ (1424-1449).

Το Οθωμανικόν κράτος μετά την αιχμαλωσίαν και τον θάνατον του Βαγιαζίτ. Μουράτ Β’ (1421-1452) και Ιωάννης Η’ (1424-1449). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Μετά την αιχμαλωσίαν του Βαγιαζίτ εκ των υιών αυτού ο Σουλεϊμάν, ο Μουσάς και ο Μωάμεθ, διασωθέντες εκ της […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Παραγναθίδα χάλκινου κράνους από την Δωδώνη με ανάγλυφη παράσταση μάχης ανάμεσα σε δύο πολεμιστές. Τέλη 5ου – αρχές 4ου αιώνα π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα. A bronze helmet parade from Dodoni with a relief battle between two warriors. End of the 5th - early 4th century BC National Archaeological Museum. Athena.

Ο Αριστοτέλης για την ανδρεία

«Όπως λοιπόν είπαμε, η ανδρεία είναι μεσότητα απέναντι στα πράγματα που προκαλούν θάρρος και φόβο στις περιστάσεις που περιγράψαμε· είπαμε επίσης ότι ο ανδρείος επιλέγει και αντιμετωπίζει διάφορα πράγματα επειδή αυτό είναι ωραίο, ή γιατί θα ήταν άσχημο να μην το κάνει έτσι».

Διαβάστε περισσότερα ›
Από την εκδήλωση του Σ.Φ.Ε.Α 25-5-2018 στο Στρατιωτικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Μαρτυρίες για τη Δημοκρατία και τη ζωή

Η ευαισθησία και ο σεβασμός των κανόνων ζωής που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει τους ανθρώπους, πέρασε αλλού. Τα σκυλιά έδωσαν στους βασανιστές ένα μάθημα, αλλά το ερώτημα παρέμενε μετέωρο: Μπορούσαν άραγε αυτοί να το καταλάβουν;

Διαβάστε περισσότερα ›
Αριστ., μπούστο του Ταμερλάνου, από τον Mikhaïl  Guerassimov. Βλ. ymuhin.ru. Δεξ., γκραβούρα από το βιβλίο Tamerlan, Pourtraits et Vies des Hommes Illustres, André Thévet, Paris 1584.

Ταμερλάνος και Βαγιαζίτ

Εν τη μεγάλη μάχη τη συγκροτηθείση μεταξύ των δύο στρατών και των δύο ηγεμόνων εν Αγκύρα της Γαλατίας (28 Ιουνίου ή 20 Ιουλίου 1402) ηττήθη κατά κράτος ο Βαγιαζίτ και συνελήφθη αιχμάλωτος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Οι Γενίτσαροι περιπολούν τη Σμύρνη

Το Οθωμανικόν κράτος επί των διαδόχων του Οσμάν, Ουρχάν (1326-1389) και Μουράτ (1361-1389).

Το Οθωμανικόν κράτος επί των διαδόχων του Οσμάν, Ουρχάν (1326-1389) και Μουράτ (1361-1389). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ο Οσμάν ετελεύτησε (1326) ευτυχήσας να μάθη ακόμη την υπό του στρατού αυτού κατάληψιν της Προύσης, ένθα ετάφη και ο νεκρός αυτού. Επί του υιού […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου (π.η.) ή 14 Σεπτεμβρίου (ν.η) 1878 – 31 Ιουλίου 1920) ήταν διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης.

Ίων Δραγούμης: Πηγή ζωής

Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου (π.η.) ή 14 Σεπτεμβρίου (ν.η) 1878 – 31 Ιουλίου 1920) ήταν διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης. Υπήρξε βασικός οργανωτής των ελληνικών κοινοτήτων κατά τον Μακεδονικό αγώνα. Υποστήριξε τη δημιουργία ενός πολυεθνικού ελληνικού κράτους, εκφραζόμενος από το […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Η στέψη του Τσάρου Στέφανου Δουσάν στα Σκόπια, από τη σειρά Σλαβικά Επη του Άλφονς Μούχα, 1926

Ιωάννης Ε’ Παλαιολόγος (1341-1391) και Ιωάννης ΣΤ’ Καντακουζηνός (1341-1354).

