Συντάκτης: Θανάσης Μπαντές

Ο Αριστοτέλης και τα είδη της φιλίας

Ο Αριστοτέλης και τα είδη της φιλίας

«Συμβαίνει, όμως, να αγανακτούν οι άνθρωποι, όταν κάνουν φίλους κακούς, και να εκπλήττονται· μα τούτο δεν είναι καθόλου παράξενο. Η αιτία: αν η φιλία που τους ενώνει έχει ως αρχή της την ευχαρίστηση ή το συμφέρον, τότε, με το που εκλείψουν αυτά, εξαφανίζεται και η φιλία» (1209b 11.23).

Διαβάστε περισσότερα ›
ΝΙΚΗΣΩ. Επιτύμβια στήλη νέας γυναίκας που κρατάει με τα δυό χέρια της ένα πουλάκι. Το ονομά της Νικησώ.
425-410 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. NIKESO. Grave stele of a young woman holding a bird in her hands. Her name is Nikeso. 425-410 BC.

Ο Αριστοτέλης, η καλοκαγαθία και η ευτυχία ως χρήση της αρετής

«Ίσως κάποιος να διερευνούσε και το εξής: άραγε αν τα μάθω πράγματι όλα αυτά, θα γίνω σίγουρα ευτυχισμένος;» (1208a 10.6). Ο Αριστοτέλης θα απαντήσει ευθέως: «Έτσι φαντάζονται, αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ (Jean-Auguste-Dominique Ingres, 29 Αυγούστου 1780 - 14 Ιανουαρίου 1867). Ο Οιδίπους λύνει το αίνιγμα της Σφίγγας.

Ο Αριστοτέλης για την καλοτυχία

«Ο νους, βέβαια, και η λογική και η επιστήμη φαίνονται τελείως άσχετα με την τύχη. Αλλά σίγουρα και η φροντίδα και η πρόνοια του θεού δεν μπορούν, επίσης, να θεωρηθούν καλοτυχία, αφού συναντώνται και σε ανθρώπους κακούς, και δεν είναι εύλογο να φροντίζει ο θεός τους κακούς ανθρώπους. Δεν απομένει παρά η φύση· αυτή είναι που έχει πολύ μεγάλη σχέση με την καλοτυχία»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Ο Αριστοτέλης και η ηδονή ως επισφράγιση της αρετής

«Διότι τότε λέμε ότι υπάρχει αρετή, όταν το λογικό είναι σε καλή κατάσταση και είναι σύμμετρο με τα πάθη που και αυτά έχουν τη δική τους αρετή, και όταν παράλληλα τα πάθη είναι σύμμετρα με το λογικό· όταν συμβαίνουν αυτά, τότε το λογικό και τα πάθη θα συμφωνούν μεταξύ τους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ηδονή σε σχέση με τη γένεση και την κακία

Ο Αριστοτέλης και η ηδονή σε σχέση με τη γένεση και την κακία

«Άλλο η φύση του αλόγου, άλλο του ανθρώπου, και του γαϊδάρου, και του σκύλου» (1205b 7.15). Επομένως: «Δεν ισχύουν τα ίδια και για το άλογο και για τον άνθρωπο και ομοίως ούτε για τα υπόλοιπα· αλλά αφού ακριβώς οι φύσεις τους είναι διαφορετικές, και οι ηδονές είναι διαφορετικές» (

Διαβάστε περισσότερα ›
Ανατολικό αέτωμα του Ναού της Αφαίας στην Αίγινα (λεπτομέρεια)· γύρω στο 500-490 π.Χ.

Ο Αριστοτέλης και η διαφοροποίηση του ακρατή από τον ακόλαστο

Διότι σώφρων είναι αυτός που δεν έχει πάθη, ενώ ο εγκρατής αυτός που έχει αλλά τα ελέγχει ή τουλάχιστον μπορεί και τα αντέχει· κανένα από αυτά τα δύο δεν είναι γνώρισμα του σώφρονος· γι’ αυτό και ο εγκρατής δεν είναι υποχρεωτικά και σώφρων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Βίνσεντ βαν Γκογκ (Vincent Willem van Gogh). Εξώστης καφενείου τη νύχτα, 1888, Otterlo (Ολλανδία), Kröller-Müller Museum.

