Συντάκτης: Ερανιστής

Αγρότες με ροδάκινα στο παλιό Βελβεντό

Περιηγήσεις του Καρόλου Πουκεβίλ στη Βόρειο Ελλάδα: Σιάτιστα – Κοζάνη – Σέρβια – Βελβεντό (ΙΙ)

Η κωμόπολη του Βελβεντού εντυπωσιάζει ιδιαίτερα το Γάλλο περιηγητή. Η παρουσία των Οθωμανών θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη σχεδόν, αν δεν υπήρχαν εκεί ένας βοεβόδας, ένας καδής και δυο απεσταλμένοι του Αλή Πασά, για να θυμίζουν στους Έλληνες πως η πατρίδα τους είναι σκλαβωμένη. Οι εύρωστοι, εργατικοί και διψασμένοι για μάθηση Βελβενδιώτες ίδρυσαν δύο σχολεία και λίγο αργότερα (1815) Βιβλιοθήκη που συντηρούσε η ακμαία και παραγωγική κοινότητα:

Διαβάστε περισσότερα ›
Το ευρώ δεν είναι φετίχ, λέει μια πλευρά και μια αυξανόμενη μερίδα της κοινής γνώμης, πρόχειρα καταχωρημένη πάνω από τον παρονομαστή του «ευρωσκεπτικισμού», φαίνεται να συμμερίζεται αυτή την άποψη, τουλάχιστον στις δημοσκοπήσεις. Κι όχι μόνο στην Ελλάδα.

Φετίχ, τοτέμ και ταμπού

Φετίχ, τοτέμ και ταμπού Γράφει ο ΚΙΜΠΙ* Οι λέξεις είναι παλιές, σχεδόν αρχαίες, αλλά έχουν μπει στο καθημερινό λεξιλόγιο της κρίσης αποκομμένες από τις ρίζες τους. Αλλά εξίσου αποκομμένες και από τη νεότερη, επιστημονική χρήση τους. Έτσι, λειτουργούν ως ένα […]

Διαβάστε περισσότερα ›
"Η ενάτη πύλη". Από την ομώνυμη ταινία του Roman Polanski!

Μιά καίρια σύγχυση

Μιά καίρια σύγχυση.* Γράφει ο Αρχείος «Οφείλεις να…» έναντι της «πραγματικότητας» ως οντολογικού δεδομένου (και όχι όπως προσδιορίζεται η «πραγματικότητα» από την εκάστοτε ιστορική κοινωνία, σύμφωνα με τους θεσμούς, τις επιλογές, τους νόμους και τις αξιολογήσεις που θέτει). ΄Η άλλως […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Έλληνας οπλίτης και Πέρσης πολεμιστής μονομαχούν

Η σημασία της μάχης του Μαραθώνα

Η σημασία της μάχης του Μαραθώνα Ένα βιβλίο του Richard Billows εξηγεί γιατί αυτή η θρυλική μάχη όρισε τη μοίρα του δυτικού πολιτισμού Γράφει ο Κωστής Παπαγιώργης* Οι φιλολογικές εργασίες που γράφονται απανωτά από καταρτισμένους φιλολόγους των αμερικανικών (και άλλων) […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Άκου! είναι ένα παιχνίδι με κάρτες, του Λευτέρη Παπαθανάση (boban) βασισμένο σε στίχους του Β.Β. Μαγιακόφσκι.

Άκου!

Το Άκου! είναι ένα παιχνίδι με κάρτες, του Λευτέρη Παπαθανάση (boban) βασισμένο σε στίχους του Β.Β. Μαγιακόφσκι. Kυκλοφορεί από τις βορειοδυτικές εκδόσεις. Περισσότερα μπορείτε να δείτε εδώ και στη σχετική σελίδα του facebook: http://www.facebook.com/cardgameakou    

Διαβάστε περισσότερα ›
«Ο τρέχων κατόπιν του ισοζυγίου και μη φθόνων ποτέ αυτού». Γελοιογραφία από την εφημερίδα «Νέος Αριστοφάνης», που σατιρίζει την προσπάθεια του Τρικούπη να καλύψει το δημόσιο έλλειμμα. Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων.