Ιωάννης Ε’ Παλαιολόγος (1341-1391) και Ιωάννης ΣΤ’ Καντακουζηνός (1341-1354). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Ο Ανδρόνικος κατέλιπεν αποθνήσκων διάδοχον ανήλικον, καταστήσας επίτροπον αυτού διά διαθήκης τον φίλον αυτού Ιωάννην Καντακουζηνόν. Αλλά την επιτροπείαν ταύτην ήθελε να έχη και η φίλαρχος βασιλομήτωρ χήρα του […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Αττική λευκή λήκυθος από την Ερέτρια με παράσταση σκηνής αποχαιρετισμού, ένα από τα ωραιότερα έργα της ελληνικής αγγειογραφίας (λεπτομέρεια). Έργο του Ζωγράφου του Αχιλλέα. Γύρω στο 440 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Attiki white lekythos from Eretria with a farewell scene, one of the most beautiful works of Greek angiography (detail). Work of the Achilles Painter. Around 440 BC National Archaeological Museum.

Η θέση γυναίκας-άντρα και η ομοφυλοφιλία στην Αρχαία Ελλάδα

Στην Ελλάδα, για πρώτη φορά στον δυτικό κόσμο, διαμορφώθηκε η γυναικεία ταυτότητα και καθορίστηκε η θέση της κατώτερα από εκείνη του άντρα! Πρώτος ήταν ο Ησίοδος που περιέγραψε τη γυναίκα διηγούμενος το μύθο της γέννησης της Πανδώρας.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου (π.η.) ή 14 Σεπτεμβρίου (ν.η) 1878 – 31 Ιουλίου 1920) ήταν διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης.

Ίων Δραγούμης: Το νεοελληνικό κράτος

Φανερώθηκε από τους δύο πολέμους του 1912 και 1913 πως ο Έλληνας γενικά δεν πίστευε πιά στον εαυτό του, στη δύναμη του, στη ζωντανάδα του, γι’ αυτό και ξιπάστηκε τόσο για τις νίκες του. Δεν μπορούσε να φανταστεί πως είχε τη δύναμη να ζήσει αληθινά και να νικήσει σαν έθνος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου (π.η.) ή 14 Σεπτεμβρίου (ν.η) 1878 - 31 Ιουλίου 1920) ήταν διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης.

Ίων Δραγούμης: Το ελληνικό έθνος

Το κράτος δεν έγινε για το κράτος, ειδεμή τι ενδιαφέρο θα είχε; Είναι παιδί του έθνους, καρπός του, γέννημα του, και γι’ αυτό του έχει κάποια σημαντική υποχρέωση -να το φυλάγει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η πόλη της Ρόδου την εποχή των Ιπποτών.

Οι αυτοκράτορες Ανδρόνικος Β’ (1282-1328) και Ανδρόνικος Γ’ (1328-1342).

Οι αυτοκράτορες Ανδρόνικος Β’ (1282-1328) και Ανδρόνικος Γ’ (1328-1342). Κείμενο: Παύλος Καρολίδης Τον Μιχαήλ Η’ διεδέξατο ο υιός αυτού Ανδρόνικος Β’, ανήρ λόγιος, φιλόσοφος και θεολόγος, αλλ’ ήκιστα ικανός προς την κυβέρνησιν του κράτους εν μέσω των περιστοιχιζόντων αυτό μεγάλων κινδύνων. […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516). Το κάρο με τον σανό (λεπτομέρεια), 1510-16, Μαδρίτη, Μουσείο του Πράδο.

Ο Αριστοτέλης και η φύση της εκούσιας και ακούσιας πράξης

Ο έντονος πόθος για κάτι (συνήθως τον πλούτο, τη δόξα ή ακόμη και τον έρωτα) είναι δυνατό να ωθήσει σε ενέργειες αντίθετες με την αρετή και η συχνότερη δικαιολογία για τέτοιου είδους πράξεις είναι το παράφορο των αισθημάτων που οδηγεί σε άγνοια των συνεπειών.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Θεόφιλος Καΐρης (19 Οκτωβρίου 1784 - 13 Ιανουαρίου 1853) ήταν κορυφαίος νεοέλληνας διαφωτιστής, φιλόσοφος, διδάσκαλος του Γένους και πολιτικός.

Τα Καΐρεια

Ο Καΐρης συνέτρωγε μαζί με τους μαθητές του, ενώ επιθυμούσε να τον αποκαλούν «αδελφό» και όχι «πάτερ». Πολλές από τις παιδαγωγικές μεθόδους του τις είχε εμπνευστεί από τον Ελβετό Johann Heinrich Pestalozzi, τον επονομαζόμενο και «δάσκαλο των φτωχών».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ελληνες πρόσφυγες στο Χαλέπι της Συρίας το 1923. Πολλοί από όσους επιβίωσαν των μαζικών βίαιων μετακινήσεων του πληθυσμού του Πόντου κατέληξαν στην υπό γαλλικό έλεγχο Συρία (Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου).

Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Η πολιτική της εθνικής εκκαθάρισης συνεχίζεται έως το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τη συνθηκολόγηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Ελλάδα εισέρχεται στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων μετά την άνοδο του βενιζελικού χώρου στην εξουσία.

Διαβάστε περισσότερα ›
To Της κακομοίρας (γνωστή και ως Ο μπακαλόγατος) είναι ελληνική κωμική ταινία παραγωγής του 1963, σε σενάριο και σκηνοθεσία Ντίνου Κατσουρίδη.

Ο Αριστοτέλης και τα όρια του κωμικού

Το γέλιο, ως στιγμιαία εκδήλωση ευτυχίας, έχει την τάση να λειτουργεί αυτόνομα, σαν εκτόνωση της ψυχής, ακόμη και μέσα σε συνθήκες απόλυτης δυστυχίας. Κι αυτός είναι ο λόγος που συνδέεται με την ανάπαυση, σαν απόδραση που προσφέρει αναψυχή.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιωάννης Σκυλίτζης

Κατάλυσις του Φραγκικού κράτους της Κωνσταντινουπόλεως. Ανάκτησις της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Ελλήνων.

Ο Στρατηγόπουλος τότε συνεννοηθείς μετά των εν Κωνσταντινουπόλει εισήγαγεν εις την πόλιν νύκτωρ διά τινος υπογείου εισόδου πεντήκοντα άνδρας, οίτινες ηνέωξαν τας πύλας εις τον εγγύς στρατόν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Λατινική Αυτοκρατορία (κόκκινο), η Αυτοκρατορία της Νίκαιας (μπλε), η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (μωβ) ,και το Δεσποτάτο της Ηπείρου (πράσινο). Τα όρια είναι ασαφή.

Η Ελληνική αυτοκρατορία της Νίκαιας και το δεσποτάτο της Ηπείρου

Κατ’ αντίθεσιν προς την Φραγκικήν αυτοκρατορίαν της Κωνσταντινουπόλεως τα δύο Ελληνικά κράτη, τα ιδρυθέντα συγχρόνως μετά του Φραγκικού, εν Μικρά Ασία και εν Ηπείρω προέβαινον από της ημέρας της ιδρύσεως αυτών εις δύναμιν και ακμήν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η εξέγερση του Ηλιντεν-Ιλιντεν σε βουλγαρικό 
Κάρτ Ποστάλ με τον 
Βουλγαρομακεδόνα συνταγματάρχη του Βουλγαρικού στρατού
Αναστάς Γιάνκοφ-Анастас Янков

Η Γένεση του «Μακεδονισμού» στον Μεσοπόλεμο

Ποιοί παράγοντες επέδρασαν, ώστε να εγκαταλειφθεί η θέση αυτή και να υιοθετηθεί η άποψη για την ύπαρξη «μακεδονικού έθνους», ταυτιζομένου αποκλειστικά με την σλαβική ομάδα; Σήμερα, η δυνατότητα πρόσβασης στο αρχείο της Κομιντέρν μας επιτρέπει να διαγράψουμε την σχετική διαδικασία πληρέστερα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος.  «Θησέας και Μινώταυρος», 1950.

Παναγιώτης Κονδύλης: «Το πολιτικό και ο άνθρωπος»

Εάν δεν υπήρχαν τα μικρά κβάντα της ισχύος, η κοινωνία δεν θα γνώριζε ούτε τα μεγάλα – έστω και αν η μετάβαση από τα πρώτα στα δεύτερα δεν γίνεται γραμμικά. Μικρά κβάντα είναι ακόμα και όσα μου επιτρέπουν να κινούμαι και να ενεργώ, καταρχήν χωρίς αναγκαία σύνδεση με άλλους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Τα Άλογα του Αγίου Μάρκου, γνωστά επίσης ως Τέθριππο Θριάμβου (Triumphal Quadriga)· τοποθετήθηκαν στην πρόσοψη στην λότζια απάνω από τα προπύλαια της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου στη Βενετία, μετά από τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης το 1204. Παρέμειναν εκεί μέχρι τη λεηλασία τους από το Ναπολέοντα το 1797, αλλά επέστρεψαν το 1818.