Ο Αριστοτέλης και η ακράτεια σε σχέση με τα πάθη και την οργή

«Από τα αγαθά άλλα είναι εξωτερικά, για παράδειγμα ο πλούτος, η εξουσία, οι τιμές, οι φίλοι, η δόξα, άλλα είναι αναγκαία και έχουν να κάνουν με το σώμα, για παράδειγμα η αφή και η γεύση. Αυτός που είναι ακρατής ως προς αυτά, αυτός θεωρείται και εν γένει ακρατής. Υπάρχουν και ηδονές σωματικές· και η μορφή ακράτειας που αναζητούσαμε φαίνεται πως με αυτές έχει να κάνει»

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Γουναρόπουλος. Η έκθεση. 2012

Ο Αριστοτέλης και τα γνωρίσματα του δίκαιου ανθρώπου

«… αν πρόκειται κανείς να επαναφέρει στην υγεία το άρρωστό του σώμα, πρέπει να του προσφέρει καταρχήν νερό και τροφή ελάχιστη· ανάλογα, όποιος έχει ψυχή κακή, άραγε δεν πρέπει, προκειμένου να αποτραπούν οι κακές του πράξεις, να κρατηθεί μακριά από τον πλούτο και από την εξουσία και από τη δύναμη και από όλα γενικά τα παρόμοια;»

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και το αδύνατο της αδικίας του εαυτού

Ο ακρατής, ως δέσμιος των παθών του, υποκύπτει σε αυτά παραβιάζοντας κάθε έννοια μέτρου και λογικής. Η αδυναμία διατήρησης της ισορροπίας μετατρέπει την υπερβολή σε συνθήκη ζωής οδηγώντας τη συμπεριφορά στο ανεξέλεγκτο. Γι’ αυτό και ο ακρατής δεν είναι περήφανος για τα πάθη του. Γιατί ξέρει ότι τον βλάπτουν, ότι δηλαδή τον αδικούν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν. Φιλόσοφος σε διαλογισμό.

Ο Αριστοτέλης και η αξία ως βάση του πολιτικού δικαίου

Εν τέλει, αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι η ανταπόδοση του ισότιμου κακού (μια τέτοια εκδοχή θα ταίριαζε στην αυτοδικία), αλλά της ισάξιας βλάβης. Και η αξία της βλάβης δεν εκλαμβάνεται μόνο από το μέγεθος της ζημιάς που έχει προκαλέσει ο άδικος, αλλά εμπεριέχει και το κόστος της ευθύνης που ενυπάρχει σε κάθε άδικη αυθαιρεσία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Γουναρόπουλος (1889-1977).

Ο Αριστοτέλης και η δικαιοσύνη ως μεσότητα

Ο Αριστοτέλης προσεγγίζοντας το ζήτημα της δικαιοσύνης, πριν από όλα ξεκαθαρίζει τι είναι δίκαιο: «Ξεκινούμε καταρχήν από το τι είναι δίκαιο· το δίκαιο είναι δύο ειδών· πρώτο είναι το “κατά νόμον δίκαιο”. Δίκαια, λένε οι άνθρωποι, είναι όσα επιτάσσει ο νόμος. Και ο νόμος επιτάσσει να πράττουμε τα ανδρεία, τα σώφρονα και με ένα λόγο όσα αντιστοιχούν στις αρετές»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η μεγαλοπρέπεια, η νέμεσις, η αξιοπρέπεια, η αιδώς, η χαριτολογία και η ειλικρίνεια ως ζητήματα της κοινωνίας

Ο Αριστοτέλης, η μεγαλοπρέπεια, η νέμεσις, η αξιοπρέπεια, η αιδώς, η χαριτολογία και η ειλικρίνεια ως ζητήματα της κοινωνίας

Η κοινωνική διάσταση της αρετής είναι αδύνατο να τεθεί ως κάτι αποκομμένο από τη συνολικότερη ευρυθμία της πόλης. Με άλλα λόγια, ο ενάρετος άνθρωπος είναι εκείνος που μέσω της μεσότητας θα συμβάλει θετικά στην κοινωνική ομαλότητα προασπίζοντας όλες τις αξίες που την ενισχύουν.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έντουαρντ Χόπερ. Edward Hopper (1882 – 1967)

Ο Αριστοτέλης, η σωφροσύνη, η πραότητα, η ανεξαρτησία και η μεγαλοψυχία ως πράξεις πολιτικές

«Όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με το χρήμα υπάρχουν πολλά είδη εξάρτησης· για παράδειγμα, κάποιους τους αποκαλούμε “σπαγκοραμμένους”, άλλους “εξηνταβελόνηδες” ή αισχροκερδείς ή “φραγκοφονιάδες”. Όλοι τους εντάσσονται στην κατηγορία των εξαρτημένων»

Διαβάστε περισσότερα ›
Κεφαλή της Αφροδίτης 1ος π.Χ. - 2ος μ.Χ. Musèe de l'Arles Antique in Arles, France.

