10 Φεβρουαρίου 2019 at 13:39

Η Ναυμαχία στο Άκτιο και η εγκαθίδρυση της Ρωμαϊκής Ηγεμονίας. (Μέρος Α’)

από

Η Ναυμαχία στο Άκτιο και η εγκαθίδρυση της Ρωμαϊκής Ηγεμονίας. (Μέρος Α’)

Της Ιωάννας Μαλλιότα 

Άραγε μετά τη δολοφονία του Καίσαρα, ο Οκτάβιος, υιοθετημένος γιος και κληρονόμος του, θα τον διαδεχθεί με τη συμφωνία της Συγκλήτου; Ή μήπως ο Αντώνιος, παλιός φίλος και υποστηρικτής του Καίσαρα, σύμμαχος τώρα της Κλεοπάτρας, θα γίνει ο κυρίαρχος της Αυτοκρατορίας; Αν συμβεί το πρώτο, θα συνεχιστεί η ρωμαϊκή παράδοση. Αν, όμως, συμβεί το δεύτερο, ένας στρατηγός που μιλά ελληνικά και έχει υποταχθεί στα ακαταμάχητα θέλγητρα της Ελληνίδας βασίλισσας της Αιγύπτου, θα γίνει κύριος μιας αυτοκρατορίας. Η Ρώμη δε θα είναι πια η πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας. Η Αλεξάνδρεια θα γίνει το κέντρο του κόσμου. Τα ήθη της Ανατολής θα υπερισχύσουν.. Αυτό είναι ο διακύβευμα της στρατιωτικής εκστρατείας που ξεκινά στη Μεσόγειο το 32 π.Χ. και καταλήγει στο Άκτιο το 31 π.Χ., εκεί όπου έλαβε χώρα η σημαντικότερη Ναυμαχία για την πολιτική ιστορία της Ρώμης.

Η Ναυμαχία του Ακτίου, πίνακας του Λορέντζο Κάστρο, 1672
Η Ναυμαχία του Ακτίου, πίνακας του Λορέντζο Κάστρο, 1672

Το ιστορικό πλαίσιο

12 χρόνια νωρίτερα, στις 15 Μαρτίου του 44 π.Χ., ο Βρούτος, ο Κάσσιος και οι άλλοι συνωμότες δολοφονούν τον ‘’δικτάτορα’’* και μελλοντικό αυτοκράτορα, Ιούλιο Καίσαρα. Η εικόνα του εμφυλίου πολέμου, η αδυναμία της δημοκρατίας και η αναταραχή επανήλθαν στο προσκήνιο, ενώ η Ρώμη παρουσίαζε την όψη μιας αναρχούμενης και πανικόβλητης πόλης.

[*Στην αρχαία Ρώμη, το αξίωμα του δικτάτορα δεν είχε τη σημερινή σημασία. Ο διορισμός γινόταν από τους υπάτους και ήταν ένα έκτακτο αξίωμα που έδινε για 6 μήνες την απόλυτη εξουσία στον κάτοχό του, ώστε να δράσει για να αντιμετωπίσει την κατάσταση που απειλούσε τη Ρώμη. Το γεγονός πως ο Ιούλιος Καίσαρας διορίστηκε ‘’ισόβιος δικτάτορας’’, πιθανότατα να ήταν ο λόγος της δολοφονίας του]. 

Οι συνωμότες περίμεναν πως ο ρωμαϊκός λαός θα τους επευφημούσε και θα ήταν ικανοποιημένος από την ‘’αποκατάσταση της ελευθερίας’’, ωστόσο υπήρχαν πολλοί οπαδοί του Καίσαρα που ήταν αφοσιωμένοι σ’ αυτόν και είχαν δυσαρεστηθεί.