Η άλωση του κράτους από την κοινωνία

Η άλωση του κράτους από την κοινωνία Γράφει ο Κωστής Παπαγιώργης* Σωστά ασφαλώς έπραξε ο εκδότης του Θεμέλιου να αποσπάσει από το βιβλίο του Παναγιώτη Κονδύλη με τον τίτλο Η παρακμή του αστικού πολιτισμού (1991) την εισαγωγή και να την […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Δημόσιας Ιστορικής Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σιάτιστας

Η γελαστή γη της Μακεδονίας (Περιηγήσεις του Καρόλου Πουκεβίλ στη Βόρεια Ελλάδα, αρχές 19ου αι.) (Ι)

Δημόσιας Ιστορικής Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σιάτιστας
Δημόσιας Ιστορικής Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σιάτιστας
Ο Γάλλος φιλλέληνας βρίσκεται στο ελληνικό Σισάνιον την άνοιξη του 1806:

«Η Σιάτιστα, την οποία ο Δον Βαισσέτ στη γεωγραφία του αποκαλεί Σισάνυ, και ο πατήρ Λεκιέν Σισάνιουμ, ενώ ο σημερινός συγγραφέας της ονοματολογίας των ελληνικών επαρχιών, Σισάνιον, ιδρύθηκε από Βλάχους βοσκούς γύρω στο δωδέκατο αιώνα. Τα απέραντα και εύφορα βοσκοτόπια του Βερμίου προσέλκυσαν και στη συνέχεια συγκράτησαν εδώ τους πρώτους έποικους, που ονόμασαν τον καταυλισμό τους Βuοno, καλό, χάρη στα καλά νερά μιας πηγής κοντά στην οποία έστησαν αρχικά τα τσαντίρια τους.

Διαβάστε περισσότερα ›
"- Λουλούδια για σένα ,θησαυρέ μου!
-Υποθέτω ότι πρέπει να ρουφήξω σιγά σιγά
τη γύρη τους και να σου φτιάξω το μέλι για το πρωινό." Σκίτσο του Αλτάν

Η ζωή είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση! (Σκίτσα του Αλτάν)

Η ζωή είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση! (Σκίτσα του Αλτάν) Απόδοση από τα Ιταλικά για τον Ερανιστή: Εύα  

Διαβάστε περισσότερα ›
Αφίσα της ταινίας «Ερωτικές Ιστορίες»

Ο ζεστός μήνας Αύγουστος

Σάββατο είναι, μη Φοβάσαι… Επεισόδιο 5: Ο ζεστός μήνας Αύγουστος Γράφει ο Φώτης Μπατσίλας Το ’χω ξαναπεί: ο Αύγουστος είναι το Σαββατοκύριακο του καλοκαιριού, και το πρώτο του μισό, το πρώτο δεκαπενθήμερο το Σάββατο! Και κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, μου […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Το Έργο «Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα, την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό - ΟΔΥΣΣΕΑΣ» απευθύνεται σε Πολίτες της Ε.Ε. και υπηκόους τρίτων χωρών ανεξαρτήτως καταγωγής, από την ηλικία των 16 ετών και άνω, που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα.

Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα, την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό – ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα, την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό – ΟΔΥΣΣΕΑΣ Δελτίο τύπου Το Έργο «Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα, την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό – ΟΔΥΣΣΕΑΣ» απευθύνεται σε Πολίτες της Ε.Ε. και […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Τετράς η Ξακουστή του Πειραιώς:
Στράτος Παγιουμτζής, Μάρκος Βαμβακάρης, Γιώργος Μπάτης και Ανέστος Δελιάς.

Ο Μάρκος Βαμβακάρης γράφει και τραγουδά για την περίοδο του πολέμου και της κατοχής (II)

«Κυνηγόντουσαν, σκοτωνόντουσαν αυτοί μεταξύ τους. κάνανε μάχες μες τις οδούς, κι από ξω από το μαγαζί, και χίλια δυό. Παλεύανε αγρίως. Κι εγώ έπρεπε να τα έχω καλά με όλους δηλαδή. Βέβαια εγώ δεν εκδηλωνόμουνα με ποιους ήμουν. Ούτε ήμουν, ούτε με ενδιέφερε για κανέναν απ’ αυτούς. Ούτε για τους αντάρτες, ούτε για τους χίτες. Ήμουν γνήσιος Έλλην, αγαπούσα την πατρίδα μου και περίμενα πότε θα έλθει η ώρα να ξελευθερωθεί απ’ αυτό το άγχος η πατρίδα μας, κι από τους μεν κι από τους δε. Και κοίταζα τη δουλειά μου. Μέρα νύχτα δούλευα στο καρέ του Άσσου, πληρωνόμουνα. Έκανα τη δουλειά μου.»