Ο Αριστοτέλης και η ανδρεία ως πολιτική πράξη

Η φρόνηση που θα επιδείξει το σθένος της ψυχής απέναντι σε οτιδήποτε μπορεί να απειλήσει την πόλη είναι η πολιτική πράξη του ενάρετου ανθρώπου που αντιλαμβάνεται ότι η προσωπική του ευτυχία είναι συνυφασμένη με εκείνη των συμπολιτών του. Τελικά, η ανδρεία δεν μπορεί παρά να τεθεί στην υπηρεσία της συνύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μαρμάρινο άγαλμα κοιμώμενης Mαινάδας από την Αθήνα. Εποχής Αδριανού (117-138 μ.Χ.) Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

Ο Αριστοτέλης και η αρετή ως πολιτική πράξη

«… η διάνοια έχει με την αίσθηση την ακόλουθη διαφορά: Με την όραση δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, παρά μόνο να δούμε· και με την ακοή τίποτε άλλο, παρά να ακούσουμε· Παράλληλα, τόσο για την όραση όσο και για την ακοή ισχύει το εξής: δε σκεφτόμαστε ούτε αποφασίζουμε για το τι πρέπει να κάνουμε με την ακοή, να ακούσουμε ή να δούμε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και η πολιτική διάσταση της βούλησης

Ο Αριστοτέλης, η προαίρεση και η πολιτική διάσταση της βούλησης

Η κοινή παραδοχή ότι ο ενάρετος άνθρωπος πρέπει να αποτελεί κοινωνικό πρότυπο καταδεικνύει εκ νέου ότι η πραγμάτωση της αρετής αποτελεί πολιτική πράξη. Γι’ αυτό και ο Αριστοτέλης θέτει την πολιτική φιλοσοφία ως φυσική συνέχεια της ηθικής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

Ο Αριστοτέλης, τα πάθη, οι δυνάμεις και οι έξεις

«Πάθη, λοιπόν, είναι η οργή, ο φόβος, το μίσος, ο πόθος, ο ζήλος, η συμπόνια και τα παρόμοιά τους, αυτά που συνήθως συνοδεύονται από δυσαρέσκεια και ευχαρίστηση»

Διαβάστε περισσότερα ›
Αρχαία πόλη Αφροδισιάδα

Ο Αριστοτέλης, το θρεπτικό μέρος της ψυχής, η υπερβολή και η έλλειψη

Ο Αριστοτέλης, αφού κατέδειξε ότι η ευτυχία είναι ενέργεια της ψυχής προς την κατεύθυνση της αρετής, προκειμένου να συνεχίσει τη διερεύνηση του τελικού ορισμού της ευτυχίας επανέρχεται στο ζήτημα της διαίρεσης της ψυχής.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο Αριστοτέλης και η ταύτιση της ευτυχίας με την ηθική αρετή

Ο πλούτος, η εξουσία, η χαρά των σωματικών ηδονών κρίνονται ιδιαιτέρως επίφοβα μέσα στο χρόνο. Ο άνθρωπος που στηρίζει την ευτυχία του σε αυτά είναι εύκολο να τη χάσει, γεγονός που αποδεικνύει τον επιφανειακό τρόπο που την προσέγγισε.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης, οι αισθήσεις ως πηγή γνώσης και η διαίρεση των αγαθών

Τα αγαθά χωρίζονται σε: α) ψυχικά (όπως οι αρετές), β) σωματικά (όπως η υγεία και η ομορφιά), γ) εξωτερικά (όπως ο πλούτος, η εξουσία, η τιμή και όλα τα παρόμοια). Ανώτερα όλων τούτων είναι τα ψυχικά αγαθά· αυτά διακρίνονται σε τρία: διανοητική ικανότητα, αρετή και ηδονή

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. - 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής. Άγαλμα στη φερώνυμη πλατεία της Θεσσαλονίκης.

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση του αγαθού σε σχέση με τις επιστήμες

Η έννοια του αγαθού τίθεται συνυφασμένα με την τελεολογία, αφού το τέλος (τελικός σκοπός) κάθε δραστηριότητας αποβλέπει σε αυτό.

Διαβάστε περισσότερα ›
O E. H. Carr και το τέλος της ΝΕΠ

O E. H. Carr και το τέλος της ΝΕΠ

Το ζήτημα της κολεκτιβοποίησης έρχεται ξανά στο προσκήνιο: «Οι συλλογικές καλλιέργειες (κολχόζ) και τα λεγόμενα σοβιετικά αγροκτήματα (σοβχόζ) είχαν ήδη κάνει την εμφάνισή τους κατά την περίοδο του πολεμικού κομμουνισμού, αλλά είχαν παρακμάσει με την εισαγωγή της ΝΕΠ.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αφίσα της ΕΣΣΔ.