Ήταν πλέον γεγονός πως η κυρίαρχη πόλη χρειαζόταν έναν νέο κυρίαρχο. Ένας άλλος Καίσαρ θα αντικαταστήσει τον δολοφονημένο Καίσαρ. Ποιος;

Απόλυτος κύριος της κατάστασης, αναπληρωτής του Καίσαρα και εμφανής υποψήφιος για τη θέση του, ήταν ο ύπατος Μάρκος Αντώνιος. Ο ίδιος, υπήρξε ένας από τους καλύτερους στρατηγούς και πλέον, όντας ο νέος ισχυρός άνδρας στη Ρώμη, έλεγχε την πόλη και τον κρατικό μηχανισμό και κατάφερε να επιβληθεί. Σε συνεννόηση, μάλιστα, με τον αρχηγό του ιππικού, Μάρκο Αιμίλιο Λέπιδο, προσπάθησε και κατάφερε να ησυχάσει τον ρωμαϊκό λαό που γινόταν όλο και πιο απειλητικός, υποσχόμενος την τιμωρία των δολοφόνων του Καίσαρα, οι οποίοι εν τέλει κατέφυγαν στις επαρχίες και εξορίστηκαν.

Στο μεταξύ, η βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα Ζ’, είχε αναγγείλει, μετά τον θάνατο του εραστή της, Ιουλίου Καίσαρα, ότι από αυτόν τον βασιλικό έρωτα είχε γεννηθεί ένας γιος, ο Καισαρίων και ότι κι εκείνη διεκδικεί τη διαδοχή.

Αυτό που δεν είχαν υπολογίσει, όμως, τόσο ο Μάρκος Αντώνιος, όσο και η Κλεοπάτρα, ήταν ο πραγματικός κληρονόμος του Καίσαρα.

Στη διαθήκη του ο Καίσαρας είχε υιοθετήσει τον Γάιο Οκτάβιο, τον δεκαεννιάχρονο εγγονό της αδελφής του στον οποίο είχε διακρίνει αρκετές αρετές. Τον είχε καταστήσει κύριο προσωπικό κληρονόμο του, αφήνοντας την περιουσία και το μέλλον της Ρώμης πάνω του. Όταν ο Οκταβιανός αποβιβάστηκε στην Ιταλία το 44 π.Χ., έμαθε το περιεχόμενο της διαθήκης και αποφάσισε να γίνει πολιτικός κληρονόμος του θείου του, αλλά και της προσωπικής του περιουσίας. Στην προσπάθειά του να διεκδικήσει την εξουσία, δεν είχε κανένα διαθέσιμο μέσο παρά μόνον το όνομα του θετού του πατέρα. Ως αποτέλεσμα, ο Οκτάβιος άλλαξε το όνομά του σε Γάιος Ιούλιος Καίσαρ Οκταβιανός, συνενώνοντας με το όνομα του Καίσαρα, σύμφωνα με το νόμο, το όνομα της βιολογικής του οικογένειας. Κανείς δεν τον γνώριζε και κανείς δεν τον εκτιμούσε, όμως ο προνοητικός, ικανός και έξυπνος νεαρός, αξιοποιώντας τη δύναμη της νομιμότητας και συγκεντρώνοντας γύρω τους του παλαιούς αξιωματικούς του θείου του, διεκδίκησε την ηγεσία της παράταξης των οπαδών του Καίσαρα.

Για να εισέλθει επιτυχώς στην κλίμακα της ρωμαϊκής πολιτικής ιεραρχίας ο Οκταβιανός δεν μπορούσε να βασιστεί στα περιορισμένα οικονομικά μέσα που είχε στη διάθεσή του. Μπορεί να ήταν ο νόμιμος κληρονόμος, όμως ο Αντώνιος που είχε στην κατοχή του τα έγγραφα και τα περιουσιακά στοιχεία του Καίσαρα, όπως ήταν φυσικό, άρχισε να κωλυσιεργεί και αρνήθηκε να παραδώσει στον Οκταβιανό την περιουσία του θείου του, εξαναγκάζοντάς τον να πληρώσει τις υποχρεώσεις του τέως δικτάτορα προς τον ρωμαϊκό λαό από τους πόρους που θα συγκέντρωνε μόνος του. Ο Οκταβιανός εκμεταλλεύτηκε την κληρονομιά του με αξιοθαύμαστο τρόπο και, χωρίς δεύτερη σκέψη, εκπλειστηρίασε υστερόβουλα περιουσιακά του στοιχεία και με τα έσοδα κάλυψε τα κληροδοτήματα του Καίσαρα.

