9 Δεκεμβρίου 2018 at 00:59

Ο Πρωτοελλαδικός πολιτισμός και το Βορειανατολικό Αιγαίο

από

Ο Πρωτοελλαδικός πολιτισμός και το Βορειανατολικό Αιγαίο

Γράφει ο Νικόλαος Καλτσάς

Η πρώτη φάση της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (3300-2700 π.Χ.) αποτελεί ομαλή συνέχεια της Νεολιθικής με την οικονομία να βασίζεται στη γεωργία. Στον κυρίως ελλαδικό χώρο, νεολιθικές Θέσεΐ5 εξακολουθούν να κατοικούνται, ενώ ιδρύονται και νέοι οικισμοί.

Αγγείο με δύο κατακόρυφες λαβές (πάνω αριστερά)· τριποδικός αμφορίσκος (πάνω δεξιά)· φλασκοειδής πρόχους (κάτω αριστερά) και πλαστικό αγγείο σε σχήμα χοίρου. Πολιόχνη της Λήμνου. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Αγγείο με δύο κατακόρυφες λαβές (πάνω αριστερά)· τριποδικός αμφορίσκος (πάνω δεξιά)· φλασκοειδής πρόχους (κάτω αριστερά) και πλαστικό αγγείο σε σχήμα χοίρου. Πολιόχνη της Λήμνου. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.

Στη δεύτερη φάση (2700-2200 π.Χ.) οι αλλαγές είναι αλματώδεις. Παρατηρείται μεγάλη ανάπτυξη της ναυσιπλοΐας και συνεπώς της επικοινωνίας των» οικισμών, οι οποίοι είναι πιο οργανωμένοι με μνημειακό κτίρια.

Λεπτά, ψηλά χοανόσχημα κύπελλα με δύο μεγάλες λαβές εκατέρωθεν. Πολιόχνη της Λήμνου και Τροία. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Λεπτά, ψηλά χοανόσχημα κύπελλα με δύο μεγάλες λαβές εκατέρωθεν. Πολιόχνη της Λήμνου και Τροία. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.

Η διακίνηση των μετάλλων. του οψιανού της Μήλου και των αγγείων είναι αυξημένη, η οικονομία είναι ελεγχόμενη και φανερή πλέον στους οικισμούς n αστικοποίηση. Στους σημαντικότερους οικισμούς συγκαταλέγονται αυτοί της Λέρνας στην Αργολίδα, του Ορχομενού στη Αργολίδα, της Ραφήνας, του Ασκηταριού και του Aγίου Κοσμά. στην Αττική και της Aίγινας. Από τα ευρήματα των ανασκαφών στις θέσεις αυτές διαπιστώνεται ότι η κεραμική είναι μονόχρωμη πολύ καλής ποιότητας.

Πρόχους με περίτεχνα διακοσμημένη λαβή και μια «σαλτσιέρα», αγγείο με ανοιχτές, γωνιώδεις προχοές· από το Ασκηταριό της Ραφήνας. 2300-2100 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Πρόχους με περίτεχνα διακοσμημένη λαβή και μια «σαλτσιέρα», αγγείο με ανοιχτές, γωνιώδεις προχοές· από το Ασκηταριό της Ραφήνας. 2300-2100 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.

Τα σχήματα των αγγείων, που συχνά μιμούνται μεταλλικά πρότυπα, παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία, με χαρακτηριστικότερα τις σαλτσιέρες. Μαζί με αυτό, αντικείμενα εισαγόμενα, όπως τα τηγανόσχημα αγγεία, ειδώλια κ.α, δείχνουν τις σχέσεις των οικισμών αυτών με τις Κυκλάδες.

Ανθρωπόμορφα ιδιότυπα αγγεία. Τροία. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Ανθρωπόμορφα ιδιότυπα αγγεία. Τροία. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.

Στο χώρο του Βορειοανατολικού Αιγαίου αναπτύχθηκε ένας σημαντικοί πολιτισμός του οποίου δύο κέντρα μάς είναι χρωστά από τις ανασκαφές: Η Πολιόχνη της Λήμνου και η Τροία. Οι ανασκαφές στην Πολιόχνη έφεραν στα φως έναν οικισμό στον οποίο διαπιστώθηκαν πέντε φάσεις (I-V), με βοτσαλωτούς δρόμους, αποχετευτικό σύστημα και πλακόστρωτες πλατείες. ενώ η ανεύρεση μεγάλων δημόσιων οικοδομημάτων και σφραγίδων μαρτυρεί την ύπαρξη μιας κεντρικής εξουσίας και ελεγχόμενης οικονομίας.

Τα σχήματα των αγγείων, που συχνά μιμούνται μεταλλικά πρότυπα, παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία, με χαρακτηριστικότερα τις σαλτσιέρες. Μαζί με αυτό, αντικείμενα εισαγόμενα, όπως τα τηγανόσχημα αγγεία, ειδώλια κ.α, δείχνουν τις σχέσεις των οικισμών αυτών με τις Κυκλάδες. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Τα σχήματα των αγγείων, που συχνά μιμούνται μεταλλικά πρότυπα, παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία, με χαρακτηριστικότερα τις σαλτσιέρες. Μαζί με αυτό, αντικείμενα εισαγόμενα, όπως τα τηγανόσχημα αγγεία, ειδώλια κ.α, δείχνουν τις σχέσεις των οικισμών αυτών με τις Κυκλάδες. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Θησαυρός χρυσών κοσμημάτων: ενώτια (σκουλαρίκια) διάφορων τύπων· εξαίσια δείγματα χρυσοχοΐας με την εφαρμογή της κοκκιδωτής της συρματερής και της έκτυπης τεχνικής. Τροία. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.
Θησαυρός χρυσών κοσμημάτων: ενώτια (σκουλαρίκια) διάφορων τύπων· εξαίσια δείγματα χρυσοχοΐας με την εφαρμογή της κοκκιδωτής της συρματερής και της έκτυπης τεχνικής. Τροία. Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αθήνα.

Τον πλούτο και την ευημερία της πόλης έρχονται να επιβεβαιώσουν τα χρυσό και χάλκινα αντικείμενα από τη φάση V. Ο «θησαυρός» που βρέθηκε στο δωμάτιο 643 και τα περίτεχνα χρυσά σκουλαρίκια, περιδέραια, περόνες και βραχιόλια περιλαμβάνει εξαίσια δείγματα χρυσοχοΐας με την εφαρμογή της κοκκιδωτής της συρματερής και της έκτυπης τεχνικής. Οι συνηθέστεροι τύποι αγγείων είναι οι πρόχοι, οι φιάλες με πόδι, το αμφικύπελλο δέπας, αλλά και πλαστικά αγγεία.

Ο Νικόλαος Καλτσάς είναι αρχαιολόγος και υπηρέτησε ως Διευθυντής στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Πηγή: Νικόλαος Καλτσάς. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Εκδ. Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση. Αθήνα.

(Εμφανιστηκε 266 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)

Δείτε ακόμη:

Leave a Reply

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

  Εγγραφή  
Ενημέρωση όταν