Ο Λένιν, η ΝΕΠ και η προσέλκυση ξένων επενδυτών

Για τον Λένιν δεν υπάρχει χρόνος ούτε για σκέψεις ούτε για αναβολές, πολύ περισσότερο για αναποφασιστικότητα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Λένιν επιστρέφει από τη Ζυρίχη στην επαναστατημένη Ρωσία. 3 Απριλίου 1917.

Ο Λένιν, οι εκχωρήσεις και ο κρατικός καπιταλισμός

Η μικροϊδιοκτησία στην αγροτική παραγωγή κρίνεται θεμιτή και κερδοφόρα σε αντίθεση με οποιαδήποτε άλλη μικροϊδιοκτησία που παραπέμπει στο μικροαστισμό και την κερδοσκοπία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Έργο του 1920 του Mπορίς Κουστόντιεφ (Борис Кустодиев) «O Μπολσεβίκος»

Ο Λένιν, η ΝΕΠ και η αναγκαιότητα σύμπλευσης των αγροτών με τους εργάτες

Αν μπορείς να δώσεις στην αγροτιά μηχανές, μ’ αυτό θα την ανεβάσεις, και όταν τις δώσεις μηχανές ή εξηλεκτρισμό, τότε θα εξοντωθούν δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες μικροκουλάκοι. Ωσότου δεν μπορείς να τα δώσεις αυτά, δώσε της κάποια ποσότητα εμπορευμάτων.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Λένιν συνεχίζει το λόγο του: «Μπαίνει το ερώτημα, μα πώς μπορεί άραγε το Κομμουνιστικό κόμμα να αναγνωρίσει την ελευθερία του εμπορίου, να περάσει σ’ αυτή; Δεν υπάρχουν μήπως εδώ ασυμβίβαστες αντιφάσεις;»

Ο Λένιν για τη ΝΕΠ

Ο Λένιν ήξερε ότι το καθεστώς έπρεπε να δώσει άμεσες λύσεις κυρίως στο ζήτημα του επισιτισμού, γιατί διαφορετικά θα κινδύνευε. Ήξερε επίσης ότι ο αγροτικός πληθυσμός στο μεγαλύτερο μέρος του ήταν δυσαρεστημένος από τις επιτάξεις.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο πολεμικός κομμουνισμός προέκυψε ως ανάγκη μέσα σε συνθήκες κυριολεκτικής εξαθλίωσης. Ο Carr είναι κατατοπιστικός: «Το πιο πιεστικό πρόβλημα ήταν αυτό της έλλειψης τροφίμων· οι κάτοικοι των πόλεων πεινούσαν»

Ο E. H. Carr και το οικονομικό αδιέξοδο του πολεμικού κομμουνισμού

Ωστόσο, με τον Εμφύλιο Πόλεμο να εξαπλώνεται κάθε μέρα και περισσότερο και την οικονομική κατάρρευση επί θύραις, το καλοκαίρι του 1918 η κυβέρνηση αναγκάστηκε να λάβει δραστικά μέτρα, τα οποία θα γίνονταν αργότερα γνωστά ως “πολεμικός κομμουνισμός”»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο νεοφιλελευθερισμός και η σύγχρονη παγκόσμια τάξη (μαζί με μια ενδεικτική μελέτη περίπτωσης).

Ο νεοφιλελευθερισμός και η σύγχρονη παγκόσμια τάξη (μαζί με μια ενδεικτική μελέτη περίπτωσης).

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το νεοφιλελεύθερο μοντέλο του Φρίντμαν αποτελεί κυρίαρχη οικονομική πραγματικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο φέρνοντας πάντα τα ίδια αποτελέσματα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν (15 Ιουλίου 1606 - 4 Οκτωβρίου 1669). Μάθημα ανατομίας του Δρ. Τουλπ, 1632. Χάγη, Mauritshuis.

Ο Αριστοτέλης για την επιείκεια

Οι δημοκρατίες που στο όνομα της επιείκειας ισοπεδώνουν τα πάντα δεν μπορούν να είναι υγιείς. Κι αυτό γιατί υπονομεύουν, αντί να αναδείξουν, τα καλύτερα στοιχεία τους. Υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορούμε να μιλάμε για την ορθή εκδοχή της επιείκειας, αλλά για το λαϊκισμό που καπηλεύεται το όνομά της. Κι αυτό δεν έχει καμία σχέση με την αριστοτελική οπτική.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η ανεπάρκεια της θεωρίας