Φτάνοντας στη Ρώμη, στις 6 Μαΐου 44 π.Χ., ο Οκταβιανός βρήκε τον ύπατο Μάρκο Αντώνιο, πρώην συνεργάτη του Καίσαρα, σε μια άτυπη συμμαχία με τους δολοφόνους του δικτάτορα. Οι τελευταίοι εξασφάλισαν γενική αμνηστία στις 17 Μαρτίου, ωστόσο ο Αντώνιος πέτυχε να διώξει τους περισσότερους από τη Ρώμη, χάρη στον’’πύρινο’’ λόγο που εκφώνησε κατά τη διάρκεια της κηδείας του Καίσαρα, ο οποίος έστρεψε τον λαό κατά των δολοφόνων. Ο Μάρκος Αντώνιος έπεσε στη δυσμένεια πολλών, όταν εναντιώθηκε αρχικά στην απόδοση θεϊκών τιμών στον Καίσαρα.

Η θέση του Αντωνίου επιδεινώθηκε, όταν τον Σεπτέμβριο ο περίφημος ρήτορας και πολιτικός Κικέρωνας, αντίπαλος των Λαϊκών και υπερασπιστής της Συγκλήτου, άρχισε να επιτίθεται στον Αντώνιο με τους λόγους που εκφωνούσε, τους αποκαλούμενους ‘’Φιλιππικούς’’, θεωρώντας ότι ο Αντώνιος αποτελούσε τη μεγαλύτερη απειλή για τη Σύγκλητο. Η επίθεση του ρήτορα στον Αντώνιο ήταν σαφής: στο κύκνειο αυτό άσμα του, σκιαγραφούσε ένα χαρακτήρα μοχθηρό, κακόβουλο και άδικο, με σκοπό να αφυπνίσει τους συμπολίτες του και να δηλητηριάσει τη σχέση των καισαρικών πολεμάρχων με τον Αντώνιο. Υποστήριξε την αναγνώριση της επίσημης ισχύος στον νεαρό Καίσαρα και κατάφερε να πείσει τη Σύγκλητο να τον νομιμοποιήσει. Με τη Ρώμη να στρέφεται εναντίον του Αντωνίου και τη θητεία του να λήγει στο τέλος του χρόνου, ο Αντώνιος προσπάθησε να περάσει νόμους που θα του εξασφάλιζαν τη διοίκηση της Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατίας, η οποία του είχε αποδοθεί από τον Βρούτο Αλμπίνο, μέλος της ομάδας των δολοφόνων του Καίσαρα. Ο Οκταβιανός στο μεταξύ εξακολουθούσε να προετοιμάζει τον ιδιωτικό του στρατό με θέλγητρο το χρήμα. Βλέποντας τη μεγάλη στρατιωτική δύναμη του Οκταβιανού, ο Αντώνιος έκρινε συνετό να φύγει από τη Ρώμη, στην Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατία, η οποία θα του διδόταν για διοίκηση την 1η Ιανουαρίου.

Τον Μάιο του 43 π.Χ. ο Αντώνιος συμμάχησε με τον Μάρκο Αιμίλιο Λέπιδο και πορεύονταν κατά της Ρώμης, ώσπου οι τρεις άντρες συναντήθηκαν και προτίμησαν τη συμφιλίωση και τη συμμαχία από τη σύγκρουση. Σχημάτισαν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ένα είδος στρατιωτικής συμμαχίας, που ονομάστηκε Δεύτερη Τριανδρία και είχε μεγάλης έκτασης εξουσίες. Βασικός στόχος τους ήταν η τιμωρία και καταδίκη των δολοφόνων του Καίσαρα, πριν όμως το πετύχουν αυτό, προχώρησαν στη μέθοδο των μαζικών «προγραφών» των πολιτικών τους αντιπάλων και των δημεύσεων ώστε να ελέγξουν την Ιταλία. Ανάμεσα στα πρώτα θύματα των προγραφών ήταν και ο κυριότερος εχθρός του Αντωνίου (που ήθελε να πάρει εκδίκηση και για τους Φιλιππικούς), ο Κικέρωνας. Αυτό ήταν το τέλος του μεγαλύτερου πολιτικού ρήτορα της Δημοκρατίας στη Ρώμη, θύμα της ίδιας της ρητορικής του τέχνης.

