8 Σεπτεμβρίου 2018 at 18:27

Ο ελληνικός αλυτρωτισμός και το «Ρωμαίικον»

από

Ο ελληνικός αλυτρωτισμός και το «Ρωμαίικον»

Κείμενο: Γεώργιος Γαζής

Ρωμαίικον. Εις τας ψυχάς όλων των απλών χριστιανών, των υπό το κράτος της Τουρκίας, απ’ αιώνων τεσσάρων και επέκεινα (αφ’ ότου δηλ. εκυριεύθη υπό των Τούρκων η Ευρωπαϊκή λεγομένη Τουρκία, έπειτα καν αυτή η Κωνσταντινούπολις) διεφυλάττετο η ιδέα και ελπίς της ελευθερώσεως και ανακτήσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, υπό το όνομα «ρωμαίικον»- το οποίον έλαβε την ονομασίαν από τους βασιλείς της Κωνσταντινουπόλεως Ρωμαίους, εξ ων ωνομάσθη και όλη η Βυζαντινή Αυτοκρατορία Ρωμαϊκόν Κράτος και απλώς «Ρωμαίικον»- το οποίον ισοδυναμεί με την λέξιν «ελευθερία» εις τους χριστιανούς τους υπό το κράτος της Τουρκίας. Αύτη λοιπόν η ιδέα, «ρωμαίικον», έμεινεν εμπεφυτευμένη εις των χριστιανών Ελλήνων και ομοθρήσκων τας καρδίας, και τρεφομένη από τους χρησμούς μάλλον της Βυζαντίδος, του Χρονογράφου, και του Αγαθαγγέλου, ηύξησε τόσον, ώστε να ερωτά ο υιός τον πατέρα και ο νέος τον γέροντα, πότε θα ελθη το «ρωμαίικον»- και επέρασαν γενεαίδέκα τέσσαρες περιμένουσαι το «ρωμαίικον», ήγουν πότε να έλθη η ελευθέρωσις των χριστιανών από τους Τούρκους και η ανάκτησις της Κωνσταντινουπόλεως και Αγίας Σοφίας, περί ης ην διαδεδομένη εις τον λαόν (και σωζόμενη έτι πολλαχού) μία ιδέα, ότι: όταν εκυριεύθη η Κωνσταντινούπολις, εφονεύθη ο βασιλεύς Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος καθ’ ην ώραν εγίνετο η λειτουργία εις την Αγίαν Σοφίαν -όθεν ο λειτουργών ιερεύς την ώραν εκείνην δεν επρόφθασε να τελειώση την λειτουργίαν, αλλ’ εκφωνήσας το «Μετά φόβου Θεού, πίστεως…», έμεινε ξηρός και επάγωσε με το ποτήριον εις χείρας, και ευθέως έκλεισαν αι πύλαι της Αγίας Τραπέζης- και έκτοτε μέχρι σήμερον στέκει ο παπάς παγωμένος με το ποτήριον εις χείρας, έως ότου να ελευθερωθή η Κωνσταντινούπολις από τους Τούρκους· και τότε μέλλουσι δήθεν να ανοιχθώσιν αι πύλαι της Αγίας Τραπέζης υπό του αγγέλου, ο δε παπάς, εκφωνήσας και το «Σώσον ο Θεός τον λαόν σου…», να τελειώση τότε την λειτουργίαν και την ζωήν του.

Έγχρωμη γαλλική χαλκογραφία. Οι Έλληνες, ως τακτικός στρατός, τρέπουν σε φυγή τους Τούρκους. Αθήνα. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη.
Έγχρωμη γαλλική χαλκογραφία. Οι Έλληνες, ως τακτικός στρατός, τρέπουν σε φυγή τους Τούρκους. Αθήνα. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη.

Τοιαύται ιδέαι ήσαν και είναι ενσπαρμέναι εις τον απλούν λαόν, και δια τούτο είχε και έχει τον μέγαν ένθουσιασμόν διά το ρωμαίικον και το έξοχον σέβας εις τον ναόν της Αγίας Σοφίας. Έτι δε (άλλη πάλιν ιδέα) ο λαός της Τουρκίας [=οι υπόδουλοι στους Τούρκους] επρόσμενε το ρωμαίικον και το προσμένει ίσως ακόμη, να το απολαύση έτοιμον και αναίμακτον, όχι αφ’ εαυτού, αλλ’ από τον Μόσκοβον (ούτως ονομάζουσι την Ρωσσίαν), χωρίς πόλεμον και αιματοχυσίας και αιχμαλωσίας, ως το απήλαυσαν οι νυν Έλληνες- αυτό δεν είναι ρωμαίικον (λέγουσι)- δεν είναι Αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως- δεν είναι Μόσκοβος(α) εις το μέσον- δεν είναι τρυφή και δόξα, παρά ελευθέρωσις, ελέω Θεού και βασιλέων, μιας χούφτας ανθρώπων εκ της Ελλάδος βασανισθέντων, κατασφαγέντων, αιχμαλωτισθέντων και εις τα χρέη βυθισθέντων. Όθεν τοιούτον ρωμαίικον ούτε το εννοούσιν, ούτε το επιθυμούσιν οι υπήκοοι της Τουρκίας».

Πηγή: Γεώργιος Γαζής, Λεξικόν της Επαναστάσεως και άλλα έργα, Ιωάννινα, Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών, 1971, σελ. 132-133.

(Εμφανιστηκε 170 φορές, 1 εμφανίσεις σήμερα)