Ο Αριστοτέλης, η ηθική αρετή και η ανεπάρκεια της θεωρίας

Η αριστοτελική αντίληψη της υπευθυνότητας και του κύρους των πολιτών, που τους καθιστά ικανούς κριτές των δραματικών αγώνων χωρίς τη βοήθεια των ειδικών επαϊόντων (άποψη που εξόργιζε τον Πλάτωνα), όπως χαράζεται στα «Πολιτικά», φαίνεται να υπονομεύεται πλήρως παρουσιάζοντας ανθρώπους που δεν είναι ικανοί ούτε να αναθρέψουν τα παιδιά τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
«Το Φιλί». Γκούσταφ Κλιμτ. (λεπτομέρεια)

Η αριστοτελική εκδοχή της υπέρτατης ευτυχίας

«… ο άνθρωπος γεννιέται έχοντας ως εφόδιο τις δυνατότητές του για διανοητικές και ηθικές αρετές. Αυτά όμως μπορεί να τα χρησιμοποιήσει κατεξοχήν και για αντίθετους σκοπούς. Γι’ αυτό ο άνθρωπος χωρίς αρετή είναι το πιο ανόσιο και άγριο ζώο και σχετικά με τις σαρκικές και γαστριμαργικές απολαύσεις το χειρότερο απ’ όλα»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η ηδονή, ο μόχθος και η έννοια της διασκέδασης

Ο Αριστοτέλης, η ηδονή, ο μόχθος και η έννοια της διασκέδασης

Η ευδαιμονία λοιπόν δε βρίσκεται στις ψυχαγωγικές ασχολίες και στις διασκεδάσεις· θα ήταν, πράγματι, αδιανόητο η ψυχαγωγία και η διασκέδαση να είναι ο τελικός στόχος του ανθρώπου, και ακόμη ο άνθρωπος να μπαίνει σε κόπους και να κακοπαθαίνει μια ολόκληρη ζωή για χάρη της διασκέδασής του.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος (περ. 1525-1530 - Βρυξέλλες, 1569). Γαμήλιος χορός. (λεπτομέρεια)

Ο Αριστοτέλης και η διερεύνηση της ηδονής σε σχέση με την κίνηση και τη γένεση

Η ηδονή παρουσιάζεται ως η καλύτερη ενασχόληση των αισθήσεων ή του πνεύματος, όταν βρίσκονται σε ακμαία κατάσταση. Είναι το πάντρεμα ανάμεσα στην ποιότητα των αισθήσεων (ή του πνεύματος) και των ενασχολήσεών τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος. Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων (λεπτομέρεια). Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη.

Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της ηδονής

«Άλλοι, πράγματι, λένε ότι η ηδονή είναι το υπέρτατο αγαθό, ενώ άλλοι, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι είναι ό,τι πιο αξιοκατάκριτο»

Διαβάστε περισσότερα ›
Βιβλιοπαρουσίαση – συζήτηση: «Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της ιδανικής πόλης». Θανάσης Μπαντές. Δημοτικό Θέατρο Αμπελοκήπων. 31/03/2019

Βιβλιοπαρουσίαση – συζήτηση: «Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της ιδανικής πόλης». Θανάσης Μπαντές. Δημοτικό Θέατρο Αμπελοκήπων. 31/03/2019

Βιβλιοπαρουσίαση – συζήτηση: «Ο Αριστοτέλης και η αναζήτηση της ιδανικής πόλης». Θανάσης Μπαντές. Δημοτικό Θέατρο Αμπελοκήπων. 31/03/2019

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η ολιγοφιλία στις χαρές και τις λύπες

Ο Αριστοτέλης και η ολιγοφιλία στις χαρές και τις λύπες

«Αυτός είναι και ο λόγος που δεν μπορεί κανείς να είναι ερωτευμένος με περισσότερα άτομα: ο έρωτας είναι, λέει, μια υπερβολή φιλίας, αυτό όμως προϋποθέτει ένα μόνο πρόσωπο. Και η δυνατή, επομένως, φιλία μόνο με λίγους είναι δυνατή»

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιάννης Μόραλης

Ο Αριστοτέλης, η φιλαυτία και η αναγκαιότητα των φίλων

«Ένα άλλο ερώτημα που προκαλεί συζητήσεις είναι αν πρέπει κανείς να αγαπάει κατά πρώτο και κύριο λόγο τον εαυτό του ή κάποιον άλλο»

Διαβάστε περισσότερα ›
Νίκος Εγγονόπουλος. «Δήλος», 1939. (λεπτομέρεια)

Ο Αριστοτέλης, η ευνοϊκή διάθεση, η ομόνοια και η ευεργεσία

Η ομόνοια προϋποθέτει τη συλλογική συνεννόηση, που οπωσδήποτε επιτυγχάνεται με την κυριαρχία των πολλών. Αν τις αποφάσεις τις παίρνουν λίγοι δυσαρεστώντας τους πολλούς, αυτό που θα επέλθει είναι η πόλωση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η φιλία ως καθρέφτισμα του εαυτού

