29 Μαρτίου 2019 at 22:13

«Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει.»

από

«Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει.»

Γράφει ο Δημήτρης Τζήκας

Η γνωστή παροιμία των δερβίσηδων αναφέρεται και από τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη:

Στον «Γείτονα μὲ τὸ λαγοῦτο» (1900) διαβάζουμε: «Μὴν ἔχεις, λέει, καμμιὰ λεγάμενη;… Σ᾽ ἐρωτῶ ἐγώ, κυρά μου, τί ἔχετε σεῖς, καὶ τί κάνετε σεῖς;… Ὁ κόσμος εἶναι τροχός, ρόδα ποὺ γυρίζει, κυρά μου… μποὺ ντουνιὰ τσὰρκ φιλέκ!…

Κυκλικός χορός δερβίσηδων σε τεκέ της Πόλης. LA MOTRAYE, Aubry de. Voyages du S.r A. de La Motraye, en Europe, Asie & Afrique. Où l’on trouve une grande varieté de Recherches géographiques, historiques & politiques..., τ. Ι-ΙΙ, Χάγη, T. Johnson & J. van Duren, 1727.
Κυκλικός χορός δερβίσηδων σε τεκέ της Πόλης. LA MOTRAYE, Aubry de. Voyages du S.r A. de La Motraye, en Europe, Asie & Afrique. Où l’on trouve une grande varieté de Recherches géographiques, historiques & politiques…, τ. Ι-ΙΙ, Χάγη, T. Johnson & J. van Duren, 1727.

Στον «ξεπεσμένο δερβίση» (1896) βρίσκουμε την ίδια παροιμία, με άλλη διατύπωση: «Εἶχεν ἀναφανῆ. Πότε; Πρὸ ἡμερῶν, πρὸ ἑβδομάδων. Πόθεν; Ἀπὸ τὴν Ρούμελην, ἀπὸ τὴν Ἀνατολήν, ἀπὸ τὴν Σταμπούλ. Πῶς; Ἐκ ποίας ἀφορμῆς; Ποῖος; Ἦτον Δερβίσης; Ἦτον βεκτασής, χόντζας, ἰμάμης; Ἦτον οὐλεμάς, διαβασμένος; Ὑψηλός, μελαψός, συμπαθής, γλυκύς, ἄγριος. Μὲ τὸ σαρίκι του, μὲ τὸν τσουμπέν του, μὲ τὸν δουλαμάν του. Ἦτο εἰς εὔνοιαν, εἰς δυσμένειαν; Εἶχεν ἀκμάσει, εἶχεν ἐκπέσει, εἶχεν ἐξορισθῇ; Μποὺ ντουνιὰ τσὰρκ φιλέκ. Αὐτὸς ὁ κόσμος εἶναι σφαῖρα καὶ γυρίζει.»

Λίγο παρακάτω διαβάζουμε: «…ἀκούμβησεν. Ἐσκέπτετο τὸ ἄστατον τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Ἄσκ ὀλσοὺν τσιβιρινέκ. Χαρὰ σ’ ἐκεῖνον ποὺ ξέρει νὰ τὸν γυρίζῃ, τὸν κόσμον αὐτόν.»

Οι φράσεις «Διαγωγή κοσμία» και «Κοσμιώτατη», νομίζω γραφόταν παλιότερα στους ελέγχους των μαθητών.

Κοινές είναι και οι παροιμίες: «Ο κόσμος τόχει τούμπανο (ή βούκινο) κι εμείς κρυφό καμάρι.», Ο κόσμος με τον κόσμο κι η γριά με το κουρκούτι.» ή «Ο κόσμος με τον κόσμο και η γριά με τον κούρκο της.» [κούρκος λέγεται η γαλοπούλα, το γαλόπουλο.] και «Άλλα λογιάζει ο Κοσμάς κι άλλα λογιάζει ο κόσμος.»

Περισσότερες παροιμίες και παροιμιώδεις φράσεις μπορείτε να βρείτε στο αρχείο μας ΕΔΩ.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ομάδα του facebook Παροιμίες & γνωμικά.

Αν θέλετε να γίνετε μέλη της ομάδας, επισκεφτείτε τη διεύθυνση: https://www.facebook.com/groups/2285257741730850/

(Εμφανιστηκε 119 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Leave a Reply

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

  Εγγραφή  
Ενημέρωση όταν