6 Σεπτεμβρίου 2019 at 11:16

«Έρκος οδόντων»

από

«Έρκος οδόντων»

Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας

Η έκφραση «ἕρκος ὀδόντων» είναι ομηρική και σημαίνει το τείχος ή το «δαχτυλίδι» που σχηματίζουν τα δόντια, το φράγμα που σχηματίζεται από τις δύο σειρές των δοντιών.

Η λέξη ἕρκος (από το ρήμα ἔργω, εἵργω) έχει διάφορες σημασίες: φράχτης, τείχος, μαντρότοιχος, περίφραξη· αυλόγυρος των σπιτιών, μέρος περιφραγμένο· δίχτυ, ξώβεργα, παγίδα για πουλιά· το «γαίας ἕρκος» λέγεται για την περιτειχισμένη πόλη· «ἕρκος ἱερόν» είναι ο βωμός· «ἕρκος ἀκόντων» λέγεται η ασπίδα, που χρησιμεύει ως μέσο άμυνας εναντίον των ακοντίων. Η φράση «ἕρκος Ἀχαιῶν» αναφέρεται, στον Αίαντα ενώ το «ἕρκος Ἀχαιοῖσιν πολέμοιο» λέγεται για τον Αχιλλέα.

 ARKAS -The Original Page
ARKAS -The Original Page

Στην Ιλιάδα (Δ350) διαβάζουμε: «Ἀτρεΐδη ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων;» – «Ατρείδη, τι είναι αυτός που ξέφυγε τα δυο σου χείλια λόγος;»  Στην Οδύσσεια (α65) βρίσκουμε την ίδια περίφραση: «…τὴν δ᾿ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς: τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων;» – «…και τότε ο Δίας της αποκρίθηκεν ο νεφελοστοιβάχτης: Ποιος λόγος, κόρη μου, σου ξέφυγε της δοντωσιάς το φράχτη;»[1]

Όταν ο άνθρωπος φτάνει στο τέλος της ζωής του, η ομηρική «ψυχή» εκπνέεται και φεύγει για πάντα: «Τα παχιά πρόβατα κουρσεύουνται, κουρσεύουνται τα βόδια, / τα ξανθοκέφαλα αγοράζουνται φαριά και τα τριπόδια· / μόνο η ζωή του ανθρώπου, ως ξέφυγε της δοντωσιάς το φράχτη, / πίσω δε γέρνει, δεν κουρσεύεται, δεν πιάνεται ποτέ της.»

Οι πληροφορίες είναι από εδώ:

LIDDELL & SCOTT. Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος 2007).

[1] Μετάφραση των Καζαντζάκη-Κακριδή.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ομάδα του facebook Παροιμίες & γνωμικά.

Αν θέλετε να γίνετε μέλη της ομάδας, επισκεφτείτε τη διεύθυνση: https://www.facebook.com/groups/2285257741730850/

Περισσότερες παροιμίες, παροιμιώδεις φράσεις και γνωμικά μπορείτε να βρείτε στο αρχείο μας ΕΔΩ

(Εμφανιστηκε 272 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Leave a Reply

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

  Εγγραφή  
Ενημέρωση όταν