Ο Αριστοτέλης και η φιλία ως καθρέφτισμα του εαυτού

Ο ενάρετος άνθρωπος ασφαλώς και μετανιώνει, αν κάπου έχει σφάλλει, και διαρκώς μ’ αυτό τον τρόπο βελτιώνει τον εαυτό του. Γι’ αυτό και είναι ενάρετος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η εκπλήρωση προσδοκίας ως εγγύηση φιλίας

Ο Αριστοτέλης και η εκπλήρωση προσδοκίας ως εγγύηση φιλίας

«Διενέξεις δημιουργούνται μεταξύ αυτών των φίλων όταν ο καθένας τους παίρνει από τη φιλία τους κάτι διαφορετικό και όχι αυτό που επιθυμεί· γιατί είναι σαν να μην παίρνει τίποτε, όταν δεν παίρνει αυτό που επιθυμεί…»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης και η πολιτική διάσταση της φιλίας

Ο Αριστοτέλης και η πολιτική διάσταση της φιλίας

«Δημοκρατικού τύπου συνύπαρξη και συνάφεια υπάρχει κατά κύριο λόγο στα σπιτικά που δεν έχουν αφεντικό (γιατί εδώ όλοι βρίσκονται σε κατάσταση ισότητας)· το ίδιο και στα σπιτικά στα οποία ο άρχοντας είναι αδύναμος και, έτσι, ο καθένας κάνει ό,τι του αρέσει»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, η δικαιοσύνη, η ισότητα και οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια

Ο Αριστοτέλης, η δικαιοσύνη, η ισότητα και οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια

«Η φιλία των παιδιών προς τους γονείς, και των ανθρώπων προς τους θεούς, είναι φιλία προς κάτι καλό και ανώτερο· οι γονείς, πράγματι, τους έχουν κάνει πολύ μεγάλες ευεργεσίες, αφού αυτοί τους έδωσαν τη ζωή, την τροφή και, στη συνέχεια, την ανατροφή τους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης και οι προϋποθέσεις της φιλίας

«Γιατί άξιο να αγαπηθεί και να προτιμηθεί θεωρείται ότι είναι το καθεαυτό αγαθό ή ευχάριστο, και για το κάθε επιμέρους άτομο αυτό που είναι αγαθό ή ευχάριστο γι’ αυτόν τον ίδιο: ο αγαθός άνθρωπος είναι άξιος της αγάπης και της προτίμησης του αγαθού ανθρώπου για τους δύο αυτούς λόγους»

Διαβάστε περισσότερα ›
Θραύσμα λευκής κύλικας· ένας σάτυρος επιτίθεται εναντίον μιας μαινάδας. «Ζωγράφος του Πιστοξένου». Τάρας. Εθνικό Μουσείο.

Ο Αριστοτέλης για τη φιλία

Ο ενάρετος άνθρωπος που έχει επίγνωση της μεσότητας και την ακολουθεί γνωρίζοντας σε βάθος τον εαυτό του είναι ο κάτοχος της ψυχικής ισορροπίας που θα καθορίσει και τις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους. Ο ψυχικά υγιής άνθρωπος θα συνάψει και υγιείς σχέσεις. Και τότε θα απολαύσει την ύψιστη ευτυχία του αληθινού φίλου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Παράσταση σε σκύφο: ένας σάτυρος καταδιώκει μια μαινάδα. Sculpture: a satyr pursues a maenad.

Ο Αριστοτέλης για τις ηδονές

Η ευδαιμονία ασφαλώς κι επηρεάζεται από τις περιστάσεις, αλλά ο κάτοχος της αρετής θα είναι πάντα πιο κοντά στην ευτυχία από οποιονδήποτε άλλον μέσα στις ίδιες συνθήκες ζωής. Το να συγκρίνεται η ευτυχία του ενάρετου που γνωρίζει την πιο αντίξοη τύχη με την ευτυχία κάποιου άλλου που όλα του έρχονται ευνοϊκά στερείται λογικής και είναι από θέση αρχής άδικο.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης, οι περιπτώσεις της ακρατούς συμπεριφοράς και η ισχυρογνωμοσύνη

Ο Αριστοτέλης, οι περιπτώσεις της ακρατούς συμπεριφοράς και η ισχυρογνωμοσύνη

«Ισχυρογνώμονες είναι οι ιδιότροποι άνθρωποι, οι αμαθείς και οι άξεστοι. Οι ιδιότροποι άνθρωποι επηρεάζονται από την ηδονή και τη λύπη: χαίρονται για τη νίκη τους, στην περίπτωση που δεν πείθονται να αλλάξουν γνώμη, και λυπούνται όταν ακυρώνονται οι δικές τους γνώμες […].