Διαβάστε περισσότερα ›
Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου

Ο Μάρκος Βαμβακάρης γράφει και τραγουδά για την περίοδο του πολέμου και της κατοχής (I)

Στου Μάριου επέρασα τον καιρό της Κατοχής. Επέρασα πολύ καλά. Εκεί αρχίσανε και μ αγαπάγανε κάτι Γερμανοί, κάτι Ιταλοί κι αυτοί μου φέρνανε πολλά τρόφιμα κι έδινα στην οικογένεια μου. Εκεί οργίαζε η μαύρη αγορά. Τότες εγώ εγνώρισα πολλούς μαυραγορίτες και πότε έβρισκα καμιά κουραμάνα ή κάνα ψωμάκι ιταλικο, κανένα αυγό, καμιά ελιά, λίγο λάδι, κανένα κομμάτι κρέας από γάιδαρο ή μουλάρι. Εν τω μεταξύ οι λαχανίδες ήταν στην ημερήσια διάταξη.

Διαβάστε περισσότερα ›
Το εξώφυλλο του δίσκου «Ήλιος ο Πρώτος» (το οποίο φιλοτέχνησε ο Νίκος Κούνδουρος)

Ω, σώμα του καλοκαιριού…!

Σάββατο είναι, μη Φοβάσαι… Επεισόδιο 4: Ω, σώμα του καλοκαιριού…! Γράφει ο Φώτης Μπατσίλας … Βάλε έναν δίσκο στο πικάπ, παλιό κατά προτίμηση, ας πούμε τον Ήλιο τον Πρώτο του Γιάννη Μαρκόπουλου σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη, με τραγουδιστές τον Σταύρο […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ιερώνυμος Μπος (Hieronymus van Aken, περ. 1450 - 9 Αυγούστου 1516)
Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων - Παράδεισος

Ο Επίκουρος και η φιλοσοφία της ευτυχίας (Ι)

Ο Επίκουρος (341 π.Χ. – 270 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ίδρυσε δική του φιλοσοφική σχολή στην Αθήνα. Ήταν δεκαπέντε χρόνια νεώτερος από τον Μέγα Αλέξανδρο τον Μακεδόνα και γεννήθηκε επτά χρόνια ύστερα από το θάνατο του Πλάτωνα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Χαρίλαος Τρικούπης στο βήμα της Βουλής

Ο Εμμανουήλ Ροΐδης και Η Πολιτική εν Ελλάδι ρητορεία

Ο κ. Δεληγεώργης θα ηρίστευε βεβαίως από του βήματος, αν δεν επροτίμα ως ο Κορμενίνος τον κάλαμον του λόγου, έχων ίσως ύπ’ όψιν το «verba volant, scripta manent». Πάν­τες γνωρίζουσιν ότι ο κ. Ράλλης είναι ο συνοπτικώτατος των ημετέρων ρητόρων, απαξιών να διατριβή περί τας λεπτομερείας και περιοριζόμενος εις μόνην των πραγμάτων την ουσίαν. Η κυρία αυτού δύναμις έγκειται εις την ικανότητα του να εξεγείρη κατά της διοικητικής ημών αχρειότητος την συνείδησιν παντός τιμίου ανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ρήγας Βελεστινλής ή Ρήγας Φεραίος θεωρείται εθνομάρτυρας και πρόδρομος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ο ίδιος υπέγραφε ως «Ρήγας Βελεστινλής» ή «Ρήγας ο Θεσσαλός» και ουδέποτε «Φεραίος», κάτι που ίσως να είναι δημιούργημα μεταγενέστερων λογίων.