Τώρα πια η εποχή της ρητορείας είχε παρέλθει και η εποχή των όπλων θα εξουσίαζε και πάλι τη Ρώμη.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:

Christopher S. MacKay, Αρχαία Ρώμη

Michael Rostovtzeff, Ρωμαϊκή Ιστορία

Οι φωτογραφίες είναι από εδώ: https://el.wikipedia.org

Δείτε ακόμη:

  • Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Marcus Aurelius Antoninus, 20 Μαρτίου 203 – 11 Μαρτίου 222), γνωστός κοινώς ως Ηλιογάβαλος14 Δεκεμβρίου 2016 Οι παρανοϊκοί Ρωμαίοι αυτοκράτορες (1)
    Δεν ήταν δειλός, αλλά τον ενδιέφερε ο πόλεμος εναντίον των μονομάχων και των θηρίων στην αρένα. Κάθε πρωί σηκωνόταν και σκότωνε μια τίγρη στην αρένα! Οι διοικητές της Ανατολής δεν […]
  • 21 Αυγούστου 2017 Για την Ιστορία του Ηρόδοτου (0)
    Η λέξη «ιστορία» την εποχή του Ηροδότου σήμαινε έρευνα και ο Ηρόδοτος θεωρεί χρέος του να μεταδώσει στους αναγνώστες του, με την ευχάριστη αφηγηματικότητά του, όλα τα γεγονότα, όλα τα […]
  • Κ. Μελάς: Η ιταλική κρίση και οι προεκτάσεις στην Ευρωζώνη6 Ιουνίου 2018 Κ. Μελάς: Η ιταλική κρίση και οι προεκτάσεις στην Ευρωζώνη (0)
    Η ιταλική κρίση προφανώς και θα επηρεάσει και την ελληνική έξοδο που παρότι δεν θα είναι «καθαρή», θα πρέπει τη μορφή της η ελληνική κυβέρνηση να την επανεξετάσει, υπό το βάρος των […]
  • Πέντε γυναίκες με καπέλα9 Ιανουαρίου 2016 Το καπελάδικο της μνήμης και της παράδοσης (0)
    Ανάμεσα στα ζωντανά μνημεία της Ιταλικής πόλης, αυτά που διασώζουν την παράδοση και το πνεύμα της, συμπεριλαμβάνεται και το καπελάδικο. Δεν το επισκέπτονται μόνο οι τουρίστες. Εξυπηρετεί […]
  • Στις χώρες όπου οι μαθητές καταγράφουν υψηλές επιδόσεις η κυρίαρχη πολιτική συγχαίρει τον εαυτό της και πιστώνεται με μια αποτελεσματική εκπαιδευτική πολιτική.10 Δεκεμβρίου 2016 «Δούρειος Ίππος» για την εκπαίδευση ο διαγωνισμός PISA (0)
    Ε, λοιπόν, τι άλλο συνιστά αυτή η λειτουργία του PISA παρά μια συγκεκριμένη μορφή άσκησης κοινωνικού ελέγχου στην ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία; Αυτή η εξέλιξη, σε τελευταία ανάλυση, […]
  • Η λατινική λέξη hospitium δεν σήμαινε ακριβώς «κατοικία»· σήμαινε «φιλοξενία» (από το hospes = ξένος, φιλοξενούμενος) και στη συνέχεια τον ξενώνα, το κτίριο όπου έμεναν οι φιλοξενούμενοι.1 Σεπτεμβρίου 2013 Σπίτια στο σφυρί (1)
    Σπίτια στο σφυρί ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γράφει ο Νίκος Σαραντάκος  Όλον τον Αύγουστο, που υποτίθεται πως δεν υπάρχουν ειδήσεις, τα κανάλια αναφέρονταν συχνά στην «άρση των […]