Διαβάστε περισσότερα ›
Το άγαλμα του Αντινόου. 140-138 μ.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών.

Ο Αριστοτέλης, το ζήτημα της απολύτου ακρατούς συμπεριφοράς και το θηριώδες

Ο εγκρατής, ως προς τα «αναγκαία» είναι ο σώφρων, ο οποίος δεν παρασύρεται (ούτε όμως και απαξιώνει) αυτού του είδους τις απολαύσεις κρατώντας πάντα τη στάση της μεσότητας που αρμόζει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο 4Ος λίθος της βόρειας ζωφόρου του Παρθενώνα με νέες κοπέλες που οδηγούν κριάρια για τη θυσία (Λεπτομέρεια). Μουσείο Ακροπόλεως. Αθήνα. The 4th Stone of the Parthenon's northern frieze with young girls leading rams for sacrifice (Detail). Acropolis Museum. Athena.

Ο Αριστοτέλης και η αξία της ηθικής φιλοσοφίας

«Αρετή δεν είναι η έξη που βρίσκεται απλώς σε συμφωνία με τον ορθό λόγο· αρετή είναι η έξη που είναι ένα με τον ορθό λόγο· και ορθός λόγος στα θέματα αυτά είναι η φρόνηση»

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Αριστοτέλης το λογικό μέρος της ψυχής και το αδιάσπαστο της επιθυμίας με τη σκέψη

Ο Αριστοτέλης το λογικό μέρος της ψυχής και το αδιάσπαστο της επιθυμίας με τη σκέψη

«Γι’ αυτό η (ελεύθερη) επιλογή και προτίμηση είναι ή μια επιθυμούσα σκέψη ή μια σκεπτόμενη επιθυμία, και αυτού του είδους η αρχή είναι ο άνθρωπος»

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάλκινο αγαλμάτιο ίππου, γύρω στα 470 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας. Bronze statue of a horse, around 470 BC Archaeological Museum of Olympia.

Ο Αριστοτέλης και ο τελικός ορισμός του δίκαιου ανθρώπου

«… αν δίνει κανείς στον άλλον μεγαλύτερο μερίδιο από ό,τι στον εαυτό του και αυτό το κάνει εν γνώσει του και με τη θέλησή του, αυτός αδικεί ο ίδιος τον εαυτό του, και αυτό το κάνουν, ως γνωστόν, οι μετρημένοι άνθρωποι· γιατί ο καλός και σωστός άνθρωπος έχει την τάση να κρατάει για τον εαυτό του τα λιγότερα»

Διαβάστε περισσότερα ›
«Μηλιακό» ανάγλυφο Ηρακλής και Νέσσος. Από τάφο της Τροιζήνας (460-450 π.Χ.) Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς. "Milliko" relief of Hercules and Nessos. From the tomb of Troizina (460-450 BC) Archaeological Museum of Piraeus.

Ο Αριστοτέλης και η ηθική ως ταξικό μέγεθος

Όπως είναι άδικο ο πλούσιος να αισχροκερδεί σε βάρος του φτωχού με τοκογλυφικούς δανεισμούς, έτσι είναι επίσης άδικο να δανείζεται ο φτωχός λεφτά για να τα σπαταλήσει σε ανούσια πράγματα αρνούμενος μετά να τα ξεπληρώσει.

Διαβάστε περισσότερα ›
Πλάτων (αριστερά) και ο Αριστοτέλης (δεξιά), λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών, Ραφαήλ.

Ο Αριστοτέλης, η αμοιβαιότητα του δικαίου και η γέννηση του νομίσματος

Σε τελική ανάλυση, ο νόμος, ως θεσμοθετημένο σύστημα απόδοσης δικαιοσύνης, είναι το μοναδικό εχέγγυο που μπορεί να εξασφαλίσει την τήρηση της αμοιβαιότητας στις συναλλαγές – μαζί βέβαια με τους εκπροσώπους του, τους δικαστές και τους ελεγκτές που θα επιβλέπουν τη λειτουργία της αγοράς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μίλτον Φρίντμαν και το κραχ του 1929 στην Αμερική

Ο Μίλτον Φρίντμαν και το κραχ του 1929 στην Αμερική

Με το κραχ του 1929 η Αμερική πλήρωσε τα λάθη που υπονόμευαν την ανάπτυξή της σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε να την οδηγήσουν στην πλήρη κατάρρευση. Θα έλεγε κανείς ότι η Αμερική σε οικονομικό αναπτυξιακό επίπεδο έτρεχε μόνη της (ουσιαστικός ανταγωνιστής δεν υπήρχε) και βγήκε δεύτερη.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Μίλτον Φρίντμαν και το τελικό ζητούμενο του νεοφιλελεύθερου δόγματος