Ελληνική Νομαρχία, Ανωνύμου του Έλληνος

Ο Θεός των Χριστιανών από τη μια καλούσε το ποίμνιο να υπομείνει αγογγύστως την Οθωμανική εξουσία, ως θεία τιμωρία και δοκιμασία επί της γης, και από την άλλη ενέπνεε με οράματα αγωνιστές σαν το Μακρυγιάννη να πάρουν τα όπλα: είτε λοιπόν ήταν διπρόσωπος και κυκλοθυμικός -πράγμα ανεπίτρεπτο σύμφωνα με έγκυρες θεολογικές πηγές- είτε οι άνθρωποι ερμήνευαν κάθε φορά τη θέληση Του αναλόγως με τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις ισχύος τους. Με τέτοιον τρόπο, η επίκληση της Αρχαίας δημοκρατικής Ελλάδας μπορούσε να νομιμοποιήσει ακόμα και την Τυραννοκτονία, την οποία η επίσημη Εκκλησία απέρριπτε μετά βδελυγμίας. Ο Θεός, όταν απαιτούσε ραγιάδικη υποταγή (σφάξε με αγά μου ν’ αγιάσω), εξυπηρετούσε τις επιδιώξεις της Εκκλησίας και του σουλτάνου. Ο Θεός που ευλογούσε τα καριοφίλια και εμψύχωνε τους ραγιάδες να αδράξουν τα άρματα της εκδίκησης και της απελπισίας δούλευε για την Επανάσταση.

Διαβάστε περισσότερα ›
Αφίσα της ταινίας «Παρακαλώ, γυναίκες, μην κλαίτε…» στα Αγγλικά.

Παρακαλώ Γυναίκες Μην Κλαίτε (Μικρή ιστορία Διαπραγμάτευσης)

Σάββατο είναι, μη Φοβάσαι… Επεισόδιο 3: Παρακαλώ Γυναίκες Μην Κλαίτε (Μικρή ιστορία Διαπραγμάτευσης). Γράφει ο Φώτης Μπατσίλας Δυοίν θάτερον, έτσι μας είπαν: ή με μνημόνιο και ευρώ ή χωρίς μνημόνιο και δραχμή! Και φυσικά, με ό,τι αυτά συνεπάγονταν ή συνδέονταν. […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Κάδρο στο τσιν-τσιν

Ο Dany Brillant στο τσιν-τσιν!

Σάββατο είναι, μη Φοβάσαι… Επεισόδιο 2: Ο Dany Brillant στο τσιν-τσιν! Γράφει ο Φώτης Μπατσίλας* Δυο πρόσωπα με παρακολουθούν συνεχώς, ένας Τζέκυλ κι ένας Χάυντ, τους ξέρω και τους δυο, κι αυτοί με ξέρουν, έτσι νομίζω, άρα έτσι είναι, ακούν […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Ερανιστής ξανά στο διαδίκτυο

Ο Ερανιστής ξανά στο διαδίκτυο

Ο Ερανιστής ξανά στο διαδίκτυο Προς τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες Χωρίς δική μας ευθύνη και για αδιευκρίνιστους ακόμα λόγους, σημαντικό μέρος των κειμένων που δημοσιεύτηκαν στον Ερανιστή καταστράφηκε. Ζητούμε συγγνώμη για την αναστάτωση. Σταδιακά θα αποκαταστήσουμε ένα μέρος των […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης

Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης και η ιστορία του

Ο Λευκός Πύργος είναι από τα πιο εμφανή και γνωστά ιστορικά κτίσματα της «νύμφης τον Θερμαϊκού». Αποτελείται από 6 ορόφους, έχει 34 μέτρα ύψος και 70 μέτρα περίμετρο. Αποτέλεσε μέρος των τειχών της πόλης, τα οποία ξεπερνούσαν κάποτε σε μήκος τα τέσσερα χιλιόμετρα (το αρχικό μήκος ήταν 8.000 μ.).

Διαβάστε περισσότερα ›
Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης το 1912.
Ο τοίχος που τον περιέβαλλε κατεδαφίστηκε το 1917.