Το Φραγκικόν ή Λατινικόν κράτος της Κωνσταντινουπόλεως

Οι Φράγκοι, οι Βενετοί δηλονότι και οι Σταυροφόροι, μετά την υπ’ αυτών άλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως ίδρυσαν εν αυτή κράτος Φραγκικόν προτιθέμενοι να περιλάβωσιν εν αυτώ άπαν το Ελληνικόν κράτος, ήτοι απάσας τας χώρας τας αποτελούσας κατά τον χρόνον τούτον το Ελληνικόν κράτος

Διαβάστε περισσότερα ›
«Σκυλίτζης της Μαδρίτης» (Madrid Skylitzes))

Διονύσιος Α. Ζακυθηνός: Μεταβυζαντινή και Νεωτέρα Ελληνική Ιστοριογραφία

Εν συγκρίσει προς την Μεταβυζαντινήν η Νεωτέρα Ελληνική Ιστοριογραφία ανήκει κατ’ εξοχήν εις τον χώρον του εντύπου βιβλίου. Γνωστοί τυπογραφικοί οίκοι, Ελληνικοί και ξένοι, κατευθύνουν την κίνησιν συμφώνως προς τας προτιμήσεις του συνεχώς διευρυνομένου αναγνωστικού κοινού,

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ιωάννης Σκυλίτζης (ακόμη, Σκυλλίτζης ή Σκυλίτσης) ήταν Έλληνας ιστορικός στα τέλη του 11ου αιώνα.

Ιωάννης Σκυλίτζης: «Σύνοψις Ιστοριών» (PDF)

ο πιο διάσημο αντίγραφο της Σύνοψης δημοσιεύτηκε στη Σικελία το 12ο αιώνα και σήμερα βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ισπανίας, στη Μαδρίτη. Το βιβλίο είναι γνωστό ως «Σκυλίτζης της Μαδρίτης» (Madrid Skylitzes) και περιλαμβάνει 574 φωτογραφικές μινιατούρες

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, έργο του Ντελακρουά.

Στήβεν Ράνσιμαν: H Ελλάδα και η Δ’ Σταυροφορία

Αν και οι Σταυροφόροι πίστευαν ότι έφεραν τη θέληση του Θεού, χαρακτηρίζονταν από άγνοια, μισαλλοδοξία και αγριότητα. Ξεκίνησαν για να σώσουν τη χριστιανοσύνη, αλλά έφεραν μόνο καταστροφή.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Αριστοτέλης και οι ανθρώπινοι χαρακτήρες μέσα από τις κοινωνικές επαφές

Όλες οι ηθικές αρετές σχετίζονται με την ανθρώπινη επαφή, ως προσωπικό πλέγμα συνηθειών που καθορίζει την προσέγγιση του άλλου. Ηθική αρετή χωρίς συνύπαρξη δεν υφίσταται.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παναγιώτης Κονδύλης

Επιστημονικό Συνέδριο στη μνήμη του Παναγιώτη Κονδύλη (βίντεο-εισηγήσεις)

Το Επιστημονικό Συνέδριο στη μνήμη του Παναγιώτη Κονδύλη (1943-1998) «Η διαρκής επικαιρότητα της σκέψης του Παναγιώτη Κονδύλη», διοργάνωσε ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας με την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, 26 με 28 Ιανουαρίου 2018.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ουΐλλιαμ Μίλλερ: Ιστορία της Φραγκοκρατίας εν Ελλάδι (1204-1566)

Ουΐλλιαμ Μίλλερ: Ιστορία της Φραγκοκρατίας εν Ελλάδι (1204-1566)

Ιστορία της Φραγκοκρατίας εν Ελλάδι (1204-1566) / Ουΐλλιαμ Μίλλερ, μετάφρ. Σπυρ. Π. Λάμπρου, μετά προσθηκών και βελτιώσεων, T. A’. Εν Αθήναις: Ελληνική Εκδοτική Εταιρεία, 1909-1910.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Δόγμα Τρούμαν ήταν η πολιτική που διατύπωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν στην ομιλία που εκφώνησε στις 12 Μαρτίου 1947

Το Δόγμα Τρούμαν

Στο δεύτερο στάδιο του Εμφύλιου Πόλεμου τον Δεκέμβριο του 1944 (Τα Δεκεμβριανά), οι Βρετανοί βοήθησαν στην αποτροπή της κατάληψης της Αθήνα από το αριστερό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (EAM), το οποίο ελεγχόταν από το ΚΚΕ.

Διαβάστε περισσότερα ›