Η ανάδειξη του άξιου, όπως τίθεται από το νεοφιλελεύθερο δόγμα δεν είναι τίποτε άλλο από τη νομιμοποίηση του απύθμενου πλούτου των ελαχίστων στα μάτια των πολλών. Το ζήτημα είναι ο αγώνας που πρέπει να καταβληθεί, ώστε να γίνει αυτό επικρατούσα αντίληψη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Μίλτον Φρίντμαν, η ελευθερία και η συρρίκνωση του κράτους

Ο Μίλτον Φρίντμαν, η ελευθερία και η συρρίκνωση του κράτους

Κι όταν το χρήμα κυλάει από το δημόσιο ταμείο στις ιδιωτικές τσέπες, είναι φυσικό να υπάρξει και ο ανάλογος ανταγωνισμός για το ποιος θα το πρωτοπάρει. Είναι ο ρόλος των κυβερνήσεων που κατά τον Φρίντμαν πρέπει να υπάρχουν για να επιβάλουν τους κανόνες προς όφελος της ελεύθερης αγοράς.

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Ναόμι Κλάιν στο καταπληκτικό βιβλίο της «No Logo» θα παραθέσει ακόμη χειρότερες εικόνες από τα εργοστάσια κάτεργα της Ασίας με υποχρεωτικές υπερωρίες, θανάτους από την υπερεργασία, υποσιτισμό, άθλιες συνθήκες διαβίωσης, πενιχρά μεροκάματα και κλίμα τρομοκρατίας μέσα στον εργασιακό χώρο.

Ο Μίλτον Φρίντμαν, ο νεοφιλελευθερισμός και το νόημα της οικειοθελούς συνεργασίας

Η Σχολή από το Σικάγο και ο ίδιος ο Φρίντμαν προσωπικά ασχολήθηκαν σχεδόν με όλες τις χούντες που έγιναν τη δεκαετία του 1970. Το 1976 ο Φρίντμαν έλαβε και το βραβείο Νόμπελ για τις καινοτόμες του ιδέες στην οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα ›
ARKAS -The Original Page

Ο Μίλτον Φρίντμαν και τα νέα ήθη της ατομικής ελευθερίας

«Αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι η πολιτική και η οικονομία είναι ξεχωριστοί τομείς και εν πολλοίς δε συνδέονται μεταξύ τους· ότι η ατομική ελευθερία είναι πολιτικό πρόβλημα και η υλική ευημερία οικονομικό πρόβλημα· και ότι οποιοδήποτε είδος πολιτικής οργάνωσης μπορεί να συνδυαστεί με οποιοδήποτε είδος οικονομικής οργάνωσης».

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516). Το κάρο με τον σανό (λεπτομέρεια), 1510-16, Μαδρίτη, Μουσείο του Πράδο.

Ο Αριστοτέλης για τη σωφροσύνη

Μόνο ο σώφρων μπορεί να είναι αληθινά ανδρείος, αφού μόνο εκείνος θα φερθεί σωστά εκπληρώνοντας τις επιταγές της μεσότητας. Ο ακόλαστος δεν μπορεί παρά να επιδείξει το παράτολμο θράσος, αν νιώσει ότι υπάρχει κίνδυνος να στερηθεί την ηδονή που στρεβλά έχει ταυτίσει με την ευτυχία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Γιώργος Κοσμαδόπουλος - Η υπαίθρια αγορά των κεραμικών, Μύκονος

Ο Αριστοτέλης και οι παρανοήσεις στο ζήτημα της ανδρείας

Για τον Αριστοτέλη η αντίληψη που ταυτίζει τις εν βρασμώ ψυχής πράξεις με την ανδρεία, δεν είναι παρά η σύγχυση ανάμεσα στην ανδρεία και τη μαχητικότητα. Τα ζώα μπορεί να δείχνουν μαχητικότητα, όταν νιώθουν ότι κινδυνεύουν, όμως αυτό δεν έχει καμία σχέση με την ανδρεία.

Διαβάστε περισσότερα ›
Κωνσταντίνος Παρθένης - Η Καλυψώ και το πνεύμα

Ο Αριστοτέλης και η ευτυχία ως εκούσια πράξη

Η φιλία, ο έρωτας, η εμπιστοσύνη, η αγάπη, η ειλικρινής χαρά για τον άλλο, η αγωνία, με δυο λόγια όλα τα δυνατά συναισθήματα που πλουτίζουν την ύπαρξη είναι αδύνατο να εκπληρωθούν χωρίς το δέσιμο με τους άλλους ανθρώπους.

Διαβάστε περισσότερα ›