  • Ο Ντενί Ντιντερό (Denis Diderot, 5 Οκτωβρίου 1713 – 31 Ιουλίου 1784) ήταν Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας11 Δεκεμβρίου 2017 Ντενί Ντιντερό: Σκέψεις για την ερμηνεία της φύσης (0)
    Έχουμε τρία κύρια μέσα έρευνας: την παρατήρηση της φύσης, το λογισμό και το πείραμα. Η παρατήρηση συγκεντρώνει τα φαινόμενα ο λογισμός επαληθεύει το αποτέλεσμα του συνδυασμού. Πρέπει η […]
  • Αποικιακή κυριαρχία: O Κορτέζ στη Βερακρούζ. Diego Rivera, 1945-52.6 Μαρτίου 2014 Καταμερισμός εργασίας και δομικές ανισότητες στον πρώιμο καπιταλισμό (1450-1640) (0)
    Άλλωστε η επικερδής εργασία δεν προϋποθέτει την αλληλεγγύη. Μαζί με την ευημερία για κάποιους ο νέος καταμερισμός εργασίας έφερνε και την όξυνση των διακρίσεων μεταξύ τάξεων αλλά και μέσα […]
  • Τριάντα χιλιάδες λιγότεροι εκπαιδευτικοί στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, που σημαίνει μείωση 30% από τον Ιούνιο του 2010. Οι 15.000 από αυτούς πήραν... εξιτήριο μέσα στο καλοκαίρι του 2013. Το δυναμικό των καθηγητών από 102.360, που ήταν το 2010, έφτασε τις 72.428, το 2013.22 Οκτωβρίου 2013 Τριάντα χιλιάδες λιγότεροι καθηγητές στα σχολεία – χάνονται χιλιάδες διδακτικές ώρες (0)
    Τριάντα χιλιάδες λιγότεροι καθηγητές στα σχολεία - χάνονται χιλιάδες διδακτικές ώρες Γράφει ο Στεφανάκος Πίκιας* Τη μαύρη κωδικοποίηση των συνεπειών του Μνημονίου στην εκπαίδευση έκανε […]
  • Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης (Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου (π.η.) ή 14 Σεπτεμβρίου (ν.η) 1878 – 31 Ιουλίου 1920) ήταν διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης.4 Ιουνίου 2018 Ίων Δραγούμης: Το νεοελληνικό κράτος (0)
    Φανερώθηκε από τους δύο πολέμους του 1912 και 1913 πως ο Έλληνας γενικά δεν πίστευε πιά στον εαυτό του, στη δύναμη του, στη ζωντανάδα του, γι’ αυτό και ξιπάστηκε τόσο για τις νίκες του. […]
  • προσχολική αγωγή9 Ιουνίου 2016 Ο Αριστοτέλης για την προσχολική αγωγή (2)
    Το σίγουρο είναι ότι ο Αριστοτέλης δεν τάχθηκε ποτέ κατά των κωμωδιών ή οποιασδήποτε άλλης μορφής τέχνης κι ούτε πρόκειται για πρόσχημα λογοκρισίας ή, έστω, επίκρισης. Εξάλλου, η […]
  • Εκτός από τις τουαλέτες, στο μουσείο, που είναι ένα από τα 4 σπουδαιότερα της χώρας, οι ξένοι δεν έχουν πρόσβαση σε νερό και στο πωλητήριο.5 Ιουνίου 2018 Tourist? No toilet! (0)
    Η χώρα δεν έχει καταστραφεί ολοσχερώς κυρίως χάρη στον τουρισμό. Περίπου 32 εκατομμύρια ξένοι αναμένονται και διαρκώς αυξάνονται. Αλλά, στο μουσείο Ηρακλείου, το πιο εμβληματικό της Κρήτης […]
  • Το μυκηναϊκό νεκροταφείο βρίσκεται κατά μήκος της ροής του ποταμού Αλιάκμονα1 Μαρτίου 2016 Κοζάνη: 31 ασύλητοι τάφοι σε μυκηναϊκό νεκροταφείο πενήντα στρεμμάτων (0)