Η επανάσταση των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349 μ.Χ.) Ι

Η επανάσταση των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349 μ.Χ.) Ι Γράφει ο  Δημήτρης Τζήκας Ολόκληρος ο 14ος αιώνας χαρακτηρίζεται ως αιώνας παρακμής για την άλλοτε ισχυρή Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η καθοδική πορεία που ξεκίνησε με  την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Χριστιανούς σταυροφόρους […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Καθημερινή σκηνή ελληνικής οικογένειας επί τουρκοκρατίας

Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο φοίνικας και η νομισματική πολιτική του νεοελληνικού κράτους

Το 1833 η Αντιβασιλεία έθεσε τελικά εκτός κυκλοφορίας το Φοίνικα και καθόρισε νέο νομισματικό σύστημα με βάση τη δραχμή. Μια δραχμή ήταν περιεκτικότητας 4,029 γραμμαρίων καθαρού αργύρου και ίσης αξίας προς 0.895 του γαλλικού φράγκου. Κλάσμα της εξακολούθησε να είναι το λεπτό (1:100). Τα νέα κέρματα κόπηκαν στο Μόναχο, ο δε ακριβής αριθμός τους παραμένει άγνωστος.

Διαβάστε περισσότερα ›
Μανιάτες σε καραούλι, ξυλογραφία

Ο βασιλιάς Όθων και οι Βαυαροί ΙΙ

Ο βασιλιάς Όθων και οι Βαυαροί ΙΙ Του Ρωμιού η γνώση έρχεται το τέλος (Γουνανίν ακίλ σορανταν γκελιόρ) Τούρκικη δημώδης φράση* Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας Μετά τον εμφύλιο πόλεμο του 1832 και την αναρχία που ακολούθησε, είχε γίνει σαφές και […]

Διαβάστε περισσότερα ›
Άγνωστος, (19ος αιώνας) [με βάση έργο του Ary Scheffer (1795-1858)]

Ελληνόπουλο υπερασπίζεται τον πατέρα του

Ο βασιλιάς Όθων και οι Βαυαροί I

Οι Έλληνες περίμεναν πάντα τη διανομή αυτή για να μπει τέρμα στα βάσανά τους. Επί Καποδίστρια, ο Πονηρόπουλος υπέβαλε σχέδιο στην κυβέρνηση σύμφωνα με το οποίο υπήρχαν στην Ελλάδα 68.000 γεωργικές οικογένειες. Στην καθεμιά θα παραχωρούνταν 100 στρέμματα γης προς δρχ. 30 το στρέμμα.

Διαβάστε περισσότερα ›
Χάρτης του Πελοποννησιακού Πολέμου. Στον χάρτη απεικονίζονται οι συμμαχίες και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του πολέμου (ιταλικά).

O Θουκυδίδης, η προέλευση των Ελλήνων και το όνομα Ελλάς

Στους αλεξανδρινούς χρόνους, η ονομασία Γραικοί συναντάται λιγότερο αλλά παραλλήλως προς το Έλληνες. Στο Βυζάντιο παράλληλα με το Ρωμαίοι χρησιμοποιείται, σε περιορισμένη έκταση, και το Γραικοί, προσλαμβάνοντας την ειδικότερη σημασία «ελληνορθόδοξοι» κατ’ αντιδιαστολή προς το Έλληνες (= ειδωλολάτρες, πολυθεϊστές) και το Λατίνοι (= χριστιανοί της Δύσης / ρωμαιοκαθολικοί). Τον 15ο αιώνα, (στη Σύνοδο της Φλωρεντίας) αναφέρονται «συνελθόντες Λατίνοι τε και Γραικοί».

Διαβάστε περισσότερα ›
Η Γέννηση της Αφροδίτης- Σάντρο Μποτιτσέλι. Τέμπσε καμβά

Ιερή πορνεία στον αρχαίο κόσμο

«Αυτές οι γυναίκες αφοσιώθηκαν για να προσευχηθούν στη θεϊκή Κύπριδα, για χάρη των Ελλήνων και των γενναίων στη μάχη πολιτών τους. Γιατί η θεά Αφροδίτη δεν θέλησε η ακρόπολη των Ελλήνων να παραδοθεί στους Πέρσες τοξότες».

Διαβάστε περισσότερα ›
3. Σκηνή από την ταινία An affair to Remember

Η Μυθολογία του Σαββάτου

Σάββατο είναι, μη φοβάσαι….. Επεισόδιο 1: Η Μυθολογία του Σαββάτου [quote]Γράφει ο Φώτης Μπατσίλας [/quote] Δεν είναι Κυριακή το Σάββατο, να σου υποσχεθεί τα πάντα με το πρώτο φως, να την πιστέψεις με τη λήξη της Θείας Λειτουργίας και, σιγά-σιγά, […]

Διαβάστε περισσότερα ›