    Οι κύλικες και τα υπόλοιπα μυκηναϊκά αγγεία παράγονται σε μικρά τοπικά εργαστήρια, είναι χρήσιμα για κάθε νοικοκυριό και ως αγαπημένο ποτήρι θεωρείται αναγκαίο να συνοδεύσουν τον κάτοχο […]
  • Σε ένα κρεσέντο ανευθυνότητας, προκειμένου να προστατεύσει το γόητρο του στην κόντρα με τους γιατρούς, ο υπουργός υγείας απειλεί να διαλύσει εντελώς τον ΕΟΠΥΥ ως την 31η Δεκεμβρίου, αξιοποιώντας το παράδειγμα της ΕΡΤ. (2)30 Νοεμβρίου 2013 ΙΣΑ: Κε Υπουργέ, να ποια πρωτοβάθμια περίθαλψη χρειάζεται η χώρα μας (0)
    ΙΣΑ: Κε Υπουργέ, να ποια πρωτοβάθμια περίθαλψη χρειάζεται η χώρα μας Δημόσια επιστολή προς τον υπουργό Υγείας, Άδωνη Γεωργιάδη, απέστειλε ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, προτείνοντας το […]
  • γραμματόσημο του 1975. Έκδοση Λαϊκά Μουσικά Όργανα (Κιθαρωδός)25 Αυγούστου 2016 Ο Αριστοτέλης για τη μουσική (0)
    Τελικά, η μουσική αποτελεί την πιο ευγενή ενασχόληση γιατί εκπληρώνει όλες τις προϋποθέσεις. Προσφέρει ευχαρίστηση, από την άποψη της διασκέδασης – χαλάρωσης της ψυχής, και ταυτόχρονα έχει […]
  • Ο Αριστοτέλης ( 384 - 322 π.Χ. ) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και πολυεπιστήμονας, μαθητής του Πλάτωνα και διδάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μαζί με το δάσκαλό του Πλάτωνα αποτελεί σημαντική μορφή της φιλοσοφικής σκέψης του αρχαίου κόσμου, και η διδασκαλία του διαπερνούσε βαθύτατα τη δυτική φιλοσοφική και επιστημονική σκέψη μέχρι και την Επιστημονική Επανάσταση του 17ου αιώνα. Πίνακας του Justus van Gent18 Μαρτίου 2013 Ο χρόνος στη φυσική (0)
    Ο χρόνος στη φυσική Γράφει ο Γιώργος Μπαντές*  Αριστοτέλης Ο Αριστοτέλης έβαλε τις διαχρονικές βάσεις για τη μελέτη της έννοιας του χρόνου, συνδέοντάς την με την  κίνηση. Ο χρόνος, […]
  • Υποσιτίζεται το 27% των μαθητών στις πιο πληγείσες από την κρίση περιοχές της Ελλάδας17 Οκτωβρίου 2013 Υποσιτίζεται το 27% των μαθητών στις πιο πληγείσες από την κρίση περιοχές της Ελλάδας (0)
    Υποσιτίζεται το 27% των μαθητών στις πιο πληγείσες από την κρίση περιοχές της Ελλάδας Παγκόσμια ημέρα Διατροφής σήμερα, και η φετινή επέτειος βρίσκει την Ελλάδα με προβλήματα που […]
  • Ο κύκλος των “μάταιων” πράξεων ένα ιστορικό μυθιστόρημα με φόντο τη ζωή του Ναπολέοντα Σουκατζίδη26 Μαρτίου 2014 Βιβλιοπαρουσίαση: Ο κύκλος των “μάταιων” πράξεων (0)
    Οι εκδόσεις Εύμαρος και ο ραδιοφωνικός σταθμός Στο Κόκκινο 105, 5 σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του Σπύρου Τζόκα Ο κύκλος των “μάταιων” […]

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.